Prezentacja szkoleniowa

advertisement
ZADANIA I OBOWIĄZKI SĘDZIEGO
ETYCZNE I MORALNE ASPEKTY
PEŁNIENIA FUNKCJI
SĘDZIEGO PIŁKI NOŻNEJ
Centralna Komisja Szkoleniowa KS PZPN
Warszawa, luty 2006 r.
Zadania i obowiązki
sędziego wynikają:
a. z aktualnych przepisów PZPN
b. Przepisów Gry w Piłkę Nożną
Podstawowym zadaniem każdego
sędziego jest:
1.Prowadzenie zawodów zgodnie z
Przepisami Gry, oraz jednolitymi w całym
kraju kryteriami ich stosowania.
2.Kierowanie się zasadą „Fair Play”.
Etyczne i moralne
aspekty sędziowania
zawodów
Etyka jest dziedziną filozofii
zajmującą się definiowaniem pojęć
dobra i zła oraz ustalaniem zasad
właściwego życia i zasad, którymi
należy się kierować, aby osiągnąć
ideał właściwego życia.
Niekiedy, w języku potocznym, pojęcia
„etyka” i „moralność” funkcjonują zamiennie.
Współcześnie jednak, filozofowie odróżniają
te pojęcia, i na ogół przez etykę rozumieją
naukę o moralności.
Przez moralność zespół wartości, norm,
zasad, reguł, zakazów i nakazów oraz
struktur poznawczych sterujących życie
społeczne oraz postawy indywidualne wobec
siebie, innych, otoczenia bliższego i
dalszego.
Etyka zawodowa to zespół norm i ocen
moralnych związanych z pełnieniem określonej
funkcji zawodowej i uznanych oficjalnie za
obowiązujące w danym środowisku
zawodowym.
Zasada etyczna określa, jakie
zachowania należy uznać za
powinność w danej sytuacji.
Powinność ta wynika z
określonego obowiązku.
Obowiązek oznacza to, za co
człowiek jest odpowiedzialny w
świetle odpowiednich norm
funkcjonujących w
społeczeństwie i regulujących
daną dziedzinę życia.
Obowiązek zawsze jest oznaczony:
•podmiotowo – kogo dany obowiązek
obciąża,
•przedmiotowo – czego dany obowiązek
dotyczy (jaka jest treść obowiązku, jakie
zachowanie jest odpowiednie w danych
okolicznościach).
Powinności (obowiązki) moralne
przedstawicieli wielu zawodów
wyznaczone są przez kodeksy.
Kodeksy etyczne zawierające
uporządkowany zestaw norm (zakazy,
nakazy, zalecenia).
Kluczowym problemem etycznym
jest
problem wyboru.
Etyki zawodowe przybliżają kryteria
właściwego wyboru w sytuacjach
problematycznych etycznie. Określenie tych
kryteriów dokonuje się przez zdefiniowanie
obowiązków spoczywających na osobach
pełniących daną funkcję oraz określenie
zakresu odpowiedzialności za wykonanie
powierzonych obowiązków.
Sędziego piłki nożnej powinny
charakteryzować w szczególności:
•umiejętność spostrzegania istotnych faktów,
•umiejętność wiązania teorii z praktyką,
•umiejętność organizowania pracy,
•uczciwość,
•rzetelność,
Sędziego piłki nożnej powinny
charakteryzować w szczególności:
•odpowiedzialność,
•sprawiedliwość,
•punktualność,
•profesjonalizm,
•dokładność,
•umiejętność pracy w zespole (komunikacja
interpersonalna).
Profesjonalizm pracy
sędziego
Profesjonalizm rozumiany
jest jako uprawianie
zawodowo jakiejś sztuki,
dyscypliny.
Jeżeli potraktować sędziego jako człowieka
zawodowo zajmującego się prowadzeniem
zawodów, należy akcentować jego ciągłe
doskonalenie się, wzbogacanie swojej profesji.
Rozbudzenie potrzeby permanentnego uczenia
się, łączenia różnych obszarów umiejętności
jest jednym z ważniejszych celów procesu
szkolenia dla kandydatów na sędziów i samych
sędziów.
Pojęcie rzetelności wymaga
doprecyzowania, ponieważ
występuje jako pojęcie
pomiarowe oraz etyczne.
Rzetelność w ujęciu pomiarowym
„Rzetelność decyzji”, „obiektywizm decyzji”,
„dokładne decyzje”
- określenia stosowane synonimicznie, rozumiane
jako punktowanie zdarzeń, określone kluczem lub
schematem punktowania (przepisy) i niezależne
od osoby sędziującego.
Rzetelność w ujęciu pomiarowym
Rzetelność pomiaru natomiast jest
„konsekwencją, z jaką daje on pewne
wyniki, to jest powtarzalnością
podejmowanych decyzji w określonych
warunkach”.
Rzetelność w ujęciu etycznym
Jedną z zasad cenionych w deontologii jest zasada
rzetelności. Przypisuje się jej wartość nie tylko
metodologiczną, ale i walor moralny.
Sędzia musi posiadać wysokie kompetencje zawodowe i nie
wykraczać poza obszar swojej wiedzy specjalistycznej.
Spełnienie wymogu rzetelności „wymaga również poczucia
wolności, która może być pojmowana jako nieuleganie
naciskom, wpływom, dokonywanie wyborów niezależnie od
sympatii lub antypatii.
Zachowanie wolności
prowadzi do obiektywizmu.
PUŁAPKI OCENY ZDARZEŃ –
PODEJMOWANIA DECYZJI
Każdy sędzia musi sobie zdawać sprawę z
tego, iż podejmowane decyzje przez tego
samego sędziego podlegają zmianom w
czasie (na podstawie książki T. Tyszki
„Psychologiczne pułapki oceniania i
podejmowania decyzji”).
Najczęściej
popełniane błędy to:
• błąd tendencji centralnej
Niewystarczające stosowanie kar, lęk
przed podejmowaniem decyzji
niepopularnych; bierze się on z pewnej
ostrożności podejmującego decyzje
przed popełnieniem zbyt dużego błędu.
• efekt kontrastu
Sędzia ma obciążoną psychikę, gdy
obserwator np. w poprzedniej kolejce
wystawił maksymalną ocenę, lub po
meczu o „wysoką stawkę” prowadzi
zawody o mniejszej randze.
• efekt pierwszeństwa
Przecenianie pierwszych informacji
np. surowiej oceniamy zdarzenia
pojawiające się na początku niż na
końcu zawodów.
• efekt świeżości
Przecenianie końcowego
fragmentu prowadzonych
zawodów.
• efekt aureoli
Przenoszenie ocen z jednych zawodów na
inne, jeśli wcześniejszy mecz sędziego był
oceniony pozytywnie, to obserwatorzy mają
skłonność temu samego sędziemu
przypisywania pozytywnej oceny w także
następnych zawodach.
Myślenie przez sędziego, że od tego
obserwatora zawsze mam dobre oceny – może
doprowadzić do dekoncentracji.
• widzenie świata przez
różowe, bądź przeciwnie,
czarne okulary
Ludzie w dobrym nastroju są bardziej
tolerancyjni niż osoby w złym nastroju.
LISTA CECH PRACY SĘDZIEGO BĘDĄCYCH
POTENCJALNYM ŹRÓDŁEM STRESU
Rodzaje cech
Czynniki mogące
powodować stres
A.Cechy związane
z wykonywanym
przez sędziego
zadaniem
1) wymagana długotrwała
koncentracja (sędziowanie zawodów
może trwać nawet 2,5 godziny
zegarowe (np. rozgrywki
pucharowe!)
2) powtarzanie prostych czynności,
monotonia
3) co chwilę coś nowego
4) zaskakiwanie techniką gry
LISTA CECH PRACY SĘDZIEGO BĘDĄCYCH
POTENCJALNYM ŹRÓDŁEM STRESU
Rodzaje cech
Czynniki mogące powodować
stres
B.Cechy wynikające z
5) narzucone z góry tempo pracy
6) presja czasu
7) konflikt roli (np. sędzia, który był
piłkarzem)
8) ciągłe zmiany
9) niezastępowalność
10) przeciążenie roli
11) potrzeba dostosowania się
12) brak pewności „zatrudnienia”
13) organizacyjne ograniczenia w
organizacji pracy
sędziego
pracy
LISTA CECH PRACY SĘDZIEGO BĘDĄCYCH
POTENCJALNYM ŹRÓDŁEM STRESU
Rodzaje cech
Czynniki mogące
powodować stres
C.Cechy wynikające z
14) zjawisko rywalizacji
konieczności interakcji z 15) potrzeba kooperacji,
ludźmi
kompromisów
16) możliwość konfliktu z
osobami z zewnątrz
LISTA CECH PRACY SĘDZIEGO BĘDĄCYCH
POTENCJALNYM ŹRÓDŁEM STRESU
Rodzaje cech
Czynniki mogące
powodować stres
D.Psychologiczne cechy
17) prestiż społeczny
pracy wynikające z
18) odpowiedzialność
relacji do potrzeb i
19) dylematy moralne
preferencji sędziego
LISTA CECH PRACY SĘDZIEGO BĘDĄCYCH
POTENCJALNYM ŹRÓDŁEM STRESU
Rodzaje cech
Czynniki mogące powodować
stres
E.Cechy pracy
wywołujące
zakłócenia w relacji:
sędziowanie - praca –
dom
20) dyspozycyjność
21) nieobecność w domu
22) system „zatrudnienia”
23) sporządzanie protokołu w
domu
24) czasowy, negatywny
wpływ pracy na sytuację
rodzinną
LISTA CECH PRACY SĘDZIEGO BĘDĄCYCH
POTENCJALNYM ŹRÓDŁEM STRESU
Rodzaje cech
Czynniki mogące
powodować stres
F.Fizyczne warunki
pracy
25) utrudniające, przez co
wymagają dodatkowej
mobilizacji organizmu
(pogoda, oświetlenie,
niewygodna pozycja, ciągły
ruch itp.)
OPISY PRZYPADKÓW
Przedstawione niżej opisy sytuacji,
dotyczą sędziowania zawodów.
Powinny stać się źródłem refleksji
sędziego oraz zaczynem dyskusji
o kodeksie moralnym sędziego.
„PRESJA”
Jesteś sędzią. Otrzymałeś delegację na zawody. Twój przełożony jest
sponsorem jednej z drużyn, która będzie brała udział w tych zawodach.
W sposób natarczywy sugeruje Ci, że dobrze byłoby abyś „objął w opiekę”
tę drużynę. Prośby są coraz bardziej natarczywe. Odczytujesz w nich
obietnice korzyści zawodowych (awans), jeśli spełnisz oczekiwania w
zakresie korzystnego wyniku. Zauważasz też sugerowanie, w przypadku
odmowy, zagrożenia twego bezpieczeństwa zawodowego. Co robisz?
•Tematy dyskusji:
- tajemnica służbowa,
- odpowiedzialność sędziego.
•Problemy do rozwiązania:
- jak nie poddawać się presji ?
- jakich argumentów używać w rozmowie z osobą wywierającą presję?
- jak być asertywnym?
„ZNAJOMI”
Tak się złożyło, że wybrałeś się na imieniny twego przyjaciela.
Rozmowa – naturalnie – była także o sprawach piłkarskich i
sędziowskich. Zaczynasz się wypowiadać. Inni słyszą, że
dobrze się w tym orientujesz. W pewnym momencie twój
przyjaciel prosi cię na bok. Wiesz, będziesz sędziował
klubowi, gdzie prezesem jest mój kolega. W tej rundzie nie
idzie im zbyt dobrze. Zrób coś. Pamiętasz, jak prosiłeś mnie o
załatwienie Ci etatu? Przyszedł czas na rewanż. Co robisz?
•Tematy dyskusji:
- asertywność sędziego,
- odpowiedzialność,
- uczciwość,
- tajemnica służbowa.
•Problem do rozwiązania:
- jak kształtować odporność na presję?
„WYRZUT SUMIENIA”
Przybyłeś do klubu, w którym masz prowadzić
zawody. Na godzinę przed ich rozpoczęciem
zostałeś poproszony przez działacza do prezesa
klubu. W gabinecie prezesa otrzymałeś
propozycję „korzyści materialnych” za
korzystny wynik dla tej drużyny. Co robisz?
•Tematy dyskusji:
- odpowiedzialność sędziego
- sumienność (rzetelność) sędziego
- radzenie sobie ze stanami emocjonalnymi
•Problemy do rozwiązania:
- jak powinien w takim przypadku postąpić sędzia?
„PODEJMOWANIE DECYZJI
O PRZERWANIU ZAWODÓW”
W trakcie zawodów w wyniku złego
zachowania kibiców nastąpiło poważne
zagrożenie bezpieczeństwa uczestników
zawodów, a kolejne czynności sędziego oraz
zachowanie kibiców nie wskazują na poprawę
sytuacji. Jest to 89 minuta zawodów.
•Tematy do dyskusji:
- odpowiedzialność sędziego
- przestrzeganie procedur (przepisów)
- radzenie sobie ze stanami emocjonalnymi
•Problem do rozwiązania:
- czy należy przerwać zawody?
- jeżeli tak, to w którym momencie należy przerwać zawody?
- czy sam podejmiesz decyzję?
„KOMPETENCJE MERYTORYCZNE
SĘDZIEGO”
Sędzia przybywa na wyznaczone zawody.
W trakcie zawodów stwierdza, że gra jest tak szybka,
następuje tak wiele przewinień, jest tak dużo przypadkowości
w zagraniach, że nie jest niektórych sytuacji w stanie
jednoznacznie ocenić licznych przewinień.
•Tematy do dyskusji:
- odpowiedzialność sędziego
- sumienność (rzetelność) sędziego
•Problem do rozwiązania:
-jak powinien zachować się sędzia?
-jak sędzia może przeciwdziałać takim przypadkom?
SUGESTIA dla asystenta
Jesteś asystentem. Zostałeś wyznaczony na zawody. Gdy spotkałeś się z
sędzią głównym – ten sugeruje Ci, abyś od czasu do czasu przy wskazaniach
miał „na względzie” drużynę „x”. Ta sytuacja wpłynęła na Ciebie
deprymująco, że nie byłeś w stanie w żaden sposób zareagować. Sędzia
kontynuował myśl, upewniając Ciebie, że będziesz za to jeździł z nim na
każde zawody.
•Problemy do przedyskutowania:
- jak powinieneś zachować się w takiej sytuacji,
- odpowiedzialność,
- asertywność,
- koleżeństwo.
•Problem do rozwiązania:
- jak powinien zachować się asystent zgodnie z przepisami i etyką
sędziego?
PYTANIA O
OBIEKTYWIZM
OBIEKTYWIZM OSOBISTY
1. Czy oceniam zdarzenia zawsze po
ochłonięciu z ewentualnego wzburzenia?
2. Czy oceniam wyłącznie zaistniałe fakty na
boisku, a nie domniemane przewinienia?
3. Czy w rozmowie pomeczowej staram się
wysłuchać również opinii obserwatora i
kolegów, i czy jestem pozytywnie nastawiony
do ich ewentualnego uwzględnienia?
4. Czy skutecznie unikam traktowania oceny
jako nagrody lub kary za sędziowanie?
OBIEKTYWIZM PUNKTOWANY
5. Czy moje decyzje są zawsze jasne i jednoznaczne?
6. Czy mam własną dokładną interpretację zgodną z
przepisami na temat każdej podjętej decyzji na boisku?
7. Czy potrafię nie sugerować się nazwiskiem zawodnika i
nazwą klubu?
8. Czy mam jakiś sposób na upewnienie się, że decyzje w tych
zawodach byłyby takie same, gdyby prowadził je inny sędzia?
9. Czy moje kryteria oceny zdarzeń i faktów na boisku są
stałe?
10. Czy chętnie stosuję Przepisy Gry i ich aktualną
interpretację?
OBIEKTYWIZM DYDAKTYCZNY
11. Czy posługuję się zapisami w przepisach czy też własnym opisem
kryteriów, jakie powinni stosować sędziowie wg swojego wyobrażenia, by
oceniać zdarzenia na boisku?
12. Czy w refleksji pomeczowej analizuję przepisy co do zaistniałych zdarzeń
na boisku i podjętych decyzji?
13. Czy udaje mi się upewnić, że obserwatorzy rozumieją, to o czym z nimi
rozmawiam i jakie to ma konsekwencje w odniesieniu do oczekiwanej oceny?
14. Czy kieruję się ustalonymi wymaganiami w formułowaniu pytań,
budowaniu zadań kierowanych do obserwatorów i pozostałych sędziów?
15. Czy chętnie przyjmuję wnoszone uwagi przez obserwatorów do wcześniej
podjętych przeze mnie decyzji?
16. Czy stosuję zasadę „niezmieniania zasad w toku gry” podczas
prowadzenia zawodów w całym sezonie rozgrywkowym?
17. Czy oceniający mnie obserwatorzy są zawsze przekonani, że kieruję się
ustalonymi wymaganiami i kryteriami zawartymi w Przepisach Gry?
RACHUNEK SUMIENIA SĘDZIEGO
1. Czy zadajesz sobie pytanie: „Dlaczego jestem sędzią?”
2. Czy Przepisy Gry i kryteria oceny zdarzeń są dla Ciebie kwestią nadrzędną i czy je
w pełni akceptujesz?
3. Czy podczas prowadzenia zawodów nie wybiegasz poza standardowy model
prawidłowej oceny zdarzeń boiskowych?
4. Czy unikasz wszelkich okoliczności, które mogą zakłócić obiektywizm sędziowania?
5. Czy potrafisz oddalić od siebie problemy prywatne i zawodowe na tyle, by
rzetelnie wypełniać obowiązki sędziego?
6. Czy pojawiające się dylematy moralne potrafisz rozstrzygnąć, przestrzegając
zasad etyki?
7. Czy potrafisz współpracować z innymi sędziami i obserwatorami w zakresie
doskonalenia się?
8. Czy jesteś bezstronny, a więc nie ulegasz naciskom z zewnątrz?
9. Czy masz poczucie odpowiedzialności za swoją pracę?
10. Czy po przeprowadzeniu tego rachunku sumienia chcesz jeszcze być sędzią?
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards