Zielone pleśnie wywołane przez Trichoderma aggressivum w

advertisement
Zielone pleśnie
wywołane przez
Trichoderma aggressivum
w podłożu fazy III luzem
The research leading to these results has
received funding from the European Union
Seventh Framework Programme (FP7/2007-2013)
under grant agreement No. 286836.
Factsheet 03/15
Mairéad Kilpatrick, Agri-Food Biosciences Institute, Northern Ireland,
Caoimhe Fleming-Archibald and Helen Grogan, Teagasc, Ireland.
Projekt MushTv badał epidemiologię T. agressivum w podłożu
fazy III i obejmował badanianad dystrybucją tej pleśni w podłożu
podczas wyciągania z tunelu przerostowego i transportowania, oraz
tym, jak zakażone drobiny są przenoszone i wykrywane podczas
obróbki podłoża i procesu uprawy. Niniejsza ulotka stanowi
podsumowanie wyników tych badań.
The research leading to these results has received funding from the
European Union Seventh Framework Programme (FP7/2007-2013)
under grant agreement No. 286836.
• Podłoże fazy III w pełni przerośnięte grzybnią
pieczarki jest podatne na zakażenie T. aggressivum,
które może prowadzić do utraty aż 100% plonów.
• T. aggressivum może szybko zakazić i skolonizować
zdrowe i wysokoproduktywny kompost.
• Jakikolwiek proces polegający na mieszaniu podłoża
i rozrywaniu grzybni pieczarki może spowodować,
że nieduża infekcja szybko rozprzestrzeni się na
dużych obszarach podłoża.
• Zakażone narzędzia i maszyny mogą zakazić czyste
podłoże fazy III.
• Ścisłe procedury higieniczne są skuteczne podczas
odkażania sprzętów i budynków.
1. T. aggressivum – białe strzępki aż do rozległego zarodnikowania
Główne zalecenia
Dla kompostowni
• Wdrożyć rutynowe procedury monitorowania czystości.
• Przez cały czas należy zachować ścisły reżim
higieniczny.
Dla firm transportowych
• Tam gdzie to możliwe załadunek i wyciąganie podłoża
z tuneli fazy III powinno być przeprowadzane z dwóch
różnych stron, przy pomocy sprzętu przeznaczonego
specjalnie do tego zadania, aby uniknąć zakażeń
krzyżowych.
• Wszystkie urządzenia, które przemieszczają się
pomiędzy zakładami powinny być często myte i
dezynfekowane (wewnątrz i na zewnątrz) – minimum
przed trafieniem do każdej z lokalizacji.
• Usunąć resztki podłoża z podłóg, wyciągarek,
taśmociągów oraz wszystkich innych sprzętów mających
kontakt z podłożem przed ich użyciem, aby zapobiec
zakażeniu tuneli.
• Gotować lub pasteryzować tunele przed załadunkiem
każdej partii podłoża fazy III.
• Należy zachować ostrożność podczas usuwania
wszystkich widocznych pozostałości podłoża.
• Załadunek w każdej z hal uprawowych powinien
odbywać się po kolei, tak aby nie mieszać ze sobą
ładunków podłoża.
Dla zakładów uprawowych
• Przez cały czas należy zachować ścisły reżim
higieniczny.
• Wszystkie maszyny, urządzenia i personel biorący
udział w załadunku fazy III powinny zostać podzielone
• Należy dokładnie wyczyścić (usunąć wszelkie
pozostałości podłoża), zdezynfekować i spłukać
wszelkie urządzenia i maszyny, takie jak taśmociągi,
ładowarki i czesarki przed i po użyciu.
• Załadunek świeżej fazy III powinien odbywać się w
odosobnieniu. W tym czasie nie powinno się opróżniać
hal z plonami, a hale uprawowe powinny pozostać
zamknięte.
• W czasie 3-5 krytycznych dni po załadunku fazy III
należy zachować czujność i aktywnie poszukiwać
symptomów choroby.
• Na koniec każdego cyklu uprawy podłoże powinno być
przez minimum 8 godzin wygotowane w temperaturze
65-70˚C.
Przyczyna choroby
Trichoderma aggressivum f. europaeum (poprzednio nazywana
T. harzianum typ Th2) jest czynnikiem odpowiedzialnym za
występowanie zielonych pleśni w pieczarkach i może całkowicie
zniszczyć jej plony. Początkowo wiązano ją z infekcjami podczas
szczepienia grzybnią podłoża fazy II w tradycyjnych systemach
przerostu grzybnią w workach, blokach i skrzyniach. Podłoże
w pełni skolonizowane przez grzybnię pieczarki uważano za
o wiele mniej podatne na infekcje. Niedawne epidemie tej
choroby w całej Europie, gdzie przerost grzybnią odbywa się
w podłożu luzem w tunelach kompostowych (podłoże fazy III)
spowodowało weryfikację tej teorii.
Infekcja może wystąpić w kompostowni, w pieczarkarni, podczas
transportu lub w czasie operacji załadunku lub wyciągania
podłoża z tunelu. Dlatego też na wszystkich ciąży wspólna
odpowiedzialność wszystkich podmiotów zaangażowanych
w branżę pieczarkarską, aby zapobiegać i zredukować atak
T. aggressivum.
Objawy
T. aggressivum produkuje białawą grzybnię, której nie sposób
odróżnić od grzybni pieczarki podczas jej wzrostu w podłożu,
dlatego też tak trudno rozpoznać infekcję w jej wczesnym
stadium. Następnie, i często w wyniku ekspozycji na światło
grzybnia T. aggressivum rozpoczyna produkcję zarodników.
Przez około 1 dzień pozostają one koloru białego, aby następnie
w czasie 3-5 dni zmienić całe połacie podłoża na kolor zielony
w wyniku intensywnego procesu zarodnikowania.
Innym regularnym objawem wystąpienia kolonii zielonych
pleśni jest nieznacznie podwyższona temperatura podłoża
zarówno podczas przerostu podłoża w masie, jak i przez kilka
dni po załadunku hal uprawowych. W miarę rozwoju zakażenia
wyczuwalny jest charakterystyczny zapach.
Jeśli infekcja zieloną pleśnią pojawiła się w tunelu kompostowym
fazy III, może nie dawać ona żadnych widocznych znaków
podczas wyciągania podłoża fazy III z tunelu po przeroście ani
też podczas jego załadunku na półki. Jednak po dokładnym
sprawdzeniu może się okazać się, że grzybnia pieczarki rozwija
się z opóźnieniem lub jest mniej zintegrowana z podłożem,
tworząc luźniejszą masę.
Ostatecznie kolonie zarodników zielonej pleśni wywołanej przez
T. aggressivum pojawiają się na dużych połaciach podłoża lub
okrywy, a straty w plonach są wprost proporcjonalne do obszaru
zajętego podłoża. W miejscach występowania choroby zwykle nie
następuje wiązanie i wzrost owocników pieczarki, a jeśli nawet
się one pojawią, to nie nadają się one do sprzedaży ze względu
na niską jakość i roztocza pieprzowe na powierzchni kapeluszy.
2 . Objawy T. agressivum - białawe kolonie
Biologia i epidemiologia
Pomimo wyizolowania kilku gatunków Trichodermy z podłoża
pieczarkowego, agresywną kolonizację powodującą ataki
zielonej pleśni w Europie przypisuje się gatunkowi Trichoderma
aggressivum f. europaeum. To co stanowi o jej agresywności
jest złożone.
Liczne badania wykazały:
• Pomiędzy T. aggressivum i Agaricus bisporus zachodzą
liczne interakcje, jednak mechanizmy rządzące tymi
interakcjami nie zostały jeszcze w pełni poznane.
• Wiele kluczowych cech uprawy grzybów – odżywianie,
podwyższone temperatury i stosunkowo wysoka wilgotność,
a także brak światła w trakcie wzrostu grzybni to także
idealne warunki do rozwoju T. aggressivum.
• W optymalnych warunkach T. aggressivum charakteryzuje
się gwałtownym wzrostem i dlatego może konkurować o
składniki odżywcze i przestrzeń na półce bardziej efektywnie
niż pieczarka.
• T. aggressivum produkuje również pozakomórkowe enzymy,
toksyczne metabolity wtórne, jak również lotne związki
organiczne i potrafi wykorzystać opóźnione efekty działania
bakterii obecnych w kompoście.
• Wszystkie te cechy powodują saprofityczny rozrost pleśni
na grzybowej i bakteryjnej mikroflorze kompostowej a
także intensywne konkurowanie, antagonizowanie i/lub
pasożytowanie, które w efekcie pozwala T. aggressivum
na wzrost w innym przypadku zdrowym, produktywnym
podłożu pieczarkowym.
Dlatego też wszelkie czynności związane z mieszaniem, operacje
na podłożu w masie w kompostowni, za- i wyładunek w celu
przewiezienia go, a także załadunek na półki u producenta są
działaniami wysokiego ryzyka. Powodują one bardzo efektywne
wmieszanie niedużej infekcji pleśni zielonych w duże ilości
podłoża. Możliwe, że natychmiast po operacji mieszania grzybnia
pieczarki podczas przerostu podłoża jest osłabiona i wrażliwa,
co T. aggressivum potrafi szybko wykorzystać.
Eksperymenty podczas plonowania wskazały, że obróbka
podłoża fazy III zakażonego T. aggressivum może powodować
łatwe rozprzestrzenianie się choroby poprzez spory i zakażone
drobiny podłoża w całym zakładzie produkcyjnym. Badania
na wykrycie choroby wykazały, że korytarz, strefa stołówki,
pakownie, posadzki w halach uprawowych, maty, półki, drzwi do
tuneli, klamki, panele komputerów, klawiatury, telefony, a nawet
tablice skrywały żywe zarodniki T. aggressivum. Oznacza to,
że przeniesienie zakażenia uprawy z jednego zainfekowanego
cyklu na dopiero co ładowane świeże podłoże jest bardzo
prawdopodobne. Jest to szczególnie istotne podczas mieszania,
załadunku, czesania lub wyciągania podłoża.
Eksperymenty prowadzone jako część projektu MushTV
pokazały, że gdy do podłoża fazy II podczas załadunku
dodano T. aggressivum jej rozwój ograniczył się do powierzchni
ok. 0,5-1,0 m wokół punktu szczepienia i nie był z reguły
widoczny podczas wyciągania podłoża z tunelu. Zastosowanie
sztucznych procedur do ograniczenia mieszania podłoża
podczas opróżniania tunelu spowodowało, że plon pieczarek
uzyskany z podłoża w strefie zakażonej został zredukowany
o 100%. W przeciwieństwie do podłoża z pozostałej części
tunelu, która dawała wysokie plonowanie pieczarek. Straty w
plonach były proporcjonalne do obszaru objętego zakażeniem
T. aggressivum. Ta nowa informacja wskazuje na to, że
pomimo wtłaczania w podłoże podczas przerostu dużych ilości
recyrkulowanego powietrza, dochodzi jedynie do niewielkiego
rozprzestrzeniania się infekcji w tunelu. Fakt, iż T. aggressivum
nie produkują szybko zarodników w tunelach i że jej spory
nie są zbyt lotne mogą stanowić czynnik ograniczający jej
rozprzestrzenianie się w tunelu.
4 & 5. Badania wykazały, że wszelkie mieszanie kompostu jest
operacją wysokiego ryzyka o dużym potencjale infekcyjnym
T. agressivum
3. Eksperymentalne komory kompostowe w AFBI Loughgall
Kolejne próby zostały opracowane tak, aby odtworzyć
przemysłowe operacje wykonywane przy podłożu luzem –
mieszanie podczas wyciągania podłoża z tunelu, warstwowe
ładowanie podłoża na pojazdy i jego załadunek na półki
w miejscu uprawy. Wyniki pokazały, że pierwotnie mała,
ograniczona infekcja T. aggressivum została przeniesiona
na całe podłoże z tunelu; plon uzyskany z całości tej masy
podłoża obniżył się o 80-100%. Użycie sprzętów, które miały
styczność z zakażonym chorobą podłożem spowodowało
zakażenie czystego podłoża z sąsiednich, dopiero co otwartych
tuneli, powodując jej dalsze przenoszenie. W konsekwencji,
lokalizacja miejsca infekcji w tunelu będzie miała poważne
reperkusje; jeśli znajdzie się ona bliżej początku tunelu, całe
dalsze podłoże wejdzie w kontakt z zakażonymi sprzętami; a
jeśli ma ona swoje źródło gdzieś pod koniec, podłoże z tego
tunelu powinno pozwolić na normalne plonowanie.
Ścisły rygor higieniczny i mycie zakażonych materiałów lub
pomieszczeń po zakończeniu uprawy okazały się istotne w
zahamowaniu rozwoju choroby. Sterylizacja parowa po uprawie
(65-70˚C w podłożu przez minimum 8 godzin zastosowana
w hali uprawowej oraz po usunięciu podłoża) okazała się
bardzo skuteczna. Powinna zostać ona powiązana z surowymi
procedurami mającymi na celu usunięcie wszelkich źródeł
substancji organicznej z narzędzi, maszyn i obszarów roboczych,
po których nastąpiłoby efektywne mycie, dezynfekcja oraz
spłukanie, jak podano w ulotce MushTV 01/15: Zastosowanie
środków chemicznych w uprawie pieczarek.
Ta nowa informacja została podsumowana w pięciu kluczowych
punktach wytłuszczonych na początku tej ulotki i być może
wyjaśni poprzednie anomalie, gdzie kilku producentów
otrzymujących podłoże z tego samego tunelu opisywało
diametralnie różne poziomy infekcji, od jej braku aż do
całkowitego braku plonów.
Monitorowanie i wykrywanie
Powszechnie wiadomo, że środki zapobiegawcze w odniesieniu
do niektórych szkodników i chorób pieczarek wdraża się dopiero
wówczas, gdy spowodują one straty ekonomiczne, których nie
można już zaakceptować, znane też jako próg ekonomiczny. W
przypadku infekcji T. aggressivum szczególnie w fazie III luzem
nie ma jednak takiego akceptowalnego progu. Konieczna jest
stała czujność w każdym przypadku choroby, nawet najmniejsze
jej objawy powinny nas skłonić do szybkich działań.
Wczesne wykrywanie i właściwa identyfikacja infekcji zielonymi
pleśniami są kluczowe przy podjęciu szybkiej akcji przez
producentów podłoża i pieczarek, aby ograniczyć /zapobiec
jej poważnym atakom.
Dostępnych jest szereg wiarygodnych metod wykrywania, od
prostych testów na istnienie/nieistnienie w postaci płytek lub
gazików do badania powietrza i płytek do badania fragmentów
podłoża, aż do zaawansowanych metod molekularnych PCR
w czasie rzeczywistym opracowanych w celu sklasyfikowania
T. aggressivum, których dopiero niedawno można było użyć
do wykrycia infekcji w podłożu.
Przy badaniu podłoża ważne jest pobranie reprezentatywnej
próbki, przy czym kluczowe jest, aby ją dokładnie wymieszać
przez poddaniem jej testom. Płytki z pożywką umieszczone
blisko drzwi do tunelu podczas wyciągania z niego podłoża
okazały się tanią i wiarygodną metodą pomiarową, ponieważ
spory T. aggressivum pomimo iż nie są specjalnie lotne, mogą
być łatwo przenoszone na cząsteczkach kurzu i drobinach
podłoża. Każdy wstępnie pozytywny wynik dla T. aggressivum
powinien zostać poparty badaniem PCR w czasie rzeczywistym,
aby potwierdzić, że faktycznie mamy do czynienia z kolonią
zielonych pleśni. Szybki czas obróbki próbki oraz możliwość
określenia stadium zakażenia chorobą w czasie rzeczywistym
powodują, że jest to najczęściej wybierana metoda wykrywania
zakażenia w sytuacjach wysokiego ryzyka.
Grzyby Agaricus i Trichoderma produkują lotne metabolity,
które wzajemnie oddziałują na swój rozwój. Dzięki nowym
technologiom diagnostycznym zastosowanym w projekcie
MushTV i wciąż trwającemu w tym zakresie postępowi,
porównywano sub. lotne w zdrowym i zainfekowanym
podłożu. Pokazało to różnice we wzorcach substancji lotnych
emitowanych po 12 dniach inkubacji z podłoża zdrowego i
zainfekowanego T. agressivum.
Wyniki tych badań mogą pomóc w opracowaniu zaawansowanej,
nieinwazyjnej metody wykrywania T. aggressivum podczas
przerostu podłoża w masie przydatnej jako system wczesnego
ostrzegania w kompostowniach.
Zarówno w kompostowniach jak i zakładach uprawowych
podjęto pilotażowe projekty badawcze, aby rozpoznać
krytyczne punkty kontrolne dla pobrania próbek z optymalnych
lokalizacji w celu wykrycia T. aggressivum. Poniższa lista
może być stosowana jako przewodnik do pobierania próbek z
częstotliwością uwarunkowaną standardowym oszacowaniem
ryzyka:
Gdzie pobierać próbki w kompostowni
Próbki podłoża/resztki:
• Próbki podłoża fazy III po wyciągnięciu z tunelu, pobrane
z taśmociągu.
• Skupiska resztek podłoża na korpusie taśmociągu
• Pozostałości pobrane z tyłu i z boków taśmy wyciągającej.
• Materiał resztkowy z okolic urządzenia do mieszania
suplementów (jeśli występuje)
• Pozostałości z posadzek sąsiadujących z miejscem
załadunku i ekspedycji pojazdów.
• Pozostałości z tylnej części załadowywanego pojazdu.
• Skupiska resztek z placu manewrowego.
• Pozostałości z drugiego (powracającego) pojazdu
oczekującego na ponowny załadunek / wysyłkę (jeśli
występuje).
Lokalizacja płytki do badania powietrza:
• Poniżej wejścia do tunelu z którego wyciągane jest podłoże.
• Na taśmie opróżniającej tunel.
• W pobliżu miejsca dodawania suplementów (jeśli występuje).
• W holu manewrowym, niedaleko obszaru, gdzie ma miejsce
załadunek pojazdów.
W badaniach przemysłowych w pięciu kompostowniach nie
stwierdzono T. aggressivum w żadnym z krytycznych punktów
kontroli próbek, ani też w pobliżu zakładu i samym podłożu
fazy III (tabela 1). W niewielkim odsetku próbek podłoża fazy
III wykryto natomiast inne gatunki Trichodermy (< 6%) a także
sporadycznie inne pleśnie (Penicillium, Aspergillus, Mucor).
6. Urządzenia do analizy substancji lotnych
Table 1. Wyniki badań z kompostowni, gdzie wytwarza się podłoże fazy III
Facility
T. aggressivum w
zakładzie
Liczba tuneli z których
pobrano próbki
T. aggressivum w
podłożu fazy III
Liczba tuneli, w których wykryto
wysoki poziom** innych pleśni
1
No
30
No
0
2
No
24
No
5
3
No
32
No
3
4
No
26
No
12 (7 Trichoderma spp)
5
No
30
No
2 (1 Trichoderma spp)
** Rozwój pleśni na ponad 5 z 10 płytek zawierających drobiny podłoża
• Wymaz z urządzeń (wózek widłowy, mikser do okrywy,
ładowarka czołowa).
Miejsca pobrania próbek dla pieczarkarni
Pobierając próbki do badań w zakładzie produkcji pieczarek
należy zachować pewien stopień elastyczności, jeśli chodzi
o miejsca ich pozyskania, w zależności od konkretnego
zakładu. Próbki powinny zostać pobrane we wszystkich halach
uprawowych, gdzie pojawiły się symptomy choroby i halach,
gdzie właśnie dokonano załadunku.
Więcej niż jednak próbka może zostać pobrana z biura lub
stołówki, w zależności od wielkości tych pomieszczeń:
• Wymaz z drzwi wewnętrznych i posadzek w halach
uprawowych.
• Wymaz z regałów
• Wymaz z hali.
• Próbka podłoża przy jakichkolwiek widocznych oznakach
infekcji.
• Wymaz ze stołówki i przestrzeni biurowej.
• Pozostałości podłoża z urządzeń stojących na placu.
• Wymaz z rąk/odzieży i butów pracowników.
W badaniu wzięto pod lupę cztery pieczarkarnie, w których
miała ostatnio lub ma właśnie miejsce infekcja zielonymi
pleśniami (Tabela 2). W żadnym z tych zakładów nie było
możliwości sterylizacji parowej i wszystkie one stosowały
jedynie mycie oraz dezynfekcję w ramach standardowych
procedur higienicznych po zakończeniu cyklu uprawy. Gatunki
trichodermy wykryto we wszystkich badanych pieczarkarniach a
T. aggressivum potwierdzono na terenie trzech. Przy zbieraniu
próbek w tych zakładach stało się jasne, że jeżeli Trichoderma
występuje w uprawie, istnieje prawdopodobieństwo, że
można ją z łatwością przenieść na zakażonych sprzętach
i/lub pracownikach oraz rozprzestrzenić w wielu miejscach
zakładu. To z kolei podkreśla potrzebę stosowania ścisłych
procedur higienicznych, jak również wymaga świadomości i
czujności u wszystkich zatrudnionych, którzy muszą wiedzieć,
jak łatwo przenosi się zakażenie z jednego miejsca w drugie.
7 & 8. Rutynowe procedury monitorujące z zastosowaniem prostych testów płytowych dla drobin podłoża
Table 2. Wyniki badań z pieczarkarni w Europie (2012-2013)
Pieczarkarnie Trichoderma
T. aggressivum obecność
Główne miejsca występowania Trichodermy
1
Tak
Tak
Hale uprawowe, drzwi do hal, narzędzia, stołówka, biuro, plac
2
Tak
Tak
Hale uprawowe, narzędzia, wózek widłowy, stołówka
3
Tak
Tak
Hale uprawowe, plac, wózki do zbiorów
4
Tak
Nie (inne gatunki Trichodermy)
Hale uprawowe, biuro, wózek widłowy
Strategie walki z chorobą
Niezwykle istotne jest wdrożenie surowego reżimu higienicznego
i stałe współdziałanie wszystkich uczestników procesu:
kompostowni, firm transportowych i producentów pieczarek.
Jest to podstawowy warunek każdego programu zapobiegania
chorobom. Ważne są następujące działania wspólne:
Dodatkowe specjalne kroki dostosowane do każdego etapu
procesu:
• Wdrożenie rutynowych procedur wykrywania/monitoringu
dla T. aggressivum.
Należy przestrzegać stałych, rygorystycznych procedur
higienicznych w tym wdrożyć programy regularnego mycia,
dezynfekcji i płukania. Konieczne jest także właściwe
postępowanie z grzybnią pieczarki i jej przechowywanie.
• Monitorowanie temperatury podłoża i/lub zwiększonej
potrzeby chłodzenia.
• Stałe sprawdzanie podłoża pod kątem występowania
choroby.
• Rozważne rozmieszczanie personelu przestrzegającego
procedur higienicznych.
• Zachowanie ostrożności w każdej sytuacji związanej z
mieszaniem podłoża
• W przypadku infekcji zastosowanie odpowiednich środków
zapobiegawczych.
• Poinformowanie pozostałych uczestników procesu produkcji
o zaistniałym problemie.
• Zastosowanie sterylizacji parowej na końcu procesu
produkcji i sprawdzenie jego efektywności.
Kompostownie
Należy przestrzegać wytycznych dotyczących krytycznych
punktów pobierania próbek do badań, wdrożyć rutynowe
procedury monitorowania i podjąć natychmiastowe kroki, jeśli
zachodzi taka potrzeba. Płytki powietrza i próbki wymazowe
wraz z regularnym sprawdzaniem podłoża pomogą stwierdzić na
ile wydajne są zastosowane procedury higieniczne. Optymalna
częstotliwość badania będzie podlegała wahaniom i powinna
być uwarunkowana standardową oceną ryzyka.
Tam, gdzie istnieje taka możliwość załadunek i opróżnianie
tuneli fazy III powinno być przeprowadzane z dwóch różnych
stron, przy pomocy sprzętu przeznaczonego specjalnie do
tego zadania, aby uniknąć zakażeń krzyżowych. W każdym
przypadku powinno się rozdzielać maszyny oraz sprzęt
przeznaczony do produkcji fazy II i III. Urządzenia do fazy
III nie powinny być nigdy stosowane przy pracach z fazą II.
Wszystkie widoczne resztki podłoża powinny zostać usunięte
przed przystąpieniem do mycia urządzeń i maszyn. Należy
być również świadomym i regularnie oczyszczać osady i
usuwać cienkie warstwy biomasy, które naturalnie tworzą się
na używanych sprzętach. W szczególności należy regularnie
myć, dezynfekować i płukać taśmę wyciągarki.
Podczas procesu szczepienia podłoża w masie należy
sprawdzać zarówno temperaturę podłoża, jak i dane dotyczące
chłodzenia. Szczególną czujność należy zachować w przypadku
niewielkiego, trudnego do wyjaśnienia wzrostu temperatury, i
w razie potrzeby podjąć odpowiednie kroki.
Kwestią absolutnie konieczną jest gotowanie lub pasteryzacja
tuneli pomiędzy poszczególnymi partiami podłoża fazy III.
W przypadku wykrycia T. aggressivum is należy:
• Skontaktować się z odpowiednią firmą transportową i
producentami pieczarek.
• Sprawdzić pozostałe ładunki pod kątem obecności choroby.
• Pobrać próbki z punktów krytycznych, aby zlokalizować a
następnie wykluczyć wszystkie ogniska infekcji.
• Zwiększyć częstotliwość badania próbek i stopień
zaawansowania testów, np. PCR w czasie rzeczywistym
• Stosować mycie, dezynfekcję i płukanie wyciągarki po
użyciu w każdym z tuneli.
• Ładowanie podłoża powinno się odbywać kolejno na każdy
z pojazdów, poszczególne ładunki nie powinny być ze sobą
mieszane.
9, 10 & 11. Badania wykrywające mniej oczywiste obszary, które
mogą skrywać źródła infekcji T. aggressivum
• Załadunek pojazdów z podłożem powinien być monitorowany
poprzez wyłożenie płytki z pożywką
Wszystkie maszyny, urządzenia i personel biorący udział w
załadunku fazy III powinny zostać odseparowane.
Urządzenia i maszyny takie jak taśmociągi, ładowarki czołowe
i czesarki powinny zostać dokładnie umyte i oczyszczone ze
wszelkich pozostałości podłoża, zarówno przed zastosowaniem
jak i natychmiast po nim. Należy być również świadomym i
regularnie oczyszczać osady i usuwać cienkie warstwy biomasy,
które naturalnie tworzą się na używanych sprzętach. Płytki
powietrza i próbki wymazowe wraz z regularnym sprawdzaniem
podłoża pomogą stwierdzić, na ile wydajne są zastosowane
procedury higieniczne
Temperatura podłoża powinna być sprawdzana po dostarczeniu
go do pieczarkarni oraz przez kilka dni bezpośrednio po
załadunku. W czasie krytycznych 3-5 dni po załadunku podłoża
fazy III należy zachować czujność i aktywnie poszukiwać białych
strzępków grzybni (zdjęcie 1 i 2), zielonego zarodnikowania,
wzrostu temperatury podłoża oraz wyczuwać zapach inny niż
generuje grzybnia pieczarki, itd.
Gotowanie hal po zakończeniu każdego cyklu uprawy to
najbardziej efektywny środek minimalizujący rozwój choroby.
Gotowanie powinno odbywać się w temperaturze podłoża
65-70˚C przez minimum 8 godzin.
12 & 13. Reżim higieniczny w kompostowniach i zakładach
uprawy pieczarek
Firmy transportowe
Krytycznym ogniwem łańcucha produkcji jest regularne
przemieszczanie podłoża pomiędzy kompostownią a
producentem pieczarek. Przez cały czas należy zachowywać
ścisły reżim higieniczny. Wszystkie urządzenia, które
przemieszczają się pomiędzy zakładami powinny być często
myte i dezynfekowane (wewnątrz i na zewnątrz) – minimum
przed trafieniem do każdej z lokalizacji. Ze szczególną
starannością należy usunąć wszystkie widoczne pozostałości
podłoża.
Załadunek hal powinien odbywać się kolejno poszczególnymi
ładunkami podłoża – nie powinny one być ze sobą mieszane.
Badania MushTV wykazały, że jakikolwiek proces polegający
na mieszaniu podłoża i przerywaniu grzybni pieczarki może
z łatwością spowodować przeniesienie niewielkiej infekcji na
duże ilości podłoża.
Potencjalna korzyść wyniesiona z ujednolicenia poszczególnych
ładunków podłoża poprzez wymieszanie ich przy załadunku jest
mniejsza niż potencjalne ryzyko rozprzestrzenienia niewielkiej
infekcji T. aggressivum.
Zakłady uprawy pieczarek
Załadunek podłoża fazy III powinien być działaniem o wysokiej
randze ważności, przeprowadzanym jedynie po dokładnym
umyciu, dezynfekcji i spłukaniu pomieszczeń, w których będzie
miała miejsce uprawa oraz przylegających do nich osłon
betonowych. Czynności te należy wykonywać w odosobnieniu
– w tym czasie nie powinno się opróżniać hal z zebranym
plonem, a wszystkie pozostałe hale powinny być zamknięte.
14. Obecność kurzu z podłoża na tunelu uprawowym po jego
opróżnieniu, wzmacnia znaczenie efektywnego “gotowania”
podłoża parą wodna
Jeśli wykryjemy T. aggressivum należy:
• Skontaktować się odpowiednimi producentami podłoża i
firmami transportowymi.
• Ograniczyć dostęp do zakładu do niezbędnego minimum.
• Pobrać próbki z punktów krytycznych, aby zlokalizować a
następnie wykluczyć wszystkie ogniska infekcji.
• Zwiększyć wymiar programów mycia i zachowania higieny.
• Zwracać uwagę na wspólne przestrzenie (stołówki, toalety,
biura, pakownie) i urządzenia (panele dotykowe, klawiatury
komputerów, telefony itd.).
• Być świadomym potencjalnych zakażeń krzyżowych,
szczególnie kiedy podłoże jest mieszane lub grzybnia
pieczarki przerwana (należy np. rozważyć konieczność
ponownego czesania)
• Szczególną uwagę należy zachować podczas załadunku
– nie mieszać ładunków, dokonywać załadunku od razu i
rozważyć dolewanie wody.
• Na końcu cyklu uprawy przeprowadzić aktywną sterylizację
parową (65-70˚C w podłożu przez minimum 8 godzin) kiedy
podłoże jest w hali oraz po jego usunięciu.
Dalsze informacje
Ulotki informacyjne Mush TV
01/15: Chemiczne środki dezynfekcyjne w uprawie pieczarek.
02/15; Zapobieganie chorobie brązowienia kapelusza pieczarki
wywołanej przez wirus X
HDC Podsumowania i raporty dla
producentów pieczarek
Do znalezienia na stronie internetowej HDC (www.hdc.org.uk)
kopie M 57 and 50.
04/15: Choroby grzybowe pieczarek i ich zwalczanie
Podziękowania
W tym miejscu składamy podziękowania dla Caroline van
der Horst, C4C Holdings BV, Netherlands; Krystiana Szudygi
SGBU, Poland; Patricka Delva, NV Karela Sterckxa, Belgium;
i Pieta Liempensa, Hooymans Compost BV, Netherlands
za ich fachowe porady oraz pomocne komentarze podczas
przygotowywania niniejszej ulotki.
Prawa autorskie do zdjęć
Zdjęcia użyczone dzięki uprzejmości i chronione prawem
autorskim AFBI i Hooymans Compost BV.
Izba Rozwoju Rolnictwa i Ogrodnictwa (Agriculture and Horticulture Development Board)
działająca poprzez oddział HDC dokłada wszelkich starań, aby informacje zawarte w tym
dokumencie były dokładne w momencie oddania ich do druku, nie udziela ona jednak
w tej kwestii żadnej gwarancji i do maksymalnej granicy dopuszczalnej prawem nie
przejmuje odpowiedzialności za straty, szkody czy też wypadki spowodowane (łącznie
z powstałymi wskutek zaniedbania) których doznano bezpośrednio lub pośrednio w
związku z informacjami i opiniami podanymi lub pominiętymi w niniejszym dokumencie.
© Izba Rozwoju Rolnictwa i Ogrodnictwa 2015. Żadna z części niniejszej publikacji nie
może być powielana w jakiejkolwiek formie materialnej (w tym także kopiowana ani
przechowywana w jakiejkolwiek postaci na nośniku elektronicznym) ani też kopiowana,
adaptowana, publikowana ani rozpowszechniana (w formie fizycznej, elektronicznej
ani żadnej innej) bez uzyskania uprzednio pisemnej zgody Izby Rozwoju Rolnictwa
i Ogrodnictwa. Dopuszczalne jest jedynie reprodukowanie zawartych tutaj informacji
w ich oryginalnej formie w celu solidnego posłużenia się nimi, z podaniem jako źródła
informacji Izby Rozwoju Rolnictwa i Ogrodnictwa lub zgodnie z przepisami ustawy o
prawie autorskim i patentowym 1988. Wszystkie prawa zastrzeżone.
Contact us
Project Co-ordinator
Dr. Helen Grogan
Teagasc, Ashtown Research Centre,
Dublin 15, Ireland
Tel: 00 353 1 8059780
Email: [email protected]
Communications Co-ordinator
Ruth Ashfield
HDC, Stoneleigh Park, Warwickshire, UK
Tel: 00 44 (0) 247 647 8663
Email: [email protected]
For more information visit
www.mushtv.eu
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Create flashcards