praca-magisterska-a11356

advertisement
Jakość życia a system wartości
I.
Pojęcie jakości życia a styl życia.
Jakość życia, to stopień zaspokojenia materialnych i niematerialnych potrzeb jednostek i
grup społecznych. Jakość życia określają wskaźniki obiektywne, np. przeciętne trwanie życia,
zasięg ubóstwa, poziom skolaryzacji, jak i subiektywne, np. stopień zadowolenia z warunków
życia i różnych jego aspektów, np. poziom szczęścia, stres, sens życia.
Na jakość życia składają się dwa komponenty: warunki obiektywne (warunki ekonomiczne,
czas wolny, bezpieczeństwo społeczne, odpowiednie warunki mieszkaniowe, środowisko
naturalne i społeczne godne człowieka, zdrowie itp.) i subiektywne samopoczucie
(samoocena ogólnych i specyficznych warunków życia ujmowana w kategoriach
zadowolenia, szczęścia, nadziei, lęku, samotności itp.). Obiektywne warunki ekonomiczne i
społeczne wpływają korzystnie lub niekorzystnie na odczuwanie jakości życia, ale równie
ważne - a nawet ważniejsze - są przekonania, odczucia, dążenia i pragnienia jednostki
związane z wartościami egzystencjalnymi i stopniem satysfakcji życiowej płynącej z ich
realizacji.
Szczęście i zadowolenie z życia to są dwa zbliżone momenty dobrego samopoczucia.
Zadowolenie dotyczy bardziej elementów poznawczych, szczęście wiąże się
bardziej z procesami afektywnymi. Szczęście bardziej niż zadowolenie wykazuje
powiązania z zewnętrznymi i niekontrolowanymi antecedensami. Wreszcie sens
życia, wiążący się także w istotny sposób z jakością życia, zakłada obydwa elementy
(zadowolenie i szczęście), ale je zdecydowanie przekracza jako wyraz osobowego "tak"
wobec własnego życia. Sens życia i zadowolenie są stanami korelatywnymi. Zadowolenie
utrwala poczucie sensu życia, a sens życia jest warunkiem szczęścia pojmowanego jako
zadowolenie.
Określając jakość życia jednostki na podstawie różnych materialnych elementów jej
położenia społecznego, ale przede wszystkim przez stopień zaspokojenia jej celów i wartości
egzystencjalnych dotykamy zagadnień związanych z problemem, kim jest człowiek, kim
pragnie on być, jakim chce się stawać w przyszłości. Zagadnienie jakości życia narzuca w
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
sposób nieuchronny pytanie o sens życia, o wrażliwość człowieka na wartości
pozamaterialne.
Jakość życia jest istotnym celem każdego właściwego rozwoju społecznego, szczególnie tej
polityki społecznej, która wychodzi z koncepcji dobra wspólnego i stawia w punkcie
centralnym spełnienie istotnych celów życiowych człowieka. Postulat jakości życia stawia się
od połowy lat sześćdziesiątych jako wiodący cel polityki społecznej. Przy tym mniej
akcentuje się ilościowo mierzalne kryteria (wielkość dóbr), bardziej zaś jakościowo określone
czynniki dobrobytu: optymalne dla życia środowisko naturalne, ludzkie stosunki pracy i w
czasie
wolnym, dostateczne możliwości kształcenia, higieniczne warunki w miejscu zamieszkania,
właściwe instytucje dla spędzenia czasu wolnego, mało konfliktowe systemy społeczne,
mniej anonimowe stosunki społeczne, opieka zdrowotna. Z jakością życia wiąże się także
spełnienie celów egzystencjalnych jednostki, związanych z człowiekiem jako osobą. Jakość
życia jako cel polityki gospodarczej i społecznej jest reakcją na trwające od czasów tzw.
rewolucji przemysłowej tendencje do jednostronnego (ilościowego) rozwoju, preferujące
materialny standard życia.
Kościoły chrześcijańskie podkreślały zawsze znaczenie tworzenia i zabezpieczenia warunków
życia godnych człowieka. W nauczaniu społecznym Kościoła mówi się o wyjątkowości
człowieka, którego prawa społeczeństwo powinno respektować. Z godności osoby ludzkiej
wynikają postulaty tworzenia nie tylko odpowiednich warunków w sferze życia
gospodarczego, ale i w sferze podnoszenia poziomu wykształcenia, dostępu do życia
duchowo-kulturalnego, utrzymania środowiska naturalnego i społecznego godnego
człowieka, a także innych czynników zapewniających zadowolenie i wypełnienie osobistych
pragnień człowieka. Także zadaniem państwa i innych wspólnot politycznych jest tworzenie
warunków do osiągnięcia takiej jakości życia.
W świetle zasady pomocniczości muszą się do tego wszystkiego dołączyć osobiste wysiłki
każdej jednostki, mające na celu utrzymanie i polepszenie osiągniętej już jakości życia. W
tym znaczeniu jakość życia wiąże się z postulatem współdziałania w kształtowaniu życia
kulturalnego i społecznego oraz w rozwijaniu własnych inicjatyw. Treścią rozwoju
osobowego jest "być więcej" (PP, 6). Prawdziwy rozwój nie może ograniczać się do
pomnażania dóbr i usług, ale musi się przyczyniać do realizacji wartości nadrzędnych, do
pełni bycia człowiekiem.
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
Styl życia, to ogół czynników składających się na sposób bycia danej zbiorowości. Na styl
życia składają się: gusty, sposób spędzenia czasu wolnego itp.
Styl życia, to zespół cech charakterystycznych dla zachowania się jednostki lub zbiorowości
(środowiska społ., kręgu towarzyskiego, zawodowego, grupy wiekowej, mieszkańców danego
regionu lub kraju) w życiu codziennym: w postawach wobec pracy, sposobach spędzania
wolnego czasu, obyczajach, posiłkach, ubiorach, a nawet sposobie mówienia. Styl życia jest
czynnikiem określającym indywidualizm człowieka lub przeciwnie - zakres jego
przystosowania do obowiązujących mód; to samo można powiedzieć o zbiorowościach i
grupach społecznych. Jest przekazywany z pokolenia na pokolenie i na ogół podlega
modyfikacjom wywoływanym przez warunki życiowe, a także wpływ czynników
zewnętrznych (np. oddziaływanie mediów); jeśli modyfikacje te okażą się zbyt głębokie,
możliwy jest nawet rozpad grupy, gdyż to właśnie styl jest ważnym czynnikiem
stabilizującym i jednoczącym grupę.
Do stylu życia zaliczymy nie zachowania wyjątkowe, lecz powtarzające się. Dające
niejednokrotnie początek rozmaitym wnioskom, które wykraczają poza samą zewnętrzną
charakterystykę zachowań. Szczególnie ilustruje to powiedzenie: „Pokaż mi, jak mieszkasz
(jak i co jadasz, co czytasz,…itd.), a powiem ci, kim jesteś”. Owo „jak mieszkasz”, „co
czytasz” itd. (innymi słowy, co wybierasz sobie za otoczenie, mieszkanie, pożywienie,
lekturę…) składa się na zespół wykładników stylu życia. Opis stylu życia pozwala w
konsekwencji na wnioski, które dotyczą wnętrza ludzi, osobowości, duchowości. Pozwala on
na mówienie o skłonnościach, dążeniach, poglądach, o ich strukturze. Mówiąc o stylu życia,
buduje się charakterystykę względnie szeroką, zdążającą do wyczerpania dość różnorodnych
zaangażowań człowieka. Strój, urządzenie domu, gastronomia, etykieta, sposób
wykorzystania wolnego czasu, wybory w sferze kultury ”wyższej” i relaksu itd., kojarzy ze
sobą wiele torów ludzkiego postępowania, co w konsekwencji przynosi panoramę
całościującą. Uzyskujemy tu jednak kategorię antropologiczną. Ludzie opisywani na różne
sposoby ze szczególnych punktów widzenia dyscyplin humanistycznych, w tym ujęciu zdają
się odzyskiwać w pewnej mierze swą jedność jako podmioty rozmaitych działań. Styl życia
czerpie możliwości z uwarunkowań technicznych, ekonomicznych, prawnych, z
uwarunkowań przez strukturę społeczną i domenę stosunków publicznych, wpisuje się w
złożoną rzeczywistość . To pewien modus zaangażowania człowieka. W polu wzajemnych
oddziaływań kształtuje się osobowość intelektualna, emocjonalna i moralna. W zależności od
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
przebiegu tych oddziaływań formuje się hierarchia wartości, rozkładają akcenty z większą siłą
padające na ten czy na inny aspekt ludzkich zaangażowań, realizować się może harmonia
bądź dysonans pomiędzy odmiennymi płaszczyznami.
II.
Czynniki wpływające na jakość życia
 uwarunkowania psychiczne,
 uwarunkowania społeczne,
 uwarunkowania duchowe,
 uwarunkowania etyczne.
III.
Związek zachodzący pomiędzy wartością człowieka a jakością życia.
Styl życia, jakość życia i wartości – związki i uwarunkowania.
Styl życia sprzężony jest z jakością życia (zarówno osiągniętą, jak i uznawaną za pożądaną), a
także z nadrzędnymi wartościami i celami akceptowanymi przez grupę i jednostki. Istnieje
również powiązanie pomiędzy wartościami nadrzędnymi a jakością życia.
Styl życia stanowi manifestację odrębności. Przy przyjętym założeniu, iż człowiek działa w
taki sposób, aby realizować wyobrażenia zarówno własnej osoby, jak i własnej grupy. Owa
manifestacja niewątpliwie zależna jest od akceptowanych wartości. Zmiany w systemie
wartości nadrzędnych pociągać może za sobą znaczne zmiany stylu życia. Zwróćmy uwagę
na to, że styl życia
może kształtować się nie tylko spontanicznie, ale także w wyniku
świadomych decyzji ludzi dążących do doskonalenia siebie i społeczeństwa, że zmiany jego
bywają wynikiem swego rodzaju twórczości.
Jakość życia przesądza zarówno o zakresie jak i sposobie zaspokajania potrzeb jednostki,
grup i określonego społeczeństwa jako całości. Styl życia jest swoistą konfiguracją zachowań
zależną w znacznym stopniu od dostępnej jakości życia. Równocześnie zaś styl może lepiej
lub gorzej służyć osiąganiu wyższej jakości życia.
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
Wartości
W każdym społeczeństwie istnieją różnego rodzaju wartości. Każdy człowiek, niezależnie od
swojej pozycji społecznej, prowadzonego stylu życia, podporządkowuje się pewnym normom
i wartościom, które uważa za słuszne. Człowiek nieustannie doskonali się unikając czynów,
za sprawą których mógłby stać się tym, kim nie chce być, kogo nie szanuje i nie uważa za
wzór.
Wartością jest wszystko to co jest pożądane przez daną osobę, do czego ta osoba dąży
w swoim życiu ze względu na swoje potrzeby egzystencjalne (pieniądz, dobra materialne),
poznawcze (wiedza), estetyczne (piękno). Osoby chcące osiągnąć określoną wartość starają
się podejmować konkretne działania oraz sposoby zachowania się w celu jej osiągnięcia. To
jak intensywnie dana osoba dąży do osiągnięcia danej wartości jest wyrażeniem jego oceny.
Im ocena danego przedmiotu jest wyższa, tym bardziej intensywne działania będą
podejmowane w celu jego osiągnięcia. Ocena ta może być inna w przypadku różnych osób.
W ocenie jednych najważniejszą sprawą może być np. osiągnięcie odpowiedniego
wykształcenia, a inni będą dążyć intensywnie do zdobywania dóbr materialnych (dom,
samochód) oceniając je jako najbardziej wartościowe.
Na zachowanie człowieka wpływ ma środowisko naturalne oraz społeczne. Świat
wartości tworzą elementy które występują zarówno w środowisku naturalnym jak i
społecznym. Jeżeli człowiek uzna te elementy za ważne, wtedy stają się one dla niego
wartościami. Jeżeli pewne wytwory są dla ludzi żyjących w danym środowisku szczególnie
cenne, mówimy, że są wartościami istniejącymi obiektywnie. Większość ludzi stawia
najwyżej, ceni sobie pewne ideały, wzorce zachowań itp., chcąc się do nich dostosować,
zabiega aby dojść do wybranego przez siebie ideału. O takich wartościach mówimy, iż
istnieją subiektywnie.
Przykłady wartości: piękno, dobro, prawda, życie, sprawiedliwość, równość,
wolność, godność, pokój, szczęście, bóg, rodzina, powodzenie materialne, miłość, przyjaźń,
poczucie dokonania, kariera zawodowa, honor.
Wartości wpływając na zachowanie poszczególnych osób, czy grup ludzi pełnią
określone funkcje.
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
Dosyć często się zdarza, iż określone, te same wartości są akceptowane i realizowane przez
większą lub mniejszą grupę ludzi. Są pewne wartości do których realizacji potrzebny jest
udział pewnej grupy osób. Wartości te stają się cechą wspólną dla tych osób, łączą je,
integrują, pełniąc funkcję integracyjną. Osoby, wyznając wspólne wartości, integrują się w
grupę, są wobec siebie solidarni. Argumenty takiej grupy są mocniejsze niż jednostki, przez
co zaczyna się ona liczyć w pewnych kręgach, a dzięki temu może szybciej i lepiej
zrealizować swoje cele. Warunkiem realizacji pewnych wspólnych wartości jest oczywiście
zaangażowanie i dążenie do tego wszystkich zainteresowanych. Osoby nie uznające tych
wartości są izolowane, odrzucane przez grupę.
Człowiek dążąc do osiągnięcia pewnej wartości, którą uznaje za najważniejszą, zmuszony
jest poniekąd do ciągłego poszerzania swojej wiedzy, rozwijania swojej osobowości. Dzięki
temu staje się coraz bardziej twórczy, kreatywny, nastawiony na innowacyjność. Jest to
funkcja inspirująca. Zdobyta wiedza, umiejętności, podczas dążenia do określonego celu
(zdobycia wartości) przydają się również później w życiu codziennym oraz w trakcie
osiągania innych celów, przez co zdobywanie ich przychodzi danej osobie łatwiej. Funkcja ta
realizowana jest w płaszczyźnie emocjonalnej człowieka.
Wszystkie działania jakie człowiek podejmuje w swoim życiu są oceniane. Czasami zdarza
się tak, iż w społeczeństwie pewne wartości, wyznawane przez jednostki, uznawane są za
niepotrzebne, zagrażające kultywowanym wartościom. Społeczeństwo w takim przypadku
wobec tych jednostek stosuje określone sankcje. Gdy działania takie nie są podejmowane to
danej zbiorowości społecznej, systemowi społecznemu czy też grupie społecznej grozi
rozpad. Dlatego też ludzie łączą się w określone grupy, aby bronić zagrożonych wartości w
społeczeństwie.
Osobisty system wartości to zbiór wartości, które jednostka uważa za szczególnie
cenne.
Określenie hierarchii wartości polega na przypisaniu wartościom stopnia ważności.
Do ujawnienia takiej hierarchii dochodzi najczęściej w sytuacji konfliktowej. Na przykład dla
kogoś wartość stanowi rodzina i kariera zawodowa, ale dopiero w sytuacji gdy osoba ta musi
wybierać można stwierdzić co jest dla niej ważniejsze.
Sytuacja, w której człowiek musi wybierać między wartościami, które uznaje za
ważne stanowi dla niego dylemat etyczny. Rozstrzygnięcie dylematu etycznego wiąże się
najczęściej z poświęceniem jednej wartości na rzecz innej. Dylemat whistle-blowera polega
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
na konflikcie między lojalnością wobec firmy a wartością jaką stanowi życie i zdrowie.
Dylemat pracodawcy może polegać na wyborze między zwolnieniem, długoletniego,
zasłużonego dla firmy pracownika, ale aktualnie zbytecznego, mającego niewielkie szanse na
znalezienie nowej pracy a zatrzymaniem go z niekorzyścią dla firmy.
Wartości, które są cenione przez wiele osób w grupie wyznaczają wartości grupy. Można
także mówić o społecznym systemie wartości czyli o wartościach, które są szczególnie
cenione w pewnym kręgu społecznym, w pewnym okresie historycznym. Znajomość systemu
wartości dominującego w społeczeństwie czy też w pewnej grupie konsumentów, do których
chce się dotrzeć ma podstawowe znaczenie dla marketingu i reklamy. Jeżeli znamy systemy
wartości klienta to możemy mu dostarczać produkty za pomocą których realizuje on te
wartości oraz w reklamach odnosić się do wartości. Różnice w systemach wartości mogą być
źródłem nieporozumień i konfliktów w sferze biznesu.
Szukasz gotowej pracy ?
To pewna droga do poważnych kłopotów.
Plagiat jest przestępstwem !
Nie ryzykuj ! Nie warto !
Powierz swoje sprawy profesjonalistom.
Download