EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE ZAWODOWE

advertisement
EGZAMIN POTWIERDZAJĄCY KWALIFIKACJE ZAWODOWE
ETAP PRAKTYCZNY - TECHNIK
CZERWIEC 2007
TECHNIK FARMACEUTYCZNY
Symbol cyfrowy 322[10]
Przykłady wybranych fragmentów prac egzaminacyjnych
z komentarzem
technik farmaceutyczny
Zadanie egzaminacyjne
Do apteki ogólnodostępnej typu A zgłosił się pacjent z receptą lekarską na lek
recepturowy. Recepta została przyjęta do wykonania pod numerem 000325.
Opracuj projekt realizacji prac związanych ze sporządzeniem leku wg recepty
pacjenta oraz wypisz sygnaturę, którą należy dołączyć do tego leku.
Projekt realizacji prac powinien zawierać:
1. Tytuł pracy egzaminacyjnej odnoszący się do zakresu opracowania projektu realizacji
prac.
2. Założenia - czyli niezbędne dane wynikające z treści zadania oraz dokumentacji.
3. Wykaz synonimów lub nazw równorzędnych oraz dawki wszystkich składników leku
recepturowego, porównanie dawek przepisanych przez lekarza z D.j.max. oraz opis
działania i zastosowania gotowego leku.
4. Wykaz ilości substancji leczniczych potrzebnych do wykonania leku wraz
z obliczeniami.
5. Wykaz prac związanych z wykonaniem leku według załączonej recepty
(w formie opisu lub schematu blokowego) wraz z komentarzem dotyczącym sposobu
i kolejności łączenia składników.
6. Wykaz niezbędnego sprzętu i opakowania do wykonania leku, wybrany spośród
przedstawionych w Załączniku 4.
7. Opracowanie sygnatury zamieszczoną w KARCIE PRACY EGZAMINACYJNEJ.
Do wykonania zadania wykorzystaj:
Recepta lekarska – Załącznik 1.
Wybrane fragmenty „Farmakopei Polskiej” – Załącznik 2.
Wybrane fragmenty „Leksykonu leków” – Załącznik 3.
Wykaz sprzętu i materiałów dostępnych w aptece – Załącznik 4.
Druk sygnatury zamieszczony w KARCIE PRACY EGZAMINACYJNEJ.
Czas przeznaczony na wykonanie zadania wynosi 240 minut.
2
technik farmaceutyczny
Załącznik 1.
Recepta
11000000007177533775
SZPITAL SPECJALISTYCZNY ŚW. WOJCIECHA
Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej
Oddział Onkologiczny
28-762 Gorlice ul. Pomorska 70
Tel. (32)841-80, fax 555-12-12
REGON 192077401
Świadczeniodawca
11 R
Pacjent
Oddział NFZ
Janina K.
X
ul. Leśna 7
Uprawnienia
28-808 Bobrowo
X
Ch.przewlekłe
Rp.
Codeini phosphatis
0,01
Metamizoli natrici
0,25
Acidi acetylsalicylici
0,3
M.f. pulv. D.t.d.
No
20
D.S. 3 x dziennie 1 proszek
11000000007177533775
Data
02.06.2007 r.
Dane id. i podpis lekarza
Marcin Igrekowski
onkolog
Nr rej. 6222321
3
technik farmaceutyczny
Załącznik 2.
Wybrane fragmenty Farmakopei Polskiej
4
technik farmaceutyczny
5
technik farmaceutyczny
6
technik farmaceutyczny
Załącznik 3.
Wybrane fragmenty „Leksykonu leków”.
7
technik farmaceutyczny
Załącznik 4.
Wykaz sprzętu i materiałów dostępnych w aptece:
- wagi elektroniczne i szalkowe z kompletami odważników,
- loża z nawiewem laminarnym,
- unquator,
- łaźnia wodna,
- kuchenka elektryczna,
- moździerz i pistel,
- klisze,
- utensylia apteczne,
- butelki szklane o różnej pojemności,
- pojemniki plastikowe o różnej pojemności,
- opłatki skrobiowe,
- torebki papierowe na leki do zastosowania zewnętrznego i wewnętrznego,
- torebki foliowe z zapięciem zatrzaskowym,
- substancje lecznicze i pomocnicze oraz specyfiki stosowane w recepturze,
- sygnatura:
- druki odpisów recept,
- bloczki kontrolne,
- naklejki,
- rękawiczki winylowe.
Uwaga:
– w KARCIE PRACY EGZAMINACYJNEJ zamieszczony był druk sygnatury
wypełnienia
- do
8
technik farmaceutyczny
Uwagi ogólne
Egzamin
praktyczny
w
przygotowanie zawodowe
zawodzie
technik
farmaceutyczny
potwierdził
dobre
zdających do pracy w tym zawodzie. Jednak w pracach
egzaminacyjnych zdający nie ustrzegli się wielu błędów.
Większość braków
i
niedociągnięć w opracowaniach wynikało z nie wypełnienia
poleceń zapisanych w poszczególnych punktach bądź nie rozumienia ich treści.
W
większości prac nie przywiązano żadnej uwagi do uporządkowanego sposobu
przedstawienia opracowania.
Elementem sprawiającym największą trudność były Założenia. Wyraźnie można było
stwierdzić czy zdającemu znana była
forma zadania egzaminacyjnego, czy nauczyciel
pracował z uczniami nad opanowaniem umiejętności wyodrębniania założeń, czy też nie.
Trafiały się prace gdzie zdający w tej części zamieszczali definicję farmakopealną proszków
Pulveres, podziały farmakopealne, wymogi farmakopealne stawiane proszkom, tok
wykonania, rodzaje niezgodności występujących w proszkach, wyliczali składniki kosztów
wyceny sporządzenia tego leku recepturowego i odpłatność pacjenta.
Wymieniali grupy substancji leczniczych wchodzących w skład proszków i dokonywali ich
charakterystyki fizykochemicznej i farmakologicznej. Przedstawiano charakterystykę etykiet
w zależności od przynależności substancji leczniczej do określonego wykazu leków.
Nierzadko opracowanie tego elementu, czyli założeń, obejmowało 5-6 stron!
Bywały również i takie prace gdzie całość pracy egzaminacyjnej przedstawiona była w części
odnoszącej się do Założeń.
Oceniane były następujące elementy pracy egzaminacyjnej:
I. Tytuł pracy egzaminacyjnej.
II. Założenia.
III. Wykaz synonimów lub nazw równorzędnych oraz dawki wszystkich składników leku
recepturowego, porównanie dawek przepisanych przez lekarza z D.j.max. oraz opis
działania i zastosowania gotowego leku.
IV. Obliczenia ilości substancji leczniczych.
V. Wykaz prac związanych z wykonaniem leku według załączonej recepty.
VI. Wykaz niezbędnego sprzętu i opakowania do wykonania leku.
VII. Opracowanie sygnatury.
VIII. Praca egzaminacyjna jako całość
9
technik farmaceutyczny
Uwagi szczegółowe:
1. Tytuł pracy.
Tytuł pracy egzaminacyjnej powinien odnosić się do zakresu opracowania.
Za
właściwe przyjęto uważać sformułowania: „ …wykonanie leku recepturowego na podstawie
recepty lekarskiej (lub równoważne), …dla osoby dorosłej, proszków, proszków dzielonych,
proszków dzielonych do użytku wewnętrznego”.
W kilku pracach pojawił się jako tytuł „Proszki”. Jak udziwnione potrafiły być tytuły,
przedstawiono na poniższych odbitkach, gdzie wykonywaną postacią leku zdaniem autorów
były tabletki a również i maść.
10
technik farmaceutyczny
2. Założenia - czyli niezbędne dane wynikające z treści zadania oraz dokumentacji.
Z zapisu recepty wynikało że należy wykonać lek recepturowy którym są
- proszki dzielone,
- ich ilość to 20,
- są do użytku wewnętrznego,
- dla osoby dorosłej,
- zawierają w swoim składzie trzy substancje lecznicze z czego dwie należą do wykazu B:
metamizol sodowy i fosforan kodeiny,
- trzecia substancja kwas acetylosalicylowy jest substancją higroskopijną.
Z treści zadania wynikało również, że konieczne będzie określenie dawek
jednorazowych substancji leczniczych wymienionych w recepcie, porównanie z dawką
jednorazową maksymalną i wyciągnięcie wniosków, podanie synonimów lub nazw
równorzędnych, podanie opisu działania i zastosowania gotowego leku, opracowanie opisu
wykonania z komentarzem, wykazu niezbędnego sprzętu oraz opisu sygnatury.
11
technik farmaceutyczny
W tej części opracowania bardzo często brakowało określenia postaci leku do
wykonania, i jego ilości. Często jedyna informacja dotycząca ilości wykonywanych proszków
20, jak i to że są to proszki dzielone zawarta była w opisie toku wykonania: „ …dzielę
(pakuję, rozsypuję) do 20 opłatków skrobiowych”.
Równie często to, że proszki są do stosowania wewnętrznego wynikało jedynie z przyjęcia
białej torebki (torebki… do stosowania wewnętrznego) jako opakowania dla proszków w
opłatkach skrobiowych.
Powyższy przykład jak i prezentowany poniżej dość przejrzyście (aczkolwiek nie w pełni)
ujmują sposób przedstawienia założeń.
12
technik farmaceutyczny
Prezentowane poniżej przykłady fragmentów prac pokazują, że zdający nie bardzo
wiedzieli co powinni zamieścić w tym miejscu swojego opracowania.
13
technik farmaceutyczny
14
technik farmaceutyczny
15
technik farmaceutyczny
3. Wykaz synonimów lub nazw równorzędnych oraz dawki wszystkich składników leku
recepturowego, porównanie dawek przepisanych przez lekarza z D.j.max. oraz opis
działania i zastosowania gotowego leku.
W tym punkcie autorzy opracowań mieli szczególną okazję do wykazania się
umiejętnością
czytania
ze
zrozumieniem
i
systematycznością
w
opracowaniu
poszczególnych elementów zadania.
W większości opracowań poprawnie podawano synonimy i/lub nazwy równorzędne
substancji
leczniczych:
fosforanu
kodeiny,
metamizolu
sodowego
i
kwasu
acetylosalicylowego. Często terminy łacińskie w pierwszym i drugim przypadku traktowano
jako synonimy ( Nominativus, Genetivus ).
Błędem było podawanie nazw Oxeladin i cytrynian okseladyny jako nazw równorzędnych
fosforanu kodeiny jak również nazw chemicznych dla wymienionych w recepcie substancji
leczniczych.
16
technik farmaceutyczny
Większą trudność sprawiło podanie dawek jednorazowych, porównanie ich z dawką
maksymalną jednorazową i przedstawienie wniosku. W wielu pracach wymagana analiza
dawek została ograniczona do podania w opracowaniu jedynie dawek i wniosków dla
fosforanu kodeiny i metamizolu sodowego. Kwas acetylosalicylowy był pomijany mimo tego,
że w treści zadania wyraźnie zaznaczono: „ …wszystkich składników leku”.
Często dawki jednorazowe były przeliczane na dawki dobowe i porównywane z maksymalną
dawką dobową. Dokonywano różnych, niczym nie uzasadnionych przeliczeń gdzie wyliczona
dawka była wielokrotnie niższa od faktycznie stosowanej. Wyciągano również wnioski z
porównania dawki jednorazowej z dawką maksymalną dobową lub zwykle stosowaną.
Sposoby prezentacji dawek i wniosków zaprezentowano na poniższych przykładach:
17
technik farmaceutyczny
18
technik farmaceutyczny
Kolejnym punktem wymagającym opracowania w tym elemencie było działanie i
zastosowanie gotowego leku.
Najczęściej
działanie
poszczególnych
substancji
leczniczych
prezentowano
w
nie
wymaganym opisie właściwości fizykochemicznych, na tym poprzestając, zapominając o
podaniu działania gotowego leku recepturowego. Tylko w niewielu pracach obok działania
leku recepturowego podawane było zastosowanie. W kilku pracach autorzy wykazali się
bardzo dobrą umiejętnością kojarzenia faktów : skład leku recepturowego - recepta
wystawiona przez lekarza onkologa - zastosowanie: wspomaganie leczenia bólu w chorobie
nowotworowej!
19
technik farmaceutyczny
4. Wykaz ilości substancji leczniczych potrzebnych do wykonania leku wraz
z obliczeniami.
Ten element pracy sprawiał najmniejsze problemy i w większości prac przyznawana
była maksymalna ilość punktów.
20
technik farmaceutyczny
Podawane były ilości nie poparte obliczeniami, a również podawano masy fosforanu kodeiny
i metamizolu sodowego pomijając masę kwasu acetylosalicylowego.
Były prace w których pominięto element 4. Jeżeli autorzy podawali w dalszej części pracy
jakie masy substancji były odważane dla wykonania leku recepturowego, egzaminatorzy
przyznawali taką samą ilość punktów.
W niektórych pracach autorzy przedstawiali obliczenia na 21 proszków (jeden na „zapas”) i w
takim przypadku uzyskiwali również taką samą ilość punktów, jeżeli proszki dzielone były
przez rozważanie a masa pojedynczego proszku wynosiła 0,56.
Punktowano również maksymalną ilością punktów podanie właściwych wartości liczbowych
mas substancji bez podania obliczeń.
5. Wykaz prac związanych z wykonaniem leku wg załączonej recepty (w formie opisu
lub schematu blokowego) wraz z komentarzem dotyczącym sposobu i kolejności
łączenia składników.
Przyjęto tak samo oceniać różne sposoby wykonania leku recepturowego co wynikało
z różnego podejścia autorów podręczników do toku wykonywania proszków.
W opisie prac związanych z wykonaniem leku recepturowego w pracy egzaminacyjnej
konieczne było uwzględnienie:
- przygotowania stanowiska do prac,
- przygotowania się osoby dowykonania leku recepturowego,,
- odważanie właściwych mas substancji,
- proszkowanie i łączenie z pozostałymi substancjami,
21
technik farmaceutyczny
- opisanie czynności proszkowania (używanie pistla, karty/kliszki),
- podzielenie na 20 proszków, ich zapakowanie do odpowiedniej torebki,
- wykonanie czynności końcowych,
- komentarz do wykonania.
W tej części opracowania najczęstszym brakiem było pominięcie komentarza do wykonania
leku. Niektórzy autorzy w miejsce substancji pro receptura używali tabletek lub tabletki
ekspediowali oddzielnie. W takich przypadkach nie były przyznawane im odpowiednio:
punkty za ważenie, proszkowanie, łączenie z pozostałymi składnikami itp. Za pozostałe
prawidłowo wykonane czynności uzyskiwali punkty zgodnie z kluczem oceniania.
Często w toku wykonania umieszczano sprzęt niezbędny do wykonania leku, który powinien
być wyodrębniony i wykazany w elemencie 6.
Kilka poniżej prezentowanych odbitek ilustruje omówiony problem.
W jednej z prac wymieniono kolejne czynności dokonując ich opisów a następnie połączono
w schemat blokowy.
22
technik farmaceutyczny
23
technik farmaceutyczny
24
technik farmaceutyczny
25
technik farmaceutyczny
6. Wykaz sprzętu i opakowania do wykonania leku, wybrany spośród przedstawionych
w załączniku 4.
W większości prac wybrany niezbędny sprzęt został przedstawiony jako oddzielny
6 element i to w sposób pełny.
W kilku pracach autorzy wybierając wagi szalkowe nie uwzględniali zestawu odważników co
jest istotnym niedopatrzeniem, ponieważ nie możliwe byłoby odważanie substancji. Dlatego
też nie uzyskiwali punktów w takim przypadku.
W kilku pracach, o czym już wspomniano, wymieniono niezbędny sprzęt w opisie toku
wykonania.
26
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards