006_SVD_informacje o..

advertisement
SVD-PLAN
wersja 1.1 2008
3. Choroba pęcherzykowa świń – informacje ogólne
Choroba pęcherzykowa świń – ch.p.ś.
(łac., ang. Morbus Vesicularis Suum, Swine
Vesicular Disease SVD) – wybitnie zakaźna i zaraźliwa choroba wirusowa, występująca
w warunkach naturalnych u świń domowych różnych ras, niezależnie od wagi, wieku, płci
i u dzików. Charakteryzuje się obecnością pęcherzy na kończynach oraz w mniejszym
stopniu na błonach śluzowych jamy gębowej. Choroba pęcherzykowa świń na postawie
objawów klinicznych i histologicznych jest
Zarazek
nie do odróżnienia od pryszczycy (FMD).
cechuje szczególna odporność na działanie czynników środowiskowych
i powszechnie stosowanych chemicznych środków dezynfekujących –
ma to istotne
znaczenie w epizootiologii choroby jej zapobieganiu i zwalczaniu. Cecha ta przyczyniła
się do szybkiego rozprzestrzenienia choroby w latach 70-tych i 80-tych ubiegłego stulecia
w wielu krajach Europy.
Kraj, w którym choroba wystąpi narażony jest na ogromne straty finansowe,
spowodowane
kosztami
bezpośrednimi
jej
zwalczania,
np.
ubojem
zwierząt,
rekompensatami dla hodowców, ograniczeniem i zmniejszeniem produkcji, ale przede
wszystkim kosztami pośrednimi związanymi z utratą na długi czas zagranicznych rynków
zbytu dla zwierząt i produktów zwierzęcego pochodzenia. Ich ograniczenie uzależnione
jest od wprowadzenia szybkich i skutecznych metod kontroli i zwalczania choroby.
Skuteczne zniszczenie wirusa po epizootii wymaga podjęcia intensywnych i zakrojonych
na szeroką skalę działań zapobiegawczych.
W Polsce ostatnie ognisko choroby pęcherzykowej świń stwierdzono w 1972 roku.
Jest wysoce prawdopodobne, że w przypadku wprowadzenia zarazka na obszar Polski,
epizootia szerzyłaby się bardzo gwałtownie. Przykładem tego może być szerzenie się
choroby pęcherzykowej świń w roku 1999 w krajach Europy Zachodniej, gdzie
występująca w Holandii choroba została przewieziona do Portugalii.
Polska posiada długie granice z krajami UE i innymi państwami, wprowadzenie
wirusa na terytorium naszego kraju lub państw sąsiadujących stanowi bardzo poważne,
wzajemne zagrożenie epizootyczne.
Plan zwalczania choroby pęcherzykowej świń jest kluczowym dokumentem, na
podstawie którego możliwa jest ocena stopnia przygotowania Polski do jej zwalczania w
przypadku wybuchu. Podstawę prawną do opracowania planu stanowi ustawa z dnia 24
kwietnia 1997 roku o zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, badaniu zwierząt rzeźnych i
mięsa oraz o inspekcji weterynaryjnej - tekst jednolity z 1999 roku Dz. U. Nr 66 poz. 752
Wersja elektroniczna 1.0
27
SVD-PLAN
wersja 1.1 2008
z późniejszymi zmianami.
Zakres odpowiedzialności oraz podejmowane działania inspekcji weterynaryjnej
opisane w planie gotowości opierają się na aktualnie obowiązujących krajowych
i międzynarodowych aktach prawnych.
3.1.
Choroba i jej przyczyny
Choroba pęcherzykowa świń (Swine Vesicular Disease – SVD) jest wysoce
zakaźną wirusową chorobą wszystkich zwierząt racicowych. Jest ona taktowana przez
OIE za najważniejszą zwierzęcą chorobę epidemiczną. Mimo, że nie jest ona śmiertelna u
zwierząt dorosłych, to powoduje jednak poważne straty w produkcji. Wybuch tej choroby
w Polsce miałby ogromny wpływ na gospodarkę.
3.2.
Atakowane gatunki
Choroba występuje wyłącznie u świń. Szczepy wirusa SVD różnią się pod
względem zjadliwości a choroba może mieć postać podkliniczną, łagodną lub ostrą, ta
ostatnia jest zazwyczaj spostrzegana tylko wtedy, kiedy trzoda chlewna jest utrzymywana
na ścieralnych posadzkach w warunkach wilgotnych.
W przeciwieństwie do pryszczycy, bydło i świnki morskie są niewrażliwe.
U ludzi nie notowano przypadków zachorowań jedynie u pracowników laboratoryjnych
prowadzących doświadczenia z wirusem na zwierzętach występowały objawy jak: złe
samopoczucie, bóle reumatyczne i aseptyczne zapalenie opon mózgowych i mózgu.
3.3.
Obszar występowania
Chorobę pęcherzykową świń po raz pierwszy stwierdzono w październiku 1966
roku w Lombardii we Włoszech. W 1971 roku liczne ogniska choroby wystąpiły
w Hongkongu. Pod koniec 1972 roku ponownie we Włoszech, i równocześnie w Wielkiej
Brytanii, Austrii i Polsce. W latach 1973-1983
choroba
występowała w Niemczech,
Francji, Szwajcarii, Belgii, Holandii, na Malcie oraz w Japonii. Po kilkuletniej
przerwie - ponownie w 1992 roku w Europie: w Holandii, Belgii i Włoszech, a rok później
w Hiszpanii. W 1995 roku stwierdzono chorobę w Holandii i w Portugalii. Na przełomie lat
1997/1998 na Tajwanie a w grudniu 1998 roku we Włoszech.
Według danych OIE w kolejnych latach ogniska ch.p.ś sporadycznie. notowane
były we Włoszech, w tym również ostatnie ogniska w czerwcu 2002 roku w Lombardii.
Wersja elektroniczna 1.0
28
SVD-PLAN
wersja 1.1 2008
Choroba nigdy nie występowała na kontynencie amerykańskim oraz w Australii i Nowej
Zelandii.
3.4.
Podstawowe objawy
Okres inkubacji SVD wynosi od 2 do 7 dni po czym może nastąpić przejściowa
gorączka. Pęcherze rozwijają się wówczas na koronkach racic, typowo w miejscu
połączenia z piętką. Dużo rzadziej pęcherze mogą także pojawić się na pysku, na
wargach, języku i gruczołach sutkowych. Można także zauważyć płytkie nadżerki w
miejscach nacisku takich jak kolana i stawy skokowe. Po rozerwaniu się pęcherzy,
nadżerki goją się szybko, w nieskomplikowanych przypadkach przeważnie całkowicie w
ciągu 2-3 tygodni, przy jedynym dowodzie przebytej infekcji w postaci ciemnej poziomej
linii na kopycie tam gdzie wzrost został czasowo zatrzymany. Ostrość objawów
klinicznych różni się w zależności od wieku świni, szczepu wirusa oraz warunków chowu
świń. Młodsze osobniki są zazwyczaj ostrzej dotknięte przez chorobę. Choroba
spowodowana przez łagodne szczepy wirusa może przejść niezauważona. Informuje się
także o objawach nerwowych, ale są to rzadkie przypadki.
3.5.
Rozprzestrzenianie się
Wirus jest stabilny w szerokim zakresie temperatur otoczenia, jego przeżywalność jest
znacznie dłuższa w niskich temperaturach, dlatego warunki zimowe sprzyjają szerzeniu
choroby. Choroba pęcherzykowa świń jest jedną z najbardziej zakaźnych chorób tego
gatunku. Zainfekowane zwierzęta wydalają wirusa w płynach pochodzących z pękających
pęcherzy, w wydychanym powietrzu, w ślinie, mleku, nasieniu, odchodach i moczu. Wirus
obecny jest w płynie pęcherzowym począwszy od 1-szego dnia po zakażeniu (podczas
okresu inkubacji) i przez kilka następnych dni. Po około14 dniach obserwuje się spadek
jego miana w większości tkanek, lub całkowitą nieobecność, ale w niektórych wydalinach,
np. w kale może on być wykrywany nawet po 3 miesiącach.
W Europie Zachodniej wiele wybuchów choroby pęcherzykowej świń SVD wiąże się z
żywieniem odpadami kuchennymi, co stanowi poważny czynnik przenoszenia wirusa.
Choroba
szerzy
się
szybko
między
świniami
poprzez
kontakt
bezpośredni.
Przemieszczanie się zakażonych świń z podklinicznymi lub łagodnymi objawami stanowi
istotny czynnik wtórnego szerzenia się choroby podczas jej wystąpienia.
Nie ma dowodów na przenoszenie się choroby w układzie pionowym (z lochy na
prosięta). Istnieją pewne doświadczalne dowody na utrzymywanie się zakażenia u
Wersja elektroniczna 1.0
29
SVD-PLAN
wersja 1.1 2008
niektórych świń przez około 3 miesiące, ale fakt przenoszenia się z tych zwierząt nie
stanowi trwałego stwierdzenia doświadczalnego. Czy istnieje rzeczywisty nośnik
zakażenia w warunkach naturalnych (polowych) pozostaje zagadnieniem otwartym.
3.6.
Wrażliwość wirusa
Zarazek wykazuje termooporność i jest stabilny w szerokim zakresie pH od 2,5 do
12,5. Inaktywują go temperatura powyżej 75 C oraz środki dezynfekcyjne o pH poniżej
2,5 i powyżej 12,5. W zależności od temperatury oraz pory roku wirus zjadliwy jest
przez 2 do 5 miesięcy. Wirusa nie niszczą procesy technologiczne stosowane podczas
obróbki mięsa: solenie, peklowanie, wędzenie. W zakwaszonych, solonych i wędzonych
kiełbasach salami oraz pepperoni wykrywalny był po 400 dniach. W przetworzonych
osłonkach jelitowych przeżywał co najmniej 780 dni.
3.7.
Strategia kontrolowania choroby
Strategia polega na szybkiej likwidacji choroby w celu odzyskania statusu kraju
wolnego od choroby ze względu na wymianę handlową trzody chlewnej i produktów
pochodzących od niej. Zostanie to osiągnięte przez likwidację źródła infekcji, ścisłą
kwarantannę i kontrolę przemieszczania się zwierząt, odkażanie urządzeń, produktów
i przedmiotów w celu ograniczenia rozprzestrzeniania się wirusa, tropienie i prowadzenie
przeglądów w celu zidentyfikowania zwierząt zarażonych i będących w kontakcie ze
zwierzętami chorymi, tworzenie stref w celu oddzielenia obszarów zakażonych i wolnych
od choroby.
Wersja elektroniczna 1.0
30
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards