ME DE Stanowisko RP system zarzadzania unia energetyczna do

advertisement
PROJEKT STANOWISKA RP
przygotowany w związku z art. 7 ustawy z dnia 8 października 2010 r.
o współpracy Rady Ministrów z Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem
Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej (Dz. U. Nr 213, poz. 1395)
Dotyczy
Wniosek ROZPORZĄDZENIE PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I
RADY w sprawie zarządzania unią energetyczną, zmieniające
dyrektywę 94/22/WE, dyrektywę 98/70/WE, dyrektywę
2009/31/WE,
rozporządzenie
(WE)
nr
663/2009,
rozporządzenie (WE) nr 715/2009, dyrektywę 2009/73/WE,
dyrektywę Rady 2009/119/WE, dyrektywę 2010/31/UE,
dyrektywę 2012/27/UE, dyrektywę 2013/30/UE i dyrektywę
Rady (UE) 2015/652 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr
525/2013
Data przekazania Polsce
dokumentu przez
instytucje UE
9 stycznia 2017 r.
Sygnatura dokumentu
Komisja Europejska
Numer międzyinstytucjonalny
Procedura decyzyjna
zwykła procedura ustawodawcza
COM(2016) 759
2017/0375 (COD)
Tryb głosowania w Radzie
UE
Instytucja wiodąca
Ministerstwo Energii
Instytucje współpracujące
Ministerstwo Środowiska, Ministerstwo Spraw Zagranicznych,
Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstwo
Infrastruktury i Budownictwa, Ministerstwo Rozwoju,
Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwo Finansów
1
Data przyjęcia
przez KSE
2
I.
Cel projektu aktu prawnego
Wniosek Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie zarządzania unią energetyczną,
zmieniające dyrektywę 94/22/WE, dyrektywę 98/70/WE, dyrektywę 2009/31/WE, rozporządzenie
(WE) nr 663/2009, rozporządzenie (WE) nr 715/2009, dyrektywę 2009/73/WE, dyrektywę Rady
2009/119/WE, dyrektywę 2010/31/UE, dyrektywę 2012/27/UE, dyrektywę 2013/30/UE i dyrektywę
Rady (UE) 2015/652 oraz uchylające rozporządzenie (UE) nr 525/2013 został przedstawiony przez
Komisję Europejską w związku z zapowiedzianą przez Komisję Europejską potrzebą stworzenia
systemu zarządzania unią energetyczną, opierającego się na ujednoliconych planach na rzecz energii
i klimatu oraz na systemie raportowania. Urzeczywistnieniem tej zapowiedzi jest opublikowany w
dniu 30 listopada 2016 r. projekt rozporządzenia w sprawie zarządzania unią energetyczną.
Potrzeba rozwoju przejrzystego systemu zarządzania, w tym monitorowania postępów
w realizacji unii energetycznej, została podkreślona w konkluzjach Rady Europejskiej
z października 2014 roku i z marca 2015 roku oraz Rady UE ds. Energii z czerwca 2015 roku.
W dniu 26 listopada 2015 r. Rada UE ds. Energii przyjęła konkluzje ws. systemu zarządzania unią
energetyczną, które wskazują kierunki działań na rzecz tworzenia krajowych planów na rzecz energii i
klimatu.
Zgodne z konkluzjami Rady UE ds. Energii z 26 listopada 2015 r., państwa członkowskie zostały
zobowiązane w ramach systemu zarządzania do opracowania planów krajowych na rzecz energii
i klimatu, które przyczynią się do operacjonalizacji 5 wymiarów unii energetycznej, tj. bezpieczeństwa
energetycznego, zintegrowanego rynku energii, efektywności energetycznej, neutralności
klimatycznej oraz badań i rozwoju.
W załączniku do rozporządzenia przedstawiony został szczegółowy szablon planu krajowego
(jednakowy dla wszystkich państw członkowskich), który jednocześnie reguluje zasady raportowania
z realizacji określonych w planach celów. System zarządzania będzie prowadzany równolegle
z pozostałymi inicjatywami w zakresie polityki energetycznej (takimi jak cele na 2030 rok). Zdaniem
Komisji Europejskiej system raportowania ma przyczynić się do uproszczenia i ujednolicenia wielu
z istniejących już obowiązków raportowania (streamlining of reporting obligations). Komisja
Europejska uważa, że skoordynowane działania przyczynią się do osiągniecia ambitnych celów
strategii unii energetycznej oraz do lepszej współpracy państw członkowskich. Ponieważ zdaniem KE
realizacja unii energetycznej nie jest możliwa bez zacieśnienia współpracy między państwami
członkowskimi, szczególny nacisk położono na współpracę regionalną, która w formie konsultacji
regionalnych będzie miała charakter obligatoryjny.
Projekt rozporządzenia nakłada na państwa członkowskie obowiązek przygotowania
w terminie do dnia 1 stycznia 2019 r. zintegrowanych planów na rzecz energii i klimatu, które
obejmować będą okres od 2021 do 2030 roku oraz kolejne okresy dziesięcioletnie. Państwa
członkowskie zostały zobowiązane do przekazania KE wstępnej wersji planu krajowego (draft) do dnia
1 stycznia 2018 r. a następnie, co dziesięć lat dla każdego kolejnego okresu dziesięcioletniego.
W ramach prac nad planami krajowymi KE będzie mogła formułować rekomendacje dotyczące
poziomu ambicji założeń i celów, jak również konkretnych polityk i środków uwzględnionych
w planie. Ponadto państwa członkowskie będą miały w tym okresie możliwość wzajemnego
3
opiniowania planów krajowych w ramach konsultacji regionalnych. Plany będą podlegały aktualizacji
do dnia 1 stycznia 2024 r. (z zachowaniem perspektywy do 2030 roku).
Zdaniem KE głównym celem systemu zarządzania powinno być umożliwienie osiągnięcia celów unii
energetycznej oraz ram polityki energetyczno-klimatycznej do 2030 roku. Jak podkreśla KE, pcz
potrzebują elastyczności w wyborze polityk, które w najlepszy sposób odpowiadają ich krajowemu
miksowi energetycznemu, jednak ta elastyczność musi być zgodna z dalszą integracją rynku,
wzrostem konkurencyjności oraz osiągnieciami polityki energetyczno-klimatycznej.
Plany krajowe będą określać kierunek działań w zakresie każdego z pięciu wymiarów unii
energetycznej oraz działania i polityki, aby osiągnąć wskazane cele; będą oparte
na szczegółowych analizach oraz uwzględnią 50-letnią perspektywę. Pierwszy plan powinien w
sposób szczególny odnosić się do celów na 2030 rok. Państwa członkowskie powinny przeprowadzić
odpowiednie konsultacje publiczne i sektorowe, a także regionalne projektu planu. KE postara się
ułatwić konsultacje regionalne.
Współpraca regionalna ma przyczynić się m.in. do integracji rynku oraz wzrostu bezpieczeństwa
energetycznego. Konsultacje regionalne będą prowadzone na etapie prac nad projektem planu z
udziałem pcz regionu. Efektem konsultacji regionalnych będą komentarze i uwagi pozostałych pcz, do
których pcz będą musiały się odnieść. W planach krajowych pcz będą musiały wykazać konkretne
działania i wsparcie na rzecz realizacji celów klimatycznych.KE będzie dążyć do aktywnego dialogu z
pcz, jeśli pojawi się taka konieczność będzie również wydawać rekomendacje dot. realizacji celów
polityki UE. Pcz będą musiały wykazać, w jaki sposób odniosły się do rekomendacji. Pcz będą musiały
przygotować
do 1 stycznia 2020 r., oraz co każde 10 lat strategie długoterminowe w perspektywie 50 lat, które
przyczynią się do osiągnięcia długoterminowych celów w zakresie redukcji emisji.
W przypadku, gdy cele unii energetycznej nie zostaną zrealizowane w wyniku działań zaplanowanych
przez pcz w krajowych planach, KE może wydawać rekomendacje w celu zastosowania przez pcz
bardziej ambitnych działań. W przypadku, gdy zbiorcze działania pcz okażą się niewystarczające, KE
może wydać rekomendacje w sprawie podniesienia poziomu ambicji dla wszystkich pcz.
W zakresie oze, gdy postępy pcz nie będą zgodne z wyznaczonymi trajektoriami, pcz będą musiały
wskazać dodatkowe działania, dzięki którym ta luka zostanie wypełniona. Działania te mogą
obejmować m.in. odpowiednie dostosowanie kosztów przyłączania oze do sieci czy finansowy wkład
do specjalnej platformy na rzecz rozwoju oze. Szczegóły funkcjonowania platformy mają zostać
określone aktem delegowanym.
Załącznikiem do rozporządzenia jest szablon planu krajowego. .
Na szablon planu krajowego składa się:
Część opisowa
1. Diagnoza sytuacji i kontekstu UE, informacja o konsultacjach oraz współpracy regionalnej
przy tworzeniu planu.
2. Cele krajowe na 2030 rok
 Obniżenie emisyjności (cel redukcji UE na 2030 roku, cele krajowe – jeśli istnieją);
4


OZE (trajektoria osiągnięcia celu krajowego w ramach realizacji celu UE na 2030 r.);
Efektywność energetyczna (trajektoria zużycia energii pierwotnej i finalnej dla
osiągnięcia celu UE na 2030 r., cele w zakresie renowacji budynków);
 Bezpieczeństwo energetyczne (cele krajowe w zakresie dywersyfikacji dostaw,
zapasów, alternatywnych krajowych źródeł energii);
 Rynek wewnętrzny (połączenia transgraniczne, cele w zakresie rozwoju sieci
przesyłowych energii elektrycznej i gazu, cele w zakresie integracji rynków);
 Innowacji, badań i rozwoju.
3. Polityki i działania do osiągnięcia celów krajowych w zakresie:
 Obniżenia emisyjności;
 OZE;
 Innych działań nakierowanych na przeciwdziałanie zmianom klimatu
 Efektywności energetycznej;
 Bezpieczeństwa energetycznego;
 Rynku wewnętrznego (infrastr. przesyłowa, połączenia transgraniczne, integracja
rynków);
 Innowacji, badań i rozwoju, konkurencyjności.
Część analityczna
4. Diagnoza sytuacji i prognozy w wariancie wdrożonych polityk:
 Obniżenie emisji gazów cieplarnianych i wykorzystanie oze;
 Efektywność energetyczna (energia pierwotna i finalna z podziałem na sektory,
kogeneracja, ciepłownictwo i chłód systemowy, oszczędności energii);
 Bilans energetyczny, uzależnienie od importu, wykorzystanie źródeł krajowych;
 Rozwój połączeń transgranicznych i infrastruktury, rozwój rynków energii
elektrycznej i gazu, ceny energii;
 Innowacje i rozwój (technologie niskoemisyjne – wydatki publiczne, liczba
patentów);
 Poziom kosztów energii w ujęciu międzynarodowym.
5. Ocena skutków wdrożenia planu krajowego do 2040 roku (ze wskazaniem wyników na 2030
rok) – polityki i działania zaprojektowane w części 3 – na:
 Emisję gazów cieplarnianych,
 Sytuację gospodarczą - skutki makroekonomiczne, środowiskowe, związane z
umiejętnościami oraz społeczne (pod względem kosztów i korzyści oraz
efektywności kosztowej)
 Wymiar społeczny,
 Środowisko,
 Inne państwa członkowskie UE.
Na końcu szablonu uwzględniono ponad 50 parametrów, zmiennych i wskaźników, które odnoszą się
m.in. do liczby gospodarstw domowych, uzależnienia od importu czy końcowego zużycie energii
pochodzącej
ze
źródeł
odnawialnych.
Będą
one
podstawą
raportowania
w części analitycznej planu.
II.
Stanowisko RP
Uwagi ogólne
5
Zdaniem RP koncepcja systemu zarządzania unią energetyczną zawarta w projekcie rozporządzenia
jest ciekawym rozwiązaniem i może mieć wartość dodaną dla państw członkowskich i całej UE, jako
pomoc w zakresie tworzenia strategii energetycznych i wymiany informacji między państwami
członkowskimi. Jednakże takie plany będą spełniały warunek pomocniczości jedynie w przypadku,
gdy będą mieć charakter opisowy i nie będą naruszać prawa państw członkowskich do kształtowania
własnego miksu energetycznego. Ponieważ w przedstawionym projekcie rozporządzenia są przepisy
stanowiące zagrożenia dla suwerenności kształtowania energy mix państwa członkowskiego,
konieczne jest , aby w trakcie prac nad niektórymi zapisami zawartymi w projekcie rozporządzenia,
zmodyfikować je w sposób taki, aby nie naruszały praw państw członkowskich i nie ingerowały ponad
niezbędną potrzebę w krajowe polityki energetyczne.
RP podkreśla, że nieakceptowalne jest wywieranie wpływu przez Unię Europejską na kształt miksu
energetycznego poszczególnych państw członkowskich, bez uwzględnienia specyfiki, potencjału oraz
dotychczasowych wysiłków redukcyjnych poszczególnych państw członkowskich. Polska jako kraj, w
którym węgiel odgrywa kluczową rolę w pokrywaniu potrzeb energetycznych, w procesach
przetwarzania energii, powinna mieć możliwość wykorzystywania zasobów narodowych bez
ograniczania przez polityki zewnętrzne.
W opinii Rzeczpospolitej Polski krajowe plany powinny być narzędziem polityki energetycznej przede
wszystkim w zakresie bezpieczeństwa energetycznego. System zarzadzania unią energetyczną nie
powinien być nakierowany głównie, jak to proponuje Komisja, na obniżenie emisji. Celem systemu
powinna być maksymalizacja bezpieczeństwa energetycznego UE i poszczególnych państw
członkowskich, przy poszanowaniu suwerennego prawa państw członkowskich do kształtowania
własnego miksu energetycznego. Wszelkie próby zaostrzania polityki klimatycznej, wychodzące poza
ustalenia właściwych, ratyfikowanych umów międzynarodowych oraz konkluzji Rady Europejskiej i
Rady UE ds. Energii, są niezgodne z kompetencjami KE.
Wyzwania organizacyjne
Rzeczpospolita Polska uważa, że przygotowanie i wdrożenie systemu zarządzania unią energetyczną
jest wyzwaniem dla państw członkowskich UE. Przedmiotowe rozporządzenie jest nową propozycją
legislacyjną w ramach pakietu „Czysta energia…”, przez co wymaga szczególnej uwagi, zwłaszcza że
propozycje przewidziane w rozporządzeniu nakładają dodatkowe prace ze strony pcz i mogą
prowadzić do powstania dodatkowych, nieuzasadnionych utrudnień administracyjnych. Znaczącego
zaangażowania wymaga opracowanie krajowego planu na rzecz energii i klimatu, którego wzór jest
załącznikiem do rozporządzenia. Plan krajowy będzie instrumentem kompleksowego planowania i
wdrażania wszystkich pięciu wymiarów unii energetycznej. Wyznacza on również oś systemu
zarządzania i będzie odzwierciedlać politykę energetyczną każdego państwa członkowskiego.
Opracowanie tego dokumentu wymaga zastosowania przez pcz odpowiedniej metodologii oraz
pogłębionych prac o charakterze analitycznym.
Harmonogram prac
Wątpliwości RP wzbudza harmonogram prac nad planem krajowym. RP pragnie podkreślić, że ramy
dla procesu zarządzania unią energetyczną stanowią przyjęte 26 listopada 2015 r. konkluzje Rady UE
ds. Energii. W ich świetle plany mają obowiązywać od 2021 do 2030 roku, natomiast ich
przygotowanie powinno być zakończone do 2019 roku. Zdaniem RP, zważywszy na dotychczasowe
tempo prac, mało realne jest dotrzymanie terminów zapowiedzianych w rozporządzeniu
dotyczących, przygotowania przez państwa członkowskie wstępnej wersji planu krajowego oraz
rozpoczęcie konsultacji regionalnych do końca 2017 roku a następnie przekazanie dokumentu do
dalszych rocznych konsultacji z KE. Dodatkowym utrudnieniem jest fakt, że prace nad projektem
rozporządzenia zostały zaplanowane w Radzie UE na drugą połowę 2017 roku. Ponadto, poza
określoną procedurą akceptacji planu krajowego w ramach procedur obowiązujących w państwach
członkowskich, do opracowania planu krajowego konieczne jest również przeprowadzenie szerokich
konsultacji społecznych oraz konsultacji z innymi państwami w regionie.
6
Analiza terminów koniecznych do przeprowadzenia pełnej procedury zgodnie z zaleceniem KE oraz
regułami legislacyjnymi obowiązującymi w pcz wskazuje, że wyznaczony w rozporządzeniu termin 1
stycznia 2018 r. ze względów formalnych nie jest możliwy do dotrzymania. Adekwatnie do terminu
sporządzenia planów krajowych przez pcz, należy zwrócić uwagę na wskazane terminy ich aktualizacji
(pierwsza aktualizacja powinna zostać przekazana do KE do dnia 1 stycznia 2023 r.) oraz
sprawozdawczości (pierwsze sprawozdanie powinno zostać przekazane do KE do dnia 15 marca 2021
r. a następne co dwa lata), które to terminy należy dostosować do sposobów gromadzenia danych, w
tym prowadzenia badań statystycznych zagadnień makroekonomicznych.
Szczegółowe uwagi do procedur i narzędzi zawartych w projekcie
Wątpliwości RP wzbudzają również konkretne mechanizmy prawne, zaproponowane
w projekcie rozporządzenia. RP uważa, że z ostrożnością należy podejść do propozycji przyznania KE
uprawnień do wydawania aktów delegowanych na podstawie tego rozporządzenia, w szczególności
w odniesieniu do m.in. niewystarczającego zaangażowania pcz w osiągnięcie celów UE do 2030 roku.
W zakresie wysokości i charakteru celów na 2030 rok, (niewiążącego celu efektywności energetycznej
i celu oze wiążącego na poziomie UE), obowiązujące są ustalenia podjęte przez Radę Europejską
w październiku 2014 roku, nie dające mandatu do sformułowania celów krajowych, nawet
o charakterze indykatywnym.
Procedura formułowania celów krajowych w zakresie odnawialnych źródeł energii
i efektywności energetycznej, obejmująca konieczność wyznaczenia celu krajowego wraz
z trajektorią dochodzenia, wraz z kompetencjami KE w tym procesie (możliwość rekomendacji
w
przypadku
mało
ambitnego
podejścia
p.cz.),
systemem
sprawozdawczości
i monitorowania przez KE, a także sankcje finansowe za brak realizacji tych celów, sprawiają, że w
rzeczywistości projektowane cele będą miały charakter wiążący, co jest sprzeczne
z duchem konkluzji Rady Europejskiej z października 2014 roku i nie może być zaakceptowane przez
RP.
Zdaniem RP nie jest zasadne udzielenie KE mandatu na tworzenie aktów delegowanych, ponieważ
może to naruszać traktatowe prawo państw członkowskich do kształtowania własnego miksu
energetycznego
oraz
wpłynąć
na
brak
stabilności
systemu
zarządzania.
Co więcej KE wskazując, że aktualizacja planów krajowych w zakresie celów powinna jedynie
obejmować modyfikacje w celu odzwierciedlenia wyższych ambicji (preambuła, motyw 22), narzuca
tworzenie warunków w sposób, który może zakłócać kształtowanie właściwego ze względów
bezpieczeństwa energetycznego bilansu energii pcz.
RP jest zdania, że ewentualna propozycja powołania platformy finansowej na rzecz rozwoju oze
powinna zostać doprecyzowana, a podstawowe zasady jej funkcjonowania umieszczone w
rozporządzeniu, a nie w legislacji delegowanej. Zapisy dot. platformy oze wraz z określeniem zasad
liczenia ew. kontrybucji pcz oraz wykorzystania tych środków powinny znaleźć się w rozporządzeniu,
jako kwestie o kluczowym znaczeniu. Dodatkowo kontrybucje finansowe w przypadku
niewystarczającego rozwoju oze przez pcz nie będą zdaniem RP adekwatnym instrumentem
zapewnienia zgodności z wymogami dotyczącymi udziału oze w krajowym miksie energetycznym.
Zdaniem RP realizacja celu oze powinna być traktowana w taki sam sposób, jak w przypadku
efektywności energetycznej. Propozycja powołania platformy finansowej na rzecz rozwoju oze budzi
dodatkowo wątpliwość co do traktatowej zasady proporcjonalności.
Konieczne jest wyraźne doprecyzowanie charakteru rekomendacji wydawanych przez KE,
w tym w zakresie współpracy regionalnej oraz szczegółowego określenia rodzaju i zakresu stosowania
przez KE „środków na poziomie Unii”. Zgodnie z projektem rozporządzenia państwa członkowskie
będą zobowiązane przedstawić, w jakim zakresie i w jaki sposób odniosły się, bądź planują odnieść się
do rekomendacji KE. W razie braku konkretnych działań konieczne będzie stosowne uzasadnienie.
Propozycja KE zawarta w projekcie rozporządzenia zmierza zdaniem RP do zmiany charakteru
rekomendacji, nadając im większe znaczenie niż wynika to z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii
7
Europejskiej, w którym wprost określono, że rekomendacje nie mają mocy wiążącej.
W toku prac nad rozporządzeniem należy jednoznacznie określić, że rekomendacje przedstawione
przez KE nie mogą mieć mocy prawnie wiążącej i zmodyfikować zapisy zawarte w projekcie
rozporządzenia.
Zdaniem RP proces obligatoryjnych konsultacji regionalnych może być pomocnym narzędziem, jeśli
dane państwo członkowskie uzna za stosowne i pożyteczne uwzględnianie uwag z sąsiednich państw
członkowskich. Zgodnie z konkluzjami Rady ds. Energii z listopada 2015 roku o systemie zarządzania
unią energetyczną, to państwo członkowskie odpowiada za przygotowanie planu krajowego. W tym
miejscu należy zatem wskazać, że rekomendacje wynikające z konsultacji regionalnych nie mogą być
prawnie wiążące, zarówno na etapie tworzenia, jak i wdrażania planu. Uwzględnienie wyników
konsultacji powinno być suwerenną decyzją właściwego państwa członkowskiego.
RP z zadowoleniem poprze w ramach prac nad projektem, wszelkie propozycje ograniczenia
obowiązków raportowych, które mają na celu zmniejszenie obciążeń administracyjnych po stronie
państw członkowskich. Obowiązujący system raportowania w ramach polityki energetycznoklimatycznej powinien zostać możliwie usprawniony i uproszczony, w celu zwiększenia spójności
i porównywalności opracowywanych informacji. Ważne jest, aby zintegrować system monitorowania
w ramach UE oraz międzynarodowych konwencji, tak by nie powielać raportowania tych samych
informacji w różnych raportach.
Niemniej jednak, RP opowiada się za utrzymaniem dotychczasowych zasad raportowania
w zakresie sprawozdań dot. pomocy klimatycznej oraz wykorzystania dochodów z aukcji.
Proponowane w rozporządzeniu regulacje są bardziej restrykcyjne w stosunku do obecnie
obowiązującego rozporządzenia MMR (rozporządzenie KE 525/2013). Niemożliwe do zaakceptowania
jest skrócenie terminu przedkładania ww. raportów do dnia 15 marca. Dane niezbędne do
opracowania ww. raportów dostępne są dopiero pod koniec I półrocza.
Ponadto RP zauważa, że co do zasady raportowanie pomocy klimatycznej dla państw rozwijających
się w ramach rozporządzenia MMR jest spójne z metodologią wypracowaną w ramach Ramowej
Konwencji Klimatycznej ONZ (UNFCCC). KE opracowuje corocznie wytyczne do raportowania pomocy
klimatycznej w ramach MMR w celu maksymalnego ich ujednolicenia w związku z koniecznością
opracowania danych, łącznie dla całej UE. Wytyczne KE są przedmiotem dyskusji na grupach
roboczych na ścieżce ECOFIN i ENVI. Nie ma zatem potrzeby przygotowania przez KE odrębnego aktu
delegowanego. Obecne rozwiązanie powinno obowiązywać w nowym rozporządzeniu, w
szczególności, że aktualnie są negocjowane nowe zasady raportowania, obowiązującego w ramach
Porozumienia Paryskiego. Należy przypomnieć, że w chwili obecnej Polska nie posiada wiążących
zobowiązań finansowych na poziomie międzynarodowym, jako że nie jest umieszczona w Załączniku
II do Konwencji UNFCCC i status ten został potwierdzony w Porozumieniu Paryskim. Polska udziela
pomocy klimatycznej, ale na bazie dobrowolności.
Podobnie w ocenie RP zastrzeżenia budzą zapisy dotyczące zasad raportowania w zakresie
sprawozdania dot. polityk i środków w obszarze emisji gazów cieplarnianych. Zdaniem RP obowiązek
raportowania danych wymienionych w ppkt (iv)-(viii) załącznika IV, ze względu na trudności w ich
opracowaniu szczególnie w kontekście międzysektorowych polityk i działań, powinien zostać
nieobligatoryjny.
Wątpliwości RP budzi zaproponowana w rozporządzeniu częstotliwość raportowania. Zdaniem RP
przedłożenie pierwszego sprawozdania do KE w terminie do dnia 15 marca 2021 r. nie da
miarodajnych wyników wdrażania krajowych planów oraz będzie trudne do realizacji. Ponadto
składanie kolejnych sprawozdań w dwuletnich odstępach czasu będzie wiązało się ze znacznym
obciążeniem administracyjnym po stronie pcz.
W odniesieniu do wskaźników, które będą podstawą raportowania w części analitycznej planu RP
pragnie wyrazić swoje zadowolenie z umieszczenia wskaźników dot. importowej zależności
energetycznej (import dependency) oraz wskaźnika dot. rodzimych źródeł energii (domestic energy
8
sources), które w należyty sposób zwracają uwagę na istotny dla Polski wymiar bezpieczeństwa
energetycznego. Opinia RP do poszczególnych wskaźników, formuł ich obliczania i szczegółowości,
odbywa się na forum grupy roboczej Komisji ds. planów krajowych, która pracuje niezależnie od
harmonogramu prac nad przedmiotowym projektem rozporządzenia.
W kontekście opracowywanego systemu zarządzania Unią Energetyczną bardzo istotną rolę powinny
odegrać ustalenia Porozumienia Paryskiego, które zostało przyjęte w grudniu 2015 r. podczas COP21
przez 195 państw Stron Ramowej konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu i Unię
Europejską. W Porozumieniu Paryskim nie narzuca się konkretnych rozwiązań, wpływających na
suwerenne decyzje państw-Stron Porozumienia, lecz dąży do zarówno zmniejszenia koncentracji CO2
w atmosferze, jak i wzrostu jego pochłaniania przez lasy i gleby. RP uważa, że realizacja tych działań
powinna nastąpić jak najszybciej, jak najtaniej i w sposób jak najbardziej efektywny, a działania te
mają być dostosowane do uwarunkowań i potencjału poszczególnych państw-Stron Porozumienia, co
powinno być również odwzorowane w polityce energetyczno-klimatycznej UE.
III.
Uzasadnienie stanowiska RP
Rozporządzenie w sprawie systemu zarządzania jest nową propozycją legislacyjną,
a realizacja głównego zadania, czyli opracowanie planu krajowego, będzie wyzwaniem dla pcz. Prace
nad planami krajowymi toczyć się będą w najbliższych miesiącach (i latach) dwutorowo, czyli nad
propozycją legislacyjną rozporządzenia w Radzie i Parlamencie oraz opracowaniem planu krajowego
w grupie roboczej Komisji.
Prace nad strukturą planów krajowych toczą się w ramach Technicznej Grupy Roboczej ds.
Narodowych Planów na Rzecz Energii i Klimatu przy KE. W czasie dotychczasowych posiedzeń grupy
(ze strony PL Ministerstwo Energii oraz Ministerstwo Środowiska) państwa członkowskie podnosiły
takie kwestie, jak m.in. zbyt ambitny i niezgodny z wcześniejszymi ustaleniami harmonogram prac
nad planami krajowymi, dodatkowe obciążenie dla administracji w postaci przygotowania
kompleksowej strategii oraz niejasny charakter konsultacji regionalnych. Ponieważ większość tych
postulatów nie została uwzględniona przez KE w dotychczasowych pracach, konieczne jest dalsze
podnoszenie tych kwestii na forum Rady i Parlamentu.
Ze względu na szeroki zakres planu krajowego oraz jego charakter, będzie on w znacznym stopniu
tożsamy z polityka energetyczną Polski, dlatego jego opracowanie wymaga gruntownego
przygotowania i pogłębionej koordynacji w ramach administracji rządowej. W szczególności dotyczy
to obszarów potencjalnie konfliktowych pozostających w kompetencji różnych ministrów. W tym
kontekście Ministerstwo Energii RP prowadzi prace służące wypracowaniu stanowiska
w poszczególnych obszarach gospodarczych, które ujęte będą w krajowym planie. Od stycznia 2017 r.
funkcjonuje roboczy zespół do spraw planów krajowych, w ramach którego konsultowane są
zagadnienia związane z systemem zarządzania. W skład zespołu wchodzą przedstawiciele
Ministerstwa Środowiska, Ministerstwa Spraw Zagranicznych, Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa
Wyższego, Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa, Ministerstwa Rozwoju, Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Ministerstwo Finansów oraz przedstawiciele Pełnomocnika Rządu do Spraw
Strategicznej Infrastruktury Energetycznej. Ważnym aspektem jego pracy i pogłębionej koordynacji w
ramach administracji rządowej staje się również zintegrowanie dokumentów strategicznych w
obszarze energii i klimatu oraz dokonanie niezbędnego przeglądu zapisów legislacyjnych, mającego
na celu wykluczenie powtarzających się zakresów i obowiązków sprawozdawczych w tych
dokumentach. Opracowanie zintegrowanego planu krajowego w terminie wskazanym przez KE (do
końca 2017 roku) nie jest realne, niemniej jednak prace nad planem oraz rozporządzeniem wymagają
w najbliższych miesiącach horyzontalnego i pogłębionego zaangażowania resortów. Zdaniem KE
9
w pracach nad planem szczególnie ważne będzie właściwe zaangażowanie pcz, zwłaszcza udział
resortów odpowiedzialnych za środowisko.
Uzasadnienie stanowiska wobec zakresu aktów wykonawczych i delegowanych
Zgodnie z zapisami znajdującymi się w pkt. II, wątpliwości w zakresie aktów delegowanych wzbudza:
- udzielenie KE mandatu na tworzenie aktów delegowanych, m.in. w odniesieniu do platformy oze, co
wprost może naruszać traktatowe prawo państw członkowskich do kształtowania własnego miksu
energetycznego oraz wpłynąć na brak stabilności systemu zarządzania.
- charakter rekomendacji zapowiedzianych w rozporządzeniu, zarówno tych wydawanych przez KE,
jak i przygotowane przez pcz w toku konsultacji regionalnych przy opracowaniu
i wdrożeniu planu krajowego. Pomimo, że rekomendacje zgodnie z art. 288 TFUE nie są prawnie
wiążące, to mają one stanowić podstawę prac nad plan planem krajowym. Pcz będą musiały odnieść
się ww. rekomendacji, dlatego konieczne jest określenie jak daleko wiążące będą te rekomendacje.
1. Ocena skutków prawnych
Wraz z wejściem w życie zapisów rozporządzenia w zakresie uproszczenia i ujednolicenia systemu
raportowania,
ograniczeniu
mają
uleć
niektóre
obowiązki
raportowe.
Ponadto,
KE zastrzega sobie prawo do korzystania z 2 ww. rozwiązań, nadających kierunek dalszym pracom pcz
nad
planami
krajowymi
na
rzecz
energii
i
klimatu:
aktów
delegowanych
(np. w odniesieniu do platformy oze) oraz rekomendacji dla pcz, które mogą w znaczący sposób
wpłynąć na prace nad ostatecznym kształtem planu krajowego.
2. Ocena skutków gospodarczych
Przygotowanie krajowego planu, ustalenie celów krajowych w 5 wymiarach unii energetycznej, a
następnie ich realizacja, mogą wywołać istotne skutki dla systemu energetycznego i gospodarki. Koszt
dla gospodarki będzie zależeć od poziomu ambicji przyjętego w planie. W szczególności ustalenie zbyt
ambitnych celów w zakresie emisyjności i odnawialnych źródeł energii może prowadzić do zbyt
dużego, nieuzasadnionego wzrostu kosztów dla gospodarki lub istotnego ograniczenia zaspokojenia
potrzeb o charakterze gospodarczym i społecznym. Ponadto może to wpłynąć na konieczność
wykorzystania jednych technologii (np. odnawialnych) kosztem źródeł wykorzystujących węgiel.
3. Ocena skutków finansowych
W wyniku niewystarczającego rozwoju oze, w stosunku do zaprojektowanego
w krajowym planie, mogą wystąpić skutki finansowe wynikające z przekazywania środków na
platformę wspierającą rozwój technologii wykorzystujących te źródła. Szczegóły funkcjonowania
platformy mają zostać określone aktem delegowanym. Nie jest jasne, w jaki sposób środki
przekazywane do platformy będą współgrać z systemami wsparcia oraz wsparciem z funduszy w
nowej perspektywie finansowej, ani w jaki sposób będą wydatkowane.
Zarówno ocena skutków gospodarczych, jak i finansowych może ulec zmianie wraz
z postępem prac nad dokumentem i przedstawieniem przez KE bardziej szczegółowych zapisów dot.
m.in. platformy oze, charakteru rekomendacji czy aktów delegowanych.
IV.
Informacja w sprawie zgodności projektu aktu z zasadą pomocniczości
Wśród problemowych propozycji z punktu widzenia zasady pomocniczości należy wymienić m.in.
opisane powyżej:
10
- wydawanie przez KE aktów delegowanych, m.in. w odniesieniu do platformy oze i tym samym
wpływ na kształtowanie miksu energetycznego pcz,
- niejasny charakter rekomendacji wydawanych przez KE, jak i pcz w toku konsultacji regionalnych, co
może wpłynąć na ostateczny kształt planu i naruszyć zasadę, że to pcz jest właścicielem planu
krajowego,
- proces konsultacji regionalnych i obowiązek ustosunkowania się przez pcz do zaleceń z nich
wynikających.
V.
Przedstawiciel Rządu upoważniony do prezentowania stanowiska
Michał Kurtyka, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Energii. Pl. Trzech Krzyży 3/5, 00-507 Warszawa,
tel. 22 693 50 13.
11
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Create flashcards