Document

advertisement
Moduł 2
Patofizjologia choroby
wenookluzyjnej wątroby
Cele szkolenia
• Zrozumienie przyczyny VOD
• Zrozumienie kolejnego etapu w
patofizjologii VOD
• Poznanie punktu końcowego patofizjologii
VOD
VOD, veno-occlusive disease
Wczesne powikłania HSCT:
zaburzenia śródbłonka naczyniowego
• Uważa się, że w trakcie HSCT komórki śródbłonka
wyściełające naczynia krwionośne są aktywowane przez:
–
–
–
–
kondycjonowanie
cytokiny powstające w uszkodzonych tkankach
produkty drobnoustrojów przenoszone przez barierę śluzówkową
proces wszczepiania
• Intensywna i stała aktywacja komórek śródbłonka prowadzi
do uszkodzenia komórek
• Uważa się, że pewną rolę w uszkodzeniu i aktywacji odgrywa
aloreaktywność
– Wyjaśnia to częstsze występowanie tych powikłań po przeszczepieniu
alogenicznym
Carreras E. i Diaz-Ricart M. Bone Marrow Transplant 2011:46, str. 1495–1502.
Wczesne powikłania HSCT:
zaburzenia śródbłonka naczyniowego
Zespół wielonarządowych zaburzeń czynności
DAH
ES
IPS
VOD
TAM
CLS
ES
TAM
TAM
Zaburzenia
czynności
narządów
Zaburzenia
czynności
śródbłonka
(patologiczne
Aktywacja
śródbłonka
(fizjologiczna)
Kondycjonowanie
Fenotyp śródbłonka wiąże się z różnymi zagrożeniami dla gospodarza
(zablokowany przepływ włośniczkowy, kompleksy włóknikowe,
przyleganie płytek i leukocytów, apoptoza śródbłonka)
Stan
prozakrzepowy
G-CSF
CNI
Odpowiedź
zapalna
LPS/zakażenia
Zwiększona
przepuszczalność
Wszczepienie
Zwężenie naczyń
Aloreaktywność
Przeszczepienie macierzystych komórek hematopoetycznych
CNI - inhibitory kalcyneuryny; CLS - zespół przeciekania włośniczkowego; DAH - rozlane krwawienie pęcherzykowe; ES, zespół okołowszczepienny;
GCSF - czynnik stymulujący kolonie granulocytów; HSCT- przeszczepienie macierzystych komórek hematopoetycznych; IPS - zespół idiopatycznego
zapalenia płuc; LPS - lipopolisacharyd; TAM - mikroangiopatia związana z przeszczepem; VOD - choroba wenookluzyjna wątroby
Carreras E. i Diaz-Ricart M. Bone Marrow Transplant 2011:46, str. 1495–1502.
Choroba wenookluzyjna wątroby
• VOD, znana także jako zespół niedrożności
zatok wątrobowych, jest potencjalnie
zagrażającym życiu powikłaniem HSCT
• Kondycjonowanie przed HSCT powoduje
wytwarzanie w wątrobie toksycznych
metabolitów przez hepatocyty
• Metabolity te wywołują aktywację, uszkodzenie i
zapalenie komórek śródbłonka wyściełającego
zatoki
– Zatoki są małymi naczyniami krwionośnymi,
podobnymi do włośniczek, występującymi w wątrobie
• To prowadzi ostatecznie do VOD,
charakteryzującej się
– nasilonym wykrzepianiem i zmniejszoną fibrynolizą
– uszkodzeniem i zwężeniem zatok
– zapaleniem
Richardson PG i wsp. Expert Opin Drug Saf 2013;p.12, str.123–136
Wycinek histologiczny wątroby widoczny pod
mikroskopem. Naczynia krwionośne mają
kolor czerwony, jądra komórkowe niebieski, a
cytoplazma różowy.
Toksyczne działanie chemioterapii na komórki
uszkadza też wyściółkę zatok wątrobowych
Krwinki czerwone
Toksyczne
metabolity
Komórki
śródbłonka zatok
Płytki krwi
Toksyczne metabolity, powstające w trakcje kondycjonowania przed
HSCT uszkadzają i aktywują komórki śródbłonka zatok
Richardson PG red. Expert Opin Drug Saf 2013;12:123–136
Aktywacja komórek śródbłonka zatok uruchamia liczne
szlaki, prowadzące do zapalenia i zwężenia zatok
wątrobowych
Krwinki czerwone
Cytokines
Cytokiny
Komórki
śródbłonka zatok
Heparanaza
Cząsteczki
adhezyjne
Płytki krwi
Nagromadzenie komórek i fragmentów komórkowych w przestrzeni Dissego, przestrzeni
okołozatokowej, zlokalizowanej pomiędzy śródbłonkiem a hepatocytami, prowadzi do
zwężenia zatok wątrobowych
Richardson PG red. Expert Opin Drug Saf 2013;12:123–136
VOD charakteryzuje się nasileniem tworzenia
zakrzepów i osłabionym rozkładem zakrzepów
Krwinki czerwone
Cytokiny
Włóknik
Heparanaza
Cząsteczki
adhezyjne
Czynnik
tkankowy
PAI-1
Płytki krwi
Zwężenie zatok wątrobowych, zatory z komórek śródbłonka i nasilone tworzenie zakrzepów
prowadzą do punktu końcowego VOD, a mianowicie upośledzenia drożności zatok
PAI-1, inhibitor aktywatora plazminogenu-1; TF, czynnik tkankowy
Richardson PG red. Expert Opin Drug Saf 2013;12:123–136
Patofizjologia VOD
Uszkodzenie komórek
śródbłonka i hepatocytów
•
Aktywacja i uszkodzenie wywołane
toksycznymi następstwami
kondycjonowania. Do uszkodzeń
dochodzi bezpośrednio i pośrednio,
przy udziale cytokin, takich jak:
- TNF-α, IL-1b, IL-6
•
Zwiększona ekspresja cząsteczek
adhezyjnych ICAM-1 iVCAM-1 na
powierzchni komórek śródbłonka
Aktywacja leukocytów, które uwalniają
dodatkowe cytokiny zapalne
Rozkład macierzy pozakomórkowej
Aktywacja wielu szlaków
Zapalenie
Struktura cytoszkieletu
•
•
Zwężenie zatok wątrobowych
•
•
Zmniejszenie ciśnienia w żyle wrotnej
Upośledzenie drożności żył
odprowadzających krew z wątroby
VOD
ICAM - wewnątrzkomórkowa cząsteczka adhezyjna; IL - interleukina; TNF - czynnik martwicy nowotworu; VCAM, białko adhezyjne komórki naczyniowej
Richardson PG i in. Expert Opin Drug Saf 2013:12, str. 123–136; Coppell JA red. Blood Rev 2003:17, str. 63–70.
Podsumowanie informacji na temat
patofizjologii VOD
• Kondycjonowanie przed HSCT aktywuje komórki
śródbłonka, powodując uszkodzenie SEC i
hepatocytów
• Nagromadzenie komórek w przestrzeni Dissego
(przestrzeń okołozatokowa), nasilenie zapalenia i
tworzenie zakrzepów prowadzi do zwężenia zatok
wątrobowych
• Doprowadza to do VOD, charakteryzującej się
zablokowaniem zatok wątrobowych, zmniejszeniem
ciśnienia w żyle wrotnej i zmniejszonym odpływem
krwi żylnej z wątroby
Sprawdź swoją wiedzę
1. W jakim ważnym narządzie rozwija się VOD?
Sprawdź swoją wiedzę
2. Jakie produkty powstające w trakcie kondycjonowania przed
HSCT uszkadzają komórki śródbłonka zatok i hepatocyty?
Sprawdź swoją wiedzę
3. Który z poniższych mechanizmów nie jest typowy dla
patofizjologii VOD?
a) Nasilenie tworzenia zakrzepów
b) Osłabienie rozkładu zakrzepów
c) Poszerzenie zatok wątrobowych
d) Zapalenie
Sprawdź swoją wiedzę
4. Co powoduje upośledzenie drożności zatok wątrobowych?
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards