KREW I HEMOPOEZA

advertisement
KREW
I
HEMOPOEZA
Funkcje krwi:
Krew jest tkanką płynną, ponieważ płynna jest
istota międzykomórkowa (osocze)
• transport tlenu i substancji odżywczych do komórek
• transport CO2 i metabolitów wydalanych przez komórki
• transport komórek i czynników uczestniczących w procesach
obronnych
• transport substancji regulacyjnych (np. hormonów) do komórek
• udział w utrzymywaniu homeostazy ustrojowej (równowaga
wodno-jonowa, buforowanie płynów ustrojowych, termoregulacja)
• krzepnięcie
Skład osocza krwi
Wskaźnik hematokrytu
osocze
objętość elementów morfotycznych
Hct =
objętość krwi pełnej
Woda
91 – 92%
Białka: albuminy, globuliny α, β, γ (immunoglobuliny), fibrynogen
7 – 8%
Inne substancje:
1 – 2%
jony (Na+, K+, Ca++, Mg++, Cl-, HCO3 -, PO4-3, SO4-2 )
produkty przemiany materii (mocznik, kwas moczowy,
kreatynina, sole amonowe)
substancje odżywcze (glukoza, aminokwasy, lipidy)
elementy morfotyczne
mężczyźni
kobiety
0.4 – 0.5
0.35 – 0.45
gazy (tlen, dwutlenek węgla, azot)
substancje regulacyjne (hormony, enzymy, witaminy)
Surowica: osocze pozbawione fibrynogenu i czynników krzepnięcia
Rozmaz krwi
Elementy morfotyczne krwi
Erytrocyty (krwinki czerwone)
4 500 000 - 5 000 000 /mm3
Leukocyty (krwinki białe)
5 000 - 8 000 /mm3
Trombocyty (płytki krwi)
200 000 - 300 000 /mm3
granulocyty
agranulocyty
Neutrofile
55 - 65 %
(obojętnochłonne)
Eozynofile
2 - 4%
(kwasochłonne)
Bazofile
(zasadochłonne)
0.5 - 1 %
Limfocyty
25 - 35 %
Monocyty
4 - 8%
1
Erytrocyty
(krwinki czerwone)
• średnica 7,5 µm
• brak jądra
• brak organelli
• hemoglobina
• gruby glikokaliks
Spośród wszystkich elementów morfotycznych, tylko erytrocyty
i płytki krwi pełnią swoje funkcje w obrębie łożyska naczyniowego leukocyty przewędrowują przez ściany naczyń do tkanek, które są
terenem ich działania
retikulocyt (1-2 %)
Erytrocyty utrzymują kształt dzięki obecności
wewnętrznego szkieletu błonowego
Cukrowce glikokaliksu erytrocytów
są antygenami układu AB0
galaktoza
glikoforyna
ankyryna
aktyna
glukoza
białko 3 szczytu
białko 4.2
fukoza
N-acetyloglukozamina
białko 4.1
ANTYGEN 0
galaktoza
glukoza
N-acetylogalaktozamina galaktoza
glukoza
spektryna
aktyna
N-acetyloglukozamina
adducyna
Białka transportowe błony:
• białko III szczytu – transporter anionowy
• pompa sodowo-potasowa
LEUKOCYTY
GRANULOCYTY
AGRANULOCYTY
(neutrofile, eozynofile, bazofile)
(limfocyty, monocyty)
• zawierają dużą ilość
ziarn azurochłonnych*
i swoistych
• zawierają niewielką ilość
ziarn azurochłonnych
• jądro segmentowane,
• nie dzielą się
• jądro niesegmentowane
• mogą się dzielić i
różnicować,
• krótki czas życia (dni)
• długi czas życia
(tygodnie – lata)
*szczególna forma
pęcherzyków hydrolazowych
fukoza
N-acetyloglukozamina
fukoza
ANTYGEN B
ANTYGEN A
Neutrofile fagocytują i zabijają bakterie
• średnica ok. 12 µm
• segmentowane jądro
• ubogie organelle
• ziarnistości
Zdolne do:
• ruchu pełzakowatego
• fagocytozy
• zabijania bakterii
• produkcji mediatorów
regulujacych reakcje
ziarnistości
immunologiczne
segmenty
jądra
pseudopodia
Neutrofile są głównymi komórkami ostrego stanu zapalnego
2
Ziarna neutrofila i ich zawartość
Ruch pełzakowaty
Ziarna azurochłonne
• kwaśne hydrolazy
• mieloperoksydaza
• lizozym
• defenzyny
Pod wpływem czynników chemotaktycznych produkowanych przez
bakterie i/lub komórki uczestniczące w procesach obronnych
neutrofile (i inne leukocyty) przechodzą przez ścianę naczynia…
KREW
Ziarna swoiste
• lizozym
• laktoferryna
• kolagenaza
• fosfolipaza
Ziarna gelatynazowe
• gelatynaza
• arginaza
• lizozym
Pęcherzyki wydzielnicze
• cytokiny
• receptory
• cząsteczki adhezyjne
ściana
naczynia
(śródbłonek)
TKANKA
…a następnie migrują do źródła czynników chemotaktycznych
(np. do skupiska bakterii). W przechodzeniu przez śródbłonek
istotną rolę odgrywają cząsteczki adhezyjne błony komórkowej
leukocyta i komórki śródbłonkowej.
Etapy migracji leukocytów przez ścianę naczynia
marginacja → toczenie
→
adhezja
→
diapedeza
Selektyny
Integryny / Immunoglobuliny
KREW
chemoatraktanty
TKANKA
Neutrofil
receptor dla dopełniacza
dopełniacz
Dlaczego neutrofilom tak „smakują” bakterie?
Bakteria
rejon Fc przeciwciała
receptor dla Fc
Fagocytoza:
• głównie bakterii
• szczególnie intensywna
po opłaszczeniu bakterii
przeciwciałami i/lub
składnikami dopełniacza
(mechanizm receptorowy)
Neutrofile (i inne komórki uczestniczące w nieswoistych procesach
obronnych) mają tzw. receptory rozpoznające wzorzec (patogenu).
Receptory te rozpoznają:
• specyficzne substancje obecne w ścianach bakterii i grzybów
• bakteryjny DNA
• wirusowe kwasy nukleinowe.
A zatem komórki te mogą wstępnie odróżniać patogeny
od elementów nieszkodliwych lub własnych struktur organizmu
3
Zabijanie i trawienie bakterii
Defenzyny „dziurawią” błonę komórkową bakterii
• „wybuch tlenowy”
• fuzja ziarn z fagosomem
• zabicie bakterii
• trawienie bakterii
System zabijania bakterii:
bakterie
Czynniki tlenozależne
• mieloperoksydaza - H 2O2 - jony
chlorkowe i jodkowe
• rodniki ponadtlenkowe
i hydroksylowe
jądro
glikogen
Czynniki tlenoniezależne
• lizozym
• laktoferryna
• defenzyny
Podsumowanie...
ziarnistości
fagosom
Eozynofile zabijają larwy pasożytów i współpracują
z mastocytami w reakcjach alergicznych
rdzeń
W trakcie zabijania i trawienia bakterii neutrofile giną.
Jeżeli proces zapalny jest bardzo intensywny, szczątki
neutrofili i bakterii tworzą wydzielinę ropną
Podwyższona liczba neutrofili w krwi obwodowej
najczęściej świadczy o toczącym się procesie zapalnym
wywołanym zakażeniem bakteryjnym
• średnica ok. 15 µm
• dwusegmentowe jądro
• ubogie organelle
• kwasochłonne ziarna
swoiste, zawierające:
- MBP (główne białko zasadowe)
- ECP (białko kationowe eozynofili)
- EDN (eozynofilową neurotoksynę)
- eozynofilową peroksydazę
- enzymy hydrolityczne
- cytokiny
ziarna
swoiste
Funkcje eozynofili
limfocyt
mastocyt
• zabijanie larw pasożytów
• współpraca z mastocytami
• działanie immunoregulacyjne
• słaba zdolność do fagocytozy
• słabe własności bakteriobójcze i guzobójcze
Podwyższona liczba eozynofili w krwi obwodowej
jest wskaźnikiem chorób pasożytniczych i alergicznych
4
Limfocyty odpowiadają za reakcje
immunologiczne
Bazofile są podobne morfologicznie i czynnościowo
do mastocytów, ale stanowią odrębną populację komórek
• średnica 8 i 12-15 µm („małe” i „duże”)
• duże kuliste jądro
• ubogie organelle
• średnica ok. 10 µm
• jądro segmentowe lub nie
• zasadochłonne ziarna
swoiste zawierające:
- histaminę
- siarczan chondroityny
- czynnik chemotaktyczny
dla eozynofili
Limfocyty B – humoralna odpowiedź immunologiczna
Limfocyty T – komórkowa odpowiedź immunologiczna
Limfocyty NK – zabijanie „antygenowo nieprawidłowych” komórek
Wygląd dużych limfocytów mają również krążące w krwi komórki macierzyste
• receptory dla IgE
Monocyty migrują do tkanek, gdzie przekształcają się
w makrofagi lub komórki prezentujące antygen (dendrytyczne)
Płytki krwi inicjują proces krzepnięcia krwi
glikogen
• średnica 2-4 µm
• brak jądra
• strefa obwodowa (hialomer)
- mikrotubule
- filamenty aktynowe
mikrotubule
- otwarty system kanalikowy
- zamknięty system kanalikowy
hialomer
• strefa centralna (granulomer)
- organelle i ziarna
- glikogen
• średnica 15-20 µm
• nerkowate jądro
• dobrze rozwinięte
organelle
• ziarna azurochłonne
• gruby glikokaliks
granulomer
Płytki krwi są bezjądrzastymi fragmentami większych komórek prekursorowych
zamknięty system kanalikowy
(gęsty system tubularny)
Twory pęcherzykowe obecne w granulomerze:
mikrotubule
mitochondrium
Nazwa
Zawartość
ziarna α
czynniki krzepnięcia,
tromboplastyna, trombospondyna,
płytkowy czynnik wzrostu
ziarna δ
(ciałka gęste)
ATP, ADP, Ca2+, histamina,
serotonina, pirofosfataza
pęcherzyki hydrolazowe
(ziarna λ)
enzymy hydrolityczne
peroksysomy
enzymy peroksysomowe
ziarno alfa
otwarty system
kanalikowy
filamenty
aktynowe
pęcherzyk
hydrolazowy
błona komórkowa
glikogen
ziarno delta
(ciałko gęste)
5
Płytki agregują w miejscu uszkodzenia ściany naczyniowej
i wydzielają substancje uruchamiające proces krzepnięcia krwi
Szpik krwiotwórczy miejsce hemopoezy
• kontakt z uszkodzonym
miejscem
• przyleganie
• uwalnianie zawartości
ziarn
• agregacja
• utworzenie „czopu
płytkowego”
Substancje uwalniane
z płytek oraz inne czynniki
krzepnięcia (osoczowe,
tkankowe) doprowadzają
do wytworzenia skrzepu
Komórki krwi powstają w szpiku krwiotwórczym (czerwonym)
Przedział naczyniowy
Cienkościenne naczynia zatokowe
(odmiana naczyń włosowatych):
• śródbłonek
• brak blaszki podstawnej
• komórki przydankowe (perycyty)
Komórki śródbłonkowe
budujące ścianę naczynia
tworzą doraźnie tzw. pory
migracyjne dla komórek
szpikowych przechodzących
do krwi
Przedziały:
• naczyniowy
• hemopoetyczny
Przedział
hemopoetyczny
• rusztowanie z tkanki łącznej
siateczkowatej: włókna srebrochłonne
i komórki zrębowe (fibroblasty,
makrofagi, mezenchymatyczne kom.
macierzyste)
• w jego obrębie grupy dojrzewających
komórek krwi
Wszystkie komórki krwi
wywodzą się z jednej
komórki macierzystej:
macierzystej komórki
hemopoezy
Komórki przydankowe
regulują ten proces poprzez
„odsłanianie” fragmentów
ściany naczynia
Komórki prekursorowe płytek krwi,
megakariocyty, są bardzo duże
i ppoliploidalne (do 64n)
Kanały demarkacyjne (głębokie,
rozgałęzione wpuklenia błony
komórkowej) otaczają małe obszary
cytoplazmy – przyszłe płytki krwi
Megakariocyty wysuwają do światła
naczynia wypustki cytoplazmatyczne,
od których odrywają się te obszary,
stając się (niedojrzałymi) płytkami krwi
6
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

słowka

2 Cards kksenia.kot1997

Create flashcards