Teoria racjonalnych oczekiwań

advertisement
CELE I NARZĘDZIA
POLITYKI
MAKROEKONOMICZNEJ
WE WSPÓŁCZESNYCH
TEORIACH
MAKROEKONOMII
KEYNESIZM – JOHN MEYNARD KEYNES







1883 - 1946
Angielski ekonomista
Syn logika i ekonomisty Johna Neville’a
Keynesa
Studia ekonomiczne ukończył pod
kierunkiem ekonomistów liberalnych
Twórca teorii interwencjonizmu
państwowego w dziedzinie ekonomii
i finansów państwowych
Miał decydujący wpływ na rozwój myśli
ekonomicznej w latach 30-60 XX wieku
„Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i
pieniądza”
Opozycja wobec szkoły klasycznej
Przyczyna powstania jego dzieła w 1936r.:
 Wielki kryzys gospodarczy na świecie w latach 1929-1933
ZAŁOŻENIA TEORII – CELE:
 Dotyczy zmian krótkookresowych
 sektor prywatny ma charakter niestabilny
 Każda gospodarka dysponuje wystarczającymi siłami wytwórczymi do zaspokojenia
popytu zagregowanego
 Procesy dostosowawcze na rynkach trwają dostatecznie długo na skutek lepkości
płac i cen
 Stabilizacja za pomocą podejścia popytowego
 Przywrócenie stabilności tylko na drodze stosowania aktywnych posunięć polityki
gospodarczej rządu (interwencjonizm państwowy)
 Główny problem gospodarczy to bezrobocie (będące efektem niedostatecznego
popytu)
dążenie do pełnego zatrudnienia
 Zmiana ilości pieniądza wpływa na zatrudnienie
 Występuje substytucja miedzy bezrobociem i inflacją
(krótkookresowa krzywa Philipsa)

NARZĘDZIA: EPF i EPM
Propozycje Keynsa:

Większe opodatkowanie największych dochodów
przy jednoczesnym wzroście świadczeń społec na rzecz grup
biedniejszych.

Zachęcanie do inwestowania - obniżenie stopy podatkowej od
zysków przeznaczonych na inwestycje

Odpowiednia manipulacja wielkością globalnych wydatków
rządowych – np. na inwestycje i roboty publiczne.

Wg Keynesa deficyt budżetowy nie stanowi problemu w okresie
kryzysu.
W okresie dekoniunktury państwo ma podejmować działania mające
na celu zwiększenie zasobów pieniądza w społeczeństwie.
POPYTOWA TEORIA INFLACJI
AD
AD1  Rozwinięcie koncepcji tzw. luki
L 45
A
AD

Luka
inflacyjna
E

Y1

Y2
Y
Inflacja jest konsekwencją luki
inflacyjnej – ta, przekształca się w inflację
wywołaną (przy ceteris paribus) wzrostem
dochodów ludności bądź nadmiernymi wydatkami
rządowymi, przy pełnym wykorzystaniu zdolności
wytwórczych

inflacyjnej (nadwyżka popytu glob. nad
glob. podażą)
Stan równowagi przy pełnym
wykorzystaniu zdolności wytwórczych
(pkt. E) [Y = Yp]
Wzrost wydatków (G lub t lub r )
wzrost możliwości nabywczych
konsumentów
wzrost popytu
globalnego przy stałej produkcji
wzrost cen
luka inflacyjna
Lukę inflacyjną można zlikwidować za
pomocą interwencji rządu w postaci
stosowania restrykcyjnej polityki
PROBLEM BEZROBOCIA WEDŁUG
KEYNESISTÓW

w
AJ

Przymusowe
bezrobocie

w1
A
B

LD
Lp
L
•
LD – krzywa globalnego popytu na pracę
•
AJ – krzywa globalnej podaży pracy
(liczba pracowników skłonnych podjąć pracę
przy różnych stwkach płacy realnej)
•
L – liczba osób, które faktycznie znajdują
zatrudnienie
•
Lp – pełne zatrudnienie

Główna przyczyna niekorzystnych
zjawisk – niewystarczający popyt na
towary w warunkach gosp.
wolnorynkowej (zbyt małe wydatki do
zaspokojenia zagregowanej podaży)
Stała tendencja do budowania
nadwyżki podaży siły roboczej
Podaż doskonale elastyczna
względem istniejącego poziomu płac
nominalnych aż do osiągnięcia
pełnego zatrudnienia.
Popyt na pracę jest zbyt mały nawet
akceptując aktualny poziom płac
pracownicy nie mogą uzyskać
zatrudnienia
bezrobocie
przymusowe
Bezrobocie przymusowe można
zlikwidować poprzez aktywną
ingerencję państwa jednak będzie to
miało wpływ na wzrost inflacji.
SUBSTYTUCYJNOŚĆ INFLACJI I BEZROBOCIA
(KRÓTKOOKRESOWA KRZYWA PHILIPSA)

π



u
Po przeprowadzeniu analizy popytowej
teorii inflacji i problemu bezrobocia
dochodzimy do wniosku, że według
Keynesistów bezrobocie i inflacja mają
charakter substytucyjny, co obrazuje
krzywa Philipsa
Ograniczenie bezrobocia przymusowego
ingerencja państwa
wzrost wydatków
państwa lub/i ograniczenie podatków
(EPF) lub/i obniżenie stopy procentowej
(EPM)
wzrost inflacji
Ograniczenie inflacji
ingerencja
państwa
ograniczenie G i/lub
podwyższenie t (RPF) lub/i wzrost r
(EPM)
wzrost bezrobocia
Wybór pomiędzy niższym bezrobociem i
wyższą inflacją i odwrotnie przy czym
stosowanie PF (polit. wiodąca) jest
bardziej skuteczne, ponieważ
bezpośrednio oddziałuje na popyt niż
stosowanie PM (polit. wspierająca)
MONETARYZM - MILTON FRIEDMAN
Amerykański ekonomista i
publicysta
 Twórca monetaryzmu
 Laureat Nagrody Nobla w
dziedzinie ekonomii z 1976 roku
 Obrońca i propagator wolnego
rynku
 Najbardziej wpływowy
ekonomista XX wieku

1912 - 2006
„Jednym z największych błędów jest sądzenie programów politycznych i
rządowych na podstawie ich zamiarów, a nie rezultatów.”
Przyczyny powstania:
 Nieskuteczność teorii keynesizmu dotyczących wydarzeń w gospodarce światowej
w latach 70-tych (wzrostu inflacji i spowolnienia wzrostu gospodarczego)
Założenia teorii:
 Teoria analizy zmian długookresowych
 Gospodarka ze swej natury jest stabilna, w długim okresie sama dąży do równowagi
na rynkach
 Dominującą formą własności powinien być sektor prywatny
 Zakres ingerencji państwa powinien być jak najmniejszy
 Głównym problemem, z którym borykają się gospodarki jest inflacja, wywołana
nadmierną ilością pieniądza w obiegu
 W długim okresie brak jest substytucji między inflacją a bezrobociem
Narzędzia:
o Polityka monetarna
Cele:
o wzrost podaży pieniądza jest podstawowym stałym czynnikiem kształtującym
tempo wzrostu nominalnego NBP
o ceny i płace są względnie giętkie
o gospodarka prywatna jest stabilna
DŁUGOOKRESOWA KRZYWA PHILIPSA
W punkcie U = A występuje naturalna
stopa bezrobocia. Zastosowano EPP, co
powoduje:
- zwiększenie podaży pieniądza
- wzrost popytu
- wzrost produkcji
- wzrost płac i cen.
Rośnie zatrudnienie do poziomu U’ (pkt B).
 Iluzja pieniądza (bo ceny też wzrosły).
 Brak podwyżek dla pracowników.
Zmniejszenie zatrudnienia.
 Powrót gospodarki do poziomu
naturalnej stopy bezrobocia (z punktu B
do C).
 Sytuacja ta powtarza się.
 Wniosek: Gospodarka powraca
ostatecznie do naturalnej stopy
bezrobocia niezależnie od tempa inflacji.

TEORIA RACJONALNYCH OCZEKIWAŃ

Robert E. Lucas
Laureat Nagrody Nobla
w 1995 r. za
opracowanie i
przygotowanie do
praktycznych
zastosowań hipotezy
racjonalnych oczekiwań
Thomas J.Sargent
 Neil Wallace

Robert E. Lucas
Thomas J.Sargent

Teoria racjonalnych oczekiwań to hipoteza ekonomiczna sformułowana w latach
70.XX wieku wobec niesprawdzającej się wtedy w problemach makroekonomicznych
teorii J.M. Keynesa

Szkoła ta wyróżnia się bardziej radykalną odmianą monetaryzmu, którą J. Tobin
nazwał - monetaryzmem typu 2.
ZAŁOŻENIA TEORII:

mikropodmioty w gospodarce podejmują swoje decyzje w oparciu o wszystkie
dostępne informacje oraz o potencjalne skutki tych decyzji

mikropodmioty posiadają umiejętność wyciągania wniosków ze zdarzeń z
przeszłości, co pozwala im przewidywać możliwe scenariusze wydarzeń w
przyszłości

mikropodmioty gospodarcze zachowują się najczęściej racjonalnie na wszystkich
rynkach

mikropodmioty dążą do maksymalizacji użyteczności

wszelkie zakłócenia w gospodarce są neutralizowane przez racjonalne działania
mikropodmiotów

stosowanie aktywnej polityki finansowej nie przeciwdziała recesji i
bezrobociu, a pojawienie się bezrobocia nie wynika z niedostatecznego
popytu

państwo powinno dążyć do utrzymania stabilności cen oraz działać po
podażowej stronie gospodarki
INFLACJA WG RACJONALISTÓW:

Inflacja ma charakter inercyjny, czyli jest wynikiem oczekiwań inflacyjnych.
Istnieją trzy rodzaje:
 oczekiwana – przewidują, że będzie występowała w gospodarce na
podstawie dotychczasowych informacji
 rzeczywista – faktycznie odnotowana stopa inflacji w danym okresie
 nieoczekiwana – różnica między inflacją oczekiwaną i rzeczywistą
EKONOMIA PODAŻY

koncepcja polityki
gospodarczej wyrosła z
kryzysu lat 70. XX w. w
USA (alternatywna
szkoła myślenia)
Twórcy:
- Robert Mundell
- Arthur Laffer
- Jude Wanniski

PRZYCZYNY POWSTANIA:
-przyczyną powstania był kryzys lat 70.
wynikający z interwencji państwa, która
prowadzona była zgodnie z teorią Johna Keynesa.
Twórcy ekonomii podaży twierdzili, że działania
interwencyjne państwa nie zdołają przezwyciężyć
kryzysu, a jedynie zakłócają mechanizm
rynkowy.
-teoria ta zyskała sławę, gdy jej postulaty zostały
uwzględnione w programie ekonomicznym
R.Regana.
3 PODSTAWOWE TWIERDZENIA
1)
Po przekroczeniu pewnego punktu , wysokie krańcowe
stopy opodatkowania dochodów osobistych mogą
zmniejszyć skłonność ludzi do podejmowania pracy
2)
Wysokie krańcowe stopy opodatkowania powstrzymują
ludzi przed inwestowaniem w wykształcenie i poprawę
umiejętności związanych z wykonywanym zawodem
3)
Wysokie krańcowe stopy opodatkowania zachęcają
ludzi do pracy w gospodarce podziemnej
INNE TEZY:





zwolennicy ekonomii podaży stawiali zarządzania globalną
podażą ponad zarządzanie globalnym popytem
należy powrócić do kapitalizmu opisywanego przez Adama
Smitha i Jeana Saya
ponad krótkookresowe wahania koniunktury przedkładali
długookresowy wzrost gospodarczy
przekonywali, że zbyt wysoka krańcowa stopa
opodatkowania dochodów jest bardzo niekorzystna
twierdzili ,że niezbędne jest obniżenie stóp opodatkowania,
które skłania ludzi do pracy, oszczędności i inwestowania,
co w przyszłości ma doprowadzić do zmniejszenia bezrobocia
i obniżenia stopy inflacji
KRYTYKA EKONOMII PODAŻY


Artur Laffer
Wysokie krańcowe stopy
opodatkowania
niekoniecznie
pomniejszają liczbę
przepracowanych przez
ludzi godzin, nie
koniecznie zwiększy
wpływy podatkowe, a
wręcz może doprowadzić
do ich zmniejszenia.
KRZYWA LAFFERA



Krzywa Laffera – koncepcja
teoretyczna, która za pomocą
krzywej ilustruje zależność
między stawką opodatkowania
a dochodami budżetowymi
państwa z tytułu podatków;
opracowana w latach 70. XX w
przez amerykańskiego
ekonomistę Arthura Laffera.
Szkoła
Przedstawiciele
Produkt
społeczny
Zatrudnienie/ bezrobocie
Ceny; pieniądz;
inflacja
Eksport netto
Keynesizm
1. Jon Meynard
Keynes
2. Sir Jihn
Richar Hicks
3. Michał
Kalecki
Fluktuacje aktywności
ekonomicznej=>
fluktuacje popytu (gł.
Inwestycyjnego)
Przyczyna: zmniejszenie popytu w
gospodarce na dobra i usługi
Przyczyna: nadmierny
popyt w gospodarce=>
inflacja popytowa
Luka inflacyjna
Poprzez Politykę
monetarną,
kształtowanie kursów
walut, dopłaty,
subwencje=>
pobudzanie eksportu i
zmniejszanie importu
1. Milton Friedman
2. Allan H Meltzer
Przyczyna:
nieregularność wzrostu
zasobów pieniądza i
zmiany zasobów
pieniądza
Przyczyna: lepkie płace
Zawsze istnieje pewien stopień
bezrobocia (bezrobocie naturalne)
Monetaryzm
Rozwiązanie: 2-3%
wzrost podaży
pieniądza w ciągu roku
Ekonomia
Podaży
1. Arthur Betz Laffer
2. Robert Mundel
3. Politycy: R. Regan,
G. Bush, M. Thatcher
Zarządzanie podażą,
motywowanie do pracy,
oszczędzania,
inwestowania.
Rozwiązanie: obniżenie
podatków
Mix policy
Teoria
racjonalnych
oczekiwań
1. R.E. Lucas
2. T. J. Sargent
3. N. Wallace
Podmioty gospodarcze
potrafią przewidywać
zmiany wielkości
zagregowanych i
podejmują odpowiednie
działania regulujące
wielkość produkcji
Rozwiązanie: wzrost wydatków
przez EPF i EPM
Długookresowa krzywa Philipsa
Przyczyna: nadmierna
podaż pieniądza na rynku
Rozwiązanie: likwidacja
nadwyżki podaży
pieniądza np. przez
podwyższenie stóp proc.
Rozwiązanie: Likwidacja
usztywnień na rynku pracy ( płac
minimalnych; związków)
Przyczyna: zbyt wysokie podatki,
brak motywacji do pracy
Rozwiązanie: zmniejszenie
obciążeń podatkowych, opieki
socjalnej, uelastycznienie rynku
Inflacja może być
zmniejszana przez wzrost
produkcji
Wprowadzenie indeksacji
przy progresywnym
systemie podatkowym
pracy
Przyczyna: sztywność (lepkość)
cen i płac
Rozwiązanie: Prowadzenie polityki
partycypacyjnej (uelastyczniania
cen i płac: podział płacy na część
niezależną od rentowności i zysku
firmy i część od nich zależną)
Inflacji jest przewidywalna
i można się do niej
przygotować oraz w
racjonalny sposób ocenić
koszty i korzyści
Zmniejszenie lub
zniesienie ceł i innych
ograniczeń
Wzmocnienie kursu
walutowego
Szkoła
Przedstawiciele
Analizowany
okres
Dominująca
forma
własności
Opinia o
substytucji
Zakres
ingerencji
państwa
Główny
problem
Ceny i płace
NARZĘDZIA
Keynesizm
1. Jon Meynard
Keynes
2. Sir Jihn
Richar Hicks
3. Michał
Kalecki
krótki
Sektor
państwowy
Występuje
(w okresie
krótkim)
Jak
największy
bezrobocie
Sztywne
EPF + EPP
Monetaryzm
1. Milton Friedman
2. Allan H Meltzer
długi
Sektor
prywatny
Brak
(w okresie
długim)
Jak
najmniejszy
inflacja
Ekonomia
Podaży
1. Arthur Betz
Laffer
2. Robert Mundel
3. Politycy: R.
Regan, G. Bush, M.
Thatcher
Teoria
racjonalnych
oczekiwań
1. R.E. Lucas
2. T. J. Sargent
3. N. Wallace
(lepkie)
giętkie
TEORIE WSPÓŁCZESNEJ MAKROEKONOMII

Umiarkowani monetaryści

Umiarkowani keynesiści

Skrajni keynesiści
PRZYCZYNY POWSTANIA:
Różnice poglądów w kwestii:
 szybkości,
 sposobu
 wagi
z jaką rynek osiąga równowagę
kształtowania się oczekiwań
przypisanej okresowi krótkiemu i długiemu
UMIARKOWANI MONETARYŚCI

wzrost podaży pieniądza prowadzi do wzrostu cen, ale nie
produkcji

przywracanie pełnego zatrudnienia może przeciągnąć się w
czasie, nie jest to proces natychmiastowy, lecz dość szybki

ustawiczne próby zwiększania produkcji będą doprowadzać do
inflacji

krótki okres powinien być podporządkowany interesom
długofalowym
 próby
zarządzania popytem mogą pogłębić wahania
cykliczne a nie załagodzić
 rząd
powinien przyjąć niskie, ale stałe tempo wzrostu
podaży pieniądza:


niskie tempo - niska inflacja w dł. Okresie
stałe tempo - zapobieganie pogłębianiu się wahań
cyklicznych
 obowiązkiem
rządu jest podnoszenie poziomu potencjalnej
produkcji i pełnego zatrudnienia środkami polityki
podażowej oraz ograniczenie inflacji
UMIARKOWANI KEYNESIŚCI

gospodarka wróci do stanu pełnego zatrudnienia, ale dostosowania
płac i cen przebiegają powoli

recesje trwają dłużej niż kilka lat

utrzymywanie niskiego tempa wzrostu podaży pieniądza hamuje
wzrost inflacji

warto podejmować aktywną politykę stabilizacyjną dla uniknięcia
załamania koniunktury

ważny jest zarówno krótki jak i długi okres

w długim okresie tylko polityka podażowa może spowodować trwały
wzrost gospodarczy

wg nich zarządzanie popytem może samo być doskonałą polityką
podażową
SKRAJNI KEYNESIŚCI
 odchylenia
od stanu pełnego zatrudnienia
mogą mieć bardzo długi żywot
 brak
jest automatycznego mechanizmu
przywracającego popyt globalny do
poziomu zapewniającego pełne
zatrudnienie
 obniżenie
płac i cen nie ożywi popytu
 załamanie
koniunktury w kraju prowadzi
do nadwyżki bilansu handlowego


krótki okres jest bardzo ważny
zarządzanie popytem może być bardzo skutecznym
narzędziem polityki gospodarczej
PODSUMOWANIE
Ekonomia keynesowska zajmuje się wpływem
popytu na produkcję, dochód i zatrudnienie.
 Monetaryści rozważają kwestię wpływu zasobów
pieniądza na inflację
 Ekonomia klasyczna oraz ekonomia podaży
podkreślają czynniki, które wpływają na
zagregowaną podaż
 Teoria racjonalnych oczekiwań podkreśla wpływ
oczekiwań ludzi na stopy procentowe, inflację i
bezrobocie.

Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards