Wielka Piątka

advertisement
Michał Białek



Koncepcja osobowości, która wytworzona
została w wyniku analizy czynnikowej.
Czym to podejście różni się od innych?
Najpierw tworzą się czynniki, potem
dopisywana jest do nich teoria, nie
odwrotnie.





Stworzenie kilku tysięcy pytań opisujących
osobowość, zachowanie itp.
Zebranie odpowiedzi od badanych
Poszukiwanie grup pytań mocno ze sobą
korelujących
Analiza jakościowa uzyskanych wiązek
Etykietowanie i charakterystyka uzyskanych
wymiarów.





Openness to experience - otwartość na
doświadczenie,
Conscientiousness - sumienność.
Extraversion - ekstrawersję
Agreeableness - ugodowość
Neuroticism - neurotyczność

Badania międzykulturowe dowodzą, że
wszystkie te cechy występują u mieszkańców
Ameryki, Europy i Azji.


Akronim tych cech to OCEAN, stąd jego
popularna nazwa wśród psychologów.
To docenianie sztuki, emocji, przygody,
niezwykłych idei, ciekawość, różnorodność
doświadczeń. Cecha ta rozróżnia ludzi na tych o
dużej wyobraźni, otwartych na doświadczanie i
intelektualnie wciąż ‘głodnych’, oraz na tych
stojących twardo na ziemi. Ci pierwsi, w
porównaniu do ludzi zamkniętych w sobie,
wydają się być bardziej kreatywni i bardziej
świadomi swoich własnych emocji. I to oni są
bardziej skłonni do kultywowania
niekonwencjonalnych przekonań.

Ludzie z niskim poziomem otwartości są skłonni
do bardziej konserwatywnych
(konwencjonalnych) zachowań i
tradycjonalnych zainteresowań. Preferują
rzeczy i sytuacje bez zbędnych ozdobników,
jasno nazwane, proste i nieskomplikowane w
swym wyrazie od wielowymiarowych czy też
subtelnie wyrażonych. Często traktują sztukę i
naukę z podejrzliwością, uznając ich dzieła i
odkrycia jako nieinteresujące.

cecha wskazująca na preferowanie
zaplanowanego działania niż spontanicznego
zachowania, na dążenie do osiągania celów,
osiągnięcia mistrzostwa w umiejętnościach,
uzyskiwaniem wysokiego standardu. Ma wpływ
na sposób w jaki kontrolujemy i regulujemy
naszą impulsywność. Jej domeny zachowań to:
zorganizowanie, deliberacja, potrzeba osiągania
celów, skuteczność, zorganizowanie kontra
“odpuszczanie”, niedbałość, brak
zainteresowania osiąganiem celów.
Zgodność: przyjacielskość, zrozumienie (współodczuwanie),
współpraca kontra podejrzliwość rywalizacja, antagonizm wobec
innych. Zgodność odzwierciedla indywidualne różnice w ogólnym
zrozumieniu dla socjalnej harmonii.
 Osoby zgodne doceniają przebywaniem w życiu wśród innych
ludzi. Są z reguły rozważni, przyjacielscy, szczodrzy, pomocni
(uczynni) i chętni do konsensusu z innymi. Mają także
optymistyczny sposób widzenia ludzkiej natury jako takiej. Są z
reguły uczciwi, godni zaufania i skromni.
 Ludzie o niskim poziomie ‘zgodności’ plasują swój interes ponad
współdzielenie się z innymi. Nie utożsamiają się z innymi ludźmi i
nie mają tendencji do ‘dzielenia się’ z innymi. Czasami ich
sceptycyzm na temat cudzych motywacji czyni z nich ludzi
podejrzliwych, nieprzyjaznych i niezdolnych do współpracy
(współdziałania).



charakteryzuje się pozytywnymi emocjami, tendencją
do wyszukiwania sytuacji stymulujących i
towarzystwa innych ludzi. Cecha ta jest mocno
zaakcentowana przez związek ze światem
zewnętrznym.
Ekstrawertycy cieszą się przebywaniem wśród ludzi i
często postrzegani są jako naładowani energią. Są
skłonni do entuzjazmu, zorientowani na działanie,
zawsze mówiący “Tak!” lub “Chodźmy i zróbmy to!”
wobec możliwości doświadczenia czegoś
ekscytującego. W grupie lubią zabierać głos jako
pierwsi oraz zwracać na siebie uwagę.

Introwertykom brakuje socjalnego entuzjazmu i
poziomu aktywności ekstrawertyków. Są cisi,
zamknięci w sobie, deliberujący i mało
zaangażowani w życie socjalne. Ich brak
zaangażowania nie powinien być
interpretowany jako wstydliwość lub skłonność
do depresji. Oni po prostu potrzebują większej
stymulacji i więcej czasu w samotności. Mogą
być bardzo aktywni i energetyczni, a
jednocześnie asocjalni.
jest tendencją do doświadczania negatywnych emocji, takich
jak złość, irytacja, depresja. Jest czasami nazywana
emocjonalną niestabilnością.
Ci, którzy wykazują wysoki poziom neurotyczności są
nadpobudliwi ze skłonnością do ‘nadreakcji’ oraz mocno
podatni na stres. Są skłonni do traktowania zwykłych
sytuacji jako przerażających, frustrujących i beznadziejnie
trudnych. Ich negatywne reakcje emocjonalne trwają długi
czas, co równoznaczne jest z tym, że często są w t.zw.
złym nastroju.
Problemy z ‘wyregulowaniem’ emocjonalnym u osób z
wysokim poziomem neurotyczności mogą pomniejszać
ich zdolność do jasnego myślenia i dawania sobie rady ze
stresem jako takim.

Na przeciwstawnym poziomie (niski poziom
neurotyczności) znajdują się ludzie, którzy nie
denerwują się z byle powodu i są mniej
nadpobudliwi. Są spokojni, emocjonalnie
stabilni, wolni od długotrwałych
negatywnych emocji. Wolność od
negatywnych emocji niekoniecznie jest
równoznaczna z doświadczaniem samych
pozytywnych emocji
Neurotyczność
Ekstrawersja
Otwartość
Ugodowość
Sumienność
Lęk
Towarzyskość
Wyobraźnia
Prostolinijność
Kompetencje
Agresywna
wrogość
Serdeczność
Estetyka
Altruizm
Skłonność do
porządku
Impulsywność
Asertywność
Uczucia
Ustępliwość
Obowiązkowość
Nadwrażliwość
Aktywność
Działanie
Skromność
Dążenie do
osiągnięć
Nieśmiałość
Poszukiwanie
doznań
Idee
Skłonność do
rozczulania sie
Samodyscyplina
Depresja
Emocjonalność
pozytywna
Wartości
Zaufanie
Rozwaga

Podać po jednym przykładzie osoby, o
ekstremalnym natężeniu każdej z cech
(archetyp).
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

Create flashcards