Rozdział Lp. Temat Poziom wymagań konieczny podstawowy

advertisement
WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA UCZNIÓW Z DOSTOSOWANIEM WYMAGAŃ GEOGRAFIA KL. I
Rozdział
I. Podstawy
geografii
Lp.
Temat
konieczny
podstawowy
Uczeń:
• wyjaśnia, czym
zajmuje się geografia
fizyczna i społeczno-ekonomiczna
• podaje główne cechy
kształtu i wymiarów
Ziemi
1.
Czym zajmuje
się geografia?
Uczeń:
• wyjaśnia znaczenie
terminu „geografia”
• wymienia podstawowe
dyscypliny nauk
geograficznych
• wymienia sfery Ziemi
• wymienia przykłady
źródeł informacji
geograficznej
2.
Współrzędne
geograficzne
• wyjaśnia znaczenie
terminu „siatka
geograficzna”
• wskazuje na mapie i
globusie południki: 0° i
180° oraz półkule
wschodnią i zachodnią
• wskazuje na mapie i
globusie równik oraz
półkule północną i
południową
• wymienia cechy
południków i
równoleżników
• wskazuje na globusie
oraz mapie świata
zwrotniki i koła
podbiegunowe
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „długość
geograficzna”,
„szerokość
geograficzna”
• określa położenie
geograficzne punktów i
obszarów na mapie
3.
Mapa i jej
skala
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „mapa”,
„skala mapy”, „siatka
kartograficzna”,
„legenda”
• wymienia elementy
mapy
• wyjaśnia różnice
między siatką
geograficzną a siatką
kartograficzną
• rozróżnia rodzaje skali
mapy
• wskazuje skalę
mniejszą i większą
Poziom wymagań
rozszerzający
Uczeń:
• wyjaśnia różnice
między elipsoidą a
geoidą
• omawia
współzależności
zachodzące między
sferami Ziemi
dopełniający
Uczeń:
• zna imiona lub
nazwiska uczonych i
ich dokonania w
poznaniu kształtu
Ziemi
• omawia wpływ
poszczególnych sfer
Ziemi na życie i
działalność
gospodarczą człowieka
wykraczający
Uczeń:
• przedstawia ewolucję
poglądów na temat
kształtu i wymiarów
Ziemi
• omawia wpływ
działalności człowieka
na funkcjonowanie sfer
Ziemi
• odczytuje współrzędne
geograficzne na globusie
• określa położenie
matematyczno-geograficzne punktów i
obszarów na mapie
• lokalizuje na globusie
i na mapie obiekty na
podstawie
współrzędnych
geograficznych
• ocenia znaczenie
umiejętności
określania
współrzędnych
geograficznych w
życiu człowieka
• podaje zasady
działania oraz
przykłady
zastosowania systemu
nawigacji satelitarnej
GPS
• wykazuje znaczenie
skali mapy w
przedstawianiu różnych
informacji
geograficznych na mapie
• przekształca rodzaje
skali mapy
• oblicza skalę mapy,
znając odległość
rzeczywistą i odległość
na mapie
• oblicza powierzchnię
rzeczywistą, znając
skalę mapy i
powierzchnię
na mapie
• posługuje się skalą
mapy do obliczania
odległości w terenie
4.
Rodzaje map.
Generalizacja
• wyjaśnia znaczenie
terminu „plan”
• dokonuje podziału map
ze względu na skalę i
treść
• wskazuje różnice
między mapą a planem
• wymienia i wskazuje
przykłady map
tematycznych
• dobiera odpowiednią
mapę w celu uzyskania
określonych informacji
geograficznych
• posługuje się w terenie
planem
• wyjaśnia, na czym
polega generalizacja
treści mapy i uzasadnia
konieczność
jej stosowania
• wskazuje możliwości
praktycznego
wykorzystania planów
i różnych rodzajów
map
5.
Przedstawianie
zjawisk
na mapach
• wymienia metody
prezentacji zjawisk na
mapach
• wymienia metody
prezentacji rzeźby terenu
na mapach
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „wysokość
względna”, „wysokość
bezwzględna”,
„poziomica”
• odczytuje z map
informacje
przedstawione za
pomocą różnych metod
kartograficznych, w tym
również odczytuje
wysokość bezwzględną
• oblicza wysokość
względną oraz
charakteryzuje rzeźbę
terenu na podstawie
rysunku poziomicowego
i mapy hipsometrycznej
• charakteryzuje
wybrane metody
prezentacji zjawisk na
mapach
• dobiera właściwą
metodę do
przedstawienia
wybranego zjawiska na
mapie
• charakteryzuje
wybrane metody
prezentacji rzeźby
terenu na mapach
• rysuje profil terenu,
korzystając z rysunku
poziomicowego
6.
Czytamy mapę
• analizuje i interpretuje
treści map
ogólnogeograficznych i
tematycznych
• identyfikuje położenie
odpowiadających sobie
obiektów geograficznych
na fotografiach,
zdjęciach lotniczych
oraz mapach
topograficznych
• posługuje się w terenie
mapą topograficzną,
turystyczną i
samochodową (m.in.
orientuje mapę oraz
identyfikuje obiekty
geograficzne na mapie i
w terenie)
• lokalizuje na mapach
(również konturowych)
najważniejsze obiekty
geograficzne na świecie i
w Polsce (niziny,
• projektuje i opisuje
trasy wycieczek na
podstawie map
turystycznych,
samochodowych i
topograficznych
• wykazuje związek
między cechami
środowiska
przyrodniczego a
zagospodarowaniem
obszaru na podstawie
mapy topograficznej
wyżyny, góry, rzeki,
jeziora, wyspy, morza,
państwa itp.)
II. Ruchy
Ziemi
7.
Ruch obiegowy
Ziemi
• wymienia planety
Układu Słonecznego
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „orbita”,
„ruch obiegowy Ziemi”,
„równonoc wiosenna”,
„równonoc jesienna”,
„przesilenie zimowe”,
„przesilenie letnie”
• wymienia daty
równonocy wiosennej i
jesiennej oraz przesilenia
letniego i zimowego
• wymienia planety
Układu Słonecznego,
zachowując właściwą
kolejność
• porównuje planety
Układu Słonecznego,
korzystając z danych
liczbowych
• podaje cechy ruchu
obiegowego Ziemi
• podaje najważniejsze
geograficzne następstwa
ruchu obiegowego Ziemi
• określa wartość kąta
nachylenia osi ziemskiej
do płaszczyzny orbity
• podaje przyczynę
zmiany kąta padania
promieni słonecznych na
powierzchnię Ziemi w
ciągu roku
• wymienia strefy
oświetlenia Ziemi
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „górowanie”,
„widnokrąg”
• przedstawia
(wykorzystując również
własne obserwacje)
zmiany w oświetleniu
Ziemi oraz w długości
trwania dnia i nocy w
różnych szerokościach
geograficznych i porach
roku
• wymienia przyczyny
występowania
astronomicznych pór
roku
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata obszary, na
których występują dni i
noce polarne
• podaje przyczyny
występowania zaćmienia
Słońca i Księżyca
• wyjaśnia przyczyny
występowania
zjawiska dnia i nocy
polarnej
• dowodzi związku
między ruchem
obiegowym Ziemi a
zmianą długości
trwania dnia i nocy w
ciągu roku
• dowodzi wpływu
nachylenia osi
ziemskiej do
płaszczyzny orbity na
występowanie
astronomicznych pór
roku
• przedstawia na
ilustracji układ Ziemi,
Słońca i Księżyca
podczas zaćmienia
Słońca i Księżyca
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „galaktyka”,
„Droga Mleczna”,
„planety karłowate”
• omawia wpływ ruchu
obiegowego Ziemi na
zmiany w przyrodzie i
życie człowieka
• oblicza wysokość
Słońca nad
widnokręgiem
8.
Ruch obrotowy
Ziemi
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „ruch
obrotowy Ziemi”,
„doba”, „czas
słoneczny”, „czas
strefowy”, „czas
urzędowy”
• podaje cechy ruchu
obrotowego Ziemi
• podaje najważniejsze
geograficzne następstwa
ruchu obrotowego Ziemi
• wyjaśnia przyczynę
występowania dnia i
nocy
• wyjaśnia, dlaczego
• charakteryzuje strefy
oświetlenia Ziemi
• wyjaśnia różnice
między czasem
słonecznym a czasem
strefowym i urzędowym
• posługuje się mapą
stref czasowych do
określania różnicy czasu
• posługuje się ze
zrozumieniem
pojęciami: „ruch
obrotowy Ziemi”,
„czas słoneczny”,
„czas
strefowy”
• omawia zastosowanie
gnomonu
• wyjaśnia, dlaczego
międzynarodowa linia
zmiany daty nie
pokrywa się dokładnie
z południkiem 180°
• omawia wpływ ruchu
obrotowego Ziemi na
zjawiska przyrodnicze
i życie człowieka
III.
Atmosfera i
hydrosfera
zostały wprowadzone
strefy czasowe i
międzynarodowa linia
zmiany daty
strefowego i
słonecznego na Ziemi
• wymienia nazwy stref
czasowych, w których
obrębie położona jest
Polska
• wskazuje zależność
między ruchem
obrotowym Ziemi a
rachubą czasu
• oblicza czas
miejscowy, znając
różnicę długości
geograficznej
• uzasadnia
konieczność
stosowania czasu
strefowego i
urzędowego
• wymienia skutki
działania siły Coriolisa
9.
Atmosfera.
Temperatura
powietrza
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „atmosfera”,
„troposfera”, „pogoda”
• podaje nazwy gazów
wchodzących w skład
powietrza
atmosferycznego
• wymienia czynniki
klimatotwórcze
wpływające
na wartość temperatury
powietrza
• wymienia nazwy
warstw atmosfery,
zaczynając od warstwy
znajdującej się najbliżej
powierzchni Ziemi
• omawia zmiany
temperatury powietrza w
atmosferze, posługując
się ilustracją
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata obszary o
najwyższej i najniższej
temperaturze powietrza
• charakteryzuje
poszczególne warstwy
atmosfery
• sporządza
klimatogram,
korzystając z danych
klimatycznych
• wykazuje na
przykładach związek
między wysokością
Słońca a temperaturą
powietrza
• oblicza średnią roczną
temperaturę powietrza,
średnią roczną amplitudę
temperatury powietrza
oraz roczną sumę
opadów
atmosferycznych
• oblicza zmiany
temperatury powietrza
wraz
ze wzrostem
wysokości nad
poziomem morza
• wyjaśnia na
przykładach wpływ
czynników
klimatotwórczych na
wartość temperatury
powietrza
• wyjaśnia znaczenie
terminu „inwersja
termiczna”
• omawia wpływ
działalności człowieka
na zmiany zachodzące
w składzie powietrza
atmosferycznego
10.
Ciśnienie
atmosferyczne
i wiatr
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „ciśnienie
atmosferyczne”, „niż
• wyjaśnia przyczynę
powstawania wiatru
• wskazuje na mapie
• wyjaśnia zależność
między wartością
ciśnienia
• charakteryzuje
rodzaje wiatrów na
podstawie
• wyjaśnia, w jaki
sposób powstają
cyklony tropikalne i
baryczny”, „wyż
baryczny”, „izobara”
• wymienia jednostki
ciśnienia
atmosferycznego
• wymienia przykłady
wiatrów stałych i
okresowo zmiennych,
występujących na kuli
ziemskiej
ogólnogeograficznej
świata obszary
występowania pasatów i
monsunów
atmosferycznego a
wysokością nad
poziomem morza
• sporządza schemat
wyżu i niżu barycznego
ilustracji
tornada, charakteryzuje
je oraz podaje obszary
ich występowania
11.
Wilgotność
powietrza i
opady
atmosferyczne
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „wilgotność
powietrza”, „wilgotność
względna”,
„kondensacja”, „resublimacja”
• wymienia rodzaje
opadów i osadów
atmosferycznych
• wyjaśnia proces
powstawania chmur i
opadów
atmosferycznych
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata obszary o
najwyższych i
najniższych rocznych
sumach opadów atmosferycznych
• rozpoznaje rodzaje
opadów i osadów
atmosferycznych na
podstawie fotografii
• podaje przykłady
negatywnego wpływu
nadmiaru oraz niedoboru
opadów
atmosferycznych na
życie i działalność
człowieka
• rozpoznaje rodzaje
chmur na podstawie
fotografii
• omawia warunki
powstawania
poszczególnych
rodzajów osadów
atmosferycznych
• omawia przyczyny
nierównomiernego
rozmieszczenia
opadów
atmosferycznych na
Ziemi
• omawia sposób
powstawania opadów
frontalnych,
konwekcyjnych i
orograficznych
12.
Klimaty kuli
ziemskiej
• wyjaśnia znaczenie
terminu „klimat”
• wymienia elementy
klimatu
• podaje różnicę między
klimatem a pogodą
• wymienia główne
czynniki klimatotwórcze
• charakteryzuje wpływ
głównych czynników
klimatotwórczych na
klimat
• wymienia strefy
klimatyczne na kuli
ziemskiej i wskazuje ich
zasięg na mapie stref
klimatycznych
• wykazuje
zróżnicowanie
klimatyczne Ziemi na
podstawie analizy map
• charakteryzuje na
podstawie wykresów lub
danych liczbowych
przebieg temperatury
powietrza i opadów
atmosferycznych w
ciągu roku w wybranych
stacjach
meteorologicznych
położonych w różnych
strefach klimatycznych
• omawia na przykładach
wpływ wybranych
• podaje na podstawie
map tematycznych
zależności między
strefami oświetlenia
Ziemi a strefami
klimatycznymi
• charakteryzuje klimat
górski
• omawia wpływ
klimatu górskiego na
występowanie pięter
roślinnych
• ocenia wpływ
klimatu
na zagospodarowanie
wybranych regionów
kuli ziemskiej
IV. Wnętrze
Ziemi
temperatury powietrza i
opadów
atmosferycznych oraz
map stref klimatycznych
na Ziemi
czynników
klimatotwórczych
na klimat danego
obszaru
• podaje przykłady
wpływu klimatu na życie
i działalność
gospodarczą człowieka
13.
Zasoby wodne
Ziemi
• podaje przykłady wód
powierzchniowych i
podziemnych
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „morze”,
„zatoka”, „szelf
kontynentalny”,
„gejzer”, „wody
termalne”, „wody
mineralne”
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata oceany i podaje
ich nazwy
• wymienia rodzaje
ruchów wody morskiej
• omawia zasoby wodne
Ziemi, korzystając z
diagramu
• podaje jednostkę
zasolenia wód
oceanicznych
• omawia zasolenie wód
oceanicznych
• wymienia typy mórz i
wskazuje ich przykłady
na mapie
ogólnogeograficznej
świata
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „ciepły prąd
morski”, „zimny prąd
morski”
• podaje przykłady
ciepłych i zimnych
prądów morskich
• omawia przyczyny
zróżnicowania zasolenia
wód oceanicznych
• podaje przykłady mórz
o największym i
najmniejszym zasoleniu
wód
• wymienia i wskazuje
na mapie
ogólnogeograficznej
świata przykłady
ciepłych i zimnych
prądów morskich
• rozumie znaczenie
mórz i oceanów w życiu
i gospodarce człowieka
• omawia przyczyny
występowania
falowania i pływów
• podaje przykłady
gospodarczego
wykorzystania wód
podziemnych
• wyjaśnia mechanizm
funkcjonowania
gejzerów
• wymienia przykłady
obszarów
występowania
gejzerów
• charakteryzuje
zjawisko
El Niño
14.
Budowa
wnętrza Ziemi
• wymienia metody
badania wnętrza Ziemi
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „minerał”,
„skała”, „prądy cieplne”,
„magma”
• wyjaśnia znaczenie
badań geofizycznych w
poznawaniu budowy
wnętrza Ziemi
• wskazuje różnicę
między minerałem a
• podaje przykłady
kamieni szlachetnych
• wymienia przykłady
gospodarczego
wykorzystania skał i
minerałów
• porównuje warstwy
wnętrza Ziemi
• rozpoznaje na
podstawie okazów skał
wybrane skały i
określa ich rodzaj ze
• określa twardość
minerałów na
podstawie skali Mohsa
• wymienia kolejne
warstwy wnętrza Ziemi,
zaczynając od warstwy
znajdującej się najgłębiej
skałą
• klasyfikuje skały ze
względu na ich genezę
• wyjaśnia różnicę
między litosferą a
skorupą ziemską
• omawia budowę
wnętrza Ziemi,
posługując się
ilustracją
• podaje zależność
między głębokością a
temperaturą we wnętrzu
Ziemi
względu na genezę
• omawia warunki
powstawania
poszczególnych
rodzajów skał na
podstawie ilustracji
15.
Płytowa
budowa
litosfery.
Trzęsienia
ziemi
• wymienia procesy
wewnętrzne kształtujące
rzeźbę powierzchni
Ziemi
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „ryft
oceaniczny”, „grzbiet
śródoceaniczny”,
„hipocentrum”,
„epicentrum”
• podaje główne cechy
płytowej budowy
litosfery
• podaje przyczynę
ruchu płyt litosfery
• podaje przyczynę
trzęsień ziemi
• omawia skutki trzęsień
ziemi
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata obszary
wzmożonej aktywności
sejsmicznej
• podaje skalę, w której
określana jest siła
trzęsień ziemi
• wykazuje związek
pomiędzy płytową
budową litosfery a
występowaniem
trzęsień ziemi
• omawia sposób
powstawania ryftów
oceanicznych,
grzbietów
śródoceanicznych i
rowów oceanicznych
• podaje przykłady
działań
podejmowanych przez
człowieka w celu
zminimalizowania
skutków trzęsień ziemi
16.
Wulkanizm
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „lawa”,
„erupcja”, „wulkan”,
• wymienia produkty
erupcji wulkanicznej
• omawia budowę
wulkanu, posługując się
ilustracją
• omawia pozytywne i
negatywne skutki erupcji
wulkanicznych
• wymienia przykłady
wulkanów i wskazuje je
na mapie
ogólnogeograficznej
świata
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata obszary
wzmożonej aktywności
wulkanicznej
• wykazuje związek
pomiędzy płytową
budową litosfery a
występowaniem
zjawisk wulkanicznych
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata przebieg
Ognistego Pierścienia
Pacyfiku
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata najwyższe
wulkany
poszczególnych
kontynentów i podaje
ich nazwy
17.
Powstawanie
gór
• wyjaśnia znaczenie
terminu „ruchy
górotwórcze”
• wymienia nazwy er,
zaczynając od najstarszej
ery
• podaje we właściwej
kolejności nazwy
okresów w dziejach
Ziemi
• wymienia
najważniejsze orogenezy
• wyjaśnia znaczenie
terminu „subdukcja”
• wymienia zjawiska
towarzyszące procesowi
subdukcji
• podaje przykłady gór
• charakteryzuje na
podstawie ilustracji
mechanizm
powstawania gór
fałdowych i zrębowych
• wyjaśnia proces
• wymienia najwyższe
szczyty na
kontynentach i podaje
ich wysokości
V. Procesy
zewnętrzne
kształtujące
powierzchnię
Ziemi
• wymienia rodzaje gór
• wymienia wielkie
formy ukształtowania
powierzchni lądów
w dziejach Ziemi
• wymienia wielkie
formy ukształtowania
dna oceanów
• podaje przykłady gór
fałdowych, zrębowych i
wulkanicznych
• wskazuje na
ogólnogeograficznej
mapie świata przykłady
wielkich form
ukształtowania
powierzchni lądów
wypiętrzonych podczas
poszczególnych
orogenez
powstawania gór
wulkanicznych
• charakteryzuje
wielkie formy
ukształtowania
powierzchni lądów
oraz dna oceanów
18.
Wietrzenie
• wymienia procesy
zewnętrzne kształtujące
rzeźbę powierzchni
Ziemi
• wyjaśnia znaczenie
terminu „wietrzenie”
• wymienia rodzaje
wietrzenia
• podaje nazwę produktu
wietrzenia
• wyjaśnia proces
wietrzenia fizycznego,
chemicznego i
biologicznego
• wyjaśnia zjawisko
wietrzenia mrozowego i
łuszczenia się skał
• omawia zależność
między warunkami
klimatycznymi a
rodzajem i przebiegiem
wietrzenia
• posługuje się ze
zrozumieniem
pojęciem „wietrzenie”
• charakteryzuje proces
odpadania i formy
rzeźby terenu powstałe
w jego wyniku
• wymienia i
charakteryzuje rodzaje
ruchów masowych
• podaje przykłady
niebezpieczeństw
grożących człowiekowi
wskutek wystąpienia
ruchów masowych
19.
Procesy
krasowe
• wyjaśnia znaczenie
terminu „krasowienie”
• wymienia nazwy skał
ulegających krasowieniu
• wymienia formy krasu
powierzchniowego i
podziemnego
• omawia procesy
krasowe i warunki, w
których zachodzą
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata obszary
występowania rzeźby
krasowej
• omawia formy
krasowe występujące
na powierzchni i pod
powierzchnią ziemi
• rozpoznaje i opisuje
w terenie formy rzeźby
powstałe w wyniku
krasowienia
• podaje nazwy i
wymiary najdłuższych
oraz najgłębszych
jaskiń na świecie i w
Polsce
20.
Rzeźbotwórcza
działalność
rzek
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „erozja
wgłębna”, „erozja
• wskazuje na ilustracji
przedstawiającej
dorzecze: źródło, rzekę
• wyjaśnia proces
powstawania meandrów
i starorzeczy
• posługuje się ze
zrozumieniem
pojęciem „erozja”
• oblicza średni spadek
rzeki
wsteczna”, „erozja
boczna”, „akumulacja”
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata przykłady
najdłuższych rzek świata
główną, dopływy, ujście,
obszar dorzecza, dział
wodny
• wymienia przykłady
form powstałych w
wyniku niszczącej i
budującej działalności
rzeki
• wymienia typy ujść
rzecznych
• omawia warunki
sprzyjające powstawaniu
delt i ujść lejkowatych
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata przykłady ujść
deltowych i lejkowatych
• przedstawia
rzeźbotwórczą rolę
wód płynących
• wykazuje związek
między spadkiem rzeki
a charakterem
procesów
rzeźbotwórczych wody
płynącej
• rozpoznaje i opisuje
w terenie formy rzeźby
powstałe w wyniku
działalności rzeki
21.
Rzeźbotwórcza
działalność
lodowców
górskich i
lądolodów
• wyjaśnia znaczenie
terminu „granica
wiecznego śniegu”
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
świata obszary
współcześnie
zlodowacone
• wskazuje różnice
między lodowcem
górskim a lądolodem
• wymienia czynniki
warunkujące
powstawanie lodowców
górskich i lądolodów
• wymienia formy
rzeźby terenu powstałe
w wyniku działalności
lodowców górskich i
lądolodów
• rozpoznaje na
ilustracjach i
fotografiach formy
polodowcowe oraz
podaje ich nazwy
• przedstawia
rzeźbotwórczą rolę
lądolodów i lodowców
górskich
• omawia, korzystając
z ilustracji,
podobieństwa i różnice
w krajobrazie
polodowcowym
powstałym w wyniku
działalności lodowców
górskich i lądolodów
• rozpoznaje i opisuje
w terenie formy rzeźby
powstałe w wyniku
działalności lodowców
górskich i lądolodów
• ocenia wpływ zmian
klimatycznych na
grubość pokrywy
lodowej lodowców
górskich i lądolodów
22.
Rzeźbotwórcza
działalność
morza
• wyjaśnia znaczenie
terminu „abrazja”
• podaje przykłady form
powstałych w wyniku
rzeźbotwórczej
działalności morza
• wymienia typy
wybrzeży morskich
• omawia, korzystając z
ilustracji, proces cofania
się klifu oraz proces
powstawania mierzei
• wskazuje na
ogólnogeograficznej
mapie świata typy
• przedstawia
rzeźbotwórczą rolę fal
morskich
• wyjaśnia genezę
typów wybrzeży
morskich
• rozpoznaje i opisuje
• podaje przykłady
działań mających na
celu ochronę wybrzeży
klifowych przed
abrazją
VI.
Pedosfera i
biosfera
wybrzeży morskich
w terenie formy rzeźby
powstałe w wyniku
działalności morza
23.
Rzeźbotwórcza
działalność
wiatru
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „deflacja”,
„korazja”
• podaje przykłady
niszczącej i budującej
działalności wiatru na
pustyniach
• wymienia rodzaje
pustyń ze względu na
rodzaj podłoża
• wskazuje na mapie
ogólno-geograficznej
świata największe
pustynie
• wyjaśnia różnice
między barchanem a
wydmą paraboliczną
• przedstawia
rzeźbotwórczą rolę
wiatru
• rozpoznaje i opisuje
w terenie formy rzeźby
powstałe w wyniku
działalności wiatru
• omawia wpływ szaty
roślinnej na
rzeźbotwórczą
działalność wiatru
24.
Gleby i
roślinność na
Ziemi
• wyjaśnia znaczenie
terminu „gleba”
• wyjaśnia, na czym
polega proces
glebotwórczy
• wymienia czynniki
glebotwórcze
• wymienia strefy
roślinne
na Ziemi
• wyjaśnia znaczenie
terminu „żyzność gleby”
• wskazuje i nazywa
poziomy glebowe na
ilustracji
przedstawiającej profil
glebowy
• podaje przykłady gleb
strefowych i astrefowych
• omawia znaczenie gleb
w przyrodzie i
gospodarce człowieka
• wskazuje strefy
roślinne na mapie
ogólnogeograficznej
świata
• charakteryzuje
poziomy glebowe
• charakteryzuje
wybrane typy gleb
strefowych i astrefowych
• omawia zróżnicowanie
stref roślinnych na Ziemi
• porównuje profile
glebowe różnych
typów gleb
• wykazuje zależności
zachodzące między
czynnikami
glebotwórczymi a
typem genetycznym
gleby
• wykazuje wpływ
klimatu
na zróżnicowanie
roślinności i gleb na
Ziemi
• uzasadnia potrzebę
racjonalnego
gospodarowania
glebami
• wykazuje związek
pomiędzy
zróżnicowaniem stref
roślinnych na Ziemi a
działalnością
gospodarczą człowieka
WYMAGANIA EDUKACYJNE DLA UCZNIÓW Z DOSTOSOWANIEM WYMAGAŃ GEOGRAFIA KL. II
Rozdział
L
p.
Temat
Warunki
1
naturalne
Afryka
.
.
.
Ludność
2
i
urbanizacja
dopuszczający
Uczeń:
• wskazuje Afrykę na mapie
świata
• wymienia nazwy stref
klimatyczno-roślinno-glebowych Afryki
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
wybrane elementy linii
brzegowej, krainy
geograficzne, rzeki i
jeziora Afryki oraz podaje
ich nazwy
• wyjaśnia znaczenie
terminu „gęstość
zaludnienia”
• podaje liczbę ludności
Afryki
• wymienia nazwy odmian
ludzkich zamieszkujących
Afrykę
• wymienia nazwy obszarów
najgęściej i najsłabiej
zaludnionych w Afryce
• wymienia problemy
mieszkańców Afryki
Gospodarka,
3
• opisuje poziom rozwoju
Egipt, Republika
gospodarczego Afryki
Południowej Afryki • wymienia czynniki
Poziom wymagań
dobry
Uczeń:
• określa położenie
matematyczno-geograficzne Afryki
• określa cechy
ukształtowania
powierzchni Afryki
• charakteryzuje klimat oraz
formacje roślinne Afryki
na podstawie mapy
klimatycznej,
klimatogramów oraz
ilustracji
• charakteryzuje wody
powierzchniowe Afryki
• wyjaśnia znaczenie
• ocenia wpływ warunków
terminów: „eksplozja
naturalnych na
demograficzna”, „przyrost
rozmieszczenie ludności
naturalny”, „urbanizacja”
• wymienia przyczyny
• omawia zróżnicowanie
i skutki głodu oraz
ludności Afryki
konfliktów zbrojnych
• omawia przyczyny eksplozji toczących się na terenie
demograficznej w Afryce
Afryki
• wyjaśnia przyczyny
niskiego poziomu
urbanizacji w Afryce
• wskazuje na mapie oraz
wymienia nazwy
największych miast Afryki
• opisuje problemy
mieszkańców Afryki
• wyjaśnia, dlaczego Afryka
• wyjaśnia przyczyny
nazywana jest kontynentem i skutki pustynnienia
rolniczym
• analizuje przyczyny i
dostateczny
Uczeń:
• określa położenie
geograficzne Afryki na kuli
ziemskiej
• wymienia czynniki
geograficzne kształtujące
klimat Afryki
• porównuje linię brzegową
Afryki z linią brzegową
innych kontynentów
bardzo dobry
Uczeń:
• wykazuje symetryczność
stref klimatyczno-roślinno-glebowych
Afryki
celujący
Uczeń:
• wyjaśnia mechanizm
powstawania systemu
rowów tektonicznych w
Afryce
• oblicza współczynnik
przyrostu naturalnego
• wyjaśnia przyczyny
i skutki wysokiego
przyrostu naturalnego
• analizuje przyczyny
i skutki głodu w Afryce
• proponuje działania
mające na celu ograniczenie
problemów mieszkańców
Afryki
• analizuje mapy
gospodarcze Afryki
i formułuje
• wykazuje
zróżnicowanie poziomu
rozwoju społeczno-
Ameryka
Północna i
Południowa
Warunki
4
naturalne
.
.
Ludność
5
i
urbanizacja
warunkujące rozwój
rolnictwa w Afryce
• wymienia nazwy
najważniejszych roślin
żywieniowych i
eksportowych
uprawianych w Afryce
• wymienia główne cechy
środowiska Egiptu i
Republiki Południowej
Afryki
• wskazuje Amerykę na
mapie świata
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „Ameryka
Łacińska”, „Ameryka
Środkowa”
• wskazuje elementy linii
brzegowej Ameryki na
mapie oraz wymienia ich
nazwy
• wymienia czynniki
geograficzne kształtujące
klimat Ameryki
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy
najważniejszych krain
geograficznych, rzek
i jezior w Ameryce
Północnej i Południowej
• wymienia nazwy
przedstawicieli odmian
ludzkich oraz odmian
mieszanych
• wyjaśnia przyczyny
zróżnicowania ludności
Ameryki
• wskazuje na mapie obszary
gęsto i słabo zaludnione w
• wyjaśnia przyczyny
niskiego poziomu rozwoju
przemysłu w Afryce
• opisuje pasterstwo
koczownicze
• opisuje poziom rozwoju
usług w Afryce
skutki nadmiernej
działalności rolniczej
• uzasadnia konieczność
sztucznego nawadniania
pól uprawnych w Egipcie
wnioski
• porównuje cechy
społeczno-gospodarcze
na przykładzie
Egiptu
i RPA
• określa położenie
geograficzne Ameryki na
kuli ziemskiej
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy obszarów
aktywnych sejsmicznie i
wulkanicznie
• opisuje linię brzegową
Ameryki
• opisuje cechy
klimatu Ameryki Północnej i
Południowej na podstawie
klimatogramów i mapy
klimatycznej
• wyjaśnia przyczyny
wulkanizmu i trzęsień
ziemi w Ameryce
• porównuje
rozwinięcie linii
brzegowej
i ukształtowanie
powierzchni Ameryki
z innymi
kontynentami
• wykazuje wpływ
klimatu
na rozmieszczenie
zbiorowisk roślinnych
w Ameryce
• opisuje, korzystając
z mapy, rozmieszczenie
ludności Ameryki Północnej
i Południowej
• porównuje liczbę ludności
w wybranych krajach
Ameryki na podstawie
dostępnych źródeł
• wymienia przyczyny
• wykazuje
zależności między
warunkami naturalnymi a
rozmieszczeniem ludności w
Ameryce
• wyjaśnia przyczyny
wysokiego poziomu
urbanizacji w Ameryce
Północnej i Południowej
• oblicza
współczynnik przyrostu
rzeczywistego w
wybranych krajach
Ameryki
• analizuje zmiany
wskaźnika urbanizacji
w Ameryce
• opisuje warunki
gospodarczego państw
afrykańskich
• analizuje skutki
gwałtownego wzrostu
liczby ludności w
wielkich miastach
Ameryki
Ameryce oraz nazywa je
• wymienia nazwy i
wskazuje na mapie
największe miasta
Ameryki
Gospodarka
6
.
Stany
7
Zjednoczone
.
Brazylia
8
.
• wymienia cechy państw
wysoko rozwiniętych
gospodarczo
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy krajów
Ameryki najlepiej i
najsłabiej rozwiniętych
gospodarczo
• wskazuje na mapie świata
Stany Zjednoczone, podaje
nazwę stolicy tego kraju i
nazwy państw z nim
sąsiadujących
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy
wybranych krain
geograficznych,
najważniejszych rzek i
jezior USA
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „megalopolis”,
„technopolia”
• wymienia najważniejsze
cechy gospodarki USA
• wymienia nazwy
głównych roślin
uprawianych na terenie
USA
• wskazuje na mapie świata
Brazylię i podaje nazwę
stolicy tego kraju
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy
życia i pracy ludzi
zamieszkujących wielkie
miasta Ameryki
migracji do wielkich miast
• wskazuje na mapie obszary
o największej koncentracji
przemysłu w Ameryce
• wyjaśnia różnice
między gospodarką krajów
wysoko i słabo rozwiniętych
gospodarczo
• opisuje związki
między warunkami
przyrodniczymi
a rozmieszczeniem
przemysłu w Ameryce
• ocenia warunki
środowiska
przyrodniczego Ameryki
pod kątem rozwoju
rolnictwa
• określa położenie
geograficzne USA
• omawia cechy
ukształtowania
powierzchni USA
• wyjaśnia zależność między
warunkami przyrodniczymi
a rozmieszczeniem
ludności w USA
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy obszarów
o dużej koncentracji
przemysłu
• udowadnia, że
Stany Zjednoczone krajem
wysoko rozwiniętym
gospodarczo
• wyjaśnia znaczenie
terminu „produkt światowy
brutto”
• udowadnia, ze Stany
Zjednoczone są potęgą
gospodarczą świata
• określa położenie
geograficzne Brazylii
• opisuje klimat Brazylii
• charakteryzuje
rozmieszczenie ludności w
• wykazuje wpływ
czynników geograficznych na
klimat Brazylii
• opisuje warunki życia w
wielkich miastach
• analizuje udział i
miejsce Brazylii w
światowych zbiorach
wybranych roślin uprawnych
korzystając z dostępnych
• porównuje poziom
rozwoju gospodarczego
Brazylii z poziomem
rozwoju innych państw
Ameryki
Obszary
okołobiegunowe
Australia
.
Arktyka
9
i
Antarktyka
Charakterystyka
1
0. Australii i Oceanii
wybranych krain
geograficznych oraz
najważniejszych rzek
Brazylii
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy
największych miast
Brazylii
• wymienia najważniejsze
cechy gospodarki Brazylii
• wymienia nazwy
głównych roślin
żywieniowych
uprawianych w Brazylii
• wskazuje na mapie świata
Arktykę i Antarktykę
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „góra lodowa”,
„pak lodowy”, „nunatak”,
„lodowiec szelfowy”
• wymienia cechy klimatu
Arktyki i Antarktyki
Brazylii
• opisuje poziom urbanizacji
Brazylii
• wyjaśnia znaczenie
terminu „fawele”
• wskazuje na mapie obszary
silnie uprzemysłowione
oraz obszary rolnicze
• wskazuje na mapie świata
Australię i Oceanię
• wymienia nazwy
osobliwości
przyrodniczych Australii
• wyjaśnia znaczenie
terminu „endemity”
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy
wybranych krain
geograficznych, rzek i
jezior Australii
• wskazuje na mapie
obszary o największej
gęstości zaludnienia oraz
• określa położenie
geograficzne Australii i
Oceanii na kuli ziemskiej
• opisuje, korzystając z
mapy, linię brzegową i
ukształtowanie pionowe
Australii
• wymienia regiony
geograficzne Oceanii
• analizuje strukturę
użytkowania gruntów w
Australii
źródeł
• przedstawia cechy położenia
• charakteryzuje
Arktyki i Antarktyki na
klimat obszarów
podstawie mapy
okołobiegunowych
• opisuje cechy środowiska
• analizuje uwarunkowania
obszarów
powstania pokrywy
okołobiegunowych
lodowej w Antarktyce
• charakteryzuje klimat
Antarktydy na podstawie
klimatogramów
• opisuje przyczyny
małej gęstości zaludnienia
oraz niskiego poziomu
urbanizacji Oceanii
• przedstawia na podstawie
map tematycznych główne
cechy gospodarki Australii
na tle warunków
naturalnych
• analizuje zależności
między warunkami
klimatycznymi
a występowaniem
wód powierzchniowych
• wskazuje regiony
geograficzne Oceanii na
mapie ogólnogeograficznej
• porównuje, korzystając z
map, środowisko
przyrodnicze Australii
oraz Oceanii ze
środowiskiem innych
kontynentów
Warunki
1
naturalne
Azja
1.
Ludność
1
i
2. urbanizacja
Gospodarka
1
3.
obszary niezamieszkane w
Australii
• charakteryzuje
zróżnicowanie ludności
Australii
• wymienia główne cechy
gospodarki Australii
• wyjaśnia znaczenie
terminu „Eurazja”
• wskazuje na mapie świata
Azję
• wskazuje na mapie
elementy linii brzegowej
Azji
• wymienia czynniki
geograficzne kształtujące
klimat Azji
• wymienia nazwy i
wskazuje na mapie
najważniejsze krainy
geograficzne, rzeki oraz
jeziora Azji
• wskazuje na mapie
i wymienia nazwy
azjatyckich miast-gigantów
• wymienia nazwy państw o
wysokim i niskim
wskaźniku urbanizacji
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy obszarów
o dużej i małej gęstości
zaludnienia
• wyjaśnia znaczenie
terminu „azjatyckie
tygrysy” i podaje
przykłady
• wymienia cechy
• określa położenie
geograficzne Azji na kuli
ziemskiej
• charakteryzuje wybrane
strefy roślinne Azji
• opisuje cechy klimatu Azji
na podstawie
klimatogramów i mapy
klimatycznej
• wymienia cechy
ukształtowania
powierzchni Azji
• opisuje rozmieszczenie
wód powierzchniowych na
podstawie mapy
• opisuje na podstawie mapy
granicę między Europą a
Azją
• charakteryzuje
ukształtowanie
powierzchni Azji
• wyjaśnia, na czym polega
kontrastowość klimatyczna
Azji
• porównuje
rozwinięcie linii brzegowej
i ukształtowanie
powierzchni Azji na tle
innych kontynentów
• opisuje zróżnicowanie
ludności Azji
• omawia czynniki
warunkujące
rozmieszczenie ludności w
Azji
• analizuje zmiany liczby
ludności Azji
• analizuje przyrost
naturalny w wybranych
państwach Azji
• wskazuje na mapie główne
rejony rolnicze w Azji i
nazywa je
• wskazuje na mapie główne
regiony przemysłowe Azji
• ocenia warunki rozwoju
rolnictwa w Azji
• analizuje strukturę
i wartość PKB na
jednego mieszkańca w
wybranych państwach
• analizuje poziom rozwoju
• uzasadnia
(na wybranych
przykładach) wpływ
warunków przyrodniczych
na działalność
Chiny
1
4.
Indie
1
5.
gospodarki azjatyckich
tygrysów
• wymienia nazwy
głównych roślin
żywieniowych
uprawianych w Azji
• wymienia nazwy
surowców mineralnych
wydobywanych w Azji
• wymienia nazwy państw
wysoko i słabo rozwiniętych
gospodarczo
• wskazuje Chiny na mapie,
podaje nazwę stolicy tego
kraju oraz nazwy państw z
nim sąsiadujących
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy krain
geograficznych oraz
najważniejszych rzek w
Chinach
• wymienia najważniejsze
cechy środowiska
przyrodniczego Chin
• podaje liczbę ludności
Chin
• analizuje wykresy i dane
liczbowe dotyczące
rozwoju ludności Chin
• wymienia nazwy głównych
roślin uprawnych
• wymienia najważniejsze
cechy gospodarki Chin
• wskazuje Indie na mapie,
podaje nazwę stolicy tego
kraju oraz nazwy państw
sąsiadujących
• wskazuje na mapie wybrane
krainy geograficzne oraz
gospodarczego państw
eksportujących ropę
naftową
• określa położenie
geograficzne Chin
• omawia cechy
ukształtowania
powierzchni Chin
• wyjaśnia zależność między
warunkami przyrodniczymi
a rozmieszczeniem
ludności Chin
• wskazuje na mapie
obszary o dużej
koncentracji przemysłu i
nazywa je
• analizuje dane liczbowe
dotyczące urbanizacji w
Chinach
• wyjaśnia na podstawie map
tematycznych
rozmieszczenie ludności
• określa położenie
geograficzne Indii
• omawia cechy
ukształtowania
powierzchni Indii
• charakteryzuje klimat Indii
• analizuje przyrost
naturalny
• analizuje poziom rozwoju
gospodarczego Indii
gospodarczą człowieka
rzek Indii i nazywa je
• wymienia najważniejsze
cechy środowiska
przyrodniczego Indii
• wymienia nazwy
głównych indyjskich roślin
uprawnych
• wskazuje na mapie świata
Japonię i podaje nazwę
stolicy tego kraju
• wymienia najważniejsze
cechy środowiska
przyrodniczego Japonii
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy wielkich
miast Japonii
• wymienia nazwy
głównych roślin
uprawnych
• wymienia najważniejsze
cechy japońskiej
gospodarki
• wskazuje na mapie obszary
uprzemysłowione i rolnicze
Indii
• określa położenie
geograficzne Japonii
• omawia cechy
ukształtowania
powierzchni Japonii
• charakteryzuje klimat
Japonii
• opisuje poziom urbanizacji
Japonii
• wyjaśnia uwarunkowania
rozwoju przemysłu
przetwórczego
• opisuje cechy rolnictwa
Japonii
• charakteryzuje warunki
naturalne Japonii
• omawia rozmieszczenie
ludności Japonii
• udowadnia, że
Japonia jest potęgą
gospodarczą
Bliski
1
Wschód
• wyjaśnia znaczenie
terminu „Bliski Wschód”
• wskazuje Bliski Wschód
na mapie
ogólnogeograficznej
• wymienia nazwy państw o
największych zasobach
ropy naftowej
• opisuje warunki naturalne
Bliskiego Wschodu
• charakteryzuje Bliski
Wschód pod kątem cech
kulturowych, zasobów
ropy naftowej i poziomu
rozwoju gospodarczego
• porównuje poziom
życia mieszkańców
Bliskiego Wschodu
• porównuje wielkość
wydobycia ropy naftowej
w poszczególnych krajach
Bliskiego Wschodu
Warunki
1
naturalne
• wskazuje na mapie świata
Europę
• wskazuje na mapie
element linii brzegowej
Europy i wymienia ich
nazwy
• opisuje położenie
geograficzne Bliskiego
Wschodu
• opisuje rozmieszczenie
zasobów ropy naftowej na
Bliskim Wschodzie
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy obszarów
objętych konfliktami
zbrojnymi
• określa położenie
geograficzne Europy na
kuli ziemskiej
• charakteryzuje linię
brzegową Europy na
podstawie mapy
• określa cechy środowiska
przyrodniczego Europy na
podstawie mapy
ogólnogeograficznej oraz
map tematycznych
• oblicza rozciągłość
południkową
i równoleżnikową
Europy
• opisuje czynniki
geograficzne warunkujące
Japonia
1
6.
7.
Europa
8.
• wykazuje związek między
budową geologiczną
a ukształtowaniem
pionowym Europy
Ludność
1
i
9. urbanizacja
Gospodarka
2
0.
2
Kraje
• wskazuje na mapie
wybrane niziny, wyżyny
oraz góry Europy i nazywa
je
• wymienia cechy
ukształtowania
powierzchni Europy na
podstawie mapy
• wskazuje na mapie
wybrane europejskie rzeki
oraz jeziora i nazywa je
• podaje liczbę ludności
Europy
• wskazuje na mapie
obszary o największej oraz
najmniejszej gęstości
zaludnienia i nazywa je
• podaje przykłady krajów o
dodatnim i ujemnym
przyroście naturalnym
• wymienia nazwy państw
wysoko rozwiniętych
gospodarczo oraz krajów o
średnim poziomie rozwoju
gospodarczego w Europie
• wymienia nazwy
głównych roślin
uprawnych
• wskazuje na mapie i podaje
nazwy głównych obszarów
wydobycia surowców
energetycznych w Europie
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy
najważniejszych
europejskich okręgów
przemysłowych oraz
ośrodków high-tech
• wyjaśnia znaczenie
• wykazuje, na podstawie
mapy, że Europa jest
kontynentem nizinnym
• charakteryzuje wybrane
strefy roślinne Europy
• opisuje na podstawie mapy
rozmieszczenie wód
powierzchniowych Europy
klimat Europy
• opisuje rozmieszczenie
ludności w Europie na
podstawie mapy
• wyjaśnia przyczyny oraz
skutki ujemnego przyrostu
naturalnego w Europie
• wyjaśnia przyczyny
warunkujące
rozmieszczenie ludności w
Europie
• opisuje
uwarunkowania rozwoju
rolnictwa europejskiego
• opisuje strukturę produkcji
energii elektrycznej w
wybranych krajach
• analizuje strukturę PKB w
wybranych krajach Europy
• porównuje strukturę
użytkowania ziemi w
wybranych państwach
Europy, korzystając z
diagramów
• opisuje położenie
• charakteryzuje środowisko
• oblicza średnią
gęstość zaludnienia Europy
• analizuje wartość
• przewiduje skutki
1. Europy Północnej
terminu „kraje
skandynawskie”
• wskazuje na mapie kraje
Europy Północnej i
wymienia ich nazwy
• wymienia cechy
społeczeństwa Europy
Północnej
• wymienia nazwy
głównych bogactw
naturalnych krajów
skandynawskich
Kraje
2
alpejskie
• wyjaśnia znaczenie
2.
terminu „kraje alpejskie”
• wymienia nazwy państw
alpejskich, wskazuje je na
mapie ogólnogeograficznej
i podaje nazwy ich stolic
• wymienia cechy
środowiska
przyrodniczego Alp
• wymienia nazwy
największych miast i
wskazuje je na mapie
Kraje
2
• wskazuje na mapie kraje
3. Europy Południowej Europy Południowej,
podaje nazwy ich stolic
• wymienia cechy
środowiska
przyrodniczego krajów
Europy Południowej
• wymienia nazwy
największych miast
Europy Południowej i
wskazuje je na mapie
Francja
2
4.
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
Francję i podaje nazwę
geograficzne państw
Europy Północnej
• wyjaśnia rozmieszczenie
ośrodków miejskich
• charakteryzuje strukturę
produkcji energii
elektrycznej w krajach
Europy Północnej
• charakteryzuje gospodarkę
krajów skandynawskich
przyrodnicze krajów
Europy Północnej
PKB na jednego mieszkańca
i formułuje wnioski
• opisuje położenie krajów
alpejskich
• opisuje
rozmieszczenie miast i
gęstość zaludnienia w
krajach alpejskich
• charakteryzuje środowisko
przyrodnicze krajów
alpejskich
• wykazuje, że kraje
alpejskie należą do państw
wysoko rozwiniętych
gospodarczo
• wykazuje piętrowość
klimatyczno-roślinną
w Alpach
• porównuje wskaźnik
urbanizacji w krajach
alpejskich i formułuje
wnioski
• określa położenie
geograficzne krajów
Europy Południowej
• opisuje cechy środowiska
przyrodniczego tych
krajów
• opisuje cechy gospodarki
krajów Europy
Południowej
• charakteryzuje walory
przyrodnicze i
pozaprzyrodnicze krajów
Europy Południowej
• opisuje wybrane atrakcje
turystyczne
• rozpoznaje typy wybrzeży
południowej Europy
• opisuje położenie
geograficzne Francji
• charakteryzuje środowisko
• analizuje współczynnik
przyrostu naturalnego i
współczynnik salda
• charakteryzuje sieć
transportową Francji
wyludniania północnej
Skandynawii
Wielka
2
Brytania
5.
Sąsiedzi
Polski
Niemcy
2
6.
stolicy tego kraju
• wymienia cechy
środowiska
przyrodniczego Francji
• wskazuje najważniejsze
miasta Francji na mapie i
podaje ich nazwy
• wymienia cechy
gospodarki Francji
• wskazuje na mapie regiony
rolnicze Francji i
wymienia ich nazwy
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
Wielką Brytanię i podaje
nazwę stolicy tego kraju
• wskazuje na mapie
wybrane krainy
geograficzne i nazywa je
• wymienia najważniejsze
cechy środowiska
przyrodniczego i
gospodarki Wielkiej
Brytanii
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
Niemcy, podaje nazwę
stolicy tego kraju oraz
nazwy krajów z nim
sąsiadujących
• wskazuje na mapie
wybrane krainy
geograficzne oraz
najważniejsze rzeki w
Niemczech i nazywa je
przyrodnicze Francji
• opisuje czynniki
wpływające na wzrost
liczby mieszkańców
Francji
• opisuje poziom urbanizacji
Francji
• opisuje poziom rozwoju
gospodarczego Francji
migracji
• analizuje przyrodnicze i
pozaprzyrodnicze czynniki
rozwoju rolnictwa
• określa położenie
geograficzne Wielkiej
Brytanii
• charakteryzuje środowisko
przyrodnicze Wielkiej
Brytanii
• opisuje podział Wielkiej
Brytanii na krainy
historyczne
• opisuje strukturę
narodowościową Wielkiej
Brytanii
• wskazuje na mapie i
podaje nazwy obszarów o
dużej koncentracji
przemysłu
• określa położenie
geograficzne Niemiec
• omawia cechy środowiska
przyrodniczego
• opisuje poziom
urbanizacji oraz
rozmieszczenie ludności w
Wielkiej Brytanii
• analizuje strukturę
użytkowania ziemi w
Wielkiej Brytanii
• wykazuje zalety
wyspiarskiego położenia
Wielkiej Brytanii
• opisuje skutki
ujemnego przyrostu
naturalnego
• udowadnia, że Niemcy są
potęgą gospodarczą
• analizuje uwarunkowania
rozwoju przemysłu
przetwórczego
• analizuje przyczyny
migracji do Niemiec
• wymienia najważniejsze
cechy środowiska
przyrodniczego oraz
gospodarki Niemiec
Czechy
2
i Słowacja
7.
Litwa,
2
Białoruś i
8. Ukraina
Rosja
2
9.
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
Czechy i Słowację, podaje
nazwy stolic tych krajów
oraz nazwy państw
sąsiadujących z nimi
• wymienia najważniejsze
cechy środowiska
przyrodniczego i społeczno-gospodarczego
omawianych państw
• wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
Litwę, Białoruś i Ukrainę,
podaje nazwy stolic tych
krajów oraz nazwy państw
sąsiadujących z nimi
• wymienia najważniejsze
cechy środowiska
przyrodniczego i
społecznego
• wskazuje Rosję na mapie
ogólnogeograficznej i
podaje nazwę jej stolicy
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy
głównych krain
geograficznych, rzek oraz
jezior
• wymienia najważniejsze
cechy środowiska
przyrodniczego Rosji
• wymienia główne cechy
rosyjskiej gospodarki
• określa położenie
geograficzne Czech,
Słowacji
• omawia cechy środowiska
przyrodniczego Czech i
Słowacji
• analizuje strukturę
zatrudnienia w Czechach
• opisuje czynniki
warunkujące rozwój
gospodarczy Czech i
Słowacji
• ocenia zasoby bogactw
mineralnych Czech i
Słowacji
• określa położenie
geograficzne Litwy,
Białorusi i Ukrainy
• omawia cechy środowiska
przyrodniczego Litwy,
Białorusi i Ukrainy
• opisuje czynniki
warunkujące rozwój
gospodarczy Litwy,
Białorusi i Ukrainy
• ocenia zasoby bogactw
mineralnych Litwy,
Białorusi i Ukrainy
• określa położenie
geograficzne Rosji
• omawia cechy środowiska
przyrodniczego Rosji
• wskazuje na mapie i
wymienia nazwy obszarów
o dużej koncentracji
przemysłu
• wykazuje zróżnicowanie
przyrodnicze Rosji
• wyjaśnia zależność między
warunkami przyrodniczymi
a rozmieszczeniem
ludności w Rosji
• omawia
uwarunkowania rozwoju
przemysłu wydobywczego
• analizuje zmiany przyrostu
naturalnego w Rosji
Wymagania edukacyjne na poszczególne oceny dla uczniów z dostosowaniem wymagań
R
oz-dział
L
p.
Poziom wymagań
dopuszczający
dostateczny
Położenie,
granice i obszar
Polski. Podział
administracyjny
Uczeń:
• wymienia cechy
położenia Polski
• wymienia nazwy państw
sąsiadujących z Polską i
wskazuje te państwa na
mapie
ogólnogeograficznej
• wymienia nazwy
województw oraz ich
stolic i wskazuje je na
mapie administracyjnej
Polski
Uczeń:
2.
Dzieje
geologiczne
obszaru Polski
• charakteryzuje główne
jednostki tektoniczne
Polski
• wykazuje związki między • opisuje wpływ
budową geologiczną
zmieniającego się
a wydarzeniami z
w przeszłości
przeszłości geologicznej
geologicznej klimatu
oraz poziomu mórz na
współczesną budowę
geologiczną Polski
3.
Zlodowace
nia na obszarze
Polski
• wymienia nazwy
głównych jednostek
tektonicznych Europy
i Polski oraz wskazuje je
na mapie
• wymienia nazwy er, w
których wystąpiły ruchy
górotwórcze
• wymienia nazwy
górotworów
kaledońskich,
hercyńskich i alpejskich
• wymienia nazwy
zlodowaceń i wskazuje
ich zasięg na mapie
Polski
Uczeń:
• wymienia nazwy
skrajnych punktów
Polski i wskazuje je na
mapie
• opisuje przebieg
granicy lądowej Polski
na mapie
ogólnogeograficznej
• opisuje granicę morską
na mapie
ogólnogeograficznej
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „powiat
grodzki”, „powiat
ziemski”, „wojewoda”,
„prezydent miasta”,
„burmistrz”, „starosta”,
„wójt”
• opisuje na podstawie
tabeli stratygraficznej
najważniejsze
wydarzenia
geologiczne, które
miały miejsce na
terenie Polski
• rozróżnia cechy
krajobrazu
młodoglacjalnego i
staroglacjalnego
• opisuje warunki
powstania form
polodowcowych
• wyjaśnia genezę form
• analizuje i porównuje
cechy krajobrazu
staroglacjalnego i
młodoglacjalnego
1.
Środowisko przyrodnicze
Temat
GEOGRAFIA KLASA III
dobry
• określa współrzędne
geograficzne skrajnych
punktów Polski
bardzo dobry
Uczeń:
• oblicza rozciągłość
równoleżnikową i
południkową Polski
• oblicza różnice czasu
słonecznego między
skrajnymi punktami
Polski
celujący
Uczeń:
• analizuje znaczenie
podziału
administracyjnego
• wykazuje wpływ
zlodowaceń na
krajobraz górski
4.
Skały i
surowce
mineralne
• wymienia nazwy skał i
surowców mineralnych
występujących w regionie
swojego zamieszkania
5.
Ukształtowa
nie powierzchni
• wymienia nazwę i
wskazuje na mapie
najwyżej i najniżej
położony punkt Polski
6.
Klimat
• wymienia czynniki
geograficzne
wpływające na klimat
Polski
• wymienia nazwy mas
powietrza
napływających nad
Polskę
• odczytuje informacje
przedstawione na
klimatogramach
• wymienia termiczne
pory roku
. wymienia nazwy
wiatrów lokalnych i
mechanizm ich
powstawania
• wskazuje na mapie
Polski obszary
występowania surowców
mineralnych
• wykazuje znaczenie
gospodarcze surowców
mineralnych
• wymienia pasy
ukształtowania
powierzchni Polski i
wskazuje je na mapie
Polski
• wymienia nazwy krain
geograficznych w
poszczególnych pasach
ukształtowania
powierzchni i wskazuje
je na mapie Polski
• odczytuje wysokości
bezwzględne na mapie
hipsometrycznej
• odczytuje na mapach
klimatycznych Polski
rozkład temperatury
powietrza i opadów
atmosferycznych
• kreśli klimatogramy na
podstawie danych
liczbowych
• opisuje cechy klimatu
przejściowego
• odczytuje długość
okresu wegetacyjnego
na mapie
polodowcowych
• opisuje rozmieszczenie
skał powierzchniowych na
podstawie mapy
• opisuje na podstawie
mapy występowanie
surowców mineralnych
w Polsce
• wykazuje pasowość
ukształtowania
powierzchni Polski
• charakteryzuje na
podstawie mapy
hipsometrycznej cechy
rzeźby powierzchni
Polski
• analizuje przebieg
izoterm lipca i stycznia na
mapach klimatycznych
Polski
• opisuje pogodę
kształtowaną przez
poszczególne masy
powietrza napływające
nad Polskę
• wyjaśnia mechanizm
powstawania wiatru
halnego i bryzy
• charakteryzuje klimat
wybranych regionów
Polski na podstawie
map klimatycznych
• opisuje na podstawie
danych statystycznych
zasoby surowców
mineralnych w Polsce
• wykazuje związek
między budową
geologiczną a
występowaniem
surowców mineralnych
• porównuje cechy rzeźby
terenu poszczególnych
pasów ukształtowania
powierzchni Polski
• wyjaśnia wpływ
współczesnych
procesów
geologicznych na
ukształtowanie
powierzchni Polski
• wyjaśnia przyczyny
zróżnicowania
przestrzennego
temperatury powietrza
oraz opadów
atmosferycznych w
Polsce
• wykazuje przejściowość
klimatyczną Polski
• porównuje klimat Polski
z klimatem innych
państw Europy
7.
Wody
powierzchniowe i
podziemne
8.
Morze
Bałtyckie
9.
Gleby
10.
Świat roślin
i zwierząt.
Ochrona przyrody
• wymienia nazwy
głównych rzek Polski oraz
ich dopływów i wskazuje
te rzeki na mapie
• porównuje długości
głównych rzek
• wymienia nazwy
wybranych jezior i
wskazuje je na mapie
Polski
• wymienia nazwy wód
występujących jego
regionie
• opisuje wykorzystanie
wód podziemnych
• wskazuje na mapie
największe zatoki,
wyspy, cieśniny i głębie
Morza Bałtyckiego
• omawia znaczenie
gospodarcze Morza
Bałtyckiego
• wymienia czynniki
glebotwórcze
• klasyfikuje gleby w
Polsce
• wymienia nazwy gleb
występujących w jego
regionie
• wymienia nazwy
formacji roślinnych w
Polsce
• wymienia nazwy parków
narodowych w Polsce i
wskazuje je na mapie
• kreśli diagramy
ilustrujące długość rzek
• wymienia nazwy
głównych kanałów i
wskazuje te kanały na
mapie
• porównuje
powierzchnie i
głębokości wybranych
jezior
• wskazuje na mapie
Polski obszary
występowania wód
mineralnych
• wyjaśnia genezę bagien
na terenie Polski
• analizuje głębokość i
kształt wybranych jezior
• opisuje rozmieszczenie
rejonów eksploatacji
oraz wykorzystanie wód
mineralnych
• ocenia stopień
wykorzystania wód
powierzchniowych i
podziemnych w Polsce
• wykazuje związki
między budową
geologiczną, rzeźbą
powierzchni, klimatem a
warunkami wodnymi
• wymienia nazwy
rodzajów wybrzeży i
wskazuje na mapie
miejsca ich
występowania
• przedstawia przyczyny
zanieczyszczenia
Bałtyku
• opisuje za pomocą
mapy gleb
rozmieszczenie
głównych genetycznych
typów gleb w Polsce
• porównuje wielkość i
głębokość Bałtyku z
wielkością i głębokością
innych mórz
• wyjaśnia genezę Mierzei
Helskiej
• ocenia znaczenie
gospodarki morskiej
nad Bałtykiem
• charakteryzuje typy
genetyczne gleb
występujące w Polsce
• ocenia żyzność gleb w
Polsce
• analizuje profile
glebowe
• opisuje rozmieszczenie
kompleksów leśnych na
podstawie mapy Polski
• opisuje funkcje lasów
• rozpoznaje i wymienia
nazwy gatunków roślin i
zwierząt prawnie
chronionych w Polsce
• charakteryzuje strukturę
powierzchniową lasów
państwowych według
składu gatunkowego
• wyjaśnia zależności
między klimatem a
szatą roślinną
• ocenia lesistość Polski
• uzasadnia konieczność
ochrony gatunkowej
roślin i zwierząt
• wykazuje zależność
między składem
gatunkowym lasów a
warunkami
klimatycznymi i
glebowymi
• wskazuje czynniki
wpływające na zmiany
liczby ludności w Polsce
• wymienia nazwy
regionów o dodatnim i
ujemnym przyroście
naturalnym w Polsce
• wymienia czynniki
wpływające na niską
wartość przyrostu
naturalnego w Polsce
• wyjaśnia znaczenie
terminu „struktura
wiekowa
społeczeństwa”
• opisuje na podstawie
danych statystycznych
zmiany liczby ludności
Polski po 1946 roku
• wyjaśnia różnicę między
społeczeństwem młodym
a starym
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „demografia”,
„przyrost naturalny”,
„przyrost rzeczywisty”
• opisuje na podstawie
danych statystycznych
strukturę płci i wieku
ludności Polski
• porównuje na
podstawie danych
liczbowych długość
życia w Polsce z
długością życia w
innych krajach
• porównuje na podstawie
danych statystycznych
liczbę ludności w
Polsce z liczbą ludności
w innych krajach
Europy
• omawia przyczyny i
skutki spadku przyrostu
naturalnego w ostatnich
latach
• analizuje skutki
ujemnego przyrostu
naturalnego w Polsce
• analizuje okresy wyżu i
niżu demograficznego
w Polsce oraz formułuje
wnioski
• oblicza współczynnik
przyrostu naturalnego w
Polsce
• prognozuje zmiany
liczby ludności w Polsce
• porównuje piramidy płci
i wieku ludności Polski
oraz innych krajów oraz
formułuje wnioski
• analizuje piramidę płci i
wieku ludności Polski
• wyjaśnia przyczyny
feminizacji
społeczeństwa na
wybranym przykładzie
13. Rozmieszczenie
ludności
• wymienia nazwy
obszarów o największej
i najmniejszej gęstości
zaludnienia i wskazuje
te obszary na mapie
Polski
• omawia gęstość
zaludnienia w swoim
regionie
• wyjaśnia znaczenie
terminu „gęstość
zaludnienia”
• porównuje średnią
gęstość zaludnienia
Polski ze średnią
gęstością zaludnienia
innych krajów
• opisuje czynniki
wpływające na
rozmieszczenie
ludności w Polsce
• charakteryzuje
• charakteryzuje na
podstawie map gęstości
zaludnienia
zróżnicowanie
rozmieszczenia
ludności w Polsce i
zamieszkiwanym
regionie oraz wyjaśnia
te różnice,
uwzględniając czynniki
przyrodnicze,
historyczne, społecznoekonomiczne
• analizuje przyczyny i
skutki dużej gęstości
zaludnienia na Wyżynie
Śląskiej
14.
• wyjaśnia znaczenie
• ocenia wpływ ruchów
• oblicza saldo migracji w
Liczba
ludności i jej
zmiany
12.
Struktura
płci i wieku
ludności
Ludność i urbanizacja
11.
Migracje
rozmieszczenie
ludności w Polsce
• porównuje gęstość
zaludnienia Polski z
gęstością zaludnienia w
innych krajach Europy
• wyjaśnia przyczyny
nierównomiernego
rozmieszczenia
ludności w Polsce
15.
Struktura
zatrudnienia.
Problemy rynku
pracy
terminu „migracja”
• wyjaśnia przyczyny
migracji wewnętrznych
w Polsce
• wymienia przyczyny
emigracji zagranicznej
Polaków
• wymienia nazwy krajów,
do których migrują
Polacy i wskazuje je na
mapie
ogólnogeograficznej
• wymienia nazwy krajów
zamieszkiwanych przez
Polonię i wskazuje je na
mapie
ogólnogeograficznej
• porównuje strukturę
zatrudnienia ludności w
krajach wysoko i słabo
rozwiniętych
gospodarczo ze
strukturą w Polsce
• wymienia nazwy
województw o
najwyższym
zatrudnieniu w usługach
i wskazuje te
województwa na mapie
Polski
• wymienia przyczyny i
skutki bezrobocia w
Polsce
• wymienia przyczyny
emigracji zarobkowej
• wyjaśnia znaczenie
terminu „stopa
bezrobocia”
• opisuje kierunki migracji
wewnętrznych w Polsce
dawnej i współcześnie
• opisuje przyczyny
migracji poszczególnych
grup ludności w Polsce
• omawia przyczyny
ujemnego salda
migracji zewnętrznych
w Polsce
• charakteryzuje wybrane
skupiska Polonii na
świecie
• oblicza przyrost
rzeczywisty ludności
Polski
migracyjnych na
rozmieszczenie
ludności w Polsce
• opisuje skutki migracji
zewnętrznych z punktu
widzenia interesów
Polski
Polsce
• porównuje wielkość
migracji zagranicznych
w Polsce i w powiecie,
w którym mieszka oraz
formułuje wnioski
• opisuje na podstawie
danych statystycznych
zmiany struktury
zatrudnienia ludności w
Polsce w latach 1930–
2008
• wyjaśnia przyczyny
zmian struktury
zatrudnienia ludności w
Polsce
• ocenia zmiany w
strukturze zatrudnienia
w Polsce w ostatnich
latach
• ocenia stopę
bezrobocia w swoim
województwie
• wyjaśnia zmiany w
strukturze zatrudnienia
w Polsce w latach
1930–2008 w Polsce
• porównuje strukturę
zatrudnienia ludności
według sektorów
gospodarki w ciągu
ostatnich 30 lat
• porównuje zatrudnienie
według sektorów
gospodarki w Polsce i
wybranych krajach
• analizuje stopę
bezrobocia w
wybranych
województwach i
formułuje wnioski
• porównuje strukturę
zatrudnienia w swoim
województwie oraz
innych województwach i
formułuje wnioski
• wykazuje różnice w
strukturze zatrudnienia
ludności w Polsce i
zamieszkiwanym regionie
• oblicza stopę
bezrobocia w Polsce
16.
17.
Struktura
narodowościowa.
Społeczności
etniczne
Urbanizacja
• wymienia nazwy
regionów
zamieszkiwanych przez
mniejszości narodowe i
wskazuje je na mapie
Polski
• wymienia cechy miast
polskich
• wymienia czynniki, które
miały wpływ na
intensywność
urbanizacji w Polsce
• odczytuje z danych
statystycznych
wskaźniki urbanizacji
dla wybranych
województw
• wymienia nazwy
obszarów najbardziej
zurbanizowanych w
Polsce i wskazuje te
obszary na mapie
• rozróżnia typy
aglomeracji w Polsce
• wymienia nazwy
aglomeracji miejskich i
wskazuje je na mapie
Polski
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „urbanizacja”,
„wskaźnik urbanizacji”,
„wieś”, „miasto”,
„aglomeracja”
• wyjaśnia, dlaczego
Polska jest krajem
niemal jednolitym
narodowościowo
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „państwo
wielonarodowościowe”,
„państwo jednolite
narodowościowo”,
„mniejszość narodowa”,
„mniejszość etniczna”,
„społeczność etniczna”
• porównuje
rozmieszczenie i wielkość
miast w Polsce oraz
zamieszkiwanym regionie
• opisuje aglomeracje
policentryczne i
monocentryczne na
podstawie danych
statystycznych i map
tematycznych
• opisuje funkcje miast na
wybranych przykładach
• wyjaśnia przyczyny
rozwoju wielkich miast w
Polsce
• omawia problemy
mieszkańców dużych
miast
• porównuje liczebność
mniejszości
narodowych w Polsce
przed II wojną światową
i obecnie oraz wyjaśnia
przyczyny tych zmian
• analizuje przyczyny
nierównomiernego
rozmieszczenia
mniejszości narodowych
• charakteryzuje dorobek
kulturowy wybranych
grup etnicznych i
mniejszości
narodowych
• wykazuje różnice
między aglomeracją
policentryczną a
monocentryczną
• porównuje wskaźnik
urbanizacji w Polsce oraz
innych krajach i wymienia
przyczyny jego
zróżnicowania
• analizuje i ocenia
rozmieszczenie wielkich
miast w Polsce na
podstawie mapy
ogólnogeograficznej
• oblicza wskaźnik
urbanizacji w
wybranych obszarach
Polski i interpretuje go
Rolnictwo i przemysł
18.
Warunki
rozwoju rolnictwa
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „struktura
użytkowania ziemi”,
„użytki rolne”, „grunty
orne”
• wymienia nazwy
obszarów o
najkorzystniejszych
warunkach
przyrodniczych rozwoju
rolnictwa i wskazuje je
na mapie Polski
• wymienia czynniki
ograniczające rozwój
rolnictwa
• wyjaśnia funkcje
rolnictwa
• opisuje na podstawie
map tematycznych
warunki przyrodnicze
rozwoju rolnictwa w
Polsce
• wymienia główne cechy
struktury użytkowania
ziemi oraz wielkości i
własności gospodarstw
rolnych w Polsce na
podstawie danych
statystycznych
• opisuje poziom
mechanizacji i
chemizacji rolnictwa w
Polsce i porównuje go z
poziomami
mechanizacji i
chemizacji w innych
krajach
• analizuje skutki
rozdrobnienia
gospodarstw rolnych
• ocenia warunki
przyrodnicze rozwoju
rolnictwa w Polsce
• porównuje warunki
rozwoju rolnictwa w
Polsce z warunkami
województwa, w którym
mieszka oraz formułuje
wnioski
19.
Produkcja
roślinna
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „struktura
upraw”, „plony”, „zbiory”
• wymienia nazwy
głównych roślin
uprawnych w Polsce
• wymienia czynniki
warunkujące
rozmieszczenie upraw w
Polsce
• wymienia główne cechy
struktury zasiewów w
Polsce na podstawie
analizy map, wykresów
i danych liczbowych
• wymienia nazwy
obszarów upraw
wybranych roślin i
wskazuje te obszary na
mapie Polski
• wyjaśnia znaczenie
produkcji roślinnej w
wyżywieniu ludności
kraju
• wyjaśnia związek
między żyznością gleb
a rodzajem upraw
• porównuje plony i zbiory
wybranych roślin w
Polsce i innych krajach
na podstawie danych
statystycznych oraz
formułuje wnioski
20.
Produkcja
zwierzęca
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „hodowla
zwierząt”, „pogłowie”
• opisuje główne kierunki
produkcji zwierzęcej w
Polsce
• omawia cele hodowli
zwierząt
• wyróżnia główne cechy
struktury hodowli w
Polsce na podstawie
analizy map, wykresów
i danych liczbowych
• wymienia nazwy
obszarów hodowli
wybranych zwierząt i
wskazuje je na mapie
Polski
• wyjaśnia znaczenie
produkcji zwierzęcej w
wyżywieniu ludności
kraju
• porównuje na podstawie
danych liczbowych
wydajność hodowli
zwierząt w Polsce z
wydajnością hodowli w
innych krajach
• wyjaśnia przyczyny
wysokich kosztów
produkcji rolnej
• uzasadnia potrzebę
rozwoju gospodarstw
ekologicznych w Polsce
• klasyfikuje przemysł na
sekcje i działy
• opisuje na wybranych
przykładach czynniki
lokalizacji przemysłu
• charakteryzuje czynniki
lokalizacji przemysłu
Górnictwo
• klasyfikuje surowce
mineralne
• wymienia nazwy
obszarów wydobywania
surowców mineralnych i
wskazuje te obszary na
mapie Polski
• odczytuje z danych
statystycznych wielkości
wydobycia wybranych
surowców w Polsce
• kreśli diagramy
ilustrujące wielkość
wydobycia wybranych
surowców
Energetyka
• klasyfikuje elektrownie
• wymienia nazwy źródeł
energii
• opisuje czynniki
lokalizacji wybranych
elektrowni
• opisuje wady i zalety
poszczególnych
rodzajów elektrowni
• wymienia nazwy
wybranych elektrowni
cieplnych i wodnych oraz
wskazuje te elektrownie
na mapie Polski
• odczytuje z danych
statystycznych i
diagramów wielkość
produkcji energii
elektrycznej
21.
Zmiany w
polskim
przemyśle
22.
23.
• ocenia znaczenie
przemysłu dawniej i
obecnie
• wyjaśnia przyczyny
przestrzennego
zróżnicowania lokalizacji
okręgów przemysłowych
• wyjaśnia przyczyny
zmian zachodzących w
przemyśle w regionie
swojego zamieszkania
• wyjaśnia znaczenie
gospodarcze surowców
mineralnych
• analizuje strukturę
wydobycia surowców
mineralnych w Polsce
• analizuje diagramy
ilustrujące wielkość
wydobycia wybranych
surowców mineralnych
w Polsce
• wyjaśnia związki między
lokalizacją przemysłu a
warunkami naturalnymi,
rynkiem zbytu, szlakami
komunikacyjnymi i
potencjałem ludzkim
• ocenia gospodarcze
korzyści oraz społeczne
skutki restrukturyzacji i
prywatyzacji przemysłu
• ocenia na podstawie
danych statystycznych
zasoby surowców
mineralnych w Polsce
• porównuje wielkość
wydobycia
poszczególnych
surowców mineralnych
w Polsce z wielkością
wydobycia tych
surowców w innych
krajach
• wykazuje zależności
między lokalizacją
kopalni w Polsce a
lokalizacją zakładów
przemysłowych
przetwarzających
wydobywane surowce
• wyjaśnia przyczyny i
skutki dominacji
energetyki cieplnej
• przedstawia i ocenia
wpływ energetyki na
stan środowiska
przyrodniczego
• ocenia strukturę
produkcji energii
elektrycznej według
rodzajów elektrowni
• wykazuje korzyści z
wykorzystywania
alternatywnych źródeł
energii
Podział
24.
usług
Transport
lądowy
Usługi
25.
26.
Transport
wodny i lotniczy
• klasyfikuje usługi
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „usługi”,
„transport”,
„komunikacja”
• rozróżnia rodzaje
transportu
• wymienia przyczyny
wzrostu znaczenia
transportu
samochodowego i
przesyłowego w Polsce
• wymienia cechy
transportu morskiego
i lotniczego
• wymienia nazwy
polskich miast mających
swoje lotniska i wskazuje
je na mapie
• opisuje znaczenie usług
we współczesnej
gospodarce Polski
• wyjaśnia znaczenie
łączności
• opisuje znaczenie
telekomunikacji
• porównuje liczbę
użytkowników internetu
w Polsce z liczbą
użytkowników Internetu
w innych krajach
Europy
• opisuje znaczenie
poszczególnych
działów transportu
lądowego w
gospodarce kraju i
życiu codziennym
• analizuje przewóz
ładunków i pasażerów
w Polsce według
rodzajów transportu
• omawia przestrzenne
zróżnicowanie gęstości
sieci kolejowej i dróg
kołowych w Polsce
• ocenia dostępność do
usług
telekomunikacyjnych w
Polsce na tle innych
krajów
• analizuje przyczyny
rozwoju telefonii
komórkowej w Polsce
• wykazuje znaczenie
usług w tworzeniu PKB
• wykazuje związki
między łącznością a
rozwojem
gospodarczym
• wykazuje wady i zalety
poszczególnych
rodzajów transportu
lądowego
• porównuje gęstość sieci
dróg kołowych oraz linii
kolejowych w Polsce z
gęstością tych sieci w
innych krajach
• wykazuje wpływ
transportu na rozwój
innych dziedzin
gospodarki
• wykazuje wpływ
transportu na rozwój
innych dziedzin
gospodarki
• wyjaśnia znaczenie
transportu morskiego,
wodnego śródlądowego
i lotniczego w
gospodarce kraju
• wymienia najważniejsze
połączenia promowe z
Polski i wskazuje je na
mapie
• porównuje wielkości
przeładunków w
polskich portach
morskich
• wyjaśnia przyczyny
niewielkiego znaczenia
transportu
śródlądowego w Polsce
• analizuje wady i zalety
transportu
• wykazuje na
przykładach znaczenie
transportu morskiego,
wodnego śródlądowego
i lotniczego w Polsce
• analizuje
międzynarodowy ruch
pasażerski w polskich
portach morskich
• porównuje odległości
oraz koszty przewozu
towarów i pasażerów
różnymi środkami
transportu w Polsce
27.
Handel
28.
Turystyka
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „handel
zagraniczny”, „import”,
„eksport”, „saldo bilansu
handlu zagranicznego”
• wyjaśnia znaczenie
handlu zagranicznego w
życiu codziennym
• wymienia nazwy
głównych partnerów
handlowych Polski
• wymienia nazwy
towarów
eksportowanych z
Polski
• wymienia nazwy
towarów importowanych
do Polski
• wyjaśnia znaczenie
terminów: „turystyka”,
„walory turystyczne”,
„infrastruktura
turystyczna”
• klasyfikuje turystykę ze
względu na cel
wyjazdów
• omawia bilans handlu
zagranicznego w
Polsce
• wyjaśnia przyczyny
ujemnego salda bilansu
handlu zagranicznego
• ocenia znaczenie
handlu zagranicznego
w rozwoju innych
dziedzin gospodarki
• wykazuje na
• porównuje wpływy z
przykładach walory
turystyki w Polsce z
turystyczne Polski
wpływami z turystyki w
• wymienia nazwy
wybranych krajach
regionów oraz
• opisuje ruch turystyczny
ośrodków turystycznych w swoim województwie
w Polsce o wysokich
• ocenia walory
walorach turystycznych
turystyczne Polski z
i wskazuje je na mapie
punktu widzenia
zagranicznego turysty
• porównuje atrakcyjność
turystyczną wybranych
regionów w Polsce
• analizuje dane liczbowe
dotyczące bilansu
handlu zagranicznego
Polski w ostatnich
latach i formułuje
wnioski
• proponuje sposoby
uzyskania przez Polskę
dodatniego bilansu
handlu zagranicznego
• ocenia walory
turystyczne wybranych
regionów Polski
• uzasadnia potrzebę
ochrony walorów
turystycznych
Miejsce
Polski w świecie
• wymienia
przykłady współpracy
międzynarodowej
• wymienia przykłady
inwestycji
zagranicznych w Polsce
• wymienia nazwy
największych
organizacji
międzynarodowych
• wyjaśnia potrzebę
współpracy
międzynarodowej
• wymienia nazwy
euroregionów i wskazuje
euroregiony na mapie
Polski
• porównuje PKB w
Polsce i innych krajach
• analizuje i porównuje
dane statystyczne
dotyczące produkcji
wybranych towarów w
Polsce i innych krajach
• wyjaśnia korzyści
wynikające z inwestycji
zagranicznych w Polsce
• ocenia znaczenie
euroregionów
• ocenia na podstawie
wskaźników poziom
rozwoju gospodarczego
Polski
• ocenia korzyści
wynikające ze
współpracy
międzynarodowej
• charakteryzuje wybrany
euroregion
30.
Zanieczysz
czenie środowiska
przyrodniczego
• wymienia źródła
zanieczyszczeń
środowiska
przyrodniczego Polski
• wymienia skutki
zanieczyszczenia
środowiska
przyrodniczego
• wymienia sposoby
zmniejszania emisji
zanieczyszczeń
przemysłowych
• opisuje wpływ
przemysłu na stan
środowiska
• opisuje zagrożenia
wynikające ze
składowania śmieci i
odpadów
poprodukcyjnych
• opisuje wpływ środków
transportu na stan
środowiska
• uzasadnia konieczność
segregacji śmieci oraz
oszczędności energii i
wody
• wymienia skutki
zanieczyszczania
środowiska środkami
chemicznymi
stosowanymi w
rolnictwie
• opisuje na podstawie
map tematycznych
najważniejsze cechy
krajobrazu pobrzeży
• opisuje klimat pobrzeży
• ocenia wpływ ścieków
komunalnych na stan
czystości wód w Polsce
• opisuje stan jakości wód
Wisły i Odry na
podstawie diagramu
• opisuje zróżnicowanie
regionalne
zanieczyszczenia
środowiska
przyrodniczego w
Polsce
• wykazuje konieczność
ochrony środowiska
przyrodniczego w
Polsce
• wyjaśnia proces
powstawania kwaśnych
opadów
• proponuje sposoby
ograniczenia
zanieczyszczania
środowiska odpadami
wytwarzanymi przez
człowieka
• wyjaśnia genezę Żuław
Wiślanych
• wyjaśnia genezę
mierzei
• ocenia walory
• wykazuje wpływ
zewnętrznych
czynników
rzeźbotwórczych na
ukształtowanie
• ocenia możliwości
rozwoju gospodarczego
pobrzeży
Degradacja środowiska przyrodniczego
Polska w świecie
29.
Prz
egląd
regionów
geografic
znych
31.
Pobrzeża
• wymienia nazwy krain
geograficznych
pobrzeży i wskazuje te
krainy na mapie
• wymienia nazwy
32.
Pojezierza
najważniejszych miast
pobrzeży i wskazuje te
miasta na mapie
• wymienia atrakcje
turystyczne pobrzeży
na podstawie mapy
klimatycznej
• opisuje na podstawie
map tematycznych
najważniejsze cechy
gospodarki pobrzeży
• charakteryzuje wybrane
miasta pobrzeży
turystyczne pobrzeży
powierzchni pobrzeży
• wykazuje związki
między warunkami
przyrodniczymi a
cechami gospodarki
pobrzeży
• przedstawia
prezentację
multimedialną na temat
walorów turystycznych
wybranego regionu
geograficznego, ze
szczególnym
uwzględnieniem jego
walorów kulturowych
• wymienia nazwy krain
geograficznych
pojezierzy i wskazuje te
krainy na mapie Polski
• wyróżnia cechy rzeźby
młodoglacjalnej
pojezierzy na podstawie
schematów i fotografii
• wymienia nazwy jezior
polodowcowych i
wskazuje te jeziora na
mapie Polski
• wymienia nazwy
surowców mineralnych
pojezierzy
• określa atrakcje
turystyczne pojezierzy
• wymienia nazwy
najważniejszych miast
pojezierzy i wskazuje te
miasta na mapie Polski
• opisuje najważniejsze
cechy krajobrazu
pojezierzy na
podstawie map
tematycznych
• rozróżnia formy
polodowcowe na
podstawie zdjęć i
schematów
• opisuje na podstawie
map klimatycznych
zróżnicowanie
klimatyczne pojezierzy
• opisuje na podstawie
map tematycznych
najważniejsze cechy
gospodarki pojezierzy
• wymienia nazwy
kompleksów leśnych
oraz parków
narodowych w pasie
pojezierzy oraz
wskazuje je na mapie
• wyjaśnia genezę rzeźby
pojezierzy
• ocenia walory
krajobrazowe i
przyrodnicze pojezierzy
• wyjaśnia zróżnicowanie
krajobrazu w pasie
pojezierzy
• wykazuje wpływ rzeźby
terenu na
zróżnicowanie opadów
atmosferycznych w
pasie pojezierzy
• wykazuje związki
między warunkami
przyrodniczymi a
cechami gospodarki
pojezierzy
• ocenia możliwości
rozwoju gospodarczego
pojezierzy
33.
Niziny
Środkowopolskie
• wymienia nazwy krain
geograficznych Nizin
Środkowopolskich i
wskazuje te krainy na
mapie
• wymienia nazwy
kompleksów leśnych
oraz parków
narodowych Nizin
Środkowopolskich i
wskazuje je na mapie
• wymienia nazwy
obszarów bagiennych i
podmokłych Nizin
Środkowopolskich i
wskazuje je na mapie
• wymienia nazwy
największych miast
Nizin Środkowopolskich
i wskazuje te miasta na
mapie
• określa atrakcje
turystyczne Nizin
Środkowopolskich
34.
Wyżyny
Polskie
• wymienia nazwy krain
geograficznych Wyżyn
Polskich i wskazuje te
krainy na mapie
• rozpoznaje przykłady
form krasowych na
podstawie schematów i
zdjęć
• wymienia nazwy
• opisuje cechy
krajobrazu Nizin
Środkowopolskich na
podstawie map
tematycznych
• opisuje na podstawie
mapy
ogólnogeograficznej
układ sieci rzecznej w
Kotlinie Warszawskiej
• opisuje, korzystając z
map klimatycznych,
zróżnicowanie
klimatyczne Nizin
Środkowopolskich
• opisuje na podstawie
map tematycznych
rozmieszczenie
surowców mineralnych
Nizin Środkowopolskich
• opisuje na podstawie
map tematycznych
najważniejsze cechy
gospodarki Nizin
Środkowopolskich
• określa atrakcje
turystyczne Nizin
Środkowopolskich
• opisuje wybrane miasta
Nizin Środkowopolskich
• omawia zróżnicowanie
klimatyczne Wyżyn
Polskich na podstawie
map klimatycznych
• opisuje na podstawie
map tematycznych oraz
ilustracji cechy
krajobrazu Wyżyn
Polskich
• wyjaśnia różnice między
krajobrazem
młodoglacjalnym a
staroglacjalnym
• charakteryzuje czynniki
rzeźbotwórcze Nizin
Środkowopolskich
• ocenia warunki
przyrodnicze rozwoju
rolnictwa Niziny Śląskiej
• opisuje na podstawie
schematu warszawską
nieckę artezyjską
• wykazuje związki
między warunkami
przyrodniczymi a
cechami gospodarki
Nizin Środkowopolskich
• ocenia możliwości
rozwoju gospodarczego
Nizin Środkowopolskich
• charakteryzuje czynniki
rzeźbotwórcze Wyżyn
Polskich
• wyjaśnia genezę rzeźby
krasowej
• wyjaśnia genezę
wąwozów i parowów
• ocenia warunki
przyrodnicze rozwoju
• wykazuje związki
między warunkami
przyrodniczymi a cechami
gospodarki Wyżyn
Polskich
• wykazuje negatywny
wpływ koncentracji
ludności i przemysłu na
środowisko
• ocenia możliwości
rozwoju gospodarczego
Wyżyn Polskich
• proponuje sposoby
zagospodarowania
terenów
zdegradowanych na
skutek działalności
gospodarczej człowieka
kompleksów leśnych
oraz parków
narodowych Wyżyn
Polskich i wskazuje je
na mapie
• wymienia nazwy
najważniejszych miast
Wyżyn Polskich i
wskazuje te miasta na
mapie
• określa atrakcje
turystyczne Wyżyn
Polskich
35.
Kotliny
Podkarpackie
36.
Karpaty
• wymienia nazwy krain
geograficznych Kotlin
Podkarpackich i
wskazuje te krainy na
mapie
• wymienia nazwy
kompleksów leśnych
Kotlin Podkarpackich i
wskazuje te kompleksy
mapie
• omawia atrakcje
turystyczne Kotlin
Podkarpackich
• wymienia nazwy
najważniejszych miast
Kotlin Podkarpackich i
wskazuje te miasta na
mapie
• wyróżnia Karpaty
Zewnętrzne i
Wewnętrzne i wskazuje
• opisuje proces
powstawania gołoborzy
• opisuje na podstawie
mapy tematycznej
rozmieszczenie
surowców mineralnych
na Wyżynach Polski
• omawia warunki
przyrodnicze rozwoju
rolnictwa na Wyżynie
Lubelskiej
• opisuje na podstawie
map tematycznych
najważniejsze cechy
gospodarki Wyżyn
Polskich
• opisuje wybrane miasta
Wyżyn Polskich
• opisuje cechy
krajobrazu Kotlin
Podkarpackich na
podstawie map
tematycznych
• wymienia nazwy
surowców mineralnych
występujących w
Kotlinach
Podkarpackich i
wskazuje na mapie
ogólnogeograficznej
rejony ich
występowania
• opisuje na podstawie
map klimatycznych
cechy klimatu Kotlin
Podkarpackich
• omawia położenie
Beskidów oraz Pogórza
Karpackiego i wskazuje
rolnictwa Wyżyny
Lubelskiej
• wyjaśnia genezę Kotlin
Podkarpackich
• wyjaśnia rolę rzek w
kształtowaniu
krajobrazu Kotlin
Podkarpackich
• opisuje uwarunkowania
powstania złóż
surowców mineralnych
Kotlin Podkarpackich
• ocenia możliwości
rozwoju gospodarczego
Kotlin Podkarpackich
• wyjaśnia budowę
fliszową Pogórza
Karpackiego i Beskidów
• wykazuje zależności
między przeszłością
geologiczną, budową
• ocenia możliwości
rozwoju gospodarczego
Beskidów oraz Pogórza
37.
Sudety
je na mapie Polski
• opisuje atrakcje
turystyczne Karpat
Zewnętrznych
• wymienia nazwy
najważniejszych miast
Karpat Zewnętrznych
oraz wskazuje te miasta
na mapie
ogólnogeograficznej
• opisuje położenie Karpat
Wewnętrznych na
mapie Polski
• uzasadnia atrakcyjność
turystyczną Tatr i Pienin
• wymienia nazwy
ośrodków turystycznych
Tatr i Pienin i wskazuje
te ośrodki na mapie
Polski
je na mapie Polski
• opisuje krajobraz
Karpat na podstawie
map tematycznych
• omawia na podstawie
map klimatycznych
cechy klimatu Karpat
Zewnętrznych
• opisuje na podstawie
map tematycznych
najważniejsze cechy
gospodarki Karpat
Zewnętrznych
• opisuje funkcje
wybranych miast
Karpat Zewnętrznych
• opisuje na podstawie
ilustracji cechy
polodowcowej rzeźby
wysokogórskiej Tatr
• charakteryzuje na
podstawie schematu
piętra klimatyczno-roślinne Tatr
• opisuje formy rzeźby
krasowej Tatr
Zachodnich
• opisuje formy rzeźby
Pienin
• opisuje na podstawie
map tematycznych
najważniejsze cechy
gospodarki Karpat
• ukazuje zróżnicowanie
krajobrazu Karpat
Zewnętrznych i
Wewnętrznych
• porównuje budowę
geologiczną Tatr
Wysokich z budową
geologiczną Tatr
Zachodnich
• porównuje krajobrazy
Tatr Wysokich i
Zachodnich
• uzasadnia konieczność
ochrony przyrody Tatr
geologiczną a cechami
rzeźby Karpat
Zewnętrznych i
Wewnętrznych
• ukazuje zależności
między budową
geologiczną a cechami
rzeźby Tatr
• wykazuje związki
między cechami
gospodarki Tatr a
warunkami
przyrodniczymi
• przedstawia
prezentację
multimedialną na temat
walorów turystycznych
wybranego regionu
geograficznego, ze
szczególnym
uwzględnieniem jego
walorów kulturowych
Karpackiego
• ocenia możliwości
rozwoju turystyki w
Tatrach
• opisuje położenie
Sudetów i Przedgórza
Sudeckiego na
podstawie mapy Polski
• wskazuje na mapie
• opisuje na podstawie
map tematycznych
cechy krajobrazu
Sudetów
• opisuje na podstawie
• wyjaśnia genezę rzeźby
zrębowej Sudetów
• omawia przeszłość
geologiczną Sudetów
• wykazuje zróżnicowanie
budowy geologicznej
Sudetów
• ocenia możliwości
rozwoju Sudetów i
Przedgórza Sudeckiego
38.
Mój region
– moja mała
ojczyzna
Polski rejony
eksploatacji surowców
mineralnych w Sudetach
i na Przedgórzu
Sudeckim
• wymienia nazwy
najważniejszych miast w
Sudetach i wskazuje te
miasta na mapie Polski
• opisuje atrakcje
turystyczne Sudetów i
Przedgórza Sudeckiego
• charakteryzuje na
podstawie map
położenie jego regionu
zamieszkania w Polsce
• odczytuje dane
statystyczne dotyczące
zagadnień społecznych i
gospodarczych jego
regionu
• opisuje atrakcje
turystyczne regionu, w
którym mieszka
map tematycznych
najważniejsze cechy
gospodarki Sudetów
• charakteryzuje warunki
rozwoju rolnictwa
Przedgórza Sudeckiego
• charakteryzuje funkcje
miast Sudetów i
Przedgórza Sudeckiego
• opisuje na podstawie
map tematycznych
środowisko
przyrodnicze regionu, w
którym mieszka
• opisuje na podstawie
map tematycznych
najważniejsze cechy
gospodarki swojego
regionu
• opisuje rozmieszczenie
ludności w regionie
• omawia tradycje
regionu, w którym
mieszka
• sporządza folder
informacyjny o swoim
regionie
• projektuje i
opisuje na podstawie map
turystycznych,
tematycznych i
ogólnogeograficznych
oraz własnych obserwacji
terenowych wycieczkę
wzdłuż wybranej trasy we
własnym regionie,
uwzględniając walory
przyrodnicze i kulturowe
• przedstawia
prezentację
multimedialną na temat
walorów turystycznych
wybranego regionu
geograficznego, ze
szczególnym
uwzględnieniem jego
walorów kulturowych
• wykazuje indywidualne
cechy regionu, w
którym mieszka
Download
Random flashcards
bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

66+6+6+

2 Cards basiek49

słowka

2 Cards kksenia.kot1997

2+2=?

2 Cards jogaf85537

Create flashcards