Nauki o człowieku

advertisement
NAUKI O CZŁOWIEKU
Biologia kości
Terminologia
PODSTAWOWE INFORMACJE O KOŚCIACH
• Kośd jest jedną z najmocniejszych substancji
biologicznych
• Szkielet jednak to mniej niż 20% masy ciała
FUNKCJE KOŚCI
Układ kostny jest strukturą żywą,
zdolną do:
• wzrostu
• adaptacji
• naprawy
FUNKCJE KOŚCI
Podstawowym
elementem składowym
układu kostnego jest
tkanka kostna.
FUNKCJE KOŚCI
Układ kostny składa się ze:
•
•
•
•
szkieletu
chrząstek
więzadeł
tkanki łącznej
(stabilizacja/łączenie)
FUNKCJE KOŚCI
Podpieranie
• kościec stanowi wewnętrzną podporę organizmu
Produkcja krwi
• szpik kostny produkuje nową krew
Ochrona
• otacza delikatne organy
Dźwignia
• mięśnie poruszają kośdmi aby wywoład ruchy ciała
Zapasy minerałów
• sole wapnia – 98%
• fosfor – 85%
RODZAJE TKANKI KOSTNEJ
• tkanka kostna gąbczasta
• tkanka kostna zbita
okostna
kośd
śródkostna
STRUKTURA KOŚCI GĄBCZASTEJ
beleczki
kostne
przestrzenie
wypełnione
szpikiem
kostnym
STRUKTURA KOŚCI GĄBCZASTEJ
przecięte beleczki
kostne
żółty szpik kostny
(tkanka tłuszczowa)
STRUKTURA KOŚCI ZBITEJ
• Szlif kostny ukazujący osteony
osteon
kanał Haversa
STRUKTURA KOŚCI ZBITEJ
• Szlif kostny ukazujący strukturę osteonu
kanał Haversa
blaszki
międzysystemowe
jamki kostne
SKŁAD TKANKI KOSTNEJ
• Kośd składa się z:
– substancji mineralnych (hydroksyapatyt) do 50%
– organicznych — białek (kolagen)
KOLAGEN
Kolagen jest odpowiedzialny za
elastyczność i wytrzymałość.
NIEORGANICZNE SKŁADNIKI KOŚCI:
• 2 sole: fosfat wapnia i wodorotlenek wapnia
• małe ilości magnezu, fluoru, sodu
Minerały są odpowiedzialne za twardość i zdolność
do wytrzymywania nacisku.
ROZWÓJ KOŚCI
• przed 8 tyg. życia płodowego
szkielet płodu złożony jest z
błon włóknistych i chrząstki
szklistej
• po 8 tyg. tkanka kostna
zaczyna zastępowad błony
włókniste i chrząstkę szklistą.
Miejsce, od którego rozpoczyna się proces kostnienia
nazywane jest punktem kostnienia
WZROST KOŚCI NA DŁUGOŚD
• Częśd chrząstki nasadowej
znajdująca się bliżej nasady
dzieli się, tworząc więcej
tkanki chrzęstnej,
natomiast częśd znajdująca
się bliżej trzonu jest
przekształcana
w kośd. W ten sposób
zwiększana jest długośd
trzonu.
chrząstka
nasadowa
WZROST KOŚCI NA DŁUGOŚD
• Częśd chrząstki nasadowej
znajdująca się bliżej nasady
dzieli się, tworząc więcej
tkanki chrzęstnej,
natomiast częśd znajdująca
się bliżej trzonu jest
przekształcana
w kośd. W ten sposób
zwiększana jest długośd
trzonu.
nowe komórki
chrząstki nasadowej
skostniała
chrząstka nasadowa
WZROST KOŚCI NA DŁUGOŚD
• w okolicy pokwitania
intensywnośd wzrostu kości
gwałtownie się zwiększa w
wyniku połączonego wpływu
hormonu wzrostu, hormony
tarczycy i hormonów płciowych
• powoduje to wzrost tempa
tworzenia kości w stosunku do
prędkości tworzenia nowej
chrząstki w obrębie chrząstki
nasadowej. W ten sposób
dochodzi do zaniku chrząstki
nasadowej.
WZROST KOŚCI NA GRUBOŚD
• za proces odpowiadają
komórki kościotwórcze
(osteoblasty) znajdujące
się na przylegającej do
kości warstwie okostnej i
komórki kościogubne
(osteoklasty)
zlokalizowane na
przylegającej do kości
warstwie śródkostnej
okostna
kośd
śródkostna
WZROST KOŚCI NA GRUBOŚD
• osteoblasty znajdujące się
pod okostną odkładają
kostną strukturę
międzykomórkową na
zewnętrznej powierzchni
kości. powoduje to
pogrubienie trzonu kości
• w tym samym czasie
osteoklasty znajdujące się
wewnątrz trzonu (w
śródkostnej - endosteum)
niszczą kośd i powiększają
jamę szpikową.
nowe komórki
kości
zanik komórek
kości
WZROST KOŚCI NA GRUBOŚD
• w rezultacie powiększa
się średnica kości, mimo,
że warstwa kości
tworząca trzon pozostaje
w zasadzie bez zmian
CZĘŚCI SZKIELETU
• Szkielet kranialny
(czaszka)
• Szkielet postkranialny
(pozaczaszkowy)
CZĘŚCI SZKIELETU
• Szkielet osiowy
• Szkielet kooczyn
TYPY KOŚCI
• kości długie
powierzchnia
stawowa
TYPY KOŚCI
• kości długie
nasada
przynasada
jama szpikowa
trzon
jama szpikowa
przynasada
nasada
powierzchnia
stawowa
TYPY KOŚCI
• kości płaskie
TYPY KOŚCI
• kości płaskie
tkanka gąbczasta

śródkoście/diploë
tkanka zbita
tkanka zbita
TYPY KOŚCI
• kości krótkie (zaliczane
czasem do kości długich)
TYPY KOŚCI
• kości różnokształtne
PŁASZCZYZNY I OSIE CIAŁA
• Osie ciała:
– pionowe (w tym główna)
– poprzeczne/poziome
– strzałkowe
• Płaszczyzny ciała:
– strzałkowe (w tym pośrodkowa)
– czołowe
– poprzeczne/poziome
PŁASZCZYZNY I OSIE CIAŁA
strzałkowa (tu: pośrodkowa)
oś poprzeczna
/pozioma
oś pionowa (tu: główna)
poprzeczna
/pozioma
oś strzałkowa
czołowa
KIERUNKI CIAŁA
przyśrodkowy
boczny
boczny
grzbietowy
dłoniowy
górny
bliższy
dalszy
bliższy
dolny
grzbietowy
podeszwowy
dalszy
PŁASZCZYZNY ZĘBÓW
PŁASZCZYZNY ZĘBÓW
PŁASZCZYZNY ZĘBÓW
językowa
wargowa
wargowa
językowa
Download
Random flashcards
Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards