Uploaded by xeniakonto

chemia (1) (1)

advertisement
Własności wytrzymałościowe – uwzględnia się je w obliczeniach inżynierskich. Na podstawie nich można określić wymiary
oraz masę konstrukcji, części maszyn, narzędzi. Naprężenie - siła przypadająca na jednostkę powierzchni przekroju. [Pascal]
Granica sprężystości -to takie naprężenie, po przekroczeniu którego ciało nie powraca do pierwotnego kształtu po
usunięciu naprężenia. [MPa] Granica plastyczności- to wartość naprężenia, przy którym zaczynają powstawać
nieodwracalne mikroskopijne odkształcenia plastyczne we wszystkich ziarnach lub naprężenie w którym występuje
płynięcie metalu pod wpływem stałego obciążenia. [MPa]Umowna granica plastyczności R0,2 R0,2= F0,2/S0 [MPa] gdzie:
F0,2– siła powodująca stałe wydłużenieo 0,2 % długości pomiaru L Wytrzymałość na rozciąganie - rozciąganie materiału
przeprowadza się w maszynach wytrzymałościowych, rejestrując zależność obciążenie – wydłużenie. gdzie: Rm= Fm/S0
[Mpa] Rm- wytrzymałość na rozciąganie Fm- siła maksymalna S0- powierzchnia przekroju poprzecznego próbki Wydłużenie
-stosunek zmiany długości próbki w momencie zerwania do długości początkowej próbki, wyrażony w procentach
A= l1l0/l0*100% Przewężenie - stosunek zmniejszenia się pola przekroju poprzecznego w miejscu zerwania do pola przekroju
poprzecznego roboczej części próbki nieobciążonej, wyrażony w procentach. Z= S0-S1/S0*100% l0– początkowa długość
pomiarowa l1– długość po zerwaniu S0– początkowy przekrój poprzeczny próbki S1- przekrój próbki po zerwaniu. Materiał
ma dobre właściwości plastyczne wtedy, gdyA ≥ 15%, oraz gdyZ ≤ 45%. Udarność - stosunek pracy łamania K, do
powierzchni początkowej przekroju poprzecznego próbki w miejscu karbu S0, udarność oznaczamy symbolem KC. Udarność
zależy od struktury materiału i od temperatury (stopy o strukturze krystalicznej HZ są kruche). KC=K/S0 [J/cm2] Miarą
udarności badanego materiału jest energia potrzebna do złamania próbki wyrażona w dżulach i oznaczona symbolem K.
Twardość – jest to opór materiału przeciw wciskaniu obiektu zwanego wgłębnikiem. Metody statyczne badania twardości
polegają na wgniataniu wgłębnika w badany materiał z siłą zapewniającą uzyskanie trwałego odcisku. Najczęściej
stosowane metody pomiaru twardości to: metoda Brinella [HB], Rockwella [HRC, HRB], VickersA[HV] Moduł Younga E –
współczynnik sprężystości wzdłużnej E – moduł Younga σ – naprężenie ε – odkształcenie E= σ/ ε [Mpa] Im mniejsze jest
odkształcenie sprężyste materiału pod wpływemobciążenia, tym wyższa jest jego sprężystość Moduł sprężystości E,
charakteryzuje aktywność materiału, tj.opór przeciw wydłużeniu lub ściskaniu sprężystemu. Prawo Hooke’a – wzrost
wydłużenia jest proporcjonalny do obciążenia (wykres prostoliniowy) |OA| - odkształcenie sprężyste |AB| - równomierne
odkształcenie sprężyste |BC| - odkształcenie skoncentrowane i tworzenie się tzw. Szyjki Wytrzymałość zmęczeniowa- to
najwyższy poziom cyklicznego naprężenia który nie powoduje zniszczenia próbek poddanych badaniu do umownej,
granicznej liczby cykli. Budowa krystaliczna, czyli ściśle określone rozmieszczenie atomów w przestrzeni. Uporządkowany
układ atomów tworzących budowę krystaliczną można opisać przez tzw. translację, czyli powtarzalne przemieszczanie się
punktu, prostej i płaszczyzny o stały odcinek. Ciało amorficznym- jest ciałem stałym, ale tworzące je cząsteczki są ułożone w
sposób dość chaotyczny, bardziej zbliżony do spotykanego w cieczach. (szkło, mieszniny polimerów) Polikryształy to są ciała
stałe o drobnoziarnistej strukturze, które są złożone z wielkiej liczby drobnych, chaotycznie rozmieszczonych małych
kryształków (ziaren krystalicznych). Nanomateriałem nazywamy substancję polikrystaliczną, złożoną z ziaren o wielkości nie
przekraczającej 100 nanometrów (nm). Wielkością tą może być średnica ziarna bądź też grubość warstw wytworzonych lub
naniesionych na podłożu. Wady Struktury: DEFEKTY PUNKTOWE -Zaburzenia sieci w postaci pojedynczych atomów są
defektami punktowymi. Zalicza się to nich: wakanse tj. wolne węzły w sieci krystalicznej, -atomy międzywęzłowe.
DYSLOKACJE są to liniowe wady budowy krystalicznej. Rodzaje dyslokacji: Krawędziowa – półpłaszczyzna sieciowa
umieszczona międzynieco rozsuniętymi płaszczyznami sieciowymi kryształu o budowie krystalicznej. Śrubowa – to defekt
liniowy struktury krystalicznej spowodowany przemieszczeniem części kryształu wokół osi, zwanej linia dyslokacji śrubowej.
Mieszane- nałożone na siebie dyslokacje krawędziowe i śrubowe. DEFEKTY POWIERZCHNIOWE są dwuwymiarowe tzn., że
rozciągają się w sieci na znaczne odległości w 2 wymiarach w porównaniu z 3 – ich szerokością. Do defektów
powierzchniowy zaliczamy: -granice ziarn różnych typów, -granice międzywęzłowe, -błędy ułożenia Wpływ wad struktury
krystalicznej W wyniku przesunięcia atomów z położeń o najniższej energii w granicy jest nagromadzone wyższa energia
niż w ziarnach, co powoduje, że granice łatwiej się tworzą i są silniej narażone na korozję ( korozja międzykrystaliczna) Faza
– to jednorodna pod względem własności cześć układu, oddzielona od pozostałej części układu powierzchnia graniczna, po
której przekroczeniu właściwości zmieniają się Składnik układu- to niezależne substancje chemiczne (pierwiastki lub
związki) tworzące dany układ. Zależne od ilości wchodzących w grę składników rozróżnia się: • układy jednoskładnikowe, •
układy dwuskładnikowe, • układy trójskładnikowe. Roztworem stałym nazywa się jednorodną fazę powstającą w trakcie
krzepnięcia stopu, złożoną, co najmniej z dwóch rodzajów atomów. Cechą roztworów stałych jest zachowanie typu
struktury krystalicznej składnika stanowiącego podstawę roztworu – rozpuszczalnika. Roztwory, w których
rozpuszczalnikiem jest pierwiastek chemiczny, zalicza się do podstawowych. Roztwory, w których rozpuszczalnikiem jest
faza międzykrystaliczna, zalicza się dowtórnych. Rozróżnia się roztwory stałe: -różnowęzłowe, - międzywęzłowe pustowęzłowe Faza międzymetaliczna – to faza stała, której sieć krystaliczna i właściwości są pośrednie między roztworem
stałym i związkiem chemicznym. Reguła faz Gibbsa –to zależność termodynamiczna, która wiąże:-liczbę faz występujących
w układzie (f),-z liczbą niezależnych składników układu, (r),-liczbę stopni swobody układu (z) czyli liczbę parametrów
(temperatura, ciśnienie, skład chemiczny faz ) które można niezależnie zmieniać bez naruszenia równowagi fazowej (tzn.
bez zaniku którejś z faz lub pojawienia się nowej fazy). Z = r - f + 2 gdzie : z – liczba stopni swobody , r – liczba niezależnych
składników układu , f – liczba faz w układzie WYKRES FAZOWY DLA SKŁADNIKÓW O NIEOGRANICZONEJ
ROZPUSZCZALNOŚCI W STANIE STALYM Stopy układu A – B . Stopy w wysokich temperaturach są roztworami ciekłymi L–
obszar fazy ciekłej (likwidus) α – obszar fazy roztworu stałego (solidus) (L + α) – obszar dwufazowy TtA – temperatura
topnienia składowej A | TtB – temperatura topnienia składowej B. W niskich temperaturach w całym zakresie występuje
roztwór stały α. Między obszarami jednofazowymi cieczy i roztworu stałego α, występuje obszar dwufazowy składający się z
faz L i α. Linia likwidus – górna granica obszaru dwufazowego, powyżej linii likwidus występuje tylko ciecz. Linia solidus –
dolna granica obszaru dwufazowego, poniżej linii solidus występuje tylko roztwór stały UKŁAD ŻELAZO WĘGIEL -Żelazo alfa
(Fe-α) – od niskich temperatur do 912oC ma strukturę krystaliczną A2, RPC - Żelazo gamma (Fe-γ) – od 912o C do 1394oC
ma strukturę krystaliczną A1, RSC -Powyżej 1394oC, aż do temperatury topnienia występuje żelazo alfa, zwane tez żelazem
delta (Fe-α(δ)), o strukturze krystalicznej A2, RPC - Żelazo poniżej temperatury 770oC jest ferromagnetyczne, a powyżej
770oC paramagnetyczne -W stopach Fe – Fe3C zachodzą trzy przemiany w stałych temperaturach (zero stopni swobody)
FAZY Ferryt – jest międzywęzłowym roztworem węgla w Fe-α. Rozpuszczalność węgla w ferrycie (Fe-α) jest niewielka i
zależy od temperatury, np.: • dla temperatury 20oC wynosi 0,008% • dla temperatury eutoktoidalnej 727oC, wynosi
0,0218% Austenit – międzywęzłowy roztwór węgla w Fe-γ. Rozpuszczalność węgla w austenicie jest większa niż w ferrycie:
• w temperaturze eutoktoidalnej 727oC, wynosi 0,77% • w temperaturze eutektycznej 1148oC wynos 2,11% Cementyt –
węglika żelaza Fe3C, zawiera 6,67% węgla. Ma strukturę krystaliczną rombową STRUKTURY Perlit – produkt eutoktoidalnej
przemiany austenitu, zawiera 0,77% węgla. Perlit składa się z na przemian ułożonych płytek cementytu i ferrytu. Ledeburyt
– jest to struktura powstająca podczas przemiany eutektycznej, zawiera 4,03% węgla, składa się z austenitu i cementytu.
Ledeburyt przemieniony – powstaje po przekroczeniu temperatury 727oC, austenit zamienia się w perlit. Składa się z
perlitu i cementytu Wpływ zawartości węgla w stopach żelaza na strukturę i właściwości Stale – stopy żelaza z węglem o
zawartości do 2,11% C, w procesach metalurgicznych poddawane obróbce plastycznej Żeliwa – stopy żelaza z węglem o
zawartości węgla większej niż 2,11% Staliwa – mają podobną zawartość węgla jak stal, powstają w procesach odlewniczych.
Ferryt stanowi 89% masy perlitu Poniżej temperatury 727oC nie ma zauważalnych zmian w mikrostrukturze perlitu, gdyż
zmiany składu ferrytu wraz ze zmianą temperatury są niewielkie, a skład cementu jest niezależny od temperatury. Powolne
chłodzenie (studzenie) => Mechanizm przemiany austenitu w perlit. -po przekroczeniu temperatury Ar1 na granicach ziarn
austenitu, gdzie występuje najwięcej defektów sieci, powstają zarodki cementytu, -zarodki cementytu rozrastają się w głąb
ziarn austenitu wskutek dyfuzji węgla do nich, tworząc płytki prostopadłe do granic ziarn, -austenit otaczający płytki
cementytu ubożeje w węgiel i przemienia się w ferryt w postaci płytek przylegających do cementytu z obu stron, -nadmiar
węgla z powstającego ferrytu dyfunduje do otaczającego go austenitu, co umożliwia tworzenie się nowych zarodków
cementytu. Wykresy CTP – stosuje się je do opisu przemian fazowych: - pozwala na przewidywania skłonności austenitu, co
przemiany dyfuzyjnej, -przekazuje, jaka jest konieczna szybkość chłodzenia do hartowania, - pokazuje strukturę danego
stopu, - pierwsza krzywa ok. 1 % przemiany, środkowa 50% przemiany, ostatnia krzywa ok. 99% przemiany. Operacjagrzanie w obróbce cieplnej składające się z zabiegu nagrzewania i wygrzewania. Zabieg – część operacji, przy której
następuje zmiana kształtu, wymiarów, chropowatości, właściwości mechanicznych lub stanu fizycznego fragmentu albo
całości obrabianej części, wykonywaną bez zmiany parametrów obróbki charakterystycznych dla danego procesu. Obróbkę
cieplną dzieli się następująco: Obróbka cieplna zwykła;-wyżarzanie -hartowanie i odpuszczanie (Ulepszanie, Utwardzanie
cieplne) -przesycanie i starzenie (Utwardzanie wydzieleniowe) Obróbka cieplno-plastyczna: -niskotemperaturowa, wysokotemperaturowa -z przemianą izotermiczną. Obróbka cieplno-chemiczna: -nasycanie jednym pierwiastkiem nasycanie wieloma pierwiastkami. Obróbka cieplno-magnetyczna Obróbka cieplna zwykła: polegających na odpowiednim
nagrzewaniu, wygrzewaniu i chłodzeniu do zadanych temperatur i z określoną szybkością, w celu zmiany własności stopu w
stanie stałym. Celem stosowania operacji i zabiegów obróbki cieplnej jest np. zmiana własności mechanicznych i
plastycznych poprzez zmianę struktury. Obróbka cieplno-chemiczna stopów żelaza – zabieg dokonywany na stopach żelaza
z węglem takich jak stal, staliwo lub żeliwo, w którym pod wpływem ciepła i chemicznego oddziaływania otoczenia oraz
innych działań modyfikuje się niektóre własności fizyczne i chemiczne tych stopów. Azotowanie stosuje się w celu
podwyższenia właściwości tribologicznych lub odporności na korozję. Utworzona warstwa wierzchnia może poprawić
następujące właściwości: -odporności na zużycie ścierne –twardość - odporność zmęczeniową -odporności na korozję
Węgloutwardzanie– obróbka cieplno-chemiczna polegająca na nawęglaniu powierzchni na głębokość 0,3mm -2mm i
następnie hartowaniu stali. Wynikiem jest utwardzenie nawęglonej powierzchni ( ̴ 700HV) z łagodnym przejściem do
miękkiego rdzenia detalu, wzrost udarności i odporności na ścieranie. Proces jest zwykle zakańczany niskotemperaturowym
odpuszczaniem umożliwiającym usunięcie naprężeń własnych powstałych po hartowaniu. Wyżarzanie – jedna z operacji
obróbki cieplnej polegająca na nagrzaniu materiału do określonej temperatury, wytrzymaniu przy tej temperaturze oraz
następnym powolnym studzeniu. Celem obróbki jest przybliżenie stanu materiału do warunków równowagi. –
NORMALIZUJĄCE, - ZUPEŁNE, - SFEROIDYZUJĄCE ( ZMIĘKCZAJĄCE ),
- ODPRĘŻAJĄCE Hartowanie – rodzaj obróbki
cieplnej materiału polegający na nagrzaniu danego materiału do odpowiedniej temperatury zwanej temperaturą
hartowania, wytrzymaniu w tej temperaturze przez czas konieczny do przebudowy struktury wewnętrznej materiału
(głównie przemian fazowych) oraz następnym odpowiednio szybkim schłodzeniu. –ZWYKŁE, - STOPNIOWE, -IZOTERMICZNE,
-POWIERZCHNIOWE Odpuszczanie – proces obróbki cieplnej, któremu poddawana jest stal wcześniej zahartowana. Celem
odpuszczania jest usunięcie naprężeń hartowniczych oraz zmiana własności fizycznych zahartowanej stali, a przede
wszystkim podniesienie udarności zahartowanej stali kosztem zmniejszenia twardości. –NISKIE, -ŚREDNIE, - WYSOKIE
Ulepszanie cieplne – Obróbka cieplna polegająca na połączeniu hartowania z wysokim odpuszczaniem. Stosowana na
odpowiedzialne wyroby stalowe, które poddawane są obróbce skrawaniem, takie jak wały okrętowe i samochodowe, wały
korbowe, części broni maszynowej itp. Utwardzanie cieplne – jest obróbką cieplną polegającą na połączeniu hartowania z
niskim odpuszczaniem. Stosowana jest w celu m.in. zwiększenia twardości z jednoczesnym usunięciem naprężeń
hartowniczych. Stosowane np. do polepszania własności narzędzi. Utwardzanie wydzieleniowe - metoda obróbki cieplnej
metali, prowadząca do zwiększenia ich wytrzymałości mechanicznej. Wzmocnienie/umocnienie jest efektem wydzielenia
rozpuszczonego składnika z przesyconego roztworu stałego, co w temperaturze niższej prowadzi w efekcie do zmiany
struktury i właściwości stopu. Stal jest to przerobiony plastycznie stop żelaza z węglem (stężenie C od kilku setnych części
procentu wagowego do 2,11%) i innymi pierwiastkami. Kryteria podziału stali to: - skład chemiczny, -właściwości
mechaniczne (fizyczne), -zakres zastosowań. Klasyfikacja - stale niestopowe -Stale podstawowe to stale, których
właściwości uzyskuje się tylko w procesie stalowniczym (walcowanie i kucie na gorąco) bez dodatkowych zabiegów
technologicznych. Wyroby z tych stali nie są więc przeznaczone do obróbki cieplnej. Maksymalne dopuszczalne stężenia P i
S wynosi 0,045%. -Stale jakościowe wymagają ściślejszego przestrzegania technologii produkcji niż stale podstawowe. Dla
stali tych nie określa się czystości metalurgicznej i nie stosuje obróbki cieplnej. Stale jakościowe muszą spełniać specyficzne
wymagania, np. odnośnie do wielkości ziarna, odporności na kruche pękanie, podatności na kształtowanie. -Stale specjalne
to gatunki o większej czystości (P i S < 0,020%), przeznaczone do ulepszania cieplnego lub hartowania powierzchniowego.
Dokładny dobór składu chemicznego i kontroli technologii wytwarzania pozwala uzyskać szereg właściwości określonych w
wąskim przedziale, np. udarność w stanie ulepszonym cieplnie, hartowność, twardość, spawalność, zawartość wtrąceń
niemetalicznych. Dodatki stopowe Hartowność (wyjątek stanowi kobalt), zwiększają hartowność stali poprzez zmniejszenie
krytycznej szybkości chłodzenia. D.S Odpuszczanie: Wpływ dodatków stopowych na proces odpuszczania Dodatki
węglikotwórcze opóźniają proces odpuszczania. Co oznacza, że aby doszło do takich samych zmian właściwości i struktury,
jakie zachodzą w stali węglowej, konieczna jest wyższa temperatura odpuszczania. Przez co zmniejszenie twardości ze
wzrostem temperatury odpuszczania jest mniejsze w stalach stopowych niż w stalach węglowych. W niektórych stalach
wysokostopowych (najbardziej widoczne w stalach zawierających wolfram i molibden) występuje zjawisko twardości
wtórnej. D.S. Odpornośc korozyjna: Dodanie molibdenu do stali nierdzewnej powoduje również znaczne zwiększenie
odporności na korozję wżerowa i szczelinową. Jest pierwiastkiem o trzykrotnie silniejszym oddziaływaniu pod względem
zapewnienia odporności na korozję wżerową niż sam chrom Grupy stopów odlewniczych:-staliwa,-żeliwa. Kryterium
podziału stanowi zawartość węgla. Staliwa to stopy nie zawierające eutektyki, gdyż stężenie węgla nie przekracza w nich
2,1% wagowych. Żeliwa zawierają ponad 2,1% wagowych węgla, a składnikiem struktury jest eutektyka. Rodzaje żeliw (
podział ze względu na postać węgla) -białe (nazwa związana z błyszczącym przełomem spowodowanym obecnością
kruchego, gładkiego przełomu cementytu), -szare (szara barwa przełomu związana z obecnością grafitu), -połowiczne
(pstre) (jeżeli przebieg krzepnięcia jest taki, że żeliwo zawiera cementyt i grafit). Żeliwa modyfikowane : W celu
podwyższenia właściwości wytrzymałościowych przeprowadza się proces modyfikacji żeliw. Modyfikacja polega na
wprowadzeniu do ciekłego stopu modyfikatora (np . Fe - Si, Ca - Si) w ilości do 0,5% masy stopu. Modyfikator Żeliwa
powoduje zwiększenie ilości zarodków krystalizacji, a tym samym rozdrobnienie płatków grafitu oraz uzyskanie struktury
perlitu w osnowie metalicznej. Te dwa czynniki są powodem wyższej wytrzymałości Żeliw modyfikowanych (Rm>300
N/mm2). ALUMINIUM Właściwości wytrzymałościowe czystego aluminium są stosunkowo niskie, dlatego stosuje się stopy,
które po odpowiedniej obróbce cieplnej mają wytrzymałość nawet kilkakrotnie większą. Jest szeroko stosowane w
przemyśle spożywczym oraz do aluminiowania dyfuzyjnego stali. Odlewnicze stopy aluminium Siluminy - stopy aluminium z
krzemem. - bardzo dobre właściwości odlewnicze, tzn. dobrą lejność, mały skurcz, dokładnie wypełniają formę, tworzą
skoncentrowaną jamę usadową i nie wykazują skłonności do pękania na gorąco.
Podział
siluminów ze względu na strukturę: -podeutektyczne o zawartości 4 - 10% Si -eutektyczne o zawartości 10 - 13% Si nadeutektyczne o zawartości 17 - 30% Si. Ze względu na małą rozszerzalność cieplną i mały współczynnik tarcia
wykorzystywane są do produkcji tłoków i cylindrów Duraluminium nazwa handlowa stopów aluminium z miedzią.
Zawartość pierwiastków wynosi: 2% - 4,9% Cu; 0,3 - 1,8% Mg; 0,4 - 1,1%Mn - Zgodnie z układem równowagi Al – Cu stop
ten ma strukturę roztworu stałego - Cu w Al oraz fazy o, która jest fazą międzymetaliczną o wzorze CuAl2. -Faza ta wydziela
się wtórnie na granicach ziaren roztworu (alfa) wskutek zmniejszania się rozpuszczalności Cu w Al od 5,7% w temperaturze
548°C do 0,1 % w temperaturze 20°C. - Ze względu na tę minimalną rozpuszczalność Cu roztwór (alfa) ma właściwie takie
same jak czyste aluminium. - Większą wytrzymałość na rozciąganie i twardość uzyskuje się dzięki obróbce cieplnej, która
nazywa się utwardzaniem dyspersyjnym. Zastosowanie: m.in. w lotnictwie do części konstrukcyjnych, Utwardzanie
wydzieleniowe (utwardzanie dyspersyjne) duraluminium Polega na umocnieniu roztworu stałego przez dyspersyjne
(bardzo drobne) wydzielenia faz międzymetalicznych. Im drobniejsze wydzielenia, a tym samym mniejsze odległości między
nimi, tym bardziej jest utrudniony ruch dyslokacji i dzięki temu wzrasta poziom właściwości wytrzymałościowych.
Utwardzanie wydzieleniowe składa się z dwóch zabiegów: 1) przesycania, 2) starzenia Miedź Podział ze względu na
strukturę: - stopy o jednofazowej strukturze roztworu stałego na bazie miedzi lub ciągłego roztworu stałego, -stopy o
strukturze dwu- lub wielofazowej przy większych zawartościach dodatku stopowego. Stopy o strukturze roztworu stałego
mają dobre właściwości plastyczne i dlatego mogą być obrabiane plastycznie na zimno. Stopy dwu- i wielofazowe są
stosowane w stanie lanym, a rzadziej obrabiane plastycznie na gorąco. Najważniejsze stopy miedzi to: -mosiądze, - brązy .
Wykorzystywana jest między innymi: - W budownictwie, szczególnie do pokrywania dachów oraz wyrobu elementów
wykończeniowych, jak rynny czy parapety , - Jako materiał do przesyłania energii elektrycznej Podział mosiądzów ze
względu na technologię kształtowania materiału: - mosiądze do obróbki plastycznej na zimno (struktura(alfa)), - mosiądze
do obróbki plastycznej na gorąco (struktura(alfa) + (beta)’), -mosiądze odlewnicze (struktura(alfa) + (beta)’). Mosiądze
odlewnicze -Mają strukturę dwufazową -Kształt ziaren to kryształy (dendryty) o wydłużonym lub przestrzennie
rozbudowanym kształcie ze względu na krzepnięcie dendrytyczne po odlaniu. -Charakteryzują się dobrą lejnością, co
oznacza, że płynny metal dobrze wypełnia małe przekroje formy. -Odlewy mosiężne są zwarte, nie zawierają porów –
wykonuje się z nich armaturę hydrauliczną i gazową. -Dobra odporność korozyjna sprzyja zastosowaniu wyrobów
mosiężnych w przemyśle okrętowym Brązy Podział ze względu na strukturę: - (alfa), zawierający do 7% Sn, - (alfa) +
eutektoid ( + ), zawierający powyżej 7% Sn. Właściwości i zastosowanie brązów -struktura brązu składa się z roztworu
- brązy zawierają od 9% do 11% Sn - obecność eutekt
jego kruchość, co uniemożliwia obróbkę plastyczną na zimno - zaleta: brązy mają mały skurcz odlewniczy (poniżej 1%) i
dobrą lejność - wada: odlewy nie mają ścisłej budowy, zawierają rzadzizny i pory skurczowe rozsiane w całej objętości stopu
-wada: odlewy wykazują skłonność do silnej segregacji dendrytycznej i segregacji strefowej, może pojawić się segregacja
ciężarowa związana z różnicą gęstości Cu i Sn. Odcynkowanie – rodzaj korozji stopów miedzi z cynkiem (szczególnie
mosiądzów odlewniczych) w roztworach zawierających chlor. Cynk ulega rozpuszczeniu i przechodzi do roztworu, a miedź
pozostaje w postaci gąbczastej, co dodatkowo wzmaga korozję. Odcynkowanie nie powoduje zmian kształtu przedmiotu,
lecz znacznie obniża jego wytrzymałość i szczelność. Korozja naprężeniowa (pękanie korozyjne, pękanie sezonowe) –
korozja lokalna zachodząca w materiale, w którym występują stałe naprężenia technologiczne lub eksploatacyjne. Korozja
naprężeniowa występuje na skutek łącznego oddziaływania agresywnego środowiska i naprężeń mechanicznych na
materiały podatne na ten typ korozji. Zjawisko pękania korozyjnego tłumaczy się nierównomiernym rozmieszczeniem
składników stopu, zwłaszcza, gdy różnią się one aktywnością chemiczną (np. cynk i miedź w mosiądzach). Ceramika –
materiały nieorganiczne, powstaje w wyniku połączenia wiązaniami kowalencyjnymi. Wytworzone zwykle w
wysokotemperaturowych procesach związanych z przebiegiem nieodwracalnych reakcji. Do ceramiki zaliczają się również
szkła, beton i cement. Materiały ceramiczne wytwarzane są w wyniku połączenia metali i z pierwiastkami niemetalicznmi
tj.: B, C, N, O, Si, P, S. Zalety ceramiki: - wysoka twardość i znaczna odporność na ścieranie, -duża sztywność, -wytrzymałość
w wysokich temperaturach,
-dobra odporność na szoki cieplne, -obojętność chemiczna, biozgodność. Wady ceramiki: kruchość, pękanie spowodowane obciążeniem mechanicznym lub naprężeniem cieplnym. Metalurgia proszków – metoda
wytwarzania przedmiotów z proszków metali bez topienia ich. Oddzielne cząstki proszków łączą się ze sobą w jednolitą
masę podczas wygrzewania silnie sprasowanych kształtek w atmosferze redukującej lub obojętnej. Proces metalurgii
proszków jest ekonomiczną metodą wielkoseryjnej produkcji elementów o niewielkich prostych kształtach, w wyniku której
uzyskuje się w pełni zwarte sprasowane komponenty. Technologia ta umożliwia uzyskanie jednorodnej mikrostruktury
wolnej od niemetalicznych wtrąceń i defektów. Ceramika porowata, określana jest również tradycyjną, klasyczną lub
wielkotonażową z tego względu, że zwykle obejmuje masowo produkowane materiały budowlane, ogniotrwałe lub
stosowane m.in. w technice sanitarnej, w tym m.in. porcelanę, kamionkę, dachówkę i cegłę. Ceramika
inżynierska(specjalna) materiały wytworzone w wyniku spiekania w wysokiej temperaturze(~1500÷2100°C) bardzoczystych,
syntetycznych, drobnoziarnistych proszków(wielkość ziaren poniżej 1μm) Materiały kompozytowe – są to materiały
tworzone przez połączenie dwóch materiałów inżynierskich w jedną całość, co zapewnia uzyskanie innych własności od
właściwości każdego z materiałów składowych. Materiały kompozytowe składają się z osnowy i zbrojenia. Osnowa:
metalowa, ceramiczna, polimerowa. POLIMERY Podział ze względu na pochodzenie polimery syntetyczne – są to polimery
pochodzące w 100% z syntezy chemicznej zaczynającej się od prostych monomerów. polimery naturalne (biopolimery) – są
to polimery wytwarzane w 100% przez organizmy żywe; są to m.in. celuloza, białka, kwasy nukleinowe. polimery
modyfikowane – są to polimery naturalne, które jednak zostały sztucznie zmodyfikowane chemicznie, zwykle w celu zmiany
ich własności użytkowych np.: octan celulozy, białko modyfikowane, skrobia modyfikowana. Podstawowe własności
polimerów:- mała gęstość,-izolacyjne właściwości cieplne i elektryczne,-słabo odbijają światło i zwykle są przeźroczyste,-w
większości są giętkie i odkształcalne,-nie nadają się do pracy w podwyższonej temperaturze. Polimery– substancje
chemiczne o bardzo dużej masie cząsteczkowej, które składają się z wielokrotnie powtórzonych jednostek zwanych merami.
Monomery – cząsteczki tego samego lub kilku różnych związków chemicznych o stosunkowo niedużej masie cząsteczkowej,
z których w wyniku reakcji polimeryzacji, mogą powstawać różnej długości polimery. Fragmenty monomerów w strukturze
polimeru noszą nazwę merów.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Create flashcards