Mieczaki - Szkolnictwo.pl

advertisement
Materiały pochodzą z Platformy
Edukacyjnej Portalu
www.szkolnictwo.pl
Wszelkie treści i zasoby edukacyjne publikowane na łamach Portalu www.szkolnictwo.pl mogą być wykorzystywane przez jego Użytkowników wyłącznie
w zakresie własnego użytku osobistego oraz do użytku w szkołach podczas zajęć dydaktycznych. Kopiowanie, wprowadzanie zmian, przesyłanie, publiczne odtwarzanie
i wszelkie wykorzystywanie tych treści do celów komercyjnych jest niedozwolone. Plik można dowolnie modernizować na potrzeby własne oraz do wykorzystania
w szkołach podczas zajęć dydaktycznych.
MIĘCZAKI
Agata Koprowska
MIĘCZAKI
ŚLIMAKI
GŁOWONOGI
MAŁŻE
MIĘCZAKI
• Środowisko życia:
Żyją na lądzie, w
miejscach
zaciemnionych lub w
wodzie
BUDOWA ŚLIMAKA WINNICZKA
muszla
otwór oddechowy
płaszcz
czułki
głowa
noga
ŚLIMAKI
• budowa ciała:
Ciało ślimaka składa się z głowy, nogi i worka
trzewiowego, osłoniętego muszlą. Głowa
ślimaka zbudowana jest z pary oczu, otworu
gębowego, dwóch czółek. Ślimaki mają też
tarkę.
ŚLIMAKI
NOGA
WOREK
TRZEWIOWY
TARKA
Mięsisty nieparzysty narząd służący
do
poruszania się.
Część ciała, w której mieści
się większość narządów wewnętrznych.
Worek trzewiowy okrywa fałd ściany
zwany płaszczem.
Narząd przypominający twardy,
opatrzony ząbkami język. Pozwala
ona na zeskrobywanie i rozdrabnianie
pokarmu.
ŚLIMAKI
• Muszla:
- powstaje z wydzieliny
gruczołów płaszcza
- stanowi swego rodzaju
szkielet zewnętrzny;
- u wielu gatunków jest
spiralnie zwinięta;
- gdy panuje susza, jest zbyt
gorąco lub zbyt zimno,
ślimaki chowają do muszli
głowę i nogę.
Budowa muszli ślimaka
wierzchołek
szew
kolumny
skręt
otwór
warga
kolumna
ŚLIMAKI
• środowisko życia:
- opanowały zarówno
morza i wody słodkie,
jak i środowisko
lądowe.
ŚLIMAKI
• odżywianie:
Większość ślimaków
lądowych to
roślinożercy. Wśród
gatunków wodnych
dominują drapieżcy,
choć spotyka się
również padlinożerców.
BUDOWA WEWNĘTRZNA
ŚLIMAKA
• Układ oddechowy:
Ślimaki lądowe są płucodyszne. Ich narządem
wymiany gazowej są płuca. Większość
ślimaków żyjących w wodzie to organizmy
skrzelodyszne, czyli oddychające skrzelami.
BUDOWA WEWNĘTRZNA
ŚLIMAKA
• Układ krwionośny:
Układ krwionośny otwarty. Krew częściowo krąży
wewnątrz naczyń krwionośnych, część wlewa się do
jamy ciała. Większość gatunków ma serce złożone z
jednej komory i jednego przedsionka.
BUDOWA WEWNĘTRZNA
ŚLIMAKA
• Układ nerwowy:
Układ nerwowy składa się z trzech par
zwojów: mózgowych, płaszczowych i
nożnych. Zwoje są połączone spoidłami.
BUDOWA WEWNĘTRZNA
ŚLIMAKA
• Układ wydalniczy:
Ściśle uzależniony od środowiska. Układ tworzy nerka (z
reguły nieparzysta) i odchodzący moczowód zakończony
otworem wydalniczym. U form lądowych szkodliwe produkty
przemiany materii usuwane są w postaci kryształków kwasu
moczowego, a u form wodnych w postaci amoniaku i
mocznika. Ponad to nerka odgrywa znaczącą role w
utrzymaniu ciśnienia osmotycznego w całym ciele mięczaka.
BUDOWA WEWNĘTRZNA
ŚLIMAKA
• rozmnażanie i rozwój:
Ślimaki są
rozdzielnopłciowe
lub obojnaki.
Zapłodnienie
jest wewnętrzne lub
zewnętrzne.
ŚLIMAKI
• Znaczenie:
- są szkodnikami roślin
uprawnych,
- przenoszą pasożyty,
- stanowią pokarm dla
zwierząt, wiele
gatunków jest
jadalnych.
PRZEDSTAWICIELE
ŚLIMAKÓW:
• stożek geograficzny
• stożek królewski
PRZEDSTAWICIELE
ŚLIMAKÓW:
• zawójka płaska
• żyworódka pospolita
• zawójka pospolita
• żyworódka rzeczna
PRZEDSTAWICIELE
ŚLIMAKÓW
• błotniarka stawowa
• ślimak winniczek
• zatoczek rogowy
• pomrów wielki
MAŁŻE
Małże to mięczaki żyjące
wyłącznie w wodzie.
MAŁŻE
• Budowa ciała:
Ciało dwubocznie symetrycznie, z
dwóch boków okryte płaszczem
wyściełającym muszlę.
MAŁŻE
• środowisko życia:
- żyją wyłącznie w
wodzie;
- większość małż żyje
zagrzebana w mule lub
w piasku na dnie
zbiorników wodnych,
jak np. szczeżuja lub
przyrośnięte muszla do
skały, jak ostryga.
BUDOWA MAŁŻA
• Części ciała:
•
•
•
•
•
płaszcz
worek trzewiowy
jama płaszczowa ze skrzelami
umięśniona noga
syfon wypustowy i wpustowy
BUDOWA MAŁŻA
WIERZCHOŁEK
SKRZYDŁO
KOLCE
SYFON
WYPUSTOWY
MUSZLA
SYFON
WPUSTOWY
NOGA
BUDOWA MAŁŻA
SYFON WPUSTOWY
SYFON WYPUSTOWY
Wciąga wodę do jamy
płaszczowej
Usuwa wodę z jamy
płaszczowej
BUDOWA MAŁŻA
• Muszla:
- składa się z dwóch połówek: lewej i prawej
połączonych mięśniami i więzadłami;
- do zamykania muszli służą mięśnie zwieracze;
- na muszlę małży składają się trzy warstwy:
* konchiolinowa (zewnętrzna)
* porcelanowa (środkowa)
* perłowa (wewnętrzna)
BUDOWA WEWNĘTRZNA
MAŁŻA
• Układ oddechowy:
Małże oddychają za pomocą
skrzeli pobierając tlen z
wody stale przepływającej
przez jamę płaszczową.
Skrzela znajdują się w jamie
płaszcza po bokach nogi
SKRZELA
BUDOWA WEWNĘTRZNA
MAŁŻA
• Układ krwionośny:
Układ otwarty. Serce zbudowane z jednej komory i dwóch
przedsionków, leży w osierdziu. Ku przodowi i ku tyłowi ciała
wychodzą z serca aorty rozprowadzające krew po całym ciele.
Z zatok żylnych krew wpływa do żył, przechodzi przez narządy
wydalnicze, a następnie wpływa do tętnic skrzelowych.
Ze skrzeli krew wraca do przedsionków, a z nich dostaje się do
komory serca.
BUDOWA WEWNĘTRZNA
MAŁŻA
• Układ nerwowy:
Układ nerwowy u małży składa się ze trzech zwojów
nerwowych połączonych parzystymi spoidłami (zwój
głowowy, trzewiowy, nożny). Narządy zmysłów są
bardzo słabo rozwinięte, wiąże się to z
odseparowaniem zwierzęcia zamkniętego w muszli
od środowiska zewnętrznego.
BUDOWA WEWNĘTRZNA
MAŁŻA
• Układ wydalniczy:
Układ wydalniczy stanowią parzyste symetrycznie ułożone
nerki. Otwierają się z jednej strony do osierdzia, a z drugiej
po bokach ciała do jamy płaszcza.
MAŁŻE
• Znaczenie:
- Źródło pokarmu dla wielu zwierząt, miedzy
innymi ptaków;
- Usuwają z wody dużą ilość zanieczyszczeń;
- Wiele małż wytwarza perły, które są
wykorzystywane w przemyśle jubilerskim
PRZEDSTAWICIELE MAŁŻ:
• sójka zaostrzona
- muszla w tylnej części
klinowato zaostrzona;
- gatunek pospolity w
jeziorach i rzekach
PRZEDSTAWICIELE MAŁŻ:
• szczeżuja wielka
- największy małż
występujący w Polsce;
- żyje w wodach
bieżących i stojących;
- ma muszlę delikatną.
PRZEDSTAWICIELE MAŁŻ:
• szczeżuja pospolita
- żyje w wodach bieżących i
stojących;
- osiąga długość do 10 cm,
ma muszlę jajowatą;
PRZEDSTAWICIELE MAŁŻ:
• szczeżuja
PRZEDSTAWICIELE MAŁŻ:
• racicznica zmienna
- gatunek słodkowodny;
- w Polsce pospolita w
zalewach i jeziorach
PRZEDSTAWICIELE MAŁŻ:
• rogowiec bałtycki
- skorupka gładka, jedynie z
delikatnymi,
współśrodkowymi
pierścieniami przyrostu;
- małż żyje stosunkowo
blisko brzegu, stąd jego
muszle często wyrzucane są
na brzeg
PRZEDSTAWICIELE MAŁŻ:
• sercówka pospolita
- jedyny bałtycki
przedstawiciel małży;
- w Bałtyku gatunek
powszechny, a jego muszle
często spotyka się na brzegu
morza
PRZEDSTAWICIELE MAŁŻ:
• omułek jadalny
- kosmopolityczny małż,
występujący m. in. w
morzach europejskich,
ławicami, w strefach
przybrzeżnych
PRZEDSTAWICIELE MAŁŻ:
• ostrygi
GŁOWONOGI
OŚMIORNICE
MĄTWY
KAŁAMARNICE
GŁOWONOGI
• budowa:
W budowie morfologicznej wyróżnia się głowę
z dwoma dużymi oczami, wieniec ośmiu lub
dziesięciu ramion zaopatrzonych w
przyssawki. Noga przekształciła się w lejek,
którym woda wyrzucana jest z jamy
płaszczowej. Większość głowonogów ma
silnie zredukowaną muszlę - przybiera postać
płytki okrytej płaszczem
GŁOWONOGI
• Występowanie:
Wszystkie głowonogi
żyją w morzach o
pełnym zasoleniu.
Preferują wody
podzwrotnikowe.
BUDOWA WEWNĘTRZNA
GŁOWONOGA
• Układ krwionośny:
Układ krwionośny ma budowę złożoną. Składa się z serca,
leżącego po stronie brzusznej ciała i naczyń krwionośnych.
Krew płynie w systemie naczyń, jednak w okolicy serca
wlewa się do jamy około osierdziowej, w związku z tym
układ ten uważa się za zamknięty.
BUDOWA WEWNĘTRZNA
GŁOWONOGA
• Układ oddechowy:
Poza łodzikami mającymi 2 pary skrzel wszystkie
współczesne głowonogi mają tylko jedną parę. Skrzela
znajdują się w tylnej części jamy płaszczowej. Są
przytwierdzone do spodu worka trzewiowego i skierowane ku
przodowi. Na osi skrzel znajdują się dwa rzędy blaszek
skrzelowych. U ośmiornic na blaszkach znajdują się kolejne
rzędy blaszek, zaś u kałamarnic i mątw szereg pokrytych
zmarszczkami fałd. Przepływ wody przez skrzela jest
regulowany za pomocą skurczów ściany jamy płaszczowej.
BUDOWA WEWNĘTRZNA
GŁOWONOGA
• Układ wydalniczy:
Głowonogi mają jedną lub dwie pary nerek.
Moczowody są parzyste. Mają one ujście w
jamie ciała, po bokach odbytu.
BUDOWA WEWNĘTRZNA
GŁOWONOGA
• Rozmnażanie:
Głowonogi są rozdzielnopłciowe, a ich rozwój
jest prosty. Czasem samica różni się wyglądem
od samca (dymorfizm płciowy).
GŁOWONOGI
Organizmy te
uważane są za
najinteligentniejsze
wśród bezkręgowców.
Mają wysoko
uorganizowany
układ nerwowy
i narządy wzroku.
GŁOWONOGI
• Odżywianie:
Żywią się rybami,
skorupiakami i
mięczakami, polując na
zdobycz przy pomocy
ramion posiadających
haczyki lub przyssawki.
GŁOWONOGI
• Znaczenie:
-
-
poławiane są w celach konsumpcyjnych, przez mieszkańców krajów
nadmorskich;
z muszli wewnętrznej mątw wykonuje się proszki polerskie. Służą one
także jako dodatek do past do zębów, oraz są źródłem wapnia w hodowlach
ptaków;
muszle łodzików wykorzystywane są do produkcji biżuterii;
są elementem łańcuchów pokarmowych. Są pokarmem dla ryb i
zębowców;
-
kałamarnice żerują na ławicach ryb
PRZEDSTAWICIELE
GŁOWONOGÓW:
• mątwa z morza Śródziemnego
PRZEDSTAWICIELE
GŁOWONOGÓW:
mątwa pospolita
PRZEDSTAWICIELE
GŁOWONOGÓW:
• kałamarnice
PRZEDSAWICIELE
GŁOWONOGÓW:
• ośmiornice
PRZEDSTAWICIELE
GŁOWONOGÓW:
• ośmiornica pospolita
Bibliografia i netografia:
• Podręcznik do biologii do gimnazjum ,, Plus życia 1,,
M.Jefimow, M.Sęktas, wyd. Nowa era 2009;
• Zeszyt ćwiczeń do biologii do gimnazjum ,, Plus życia 1,,
M.Jefimow, M.Sęktas, wyd. Nowa era 2009;
• Podręcznik do biologii do gimnazjum ,, Biologia XXI, cz.1
praca zbiorowa pod redakcja A.Jerzmanowskiego, wyd. WSiP
2003
• www.wikipedia.pl
• encyklopedia multimedialna PWN
• www.wiem.pl
• Vademecum gimnazjalisty ,,Biologia,,
• Szkolny przewodnik ,,Biologia,,
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

66+6+6+

2 Cards basiek49

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards