Uploaded by pawel.borowiak

sepam10 seped307003pl

advertisement
Urządzenia Sepam seria 10
zabezpieczające sieci rozdzielcze
Podręcznik uŜytkownika
SEPAM Seria 10
Spis treści
1
BEZPIECZEŃSTWO
5
2
O NINIEJSZYM PODRĘCZNIKU
6
3
OPIS OGÓLNY
7
3.1
3.2
3.3
Wprowadzenie
Schematy synoptyczne
Oznaczenia katalogowe
8
11
14
4
INSTALACJA
15
4.1
4.2
4.3
4.4
4.5
4.6
4.7
4.8
4.9
4.10
4.11
4.12
Bezpieczeństwo
Środki ostroŜności
Odbiór sprzętu i identyfikacja
MontaŜ
Łączówki
Schematy połączeń
Podłączanie przekładników prądowych
Podłączanie przekładników prądowych ze zrównowaŜonym rdzeniem
Podłączanie wejść logicznych i przekaźników wyjściowych
Podłączanie portu komunikacyjnego
Dobór przekładników prądowych
Przekładniki prądowe CSH120, CSH200 i GO110 ze zrównowaŜonym rdzeniem
16
17
18
19
21
24
32
34
36
37
38
40
5
EKSPLOATACJA
45
5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
5.6
Interfejs uŜytkownika
Praca operatora
Nastawy
Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model N
Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model B
Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model A
46
48
50
54
57
61
6
FUNKCJE I ICH PARAMETRY
67
6.1
6.2
6.3
6.4
6.5
6.6
6.7
6.8
6.9
6.10
6.11
6.12
6.13
Zasady ogólne
Definicje symboli
PrzełoŜenia przekładników prądów faz
PrzełoŜenie przekładnika prądów doziemnych / ze zrównowaŜonym rdzeniem
Częstotliwość sieci
Ochrona nadprądowa faz (ANSI 50-51)
Ochrona przeciw zwarciom doziemnym (ANSI 50N-51N)
Krzywe wyzwalania zabezpieczeń nadprądowych
CLPU I – tolerancja zabezpieczeń faz na udary prądowe
CLPU Io – tolerancja zabezpieczeń doziemnych na udary prądowe
Ochrona cieplna (ANSI 49 RMS)
Sterowanie wyłącznikami
Wyzwalanie zewnętrzne
68
69
71
72
73
74
78
84
95
98
102
110
113
2
SEPAM seria 10
6.14
6.15
6.16
6.17
6.18
6.19
6.20
6.21
6.22
6.23
6.24
6.25
6.26
6.27
6.28
6.29
6.30
6.31
6.32
Dyskryminacja logiczna (ANSI 68)
Pomiar prądów faz
Pomiar prądów zwarć doziemnych
Wyznaczanie szczytowych wartości prądów faz
Zapis ostatniej awarii
Zapisy ostatnich pięciu zdarzeń (wraz z ich datami/godzinami)
Język interfejsu uŜytkownika
Liczba wyświetlanych prądów faz
Łącze komunikacyjne
Funkcja TCS (nadzór nad układem wyzwalającym)
Ustawianie daty i godziny
Napięcia na wejściach logicznych
Sterowanie lokalne/zdalne
Hasło
Wyświetlanie stanu wejść logicznych
Wyświetlanie stanu przekaźników wyjściowych
Przekaźnik alarmowy
Wskaźniki diodowe na płycie czołowej
Potwierdzanie przyjęcia komunikatu o awarii
114
118
119
120
121
122
123
124
125
128
130
131
132
133
134
135
136
137
138
7
INDYWIDUALNY TRYB PRACY
7.1
7.2
7.3
7.4
7.5
7.6
7.7
7.8
7.9
Wprowadzenie
Dostosowanie przekaźników wyjściowych w modelu N
Dostosowanie diodowego wskaźnika awarii w modelu N
Dostosowanie przekaźników wyjściowych w modelu B
Dostosowanie diodowych wskaźników awarii w modelu B
Dostosowanie przekaźników wyjściowych w modelu A
Dostosowanie wejść logicznych w modelu A
Dostosowanie diodowych wskaźników awarii w modelu A
Dostosowanie dyskryminacji logicznej w modelu A
8
STEROWANIE WYŁĄCZNIKAMI I NIEZAWODNOŚĆ
8.1
8.2
8.3
8.4
Zasady ogólne
Sterowanie wyłącznikiem w trybie standardowym
Sterowanie wyłącznikiem w trybie indywidualnym
System samo-testowania
9
KOMUNIKACJA WG PROTOKOŁU MODBUS
9.1
9.2
9.3
9.4
9.5
9.6
9.7
9.8
9.9
9.10
9.11
Opis ogólny
Protokół Modbus
Testy zdawczo-odbiorcze i diagnostyka
Dostęp do danych
Kodowanie danych
Synchronizacja, dane, pomiary, diagnostyka sieci i strefy testowania
Strefa zdalnego sterowania
Strefa zdalnej sygnalizacji
Zdarzenia opatrzone datą/godziną
Ustawianie oraz synchronizacja czasu
Zdalna identyfikacja urządzeń Sepam
162
163
165
167
168
169
171
172
175
178
179
10
KOMUNIKACJA WG PROTOKOŁU IEC 60870-5-103
181
10.1
10.2
10.3
10.4
10.5
10.6
10.7
10.8
Opis ogólny
Standard IEC 60870-5-103
Zasady protokołu IEC 60870-5-103
Testy zdawczo-odbiorcze i diagnostyka
Dostęp do danych
Profil komunikacji z urządzeniami Sepam
Tabele danych
Ramki ASDU 1, 2, 5, 9, 20 oraz kodowanie informacji
139
140
141
143
144
146
147
149
150
151
153
154
156
158
159
161
182
183
184
185
186
187
192
195
3
SEPAM Seria 10
11
TESTY ZDAWCZO-ODBIORCZE
11.1
11.2
11.3
11.4
11.5
11.6
11.7
11.8
11.9
11.10
11.11
11.12
11.13
11.14
11.15
Zalecenia bezpieczeństwa
Zasady ogólne
Wymagana aparatura pomiarowa
Podanie napięcia
Walidacja łańcucha zabezpieczeń
Kontrola ustawień
Kontrola przełoŜeń przekładników prądowych
Kontrola wejść sygnałów prądów faz
Kontrola wejść sygnałów prądów doziemnych
Test ochrony nadprądowej faz (ANSI 50-51)
Test ochrony przed zwarciami doziemnymi (ANSI 50N-51N)
Test ochrony cieplnej (ANSI 49RMS)
Kontrola wejść logicznych
Odbiór funkcjonalny
Arkusz wyników testów
12
KONSERWACJA
12.1
12.2
12.3
12.4
Profilaktyka
Rozwiązywanie problemów
DemontaŜ urządzeń Sepam
Wymiana baterii w urządzeniach Sepam model A
13
SPECYFIKACJE
13.1
13.2
13.3
13.4
Funkcje
Dane techniczne
Warunki środowiskowe
Budowa i sposób działania
4
199
200
201
202
203
204
205
206
207
209
211
214
218
220
221
222
225
226
227
228
229
231
232
238
240
242
SEPAM seria 10
1 Bezpieczeństwo
WaŜne informacje
UWAGA
Przed przystąpieniem do czynności instalacyjnych, obsługowych bądź konserwacyjnych
naleŜy uwaŜnie zapoznać się z podanymi tu instrukcjami bezpieczeństwa i zaznajomić
się z danym urządzeniem. W tekście niniejszego podręcznika, a takŜe na samym
sprzęcie, mogą wystąpić następujące symbole ostrzegające o istniejących zagroŜeniach,
lub zwracające uwagę na informacje istotne dla uproszczenia bądź ułatwienia
wykonywania danej czynności.
Taki symbol towarzyszący ostrzeŜeniom NIEBEZPIECZEŃSTWO lub
OSTRZEśENIE oznacza moŜliwość poraŜenia prądem elektrycznym i
powstania obraŜeń w razie niedopełnienia instrukcji bezpieczeństwa.
Taki symbol oznacza zagroŜenie, które moŜe – w razie niedopełnienia
którejkolwiek z instrukcji bezpieczeństwa – spowodować utratę zdrowia lub
Ŝycia.
NIEBEZPIECZEŃSTWO
Tak są oznaczone sytuacje stwarzające bezpośrednie zagroŜenie Ŝycia, powstania
powaŜnych obraŜeń lub uszkodzeń sprzętu.
OSTRZEśENIE
Tak są oznaczone sytuacje stwarzające potencjalne zagroŜenie Ŝycia, powstania
powaŜnych obraŜeń lub uszkodzeń sprzętu.
UWAGA
Tak są oznaczone sytuacje stwarzające potencjalne zagroŜenie powstania obraŜeń lub
uszkodzeń sprzętu.
WAśNE
Sprzęt elektryczny moŜe być serwisowany wyłącznie przez odpowiednio
wykwalifikowany personel. Firma Schneider Electric nie będzie akceptowała Ŝadnej
odpowiedzialności z tytułu konsekwencji wynikłych z posiłkowania się niniejszą
dokumentacją. Niniejszy dokument nie jest przeznaczony dla osób odpowiednio nie
przeszkolonych.
© 2008 Schneider Electric. Wszelkie prawa zastrzeŜone.
5
SEPAM Seria 10
2 O niniejszym podręczniku
Krótki przegląd
Zakres
tematyczny
Niniejszy podręcznik jest przeznaczony dla personelu odpowiedzialnego za
instalowanie, odbiory techniczne i eksploatację zabezpieczeń sieci rozdzielczych Sepam
seria 10, Zawiera on więcej szczegółowych informacji niŜ instrukcje towarzyszące
urządzeniom.
ZastrzeŜenia
Informacje i ilustracje podane w niniejszym podręczniku nie mogą być traktowane jak
zobowiązanie kontraktowe jakiegokolwiek rodzaju. Rezerwujemy sobie prawo do
modyfikowania naszych produktów zgodnie z naszą polityką stałego rozwoju. Dane
techniczne podane w niniejszym podręczniku mogą w kaŜdej chwili bez uprzedzenia
ulec modyfikacji i nie są wiąŜące dla firmy Schneider Electric.
Prosimy o kontakt jeśli macie Państwo jakiekolwiek sugestie ulepszeń lub modyfikacji, a
takŜe prosimy o zgłaszanie wszelkich błędów wykrytych w niniejszej dokumentacji.
śadna część niniejszego dokumentu nie moŜe być reprodukowana w jakiejkolwiek
formie ani jakimkolwiek sposobem (kopiowana elektronicznie, powielana mechanicznie,
ani fotokopiowana) bez uzyskania uprzedniej pisemnej zgody firmy Schneider Electric.
OstrzeŜenia
W trakcie instalowania i eksploatacji produktów opisanych w niniejszym podręczniku
naleŜy przestrzegać wszelkich lokalnych przepisów bezpieczeństwa. Ze względu na
bezpieczeństwo i dla zagwarantowania zgodności faktycznych danych technicznych z
dokumentacją podzespoły tych produktów mogą być naprawiane wyłącznie przez
producenta.
Nie stosowanie się do tego ostrzeŜenia moŜe skutkować powstaniem obraŜeń lub
uszkodzeniem sprzętu.
Komentarze
uŜytkowników
6
Wszystkich uŜytkowników zachęcamy do nadsyłania swoich komentarzy dotyczących
niniejszego dokumentu pocztą e-mail na adres [email protected]
SEPAM seria 10
3 Opis ogólny
Spis treści
Wprowadzenie
Schematy synoptyczne
Oznaczenia katalogowe
12
15
18
7
SEPAM Seria 10
3.1 Wprowadzenie
Rodzina
urządzeń
Sepam seria 10
Przekaźniki zabezpieczające rodziny Sepam seria 10 są przeznaczone do
zabezpieczenia i sterowania podstacji średniego/niskiego napięcia w sieciach
energetycznych i instalacjach przemysłowych.
Trzy modele przeznaczone do zabezpieczania normalnego działania w oparciu o pomiar
prądu obejmują:
• Sepam seria 10 model N – ochrona przed zwarciami doziemnymi
• Sepam seria 10 model B – ochrona przed zwarciami międzyfazowymi lub doziemnymi
oraz przed przeciąŜeniami cieplnymi
• Sepam seria 10 model A – ochrona przed zwarciami międzyfazowymi lub doziemnymi
oraz przed przeciąŜeniami cieplnymi (model wyposaŜony w wejścia sygnałów
logicznych i port komunikacyjny).
Przykład: urządzenie Sepam seria 10 model A
Główne zalety
Urządzenia Sepam moŜna łatwo zainstalować w tablicy rozdzielczej poniewaŜ:
urządzeń Sepam • mają zwartą budowę
• są mocowane przy pomocy zaczepów, które zamyka i otwiera się od przodu
• są wyposaŜone w wyraźnie oznakowane zaciski podłączeniowe.
Ich odbiór techniczny moŜe być szybki poniewaŜ:
• są dostarczane w stanie skonfigurowanym (parametry domyślne)
• nastawy wprowadza się z płyty czołowej posiłkując się umieszczonym tam
wyświetlaczem i dobrze zaprojektowaną klawiaturą
• procedura zdawczo-odbiorcza nie wymaga uŜycia PC.
Urządzenia Sepam ułatwiają obsługę podstacji poniewaŜ:
• oferują liczne opcje pozwalające dostosować je do konkretnych warunków pracy
• mogą wyświetlać komunikaty w kilku językach
• wyraźnie wskazują zabezpieczenie, które zadziałało.
Urządzenia Sepam są odporne i łatwe w utrzymaniu poniewaŜ:
• ich obudowy są wykonane z izolującego tworzywa sztucznego
• mogą pracować w trudnych warunkach otoczenia:
stopień ochrony płyty czołowej: IP54
zakres temperatur roboczych: -40,..+70°C
• prąd wejściowy moŜna odłączać pod obciąŜeniem.
Zastosowania
Urządzenia Sepam seria 10 model N nadają się do:
urządzeń Sepam • zabezpieczania przed zwarciami doziemnymi linii zasilających zabezpieczonych
seria 10 model N
bezpiecznikami przed zwarciami międzyfazowymi
• zabezpieczania punktów zerowych transformatorów.
Zastosowania
Urządzenia Sepam seria 10 model B nadają się do:
urządzeń Sepam • zabezpieczania linii przychodzących i zasilających podstacji
seria 10 model B • zabezpieczania transformatorów średnich/niskich napięć.
Oferują one następujące funkcje:
• zabezpieczenie nadprądowe fazy
• zabezpieczenie przed zwarciem doziemnym
• zabezpieczenie cieplne.
8
SEPAM seria 10
Zastosowania
Urządzenia Sepam seria 10 model A nadają się do:
urządzeń Sepam • zabezpieczania linii przychodzących i zasilających podstacji.
seria 10 model A • zabezpieczania transformatorów średnich/niskich napięć.
Główne z oferowanych funkcji:
• zabezpieczenie nadprądowe
• zabezpieczenie przed zwarciem doziemnym
• zabezpieczenie cieplne
• kontrola obwodu samoczynnego wyłączania
• dyskryminacja logiczna
• łącze komunikacyjne do zdalnej obsługi.
Zestawienie
funkcji
W poniŜszej tabeli wyszczególniono standardowe funkcje poszczególnych modeli
urządzeń Sepam seria 10, Opcje dostosowania tych funkcji do własnych potrzeb opisano
w rozdziale Indywidualny tryb pracy.
Funkcja
Kod
ANSI
Sepam seria 10
model
N
B
A
standardowe 50N-51N
czułe 50G-51G
bardzo czułe
Zabezpieczenie nadprądowe fazy
50-51
Zabezpieczenie cieplne
49 RMS
Uwzględnianie udarów prądowych przez zabezpieczenie
nadprądowe fazy
Uwzględnianie udarów prądowych przez zabezpieczenie
przed zwarciem doziemnym
••
Blokada włączenia wyłącznika
Przywoływanie w razie zadziałania wyłącznika
Nadzór obwodu wyłączającego
Wyjście logicznego sygnału blokady
Wejście dla logicznego sygnału blokady
Wyzwalanie zewnętrzne
Komunikacja przez protokół Modbus lub IEC 60870-5-103
Zdalne sterowanie wyłącznikami
Indywidualne dopasowywanie działania przekaźników
wyjściowych i diod sygnalizacji awarii
Indywidualne przyporządkowywanie wejść logicznych
Zabezpieczenie przed zwarciem doziemnym
Pomiar prądu zwarcia doziemnego
Pomiar prądu fazy
Szczytowe wartości prądów faz
Zapis ostatniej awarii
Datowane zapisy 5-ciu ostatnich zdarzeń
Układ alarmowy
•
••
•••
86
••
••
••
••
••
••
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
••
•
•
68
68
•••
•••
•
•••
•
•
•
•••
•••
•••
•••
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•••
•••
•
•
Funkcja dostępna w trybie standardowym
Funkcja dostępna w trybie standardowym w zaleŜności od typu Sepam
Funkcja dostępna w trybie indywidualnym (urządzenie dostosowane do potrzeb
uŜytkownika)
9
SEPAM Seria 10
Zabezpieczenie
przed zwarciami
doziemnymi
Zabezpieczenie przed zwarciami doziemnymi moŜe pracować na jednym z trzech
dostępnych poziomów czułości. Od wybranej czułości uzaleŜnione są czujniki oraz
dostępny zakres nastaw:
Czujnik
Czułość
Standardowa 3 przekładniki prądowe poszczególnych faz
lub 1 przekładnik prądowy uziemienia,
znamionowy prąd w uzwojeniu pierwotnym Ino
DuŜa
3 przekładniki prądowe poszczególnych faz
lub 1 przekładnik prądowy uziemienia,
znamionowy prąd w uzwojeniu pierwotnym Ino
Bardzo duŜa przekładnik prądowy ze specjalnie
zrównowaŜonym rdzeniem CSH120, CSH200
lub GO110, przełoŜenie 470:1
Zasoby
0,01...2,4 Ino
0,2...240 A w uzwojeniu
pierwotnym, tzn.
0,0004...0,5 Ino
W tabeli poniŜej wykazano oprzyrządowanie róŜnych modeli urządzeń Sepam seria 10:
Liczba wejść/wyjść
Wejścia prądu zwarcia doziemnego
Wejścia prądu fazowego
Przekaźniki wyjściowe
Wejścia logiczne
Port komunikacyjny
Napięcie
zasilania
Zakres nastaw
0,1...24 Ino
Sepam seria
10 model N
1
0
Sepam seria
10 model B
1
2 lub 3
Sepam seria
10 model A
1
3
3
0
0
3
0
0
7
4
1
Urządzenia Sepam seria 10 mogą być zasilane napięciem zmiennym (AC) lub stałym
(DC). Dostępne są trzy zakresy napięć, patrz tabela poniŜej:
Zakres napięć zasilania
24...125 V DC lub 100,..120 V AC
110,..250 V DC lub 100,..240 V AC
220,..250 V DC
Sepam seria
10 model N
Sepam seria
10 model B
-
-
•
•
•
•
Sepam seria
10 model A
•
•
•
Zasilane napięciem 220,..250 V DC przekaźniki Sepam seria 10 model A mają wejścia
logiczne high-set.
Tryby pracy
Przekaźniki wyjściowe, diody sygnalizacyjne na płycie czołowej oraz wejścia logiczne w
przypadku modelu A mogą pracować w dwóch trybach:
• Tryb standardowy: przekaźniki wyjściowe, diody sygnalizacyjne oraz wejścia logiczne
(w przypadku modelu A) działają wg konfiguracji fabrycznej. Dostarczane urządzenia
Sepam seria 10 są skonfigurowane do tego trybu.
• Tryb indywidualny jest stosowany wtedy, gdy trzeba zmienić sposób działania
przekaźników wyjściowych, diod sygnalizacyjnych na płycie czołowej i/lub wejść
logicznych.
Współpraca z
wyłącznikami
Przekaźniki Sepam są zgodne z następującymi mechanizmami wyzwalania
wyłączników:
• cewka uzwojenia bocznikowego
• cewka podnapięciowa
10
SEPAM seria 10
3.2 Schematy synoptyczne
Wprowadzenie
Przytoczone poniŜej przykładowe schematy synoptyczne obrazują łańcuchy
funkcjonalne poszczególnych modeli urządzeń Sepam uŜytkowanych w standardowym
trybie pracy gdy:
• wejście prądu zwarcia doziemnego jest połączone z przekładnikiem prądowym
• w razie potrzeby moŜna przyłączyć wejścia prądów faz
• podłączone jest uziemienie ochronne.
Schemat
synoptyczny
urządzeń Sepam
seria 10 model N
Wyjścia
Funkcja
przekaźnika
O1
Wyłączenie wyłącznika
O2
Blokada włączenia wyłącznika
O3
Powiadomienie o zadziałaniu
11
SEPAM Seria 10
Schemat
synoptyczny
urządzeń Sepam
seria 10 model B
Wyjścia
przekaźnika
O1
O2
O3
12
Funkcja
Wyłączenie wyłącznika
Blokada włączenia wyłącznika
Powiadomienie o zadziałaniu
SEPAM seria 10
Schemat
Na schemacie dla urządzeń Sepam seria 10 model A przedstawiono równieŜ
synoptyczny
podłączenie wejść logicznych I1 i I2:
urządzeń Sepam
seria 10 model A
Wyjścia
przekaźnika
O1
O2
O3
O4
O5
O6
O7
Wejście
logiczne
I1
I2
I3
I4
Funkcja
Wyłączenie wyłącznika
Blokada włączenia wyłącznika
Powiadomienie o zadziałaniu
Zdalne zamknięcie wyłącznika przez łącze komunikacyjne
Wysłanie sygnału blokady
Powiadomienie TCS
Wyzwolenie układu alarmowego
Funkcja
Otwórz wyłącznik
Zamknij wyłącznik
Zewnętrzny sygnał zadziałania
Tryb sterowania lokalne/zdalne
13
SEPAM Seria 10
3.3 Oznaczenia katalogowe
Kod
identyfikacyjny
Alfanumeryczny kod identyfikacyjny kaŜdego urządzenia Sepam seria 10 definiuje
główne funkcje tego urządzenia. Kod składa się z kilku pól:
Sepam seria 10 • • • •
Rodzina urządzeń Sepam seria 10
Model
N: Zabezpieczanie przed zwarciami doziemnymi
B: Nadprądowe zabezpieczanie zwarć doziemnych i fazowych
A: Nadprądowe zabezpieczanie zwarć doziemnych i fazowych,
wejścia logiczne i port komunikacyjny
Liczba wejść prądowych
1: 1 wejście dla prądu uziemienia
3: 2 wejścia dla prądów faz + 1 wejście dla prądu uziemienia
4: 3 wejścia dla prądów faz + 1 wejście dla prądu uziemienia
Czułość zabezpieczenia przed zwarciem doziemnym
1: Standardowa (0,1...24 Ino)
2: DuŜa (0,01...2,4 Ino)
3: Bardzo duŜa (0,2...24 A i 2...240 A)
Zasilanie
A: 24...125 V DC i 100,..120 V AC
E: 110,..250 V DC i 100,..240 V AC
F: 220,..250 V DC i wysoko ustawione wejścia logiczne
Oznaczenia
urządzeń Sepam
seria 10
Czułość
Liczba
zabezpieczenia
A
Model
wejść
przed zwarciem 24...125 V DC
prądowych
doziemnym
100,..120 V AC
1: standardowa REL59817
N
1
3: bardzo duŜa REL59818
3
1: standardowa REL59800
1: standardowa REL59802
2: duŜa
REL59803
B
4
3: bardzo duŜa REL59804
REL59823 (1)
1: standardowa REL59808
2: duŜa
REL59809
A
4
3: bardzo duŜa REL59810
REL59825 (1)
Zasilanie
E
110,..250 V DC
100,..240 V AC
REL59819
REL59820
REL59801
REL59805
REL59806
REL59827 (2)
REL59807
REL59824 (1)
REL59811
REL59812
REL59828 (2)
REL59813
REL59826 (1)
F
220,..250 V DC
REL59814
REL59815
REL 59829 (2)
REL59816
(1) Urządzenia Sepam certyfikowane wg DK5600 (Włochy)
(2) Urządzenia Sepam certyfikowane wg GOST (Rosja)
Oznaczenia
części
zapasowych
Oznaczenie
REL59798
Opis
CCA680 - Komplet zapasowych łączówek (po jednej A, B, C i D)
Oznaczenia
akcesoriów
Oznaczenie
59635
Opis
CSH120 - przekładnik prądowy ze zrównowaŜonym zamkniętym
rdzeniem, średnica 120 mm
CSH200 - przekładnik prądowy ze zrównowaŜonym zamkniętym
rdzeniem, średnica 196 mm
GO110 - przekładnik prądowy ze zrównowaŜonym otwartym rdzeniem,
średnica 110 mm
Rezystor dopasowujący linii (150 Ω)
59636
50134
VW3A8306DR
14
SEPAM seria 10
4 Instalacja
Spis treści
Bezpieczeństwo
Środki ostroŜności
Odbiór sprzętu i identyfikacja
MontaŜ
Łączówki
Schematy połączeń
Podłączanie przekładników prądowych
Podłączanie przekładników prądowych ze zrównowaŜonym rdzeniem
Podłączanie wejść logicznych i przekaźników wyjściowych
Podłączanie portu komunikacyjnego
Dobór przekładników prądowych
Przekładniki prądowe CSH120, CSH200 i GO110 ze zrównowaŜonym rdzeniem
22
23
24
25
27
30
38
40
42
43
44
46
15
SEPAM Seria 10
4.1 Bezpieczeństwo
Przed
przystąpieniem
do instalacji
UŜytkownik odpowiada za przestrzeganie wszystkich obowiązujących
międzynarodowych i krajowych przepisów dotyczących ochronnego uziemiania
urządzeń elektrycznych.
Prosimy uwaŜnie zapoznać się z opisanymi poniŜej zasadami bezpieczeństwa i ściśle
ich przestrzegać podczas instalowania, obsługiwania lub naprawiania sprzętu
elektrycznego.
NIEBEZPIECZEŃSTWO
RYZYKO PORAśENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, ŁUKU ELEKTRYCZNEGO,
POPARZENIA LUB EKSPLOZJI
• Omawiany tu sprzęt moŜe być instalowany wyłącznie przez wykwalifikowany personel.
Prace takie mogą być wykonywane dopiero po zapoznaniu się ze wszystkimi
zaleceniami bezpieczeństwa i całą dokumentacją techniczną.
• NIGDY nie wolno pracować samemu.
• Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac ze sprzętem wyłączyć całe zasilanie.
• Brak napięcia potwierdzać wskaźnikiem o odpowiednim napięciu znamionowym.
• Przed przystąpieniem do kontroli wzrokowej, prób lub czynności konserwacyjnych:
odłączyć wszystkie źródła zasilania elektrycznego
traktować wszystkie obwody jak znajdujące się pod napięciem dopóki nie zostaną
one całkowicie rozładowane, sprawdzone i opatrzone etykietkami.
szczególną uwagę zwrócić na sposób doprowadzenia zasilania, uwzględnić
wszystkie źródła, łącznie z moŜliwością zasilania zwrotnego.
• Strzec się potencjalnych zagroŜeń, stosować sprzęt ochrony osobistej i starannie
kontrolować miejsce pracy pod kątem narzędzi i przedmiotów, które mogłyby pozostać
wewnątrz obsługiwanych urządzeń.
• Prawidłowe działanie urządzeń Sepam zaleŜy od ich właściwego zainstalowania,
skonfigurowania i obsługi.
• Prawidłowe skonfigurowanie przekaźników Sepam wymaga biegłości w dziedzinie
zabezpieczenia sieci elektrycznej. Produkt moŜe być konfigurowany wyłącznie przez
kompetentne osoby, które taką biegłość posiadły.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
OSTRZEśENIE
RYZYKO USZKODZENIA URZĄDZEŃ SEPAM
• Przed przystąpieniem do testów dielektrycznych (Hi-Pot) lub pomiaru
megaomomierzem oporności izolacji obwodów, w skład których wchodzi jakieś
urządzenie Sepam, odłączyć wszystkie przewody wejściowe i wyjściowe tego
urządzenia. Wykonywane wysokim napięciem próby mogą uszkodzić podzespoły
elektroniczne wbudowane w urządzenie.
• Nie otwierać obudów urządzeń Sepam. Urządzenia zawierają elementy wraŜliwe na
wyładowania elektrostatyczne i są montowane w specjalnie wyposaŜonych
pomieszczeniach. Jedną dopuszczalną czynnością jest wyjęcie rozładowanej baterii z
jej przedziału w urządzeniu Sepam seria 10 model A.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji moŜe spowodować obraŜenia lub
uszkodzenie sprzętu.
16
SEPAM seria 10
4.2 Środki ostroŜności
Wprowadzenie
Urządzenia Sepam są dostarczane jedną z następujących metod:
• zapakowane indywidualnie
• zamontowane w polach rozdzielnicy
Środki ostroŜności obowiązujące podczas transportu, przenoszenia i przechowywania
urządzeń Sepam zaleŜą od zastosowanej metody.
Urządzenia w
oryginalnych
opakowaniach
• Transport
Urządzenia Sepam moŜna przewozić wszystkimi stosownymi środkami transportu bez
dodatkowych środków ostroŜności.
• Manipulowanie
Urządzeniami Sepam moŜna manipulować bez jakichkolwiek szczególnych środków
ostroŜności – mogą one wytrzymać upadek z wysokości 1m.
• Przechowywanie
Urządzenia Sepam w oryginalnych opakowaniach moŜna przechowywać w
następujących warunkach:
Zakres temperatur: -40,..+70°C
Wilgotność względna ≤ 90%
Przy wilgotności względnej powyŜej 93% i temperaturze powyŜej +40°C czas
przechowywanie jest ograniczony do jednego miesiąca.
Więcej informacji moŜna znaleźć na str. 249 w sekcji Warunki środowiskowe rozdziału
Specyfikacje.
JeŜeli urządzenia mają być przechowywane przez dłuŜszy czas, zaleca się:
Nie rozpakowywać urządzeń przed zamierzonym uŜyciem.
Raz w roku sprawdzać warunki otoczenia i stan opakowania.
Po rozpakowaniu nie naleŜy niepotrzebnie zwlekać z podaniem napięcia na
urządzenie Sepam.
Urządzenia
zamontowane w
polach
rozdzielnicy
• Transport
Urządzenia moŜna transportować wszystkimi środkami transportu stosownymi w
normalnych warunkach dla rozdzielnic elektrycznych. W przypadku długiego okresu
transportu uwzględnić warunki przechowywania.
• Manipulowanie
W przypadku upadku przenoszonej rozdzielnicy wizualnie sprawdzić stan urządzeń
Sepam i wykonać test doprowadzenia napięcia.
• Przechowywanie
Zaleca się przechowywanie pola w opakowaniu ochronnym tak długo jak to moŜliwe.
Podobnie jak w przypadku wszystkich urządzeń elektronicznych, takŜe i urządzeń
Sepam nie powinno przechowywać się w wilgotnym środowisku dłuŜej niŜ przez jeden
miesiąc. MoŜliwie szybko powinny one być podłączone do napięcia. JeŜeli nie jest to
moŜliwe, to naleŜy uaktywnić system podgrzewania pola.
UŜytkowanie
w wilgotnym
środowisku
Temperatura/wilgotność względna otoczenia, w którym urządzenia będą eksploatowane
nie mogą przekraczać specyfikacji klimatycznych tych urządzeń, zob. str. 249 w sekcji
Warunki środowiskowe rozdziału Specyfikacje.
JeŜeli warunki otoczenia wykraczają poza specyfikacje klimatyczne, to przed
przystąpieniem do testów zdawczo-odbiorczych naleŜy przedsięwziąć odpowiednie
kroki, na przykład załoŜyć w pomieszczeniach klimatyzację.
UŜytkowanie
Atmosfera zanieczyszczona chlorem, kwasem fluorowodorowym, siarką, rozpuszczalw środowisku
nikami itp. moŜe powodować korozję podzespołów elektronicznych. W podobnych przyzanieczyszczonym padkach przed przystąpieniem do testów zdawczo-odbiorczych naleŜy przedsięwziąć
odpowiednie kroki, na przykład zamknąć pomieszczenia eksploatacji urządzeń Sepam,
wytworzyć w nich nadciśnienie i załoŜyć filtry powietrza lub tp. Szybkość korozji
urządzeń Sepam została przebadana wg normy IEC 60068-2-60 w teście „2-gas”:
• czas trwania 21 dni
• temperatura 25°C, wilgotność względna 75%
• zanieczyszczenia 0,5 ppm H2S, 1 ppm SO2.
17
SEPAM Seria 10
4.3 Odbiór sprzętu i identyfikacja
Odbiór sprzętu
Urządzenia Sepam są dostarczane w kartonach stanowiących ochronę przed udarami
podczas transportu.
Przy odbiorze sprawdzić czy opakowanie nie nosi widocznych śladów uszkodzeń. W
razie zauwaŜenia śladów uszkodzeń odnotować je na liście przewozowym i
poinformować dostawcę.
Zawartość
opakowania
Tabliczka
identyfikacyjna
Karton transportowy zawiera następujące pozycje:
• urządzenia Sepam bez łączówek
• arkusz nastaw (po zainstalowaniu urządzenia musi być wypełniony i przechowywany
w jego pobliŜu)
• podstawowe instrukcje instalowania i uŜytkowania
• certyfikat zgodności
• 2 torebki z łączówkami
Tabliczka identyfikacyjna na płycie przedniej słuŜy do identyfikacji urządzenia Sepam:
1
2
3
4
Kod identyfikacyjny
Oznaczenie katalogowe
Napięcie zasilania
Numer seryjny urządzenia
Znaczenie poszczególnych członów kodu identyfikacyjnego podano w rozdziale
Oznaczenia katalogowe na str.16.
Sprawdzenie po
rozpakowaniu
18
Upewnić się, Ŝe dostarczone urządzenie odpowiada zamówieniu, w szczególności
sprawdzić czy jego napięcie zasilania odpowiada napięciu w miejscu instalacji.
SEPAM seria 10
4.4 MontaŜ
Wprowadzenie
Masa urządzeń Sepam nie przekracza 1,3 kg. Urządzenia montuje się równo z płytą
montaŜową o grubości 1,5…4 mm. Urządzenia są przeznaczone do pracy w
pomieszczeniach. Aby zapewnić uszczelnienie, powierzchnia płyty musi być gładka i
twarda.
Gabaryty
Otwór
montaŜowy
W płycie naleŜy wyciąć otwór montaŜowy o następujących wymiarach:
OSTRZEśENIE
NIEBEZPIECZEŃSTWO SKALECZEŃ
Spiłować brzegi otworu montaŜowego aby pozbyć się ostrych krawędzi.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji moŜe spowodować obraŜenia lub
uszkodzenie sprzętu.
19
SEPAM Seria 10
Instalowanie
Urządzenia Sepam mocuje się przy pomocy 2 bocznych zaczepów za płytą czołową
urządzeń Sepam
Krok
20
Czynność
Ilustracja
1
Przygotować zaczepy (1).
2
Wsunąć urządzenie Sepam w otwór w
płycie montaŜowej.
3
Odchylić ochronną klapkę.
4
Posługując się wkrętakiem Pozidriv nr
2 dokręcić pokazane śruby
(maksymalnym momentem 2 N•m)
5
Sprawdzić z tyłu połoŜenie zaczepów.
6
Zamknąć ochronną klapkę.
®
SEPAM seria 10
4.5 Łączówki
Wprowadzenie
Wszystkie łączówki są dostępne z tyłu urządzeń Sepam. Łączówki są pogrupowane na
odkręcanych listwach zaciskowych mocowanych dwoma śrubami do tylnej płyty
obudowy.
Listwy zaciskowe są dostarczane osobno i w trakcie instalacji naleŜy je przykręcić
płaskim wkrętakiem.
Identyfikacja
łączówek
Modele N i B
Model A
A Pomocnicze zasilanie i przekaźniki wyjściowe O1-O3
B Sygnały prądowe zwarć fazowych i doziemnych
C Port komunikacyjny RS 485 (tylko urządzenia Sepam seria 10 model A)
D Przekaźniki wyjściowe O4-O7 i wejścia logiczne I1-I4 (tylko model A)
Uziemienie ochronne
21
SEPAM Seria 10
Okablowanie
listew
zaciskowych
listwa
zaciski pod
śruby
2
B
przewody 1,5...6 mm , 2 podkładki o średnicy
wewn. maks. 4 mm
M4
Pozidriv
nr.2
1,2...1,5
N•m
M2,5
płaski
2,5 mm
0,4...0,5
N•m
M4
Pozidriv
nr.2
1,2...1,5
N•m
A, C i D nieoprawione przewody zarobione na długości
8…10 mm:
2
1 x 0,2…2,5 mm
2
2 x 0,2...1 mm
przewody oprawione w końcówki Telemecanique i zarobione na długości 8…10 mm:
2
1 x 1,5 mm końcówka DZ5CE015D
2
1 x 2,5 mm końcówka DZ5CE025D
2
2 x 1 mm końcówka DZ5CE010D
2
zielono-Ŝółty przewód 6 mm o długości poniŜej
0,5 m, podkładka o średnicy wewn. maks. 4 mm
pod
dociągać
wkrętak momentem
UWAGA: Listwy zaciskowe A i D dostarczone z urządzeniem Sepam mogą być
stosowane wymiennie z listwami wykazanymi poniŜej. Te ostatnie naleŜy
zamawiać osobno.
listwa
A
D
Łączówki
bezprzerwowe
22
zaciski pod
numer katalogowy
śruby
przewody 0,2…2,5 mm
2
przewody 0,2…2,5 mm
2
®
M3,5 Pitch Beau EuroMate Molex nr. 0399400414
®
M3,5 Pitch Beau EuroMate Molex nr. 0399400418
Łączówki listwy B na które podłącza się sygnały z przekładników prądowych są
bezprzerwowe: ich rozłączenie nie rozwiera wtórnych uzwojeń przekładników.
SEPAM seria 10
Zaciski listwy A
schemat połączeń
zaciski
sygnał
1-2
Zasilanie pomocnicze
► AC między zaciskami 1 i 2
► DC: plus zacisk 1, minus zacisk 2
3-4
5-6
Wyjścia przekaźnika O1
► Zaciski 3-4: styki normalnie otwarte (NO)
► Zaciski 5-6: styki normalnie zamknięte (NC)
7-8
9-10
Wyjścia przekaźnika O2
Zaciski 7-8: styki normalnie otwarte (NO)
Zaciski 9-10: styki normalnie zamknięte (NC)
►
►
11-12 Wyjścia przekaźnika O3
13-14 ► Zaciski 11-12: styki normalnie otwarte (NO)
► Zaciski 13-14: styki normalnie zamknięte (NC)
Zaciski listwy B
schemat połączeń
zaciski
sygnał
15-25 Wejście sygnału prądowego fazy A
14-24 Wejście sygnału prądowego fazy B
13-23 Wejście sygnału prądowego fazy C
Wejście sygnału zwarcia doziemnego I0 dla czułości
12-22 zabezpieczenia normalnej, duŜej i bardzo duŜej
(progi 2...240 A)
11-21
Zaciski listwy C
Port komunikacyjny RS 485 (tylko urządzenia Sepam seria 10 model A)
schemat połączeń
Zaciski listwy D
Wejście sygnału zwarcia doziemnego I0 dla bardzo
duŜej czułości zabezpieczenia (progi 0,2...24 A)
zaciski
sygnał
1
C: masa (0 V interfejsu komunikacyjnego)
2
S: ekran (zacisk wewnętrznie zwarty z zaciskiem
uziemienia danego urządzenia)
3
D0: ten zacisk powinien być połączony z zaciskiem
A (L–) portu nadrzędnego
4
D1: ten zacisk powinien być połączony z zaciskiem
B (L+) portu nadrzędnego
Wyjścia przekaźników O4-O7 i wejścia logiczne I1-I4 w urządzeniach Sepam seria 10
model A
schemat połączeń
zaciski
1-2
3
4-5
6-7
8-9
sygnał
Wejście logiczne I1
Zacisk nie uŜywany
Wejście logiczne I2
Wejście logiczne I3
Wejście logiczne I4
Wyjścia przekaźnika alarmowego O7:
10-11-12 ► 12: Masa
► 11: Styki normalnie otwarte (NO)
► 10: Styki normalnie zamknięte (NC)
13-14
15-16
17-18
Normalnie otwarte styki (NO) przekaźnika O6
Normalnie otwarte styki (NO) przekaźnika O5
Normalnie otwarte styki (NO) przekaźnika O4
23
SEPAM Seria 10
4.6 Schematy połączeń
Zalecenia
bezpieczeństwa
NIEBEZPIECZEŃSTWO
RYZYKO PORAśENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, ŁUKU ELEKTRYCZNEGO,
POPARZEŃ
• Omawiany tu sprzęt moŜe być instalowany wyłącznie przez wykwalifikowany personel.
Prace takie mogą być wykonywane dopiero po zapoznaniu się ze wszystkimi
zaleceniami bezpieczeństwa i całą dokumentacją techniczną.
• NIGDY nie wolno pracować samemu.
• Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac ze sprzętem wyłączyć całe zasilanie
uwzględniając moŜliwość zasilania zwrotnego.
• Brak napięcia potwierdzać wskaźnikiem o odpowiednim napięciu znamionowym.
• Pracować w rękawicach ochronnych aby wykluczyć moŜliwość kontaktu z przewodem,
na który przypadkowo zostało podane napięcie.
• Nie pozostawiać nie dokręconych śrub zacisków łączówek nawet jeśli nie są uŜywane.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
Uziemienie
24
Zaciski uziemiające urządzeń Sepam powinny zostać połączone z uziemieniem pola
2
rozdzielnicy za pomocą zielono-Ŝółtych przewodów uziemiających o przekroju 6 mm i
długości poniŜej 0,5 m kaŜdy.
SEPAM seria 10
Urządzenia
Sepam seria 10
model N 11•
Urządzenia Sepam seria 10 model N 11• mierzą prąd zwarcia doziemnego w dwóch
wariantach za pomocą:
• 1 przekładnika prądu doziemnego, albo
• 3 przekładników prądów faz w ich wspólnym punkcie
Wariant 1 – prąd zwarcia mierzony 1
przekładnikiem prądu doziemnego
Wariant 2 – prąd zwarcia mierzony 3
przekładnikami prądów faz w ich
wspólnym punkcie
25
SEPAM Seria 10
Urządzenia
Sepam seria 10
model N 13•
26
Urządzenia Sepam seria 10 model N 13• mierzą prąd zwarcia doziemnego za pomocą
1 przekładnika prądu o zrównowaŜonym rdzeniu CSH120, CSH200 lub GO110,
podłączonego do wejścia:
• 2-240 A, albo
• 0,2-24 A
SEPAM seria 10
Urządzenia
Sepam seria 10
model B 31•
Urządzenia Sepam seria 10 model B 31• mierzą 3 prądy:
• prądy 2 faz (za pomocą 2 przekładników prądowych)
• prąd zwarcia doziemnego w dwóch wariantach za pomocą:
1 przekładnika prądu doziemnego, albo
3 przekładników prądów faz w ich wspólnym punkcie
Wariant 1 – prąd zwarcia mierzony 1
przekładnikiem prądu doziemnego
Wariant 2 – prąd zwarcia mierzony 3
przekładnikami prądów faz w ich
wspólnym punkcie
27
SEPAM Seria 10
Urządzenia
Sepam seria 10
modele B 41•
oraz B 42•
Urządzenia Sepam seria 10 modele B 41• oraz B 42•mierzą następujące prądy:
• prądy 2 lub 3 faz (za pomocą 2 lub 3 przekładników prądowych)
• prąd zwarcia doziemnego w dwóch wariantach za pomocą:
1 przekładnika prądu doziemnego, albo
3 przekładników prądów faz w ich wspólnym punkcie
Wariant 1 – prąd zwarcia mierzony 1
przekładnikiem prądu doziemnego
28
Wariant 2 – prąd zwarcia mierzony 3
przekładnikami prądów faz w ich
wspólnym punkcie
SEPAM seria 10
Urządzenia
Sepam seria 10
model B 43•
Urządzenia Sepam seria 10 model B 43• mierzą następujące prądy:
• 2 lub 3 faz (za pomocą 2 lub 3 przekładników prądowych)
• prąd zwarcia doziemnego za pomocą 1 przekładnika prądu o zrównowaŜonym rdzeniu
CSH120, CSH200 lub GO110, podłączonego do wejścia:
2-240 A, albo
0,2-24 A
29
SEPAM Seria 10
Urządzenia
Sepam seria 10
modele A 41•
oraz A 42•
Urządzenia Sepam seria 10 modele A 41• oraz A 42•mierzą następujące prądy:
• prądy 2 lub 3 faz (za pomocą 2 lub 3 przekładników prądowych)
• prąd zwarcia doziemnego w dwóch wariantach za pomocą:
1 przekładnika prądu doziemnego, albo
3 przekładników prądów faz w ich wspólnym punkcie
Wariant 1 – prąd zwarcia mierzony 1
przekładnikiem prądu doziemnego
30
Wariant 2 – prąd zwarcia mierzony 3
przekładnikami prądów faz w ich
wspólnym punkcie
SEPAM seria 10
Urządzenia
Sepam seria 10
model A 43•
Urządzenia Sepam seria 10 model A 43• mierzą następujące prądy:
• 2 lub 3 faz (za pomocą 2 lub 3 przekładników prądowych)
• prąd zwarcia doziemnego za pomocą 1 przekładnika prądu o zrównowaŜonym rdzeniu
CSH120, CSH200 lub GO110, podłączonego do wejścia:
2-240 A, albo
0,2-24 A
31
SEPAM Seria 10
4.7 Podłączanie przekładników prądowych
Podłączanie
przekładników
prądowych
Urządzenia Sepam seria 10 mogą współpracować ze standardowymi przekładnikami
prądowymi 1 A lub 5 A.
Określanie niezbędnych wymiarów przekładników prądowych opisano w sekcji 4.11 pt.
“Dobór przekładników prądowych” niŜej.
Przykład
podłączenia
Na schemacie poniŜej pokazano sposób podłączania:
• 3 przekładników prądów faz
• 1 przekładnika prądu zwarcia doziemnego
Przekładnik
prądu zwarcia
doziemnego
Przekładnik prądu zwarcia doziemnego powinien reagować tylko na sumę prądów 3 faz,
tak więc naleŜy wyeliminować z pomiaru prąd przepływający przez ekran kabla
średniego napięcia. Aby to osiągnąć prąd ten przepuszcza się dwa razy przez
przekładnik w przeciwnych kierunkach, w wyniku czego jest on kompensowany.
Wymaga to połączenia końców ekranów kabli faz z ziemią przewodem, który wraca
przez przekładnik prądowy w kierunku przeciwnym do kierunku przechodzenia kabli. Ten
przewód nie moŜe zetknąć się z Ŝadną uziemioną częścią zanim nie przejdzie przez
przekładnik. Gdyby istniało takie ryzyko, zamiast przewodu uziemiającego bez izolacji
naleŜy uŜyć izolowanego kabla.
32
SEPAM seria 10
Wytyczne do
wykonywania
połączeń
• Upewnić się, Ŝe wspólne punkty wtórnych uzwojeń wszystkich uŜytych przekładników
prądowych zostały zwarte do prostokątnej miedzianej szyny dołączonej do uziemienia
ochronnego w przedziale przekładników prądowych pola rozdzielnicy za pomocą
moŜliwie najkrótszych przewodów równej długości.
• Podłączyć przekładniki prądowe do listwy bezprzerwowych łączówek B.
• Kable puścić płasko wzdłuŜ metalowych ram pola.
• Zewrzeć zaciski 23, 24 i 25 listwy bezprzerwowych łączówek B nie uziemiając ich.
Zalecenia
bezpieczeństwa
NIEBEZPIECZEŃSTWO
RYZYKO PORAśENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, ŁUKU ELEKTRYCZNEGO,
POPARZENIA
• NIGDY nie wolno pozostawiać otwartego wtórnego uzwojenia przekładnika
prądowego. Wysokie napięcie które mogłoby zostać wygenerowane w takim obwodzie
mogłoby być niebezpieczne dla operatora i dla sprzętu.
• Nie odkręcać końcówek doprowadzeń wtórnego uzwojenia przekładnika prądowego
gdy przez mierzony kabel płynie prąd.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
Jeśli trzeba odłączyć wejściowe sygnały prądowe doprowadzone do urządzenia Sepam:
NIEBEZPIECZEŃSTWO
RYZYKO PORAśENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, ŁUKU ELEKTRYCZNEGO,
POPARZENIA
• Pracować w rękawicach ochronnych aby wykluczyć moŜliwość kontaktu z przewodem,
na który przypadkowo zostało podane napięcie.
• Wyciągnąć listwę bezprzerwowych łączówek B bez odłączania doprowadzonych do
niej przewodów. Bezprzerwowe łączówki tej listwy zapewniają ciągłość wtórnych
uzwojeń przekładników prądowych.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
Zalecane kable
Przekrój Ŝył kabli uŜytych do przyłączenia przekładników prądowych naleŜy dobierać wg
parametrów wtórnego uzwojenia danego przekładnika oraz długości danego kabla tak,
aby ograniczyć straty w kablu.
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji “Dobór przekładników prądowych” niŜej.
33
SEPAM Seria 10
4.8 Podłączanie przekładników prądowych ze zrównowaŜonym rdzeniem
Podłączanie
przekładników
prądowych ze
zrównowaŜonym
rdzeniem
Przekładniki prądowe ze zrównowaŜonym rdzeniem CSH120, CSH200 i GO110 zostały
specjalnie zaprojektowane do bezpośrednich pomiarów prądów zwarć doziemnych.
Stosuje się je w zabezpieczeniach Sepam pracujących z bardzo wysoką czułością.
MoŜna je podłączać do dwóch wejść o róŜnych czułościach:
• prądy wejściowe 2-240 A
• prądy wejściowe 0,2-24 A
Szczegółowe charakterystyki tych przekładników zostały przytoczone w sekcji pt.
“Przekładniki prądowe CSH120, CSH200 i GO110 ze zrównowaŜonym rdzeniem” niŜej.
Schemat
połączeń
34
Sposób podłączania przekładników prądowych ze zrównowaŜonym rdzeniem jako
czujników prądów zwarć doziemnych:
SEPAM seria 10
Przekładniki
prądowe ze
zrównowaŜonym
rdzeniem jako
czujniki prądów
zwarć
doziemnych
Wytyczne do
wykonywania
połączeń
Przekładnik prądu zwarcia doziemnego powinien reagować tylko na sumę prądów 3 faz,
tak więc naleŜy wyeliminować z pomiaru prąd przepływający przez ekran kabla
średniego napięcia. Aby to osiągnąć prąd ten przepuszcza się dwa razy przez
przekładnik w przeciwnych kierunkach, w wyniku czego jest on kompensowany.
Wymaga to połączenia końców ekranów kabli faz z ziemią przewodem, który wraca
przez przekładnik prądowy w kierunku przeciwnym do kierunku przechodzenia kabli. Ten
przewód nie moŜe zetknąć się z Ŝadną uziemioną częścią zanim nie przejdzie przez
przekładnik. Gdyby istniało takie ryzyko, zamiast przewodu uziemiającego bez izolacji
naleŜy uŜyć izolowanego kabla.
• Zewrzeć wtórne uzwojenie przekładnika z uziemieniem ochronnym pola rozdzielnicy,
na przykład łącząc z punktem uziemienia zacisk 21 lub 22 listwy bezprzerwowych
łączówek B.
• Kabel przyłączeniowy przekładnika puścić płasko wzdłuŜ metalowych ram pola.
• MoŜliwie najkrótszym przewodem zewrzeć ekran kabla przyłączeniowego
przekładnika z uziemieniem ochronnym pola.
• Nie uziemiać kabla przyłączeniowego przekładnika Ŝadnym innym sposobem.
UWAGA: Sumaryczna rezystancja kabla przyłączeniowego przekładnika nie moŜe
przekraczać 4 Ω (maksymalnie 20 m kabla z Ŝyłami o oporności 0,1 Ω/m).
Stosować skrętkę w ekranie splecionym z cynowanej miedzi i w osłonie zewnętrznej o
następujących parametrach:
2
przekrój Ŝyły
co najmniej 1 mm
oporność na jednostkę długości
nie więcej niŜ 0,1 Ω/m
wytrzymałość dielektryka
co najmniej 1000 V (700 V RMS)
35
SEPAM Seria 10
4.9 Podłączanie wejść logicznych i przekaźników wyjściowych
Zalecenia
bezpieczeństwa
NIEBEZPIECZEŃSTWO
WYSOKIE NAPIĘCIE
Nie dopuszczać do występowania na łączówkach listwy zasilania i listwy sygnałów I/O (A
i D) niebezpiecznych napięć obok napięć na elementach dostępnych (SELV, PELV lub
PEB). Wzajemna izolacja między zaciskami wejść logicznych i styków przekaźników
wyjściowych jest bardzo prosta.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
Podłączanie
przekaźników
wyjściowych
Styki przekaźników wyjściowych wszystkich urządzeń Sepam są niespolaryzowane.
OSTRZEśENIE
UTRATA OCHRONY LUB RYZYKO FAŁSZYWYCH ZADZIAŁAŃ ZABEZPIECZEŃ
W razie awarii zasilania lub przestawienia urządzenia Sepam w tryb fail-safe jego
funkcje ochronne przestają działać, w szczególności wszystkie styki przekaźników
wyjściowych powracają do swych normalnych pozycji. Sprawdzić czy ten tryb działania
oraz okablowanie przekaźnika alarmowego są zgodne z wymogami danej instalacji.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji moŜe spowodować obraŜenia lub
uszkodzenie sprzętu.
Podłączanie
wejść
logicznych
4 wejścia logiczne w urządzeniach Sepam seria 10 model A są niezaleŜne i
niespolaryzowane.
Napięcie zasilania urządzenia określa:
• zakres napięć wejściowych sygnałów logicznych
• próg dyskryminacji napięcia w wejściowych sygnałach logicznych
Odpowiednie wartości przytoczono w sekcji Wejścia logiczne na str. 247.
W urządzeniach Sepam seria 10 model A ••A i seria 10 model A ••E wejścia logiczne
naleŜy dostosować do rodzaju sygnałów wejściowych: AC lub DC. W tym celu rodzaj
sygnałów powinien być skonfigurowany na ekranie LOGIC INPUTS w menu
parametrów. Standardowo ustawione są sygnały DC (opcja V DC).
Wskazówki
36
Aby ograniczyć wpływ zakłóceń elektromagnetycznych, przewody sygnałowe danego
połączenia nie powinny tworzyć Ŝadnych pętli. Najlepiej gdy są one skręcone w skrętkę,
która gwarantuje bliską odległość przewodu wychodzącego i przewodu powrotnego na
całej długości połączenia.
SEPAM seria 10
4.10 Podłączanie portu komunikacyjnego
Wprowadzenie
Urządzenia Sepam seria 10 model A mogą komunikować się z urządzeniami
zewnętrznymi poprzez dwuprzewodowy port RS 485 EIA. Przyłączenie magistrali nie
wymaga Ŝadnych akcesoriów.
Schemat
połączeń
Wszystkie komunikujące się urządzenia łączy się łańcuchowo. Na końcu łańcucha linia
wymaga opornika dopasowującego:
zacisk sygnał
opis
1
C
masa (0 V interfejsu komunikacyjnego)
2
S
ekran (zacisk zwarty z zaciskiem uziemienia danego urządzenia)
3
D0
zacisk powinien być połączony z zaciskiem A (L–) portu nadrzędnego
4
D1
zacisk powinien być połączony z zaciskiem B (L+) portu nadrzędnego
Wytyczne do
wykonywania
połączeń
Zalecane kable
Liczba połączonych urządzeń Sepam nie moŜe przekraczać 31. Łączna długość kabla
łączącego urządzenia nie moŜe przekraczać 1300 m.
Ekran kabla łączyć jak najkrótszymi przewodami.
Zaciski 3 i 4 w listwie C ostatniego w łańcuchu urządzenia Sepam zewrzeć rezystorem
dopasowującym 150 Ω (nr kat. VW3A8306DR).
Stosować skrętkę w ekranie splecionym z cynowanej miedzi (minimalne pokrycie 85%) i w
osłonie zewnętrznej o następujących parametrach:
2
przekrój Ŝyły
co najmniej 0,22 mm
oporność na jednostkę długości
nie więcej niŜ 0,1 Ω/m
pojemność między przewodami
nie więcej niŜ 60 pF/m
pojemność przewodu do ekranu nie więcej niŜ 100 pF/m
37
SEPAM Seria 10
4.11 Dobór przekładników prądowych
Wprowadzenie
Sygnały prądów faz wymagane przez urządzenia Sepam mogą być dostarczane przez
standardowe przekładniki prądowe 1 A lub 5 A.
Zasady doboru
Przekładniki prądowe muszą być tak dobrane, aby nie nasycały się w zakresie prądów,
w którym jest wymagana dokładność ich sygnałów (minimum 5 In). Warunek, który musi
być spełniony przez prąd nasycenia Isaturation przekładnika zaleŜy od typu zwłoki
zastosowanej w zabezpieczeniu nadprądowym:
zwłoka
Informacje
praktyczne
warunek
określony
czas (DT)
Isaturation > 1,5 x nastawa (Is)
IDMT
Isaturation > 1,5 x mniejsza z dwóch
następujących wartości:
• Iscmax maksymalny prąd zwarciowy
w danej instalacji
• 20 x nastawa Is (zakres dynamiczny
krzywej IDMT)
ilustracja
Metoda obliczania prądu nasycenia zaleŜy od klasy dokładności przekładnika
prądowego.
Jeśli brak danych dotyczących nastaw, w większości sytuacji sprawdzają się
następujące wytyczne:
znamionowy
prąd uzwojenia
wtórnego Ins
1A
5A
Zasady
obliczania prądu
nasycenia w
przetwornikach
klasy P
znamionowe
obciąŜenie
VACT
2,5 VA
7,5 VA
klasa dokładności
i czynnik ją
ograniczający
5P20
5P20
oporność
oporność
uzwojenia
przewodów RW
wtórnego RCT
<3 Ω
0,075 Ω
<0,2 Ω
0,075 Ω
Przekładniki prądowe klasy P charakteryzuje się następującymi parametrami:
• Inp: znamionowy prąd uzwojenia pierwotnego (A)
• Ins: znamionowy prąd uzwojenia wtórnego (A)
• klasa dokładności wyraŜona jako procent 5P lub 10P, uzupełniona czynnikiem
ograniczającym dokładność FLP, typowo 5, 10, 15, 20 lub 30
• VACT: znamionowe obciąŜenie typowo 2,5/5/7,5/10/15/30 VA
• RCT: dopuszczalna oporność uzwojenia wtórnego (Ω)
Instalacja jest charakteryzowana przez oporność RW wnoszoną do wtórnego uzwojenia
przekładnika (doprowadzenia i oporność wejścia zabezpieczenia).
Jeśli faktyczne obciąŜenie przekładnika nie wykracza poza jego obciąŜenie znamionowe
2
tj. jeśli RW x Ins ≤ VACT to prąd nasycenia jest wyŜszy niŜ FLP x Inp.
Jeśli znana jest oporność RCT , to moŜna wyliczyć czynnik actualFLP uwzględniający
faktyczne obciąŜenie przekładnika:
Prąd nasycenia równa się actualFLP x Inp.
38
SEPAM seria 10
Przykład
obliczeń prądu
nasycenia dla
przetwornika
klasy P
Aby przetwornik o następujących parametrach:
przełoŜenie Inp=100 A / Ins=5 A
znamionowe obciąŜenie VACT=2,5 VA
klasa dokładności i czynnik FLP=5P20
oporność wtórnego uzwojenia RW =0,1 Ω
wykazywał prąd nasycenia nie mniejszy niŜ 2 kA czyli współczynnik FLP nie mniejszy
niŜ 20 (przy Inp=100 A), oporność jego obciąŜenia RW nie moŜe przekraczać
2
Taką oporność będzie miał ok. 12 metrowy przewód z Ŝyłami 2,5 mm wykonanymi z
materiału o oporności właściwej 8 Ω/km. W instalacji z doprowadzeniami o długości 50
metrów ich oporność RW wyniesie ok. 0,4 Ω, co spowoduje spadek faktycznego
współczynnika FLP do wartości:
i w konsekwencji spadek prądu nasycenia w takiej instalacji do ok. 800 A.
UWAGA: Impedancja wejść prądowych urządzeń Sepam wynosi poniŜej 0,004 Ω i
zazwyczaj jest pomijalnie mała wobec oporności przewodów
doprowadzających.
Zasady
obliczania prądu
nasycenia w
przetwornikach
klasy PX
Przekładniki prądowe klasy PX charakteryzuje się następującymi parametrami:
• Inp: znamionowy prąd uzwojenia pierwotnego (A)
• Ins: znamionowy prąd uzwojenia wtórnego (A)
• Vk: znamionowe napięcia początku nasycania
• RCT: dopuszczalna oporność uzwojenia wtórnego (Ω)
Prąd nasycenia Isaturation jest określony przez sumaryczną oporność w obwodzie
wtórnego uzwojenia przekładnika:
Przykłady
obliczeń prądu
nasycenia dla
przetworników
klasy PC
przełoŜenie
Vk
Rct
Rw
100 A/5 A
17.4 V
0,13 Ω
0,4 Ω
100 A/1 A
87.7 V
3,5 Ω
0,4 Ω
Isaturation
39
SEPAM Seria 10
4.12 Przekładniki prądowe CSH120, CSH200 i GO110 ze zrównowaŜonym
rdzeniem
Funkcja
Przekładniki prądowe ze zrównowaŜonym rdzeniem CSH120, CSH200 i GO110 zostały
specjalnie zaprojektowane do bezpośrednich pomiarów prądów zwarć doziemnych. Ze
względu na mała wytrzymałą izolację moŜna je stosować wyłącznie na izolowanych
kablach.
• CSH120 i CSH200 to przekładniki zamknięte o róŜnych średnicach wewnętrznych:
średnica wewnętrzna modelu CSH120 wynosi 120 mm
średnica wewnętrzna modelu CSH200 wynosi 196 mm
• GO110 to przekładnik dzielony p średnicy wewnętrznej 110 mm.
1 CSH200
2 CSH120
Parametry
Średnica wewnętrzna
Masa
Dokładność przy 20°C
Dokładność w zakresie –25…+70°C
PrzełoŜenie
Prąd dopuszczalny przez 1 s
Zakres temperatur pracy
Zakres temperatur przechowywania
40
3 GO110
CSH120
120 mm
0,6 kg
5%
<6%
CSH200
GO110
196 mm
110 mm
1,4 kg
3,2 kg
5%
< 0,5% (10,..250 A)
<6%
< 1,5% (10,..250 A)
470/1
20 kA
–25...+70°C
–40,..+85°C
SEPAM seria 10
Gabaryty
przekładników
CSH120 i
CSH200
Wymiar
A
B
D
E
F
H
J
K
L
CSH120, mm
120
164
44
190
80
40
166
65
35
CSH200, mm
196
256
46
274
120
60
254
104
37
Wymiar
A
110
B
224
C
92
D
76
E
16
F
44
Gabaryty
przekładnika
GO110
GO110 (mm)
Otwieranie
przekładnika
GO110
Aby zdemontować przekładnik prądowy typu G0110:
1. Odkręcić nakrętki T1 i wyjąć oba gwintowane kołki.
2. Odkręcić nakrętki T2 i wyjąć obie przetyczki.
Zamykanie
przekładnika
GO110
1. ZałoŜyć obie przetyczki i zabezpieczyć nakrętkami T2 dociągniętymi momentem 30 N•m.
2. ZałoŜyć oba gwintowane kołki T1 i zabezpieczyć nakrętkami T1 dociągniętymi momentem 70
Aby zamontować przekładnik prądowy typu G0110:
N•m.
41
SEPAM Seria 10
Zalecenia
bezpieczeństwa
NIEBEZPIECZEŃSTWO
RYZYKO PORAśENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, ŁUKU ELEKTRYCZNEGO,
POPARZENIA
• Omawiany tu sprzęt moŜe być instalowany wyłącznie przez wykwalifikowany personel.
Prace takie mogą być wykonywane dopiero po zapoznaniu się ze wszystkimi
zaleceniami bezpieczeństwa i całą dokumentacją techniczną.
• NIGDY nie wolno pracować samemu.
• Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac ze sprzętem wyłączyć całe zasilanie
uwzględniając moŜliwość zasilania wstecznego.
• Brak napięcia potwierdzać wskaźnikiem o odpowiednim napięciu znamionowym.
• Nie pozostawiać nie dokręconych śrub zacisków łączówek nawet jeśli nie są uŜywane.
• Prądy zwarć doziemnych moŜna mierzyć z bardzo wysoką czułością wyłącznie
przekładnikami prądowymi ze zrównowaŜonym rdzeniem CSH120, CSH200 i GO110,
• Przekładniki prądowe ze zrównowaŜonym rdzeniem moŜna instalować tylko na
izolowanych kablach (nie są one wyposaŜone w izolację dostosowaną do średnich
napięć).
• Kable o znamionowym napięciu powyŜej 1000 V muszą teŜ mieć zwarty ekran z
uziemieniem ochronnym.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
42
SEPAM seria 10
MontaŜ
Instrukcje montaŜu
Ilustracje
Przekładnik prądowy powinien
mieć wewnętrzną średnicę co
najmniej dwukrotnie większą niŜ
rozmiar wiązki kabli, którą
obejmuje.
Kable powinny być zgrupowane
w środku przekładnika w wiązkę
utrzymywaną na swoim miejscu
jakimiś uchwytami wykonanymi z
nieprzewodzącego materiału.
Kabli nie zaginać w pobliŜu
załoŜonego na nie przekładnika,
lecz przekładnik montować na na
prostym odcinku co najmniej dwa
razy dłuŜszym niŜ wewnętrzna
średnica przekładnika.
Przewód uziemiający końce
ekranów kabli średniego napięcia
musi być poprowadzony z
powrotem przez przekładnik
prądowy (w takim kierunku, aby
prądy płynące przez ekrany
kompensowały się w
przekładniku).
Podłączenia
typ
zaciski pod
śruby pod narzędzie
2
CSH 120, Przewody 1...2,5 mm zarobione na
CSH 200 długości 8 mm
2
Przewody 1,5...6 mm z podkładkami
GO110
o średnicy wewnętrznej 5 mm
M3,5
M5
wkrętak płaski
3,5 mm
klucz płaski do
nakrętek 5 mm
dociągać
momentem
0,8...1 N•m
30 N•m
43
SEPAM Seria 10
44
SEPAM seria 10
5 Eksploatacja
Spis treści
Interfejs uŜytkownika
Praca operatora
Nastawy
Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model N
Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model B
Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model A
52
54
56
60
63
67
45
SEPAM Seria 10
5.1 Interfejs uŜytkownika
Płyta czołowa
Interfejs uŜytkownika na płycie czołowej urządzenia Sepam składa się z wyświetlacza,
diod LED i klawiszy.
Odchylana i zamykana na klucz klapka moŜe ograniczyć moŜliwość zmiany konfiguracji
przez osoby nieupowaŜnione. Dwie pozycje klapki pokazano na ilustracji poniŜej:
Klapa zamknięta
Klapka otwarta
1 Wyświetlacz
2 Diody LED (sygnalizacja stanu)
3 Diody LED (sygnalizacja awarii)
4 Obszar przeznaczony na piktogramy wyjaśniające znaczenie diod LED
5 Przycisk resetujący urządzenie Sepam i wartość szczytowego zapotrzebowania
6 Etykieta identyfikująca
7 Uszczelka
8 Klawisze wyboru
9 Klawisz wyboru opcji menu i testowania diod LED
10 Piktogramy opcji menu
11 Wskaźnik wybranej opcji menu
12 Przedział baterii (tylko urządzenia Sepam seria 10 model A)
13 Odchylona klapka zabezpieczająca
14 Klawisz zatwierdzający (Enter)
15 Klawisz anulujący (Esc)
16 Klawisz inkrementujący/dekrementujący wartość nastawy
Diody LED
sygnalizacji
stanu
Diody LED sygnalizacji stanu informują o ogólnym stanie urządzenia Sepam:
Urządzenia Sepam seria 10
Piktogram
Kolor
Funkcja
model
ON
Zasilanie włączone
N
B
A
Zielony
Urządzenie niedostępne (w
B
A
N
Czerwony
trybie fail-safe)
śółty
46
Sesja komunikacyjna w toku
–
–
A
SEPAM seria 10
Wyświetlacz
Podświetlany ekran LCD.
KaŜda funkcja urządzenia Sepam jest na ekranie prezentowana w dwóch wierszach:
• pierwszy wiersz: symbole wartości elektrycznych lub nazwa funkcji
• drugi wiersz: pomierzone wartości lub parametry stowarzyszone z wybraną funkcją.
Skierowany w lewo trójkącik z lewej strony ekranu wskazuje piktogram wybranego
menu.
Organizacja
menu
Wszystkie dane dostępne w urządzeniu Sepam są podzielone na trzy zestawy (menu):
• Menu wartości pomiarowych (wyniki pomiarów prądów i zapisy dotyczące ostatnio
zaszłych zdarzeń).
• Menu ustawień funkcji zabezpieczających.
• Menu parametrów. Parametry pozwalają dostosować działanie urządzenia Sepam
do potrzeb występujących w konkretnym zastosowaniu. Wszystkie parametry mają
fabrycznie ustawione wartości standardowe (domyślne) i funkcje zabezpieczające
będą działać nawet jeśli nie wprowadzi się Ŝadnych innych wartości parametrów.
Zawartość tych zestawów zaleŜy od modelu urządzenia Sepam. Ekrany wyświetlane
przez poszczególne modele są pokazane na końcu niniejszego rozdziału.
• Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model N – str. 60
• Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model B – str. 63
• Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model A – str. 67
Wybór
poŜądanego
ekranu w menu
Krok
Czynność
1
Nacisnąć klawisz
aby wybrać (przesunąć trójkącik tak, aby wskazywał) jedno
z trzech następujących menu:
wartości pomiarowych
nastaw funkcji ochronnych
parametrów
2
Ekran
standardowy
Naciskać klawisz
lub
dopóki ekrany wybranego menu nie zostaną
przewinięte do ekranu poŜądanego.
Po 10 minutach od ostatniego naciśnięcia klawisza automatycznie zostanie
wyświetlony ekran standardowy, tj.:
• w urządzeniach Sepam seria 10 model N ekran wyświetlający prąd doziemny
• w urządzeniach Sepam seria 10 model B oraz A ekran wyświetlający prąd
fazowy.
47
SEPAM Seria 10
5.2 Praca operatora
Dostęp do
danych
Podczas normalnej eksploatacji gdy klapka ochronna jest zamknięta operator ma
dostęp do następujących danych i funkcji:
• wyniki pomiarów, parametry i nastawy funkcji zabezpieczających
• lokalne powiadomienia o ostatniej awarii:
miganie wskaźników diodowych
ekran sygnalizujący awarię na wyświetlaczu
• potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia o ostatniej awarii
• odczyt danych zapisanych po wystąpieniu ostatnich awarii
• resetowanie wartości szczytowego zapotrzebowania
• test diod sygnalizacyjnych i wyświetlacza.
Wyniki
pomiarów,
parametry i
nastawy
Operator moŜe odczytać wszelkie dane zapisane w pamięci urządzenia Sepam nawet
gdy klapka ochronna jest zamknięta.
JednakŜe przy zamkniętej klapce nie moŜna modyfikować wartości Ŝadnej nastawy ani
Ŝadnego parametru.
Lokalne
KaŜda wykryta awaria jest sygnalizowana lokalnie przez:
powiadomienie o • miganie diod aŜ do chwili potwierdzenia przyjęcia komunikatu o awarii
awarii
• wyświetlenie ekranu sygnalizującego awarię, który pozostanie na wyświetlaczu aŜ do
chwili naciśnięcia dowolnego klawisza.
Operator potwierdza przyjęcie komunikatu o awarii naciskając klawisz Reset.
Urządzenia Sepam seria 10 model A przyłączone do sieci komunikacyjnej:
• sygnalizują awarie ustawiając ustalony bit
• mogą wykonać polecenie potwierdzenia przyjęcia komunikatu o awarii nadesłane
zdalnie przez łącze komunikacyjne
Wskaźniki
diodowe
Sygnalizując awarię wskaźniki diodowe migają jak następuje.
Piktogram
Ext
Awaria
Urządzenia Sepam
seria 10 model
zadziałała ochrona nadprądowa fazy
–
B
A
zadziałała ochrona przeciw zwarciom doziemnym
N
B
A
zadziałała ochrona cieplna
–
B
A
wyzwolenie na polecenie z zewnątrz
–
–
A
W standardowym trybie pracy miganie wskaźników diodowych jest zatrzaskiwane. Jeśli
w trybie indywidualnym zatrzaskiwanie wyłączono, miganie ustanie z chwilą ustania
stanu awaryjnego.
Pierwsze 3 spośród powyŜszych diod mogą teŜ migać szybciej zanim zadziała
zabezpieczenie. Takie szybkie miganie wskazuje na przekroczenie progu:
Piktogram
Przekroczenie progu
Urządzenia Sepam
seria 10 model
ochrony nadprądowej fazy
–
B
A
ochrony przeciw zwarciom doziemnym
N
B
A
ochrony cieplnej
–
B
A
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji Wskaźniki diodowe na str. 143.
UWAGA: W indywidualnym trybie pracy nie moŜna stowarzyszać zabezpieczeń z
wyjściami przekaźników wyłączającymi wyłączniki (a moŜna na przykład z
wyjściami przekaźników sygnalizującymi alarm). W ten sposób dioda LED
moŜe być uaktywniona a wyłącznik nie wyłączony.
Piktogramy wskaźników diodowych moŜna dostosować do indywidualnych potrzeb
naklejając stosowne etykiety z prawej strony diod LED.
48
SEPAM seria 10
Ekrany z
komunikatami o
awariach
Ekrany z komunikatami o awariach informują operatora o szczegółach ostatniej awarii
wykrytej przez urządzenie Sepam. Treść tych komunikatów zaleŜy od konkretnego
modelu urządzenia.
Urządzenia Sepam seria 10 modele N i B
Urządzenia Sepam seria 10 model A
Pierwszy wiersz: nazwa ekranu
Pierwszy wiersz: nazwa ekranu oraz numer
w kolejce. Zdarzenia są numerowane od 0
do 99999 po czym z powrotem od 0,
Drugi wiersz: przewijane informacje o
awarii
• miejsce powstania awarii
• wartości prądów zmierzone w
momencie awarii
Drugi wiersz: przewijane informacje o
awarii
• miejsce powstania awarii
• data i godzina awarii
• wartości prądów zmierzone w
momencie awarii
Operator moŜe przejrzeć pozostałe ekrany posługując się klawiszem
,
lub
W wyniku uŜycia któregokolwiek z tych klawiszy ekran z komunikatem o awarii zniknie,
lecz – jako ekran ostatnio zanotowanej awarii – nadal będzie dostępny w menu wyników
pomiarów.
Potwierdzanie
przyjęcia
komunikatu o
awarii
Naciśnięcie klawisza Reset stanowi lokalne potwierdzenie przyjęcia komunikatu o awarii
i spowoduje:
• zwolnienie zatrzaśniętych przekaźników wyjściowych (ich zresetowanie)
• zgaszenie wskaźników diodowych
• skasowanie ekranu awarii.
Po potwierdzeniu przyjęcia komunikatu o awarii urządzenia Sepam wyświetli ekran który
był wyświetlony tuŜ przed wystąpieniem awarii.
Odczyt zapisów
ostatnich awarii
• Urządzenia Sepam seria 10 modele N i B zapisują dane ostatniej awarii.
• Urządzenia Sepam seria 10 model A zapisują dane ostatnich 5 awarii.
Te dostępne w menu wyników pomiarów zapisy są prezentowane w identyczny sposób
jak bieŜące awarie.
Resetowanie
Wartości szczytowych prądów faz resetuje się następująco:
wartości
szczytowego
Czynność
Krok
zapotrzebowania 1 Wyświetlić ekran z wartościami szczytowego zapotrzebowania na prąd faz.
2 Na 2 sekundy wcisnąć klawisz Reset – wartości szczytowe zostaną wyzerowane.
Test diod
Pozwala zweryfikować poprawną pracę wszystkich segmentów wyświetlacza oraz
sygnalizacyjnych wszystkich diod sygnalizacyjnych. Aby wykonać test, na 2 sekundy wcisnąć klawisz
i wyświetlacza
Test baterii
.
Baterie są stosowane tylko w urządzeniach Sepam seria 10 model A do podtrzymania
zasilania wbudowanego zegara w razie awarii zasilania zewnętrznego. Bateria nie jest
potrzebna dla działania funkcji zabezpieczających..
Aby sprawdzić stan baterii, na 2…3 sekundy wcisnąć klawisz Reset. 4 czerwone
wskaźniki diodowe powinny przez cały czas testu wyraźnie świecić bez tendencji do
przygasania. Jeśli światło przygasa, naleŜy wymienić baterię na nową. Stosowne
instrukcje moŜna znaleźć w sekcji „Wymiana baterii w urządzeniach Sepam seria 10
model A” na str.237.
49
SEPAM Seria 10
5.3 Nastawy
Dostęp do
parametrów i
nastaw
Parametry i nastawy funkcji ochronnych urządzeń Sepam moŜna modyfikować
klawiszami dostępnymi po otwarciu ochronnej klapki. Wszystkie parametry i nastawy
podzielono na dwa następujące zestawy:
• menu nastaw funkcji ochronnych gromadzi istotne ustawienia funkcji ochronnych
• menu parametrów gromadzi parametry, za pomocą których działanie urządzeń
Sepam moŜna dostosowywać do wymogów konkretnego zastosowania.
Ochrona
Standardowo parametry i ustawienia funkcji zabezpieczających moŜna w urządzeniu
ustawień hasłem Sepam modyfikować bez podawania hasła. Jednak istnieje moŜliwość ochrony dostępu
do ustawień hasłem. MoŜliwość tę włącza się w menu parametrów.
Jeśli w trakcie prób zdawczo-odbiorczych ochrona taka została włączona, urządzenie
Sepam poprosi o podanie hasła w reakcji na pierwsze naciśnięcie klawisza
. Hasło
musi być 4-cyfrową liczbą, zob. „Wprowadzanie hasła autoryzacji do zmiany ustawień”
niŜej.
Po podaniu prawidłowego hasła uŜytkownik moŜe dowolnie modyfikować ustawienia.
Jeśli przez 10 minut nie zostanie naciśnięty Ŝaden klawisz, przy następnej próbie
urządzenie poprosi o ponowne wprowadzenie hasła.
Ustawianie
parametrów
Procedura ustawiania parametrów i nastaw funkcji zabezpieczających:
Czynność
Krok
1
Posługując się klawiszem
i/lub
parametry mają zostać ustawione.
2
Nacisnąć klawisz
wyświetlić ekran funkcji, której
• Jeśli ochrona dostępu hasłem jest wyłączona, zacznie migać pierwszy parametr
ustawianej funkcji, co oznacza, Ŝe został on wybrany i moŜna przystąpić do jego
modyfikacji.
• W przeciwnym przypadku zostanie wyświetlony ekran wprowadzania hasła, zob.
niŜej.
3
Posługując się klawiszami
wybrać parametr, który ma zostać ustawiony.
Oznaczenie wybranego parametru zacznie migać.
4
Posługując się klawiszami
poŜądanej.
przewinąć listę wartości parametru do wartości
UWAGI:
• Klawisz +/– moŜna sukcesywnie naciskać aby przewijać listę wartości po jednej
pozycji w górę/w dół, bądź teŜ trzymać wciśnięty aby przyspieszyć przewijanie.
• Naciskając klawisze
moŜna porzucić procedurę ustawiania wartości
wybranego parametru i przejść do parametru poprzedniego/następnego.
50
5
Po wyświetleniu poŜądanej wartości ustawianego parametru zatwierdzić ją
naciskając klawisz
. Oznaczenie parametru przestanie migać. Naciskając
klawisz
moŜna teŜ porzucić procedurę (oznaczenie wybranego parametru takŜe
przestanie migać).
6
Jeśli ustawiany był ostatni parametr danej funkcji, klawiszami
moŜna
przejść na ekran innej funkcji. W przeciwnym przypadku zacznie migać oznaczenie
następnego parametru funkcji i procedurę moŜna kontynuować poczynając od
kroku 4.
SEPAM seria 10
Wprowadzanie
hasła
autoryzacji
do zmiany
ustawień
KaŜdą z czterech cyfr hasła wprowadza się osobno. Procedura:
Czynność
Krok
1
Pojawia się ekran:
Miga pierwszy znak (0).
Włączanie
ochrony
ustawień
hasłem
2
Klawiszami
przewinąć zero do pierwszej cyfry hasła.
3
Nacisnąć klawisz
aby wprowadzić wybraną cyfrę. Migające zero zostanie
zastąpione przez gwiazdkę, zacznie migać następny znak bezpośrednio z prawej.
4
Powtórzyć kroki 2 i 3 aŜ zostaną wprowadzone wszystkie cztery cyfry hasła.
5
Jeśli hasło zostało wprowadzone poprawnie, pojawi się ekran konfigurowanej
funkcji i moŜna przystąpić do ustawiania jej parametrów lub nastaw. W
przeciwnym przypadku na krótki czas pojawi się komunikat PASSWORD NOT OK,
po czym ekran konfigurowanej funkcji.
Mechanizm ochrony ustawień hasłem włącza się podczas testów zdawczo-odbiorczych.
Czynność
Krok
1
Klawiszami
2
Nacisnąć klawisz
wybrać ekran ustawiania hasła z menu parametrów:
Miga napis NO PASSWORD.
3
Nacisnąć klawisze
, następnie klawisz
. Pojawi się wezwanie do
zdefiniowania hasła. Procedurę definiowania hasła przytoczono w następnej
sekcji.
51
SEPAM Seria 10
Definiowanie
hasła
KaŜdą z czterech cyfr hasła wprowadza się osobno. Definiowane hasło musi być
wprowadzone dwukrotnie aby uniknąć pomyłek. Procedura:
Krok
Czynność
1
Nacisnąć klawisz
aŜ zacznie migać pierwszy znak (0).
2
Klawiszami
przewinąć zero do pierwszej cyfry hasła.
3
Nacisnąć klawisz
aby wprowadzić wybraną cyfrę. Migające zero zostanie
zastąpione przez gwiazdkę, zacznie migać następny znak bezpośrednio z prawej.
4
Powtórzyć kroki 2 i 3 aŜ zostaną wprowadzone wszystkie cztery cyfry hasła.
5
Pojawi się wezwanie do ponownego wprowadzenia hasła:
Powtórzyć kroki 1-4 procedury.
6
Wyłączanie
hasła
Jeśli oba wprowadzone hasła były identyczne na krótki czas pojawi się komunikat
PASSWORD SET i od tej pory zdefiniowane hasło będzie aktywne. W przeciwnym
przypadku na krótki czas pojawi się komunikat CONFIRMATION ERROR.
Procedura wyłączania hasła:
Krok
Czynność
1
Klawiszami
wybrać ekran ustawiania hasła z menu parametrów:
2
Nacisnąć klawisz
. Pojawi się wezwanie do wprowadzenia hasła autoryzacji do
wprowadzania zmian. Wprowadzić hasło wg procedury podanej wyŜej w sekcji
„Wprowadzanie hasła autoryzacji do zmiany ustawień” .
3
Jeśli hasło zostało wprowadzone poprawnie, ponownie pojawi się ekran SET
PASSWORD. Klawiszami
wybrać opcję NO PASSWORD i zatwierdzić ją
klawiszem
. Od tej pory hasło nie będzie wymagane.
W przeciwnym przypadku na krótki czas pojawi się komunikat PASSWORD NOT
OK, po czym ponownie ekran wyświetlony w kroku 1.
Zgubione hasło
52
W razie utraty uaktywnionego hasła naleŜy odczytać numer seryjny z płyty czołowej
urządzenia Sepam I skontaktować się z lokalnym serwisem firmy Schneider Electric.
SEPAM seria 10
Resetowanie
zuŜytej
pojemności
cieplnej
ZuŜyta pojemność cieplna zliczana dla celów ochrony przed przeciąŜeniem cieplnym
moŜe zostać zresetowana przez uŜytkownika w celu:
• umoŜliwienia ponownego załączenia wyłącznika wyłączonego wskutek zadziałania
zabezpieczenia cieplnego bez odczekiwania czasu normalnie wymaganego na
schłodzenie
• zadziałania zabezpieczenia cieplnego z opóźnieniem w stosunku do momentu
przekroczenia nastawy alarmowej.
Dostęp do funkcji resetowania zliczonej pojemności cieplnej jest chroniony tym samym
hasłem co dostęp do ustawień funkcji zabezpieczających.
Metoda
resetowania
Procedura resetowania zuŜytej pojemności cieplnej:
Krok
Czynność
1
W menu nastaw funkcji ochronnych wyświetlić ekran THERMAL 49 2 (widnieje na
nim wartość zliczonej przez urządzenie Sepam zuŜytej pojemności cieplnej).
2
Nacisnąć klawisz : Jeśli dostęp do ustawień nie jest chroniony hasłem, nastawa
alarmu termicznego zacznie migać co oznacza, Ŝe została ona wybrany i moŜna
przystąpić do jej modyfikacji. W przeciwnym przypadku pojawi się ekran
wprowadzania hasła. Wprowadzić hasło.
3
Klawiszem
migać).
4
Nacisnąć klawisz
aby zresetować wartość zuŜytej pojemności cieplnej.
5
Nacisnąć klawisz
aby zresetować wartość zuŜytej pojemności cieplnej.
wybrać aktualną wartość zuŜytej pojemności cieplnej (zacznie ona
53
SEPAM Seria 10
5.4 Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model N
Menu wartości
pomiarowych
1
Prąd doziemny. Ekran wyświetlany standardowo przez
wszystkie urządzenia Sepam seria 10 model N.
2
Dane opisujące ostatnią awarię. Ekran nie wyświetlany
dopóki jakaś awaria nie zostanie zapisana.
1a
Pozwala ustawić parametry przekładnika prądu
doziemnego lub fazowych (suma IO) w urządzeniach
Sepam seria 10 model N 11•
• znamionowy prąd pierwotny INO lub IN
• znamionowy prąd wtórny 1 A lub 5 A
1b
Pozwala wybrać zakres pomiarowy przekładnika ze
zrównowaŜonym rdzeniem (prądy zwarć doziemnych) w
urządzeniach Sepam seria 10 model N 13•
2
Pozwala wybrać częstotliwość sieci
3
Pozwala ustawić nastawy dolnego progu ochrony przeciw
zwarciom doziemnym:
• krzywa wyzwalania
• nastawa
• zwłoka
4
Pozwala ustawić nastawy górnego progu ochrony przeciw
zwarciom doziemnym:
• krzywa wyzwalania
• nastawa
• zwłoka
Menu nastaw
funkcji
ochronnych
54
SEPAM seria 10
Menu
parametrów w
standardowym
trybie pracy
1
Pozwala wybrać język wyświetlanych komunikatów
2
Pozwala uaktywnić czas resetu funkcji ochrony przeciw
zwarciom doziemnym
3
Pozwala zdefiniować i uaktywnić hasło dostępu
4
Wyświetla stan przekaźników wyjściowych O1, O2, O3
(pierwsza, druga, trzecia cyfra)
0 = off 1=on
5
Wyświetla numer wersji oprogramowania zainstalowanego
w danym urządzeniu
6
Pozwala wybrać tryb pracy urządzenia (standardowy/
indywidualny)
55
SEPAM Seria 10
Menu
parametrów w
indywidualnym
trybie pracy
56
W indywidualnym trybie pracy mogą wystąpić ekrany dodatkowe stosowane do:
• stowarzyszania funkcji z przekaźnikami wyjściowymi i wskaźnikami diodowymi
• konfigurowania trybu pracy przekaźników wyjściowych i wskaźników diodowych (z
zatrzaskiwaniem / bez zatrzaskiwania)
• inwersji wyjść przekaźników.
7
Pozwala wybrać funkcję przekaźnika O1
8
Pozwala wybrać funkcję przekaźnika O2
9
Pozwala wybrać funkcję przekaźnika O3
10
Pozwala wybrać tryb pracy przekaźników (z
zatrzaskiwaniem / bez zatrzaskiwania)
11
Pozwala wybrać tryb pracy przekaźników z inwersją wyjść
12
Pozwala wybrać tryb pracy wskaźników diodowych (z
zatrzaskiwaniem / bez zatrzaskiwania)
SEPAM seria 10
5.5 Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model B
Menu wartości
pomiarowych
1
ZaleŜnie od ustawienia IA IC lub IA IB IC funkcji I DISPLAY
wyświetla prądy dwóch lub trzech faz. Ekran wyświetlany
standardowo przez wszystkie urządzenia Sepam seria 10
model B.
2
Wyświetla prąd doziemny.
3
ZaleŜnie od ustawienia IA IC lub IA IB IC funkcji I DISPLAY
wyświetla szczytowe prądy dwóch lub trzech faz.
4
Wyświetla dane opisujące ostatnią awarię. Ekran nie
wyświetlany dopóki jakaś awaria nie zostanie zapamiętana.
57
SEPAM Seria 10
Menu nastaw
funkcji
ochronnych
58
1
Wyświetla i pozwala ustawić parametry przekładników
prądów faz:
• znamionowy prąd pierwotny IN
• znamionowy prąd wtórny 1 A lub 5 A
2a
Pozwala ustawić parametry przekładnika prądu
doziemnego lub prądów fazowych (suma IO) w
urządzeniach Sepam seria 10 modele B 31•, B 41• B 42
• znamionowy prąd pierwotny INO lub IN
• znamionowy prąd wtórny 1 A lub 5 A
2b
Pozwala wybrać zakres pomiarowy 0,2-24 A lub 2-240 A
przekładników ze zrównowaŜonym rdzeniem (prądy zwarć
doziemnych) w urządzeniach Sepam seria 10 model B 43•
2c
Pozwala wybrać przełoŜenie przekładnika prądowego
prądów doziemnych (w zakresie 15…200) w urządzeniach
Sepam seria 10 model B 42E certyfikowanych wg GOST
3
Pozwala wybrać częstotliwość sieci
4
Pozwala ustawić nastawy dolnego progu nadprądowych
zabezpieczeń faz:
• krzywa wyzwalania
• prąd progu
• zwłoka
5
Pozwala ustawić górne nastawy zabezpieczeń
nadprądowych faz:
• krzywa wyzwalania
• prąd progu
• zwłoka
6
Pozwala ustawić nastawy dolnego progu ochrony przeciw
zwarciom doziemnym:
• krzywa wyzwalania
• prąd progu
• zwłoka
7
Pozwala ustawić nastawy górnego progu ochrony przeciw
zwarciom doziemnym:
• krzywa wyzwalania
• prąd progu
• zwłoka
8
Pozwala ustawić parametry wyzwalania zabezpieczenia
cieplnego:
• aktywacja
• maksymalny dopuszczalny prąd ciągły
• stała czasu chronionego sprzętu
9
Pozwala ustawić parametry alarmów zabezpieczenia
cieplnego:
• nastawa wyraŜona jako procent wyliczonej wykorzystanej
pojemności cieplnej
• wyliczona wykorzystana pojemność cieplna (wyświetlanie
0,..99,9% i reset)
SEPAM seria 10
Menu
parametrów w
standardowym
trybie pracy
1
Pozwala wybrać język wyświetlanych komunikatów
2
Pozwala wybrać liczbę faz, których prądy mają być
wyświetlane w urządzeniach Sepam seria 10 model B 4••
(opcja IA IB lub IA IB IC)
3
Pozwala wybrać czas, który ma być przeszukiwany przez
funkcję wyświetlania zapotrzebowania szczytowego
4
Pozwala ustawić parametry udarów prądowych, które
powinny być tolerowane przez nadprądowe zabezpieczenia
faz:
• aktywacja i sposób działania
• procent prądu nominalnego, poniŜej którego
zabezpieczenie nie powinno zadziałać
• czas trwania udaru
5
Pozwala ustawić parametry udarów prądowych, które
powinny być tolerowane przez zabezpieczenia przeciw
zwarciom doziemnym:
• aktywacja i sposób działania
• procent prądu nominalnego, poniŜej którego
zabezpieczenie nie powinno zadziałać (lub ograniczenie
H2 w urządzeniach Sepam seria 10 modele B 41• i B
42•)
• czas trwania udaru
6
Pozwala uaktywnić czas resetu funkcji ochrony przeciw
zwarciom doziemnym
7
Pozwala zdefiniować i uaktywnić hasło dostępu
8
Wyświetla stan przekaźników wyjściowych O1, O2, O3
(pierwsza, druga, trzecia cyfra)
0 = off 1=on
9
Wyświetla numer wersji oprogramowania zainstalowanego
w danym urządzeniu
10
Pozwala wybrać tryb pracy urządzenia (standardowy/
indywidualny)
59
SEPAM Seria 10
Menu
parametrów w
indywidualnym
trybie pracy
60
W indywidualnym trybie pracy mogą wystąpić ekrany dodatkowe stosowane do:
• stowarzyszania funkcji z przekaźnikami wyjściowymi i wskaźnikami diodowymi
• konfigurowania trybu pracy przekaźników wyjściowych i wskaźników diodowych (z
zatrzaskiwaniem / bez zatrzaskiwania)
• inwersji wyjść przekaźników.
11
Pozwala wybrać funkcję przekaźnika O1
12
Pozwala wybrać funkcję przekaźnika O2
13
Pozwala wybrać funkcję przekaźnika O3
14
Pozwala wybrać tryb pracy przekaźników (z
zatrzaskiwaniem / bez zatrzaskiwania)
15
Pozwala wybrać tryb pracy przekaźników z inwersją wyjść
16
Pozwala wybrać tryb pracy (z zatrzaskiwaniem / bez
zatrzaskiwania) dwóch wskaźników diodowych:
• zwarcie fazowe
• zwarcie doziemne
17
Pozwala wybrać tryb pracy (z zatrzaskiwaniem / bez
zatrzaskiwania) wskaźnika zabezpieczenia cieplnego
SEPAM seria 10
5.6 Ekrany wyświetlane przez urządzenia Sepam seria 10 model A
Menu wartości
pomiarowych
1
ZaleŜnie od ustawienia IA IC lub IA IB IC funkcji I DISPLAY
wyświetla prądy dwóch lub trzech faz. Ekran wyświetlany
standardowo przez wszystkie urządzenia Sepam seria 10
model A.
2
Wyświetla prąd doziemny.
3
ZaleŜnie od ustawienia IA IC lub IA IB IC funkcji I DISPLAY
wyświetla szczytowe prądy dwóch lub trzech faz.
4
Wyświetla dane opisujące ostatnią (n) awarię. Ekran nie
wyświetlany dopóki jakaś awaria nie zostanie zapamiętana.
5
Wyświetla dane opisujące przedostatnią (n-1) awarię. Ekran
nie wyświetlany dopóki nie zostaną zapamiętane 2 awarie.
6
Wyświetla dane opisujące awarię o numerze kolejnym n-2.
Ekran nie wyświetlany dopóki nie zostaną zapamiętane 3
awarie.
7
Wyświetla dane opisujące awarię o numerze kolejnym n-3.
Ekran nie wyświetlany dopóki nie zostaną zapamiętane 4
awarie.
8
Wyświetla dane opisujące awarię numerze kolejnym n-4.
Ekran nie wyświetlany dopóki nie zostanie zapamiętanych 5
awarii.
61
SEPAM Seria 10
Menu nastaw
funkcji
ochronnych
62
1
Wyświetla i pozwala ustawić parametry przekładników
prądów faz:
• znamionowy prąd pierwotny IN
• znamionowy prąd wtórny 1 A lub 5 A
2a
Pozwala ustawić parametry przekładnika prądu
doziemnego lub prądów fazowych (suma IO) w
urządzeniach Sepam seria 10 modele A 41• oraz A 42•
• znamionowy prąd pierwotny INO lub IN
• znamionowy prąd wtórny 1 A lub 5 A
2b
Pozwala wybrać zakres pomiarowy 0,2-24 A lub 2-240 A
przekładników ze zrównowaŜonym rdzeniem (prądy zwarć
doziemnych) w urządzeniach Sepam seria 10 model A 43•
2c
Pozwala wybrać przełoŜenie przekładnika prądowego
prądów doziemnych (w zakresie 15…200) w urządzeniach
Sepam seria 10 modele A 42E oraz A 42F certyfikowanych
wg GOST
3
Pozwala wybrać częstotliwość sieci
4
Pozwala ustawić dolne nastawy nadprądowych
zabezpieczeń faz:
• sposób (krzywa) działania
• nastawa
• opóźnienie
5
Pozwala ustawić górne nastawy nadprądowych
zabezpieczeń faz:
• sposób (krzywa) działania
• nastawa
• opóźnienie
6
Pozwala ustawić dolne nastawy ochrony przeciw zwarciom
doziemnym:
• sposób (krzywa) działania
• nastawa
• opóźnienie
7
Pozwala ustawić górne nastawy ochrony przeciw zwarciom
doziemnym:
• sposób (krzywa) działania
• nastawa
• opóźnienie
8
Pozwala ustawić parametry wyzwalania zabezpieczenia
cieplnego:
• aktywacja
• maksymalny dopuszczalny prąd ciągły
• stała czasu chronionego sprzętu
9
Pozwala ustawić parametry alarmów zabezpieczenia
cieplnego:
• nastawa wyraŜona jako procent wyliczonej wykorzystanej
pojemności cieplnej
• wyliczona wykorzystana pojemność cieplna (wyświetlanie
0,..99,9% i reset)
SEPAM seria 10
Menu
parametrów w
standardowym
trybie pracy
1
Pozwala wybrać język wyświetlanych komunikatów
2
Pozwala wybrać liczbę faz, których prądy mają być
wyświetlane w urządzeniach Sepam seria 10 model A 4••
(opcja IA IB lub IA IB IC)
3
Pozwala wybrać czas, który ma być przeszukiwany przez
funkcję wyświetlania zapotrzebowania szczytowego
4
Pozwala wybrać protokół komunikacyjny Modbus albo IEC
60870-5-103
5a
Pozwala ustawić parametry protokołu komunikacyjnego
Modbus (po jego wybraniu na ekranie 4):
• adres
• tempo transmisji
• parzystość
• tryb zdalnego sterowania bezpośredni albo potwierdzony
(SBO)
5b
Pozwala ustawić parametry protokołu komunikacyjnego IEC
60870-5-103 (po jego wybraniu na ekranie 4):
• adres
• tempo transmisji
• parzystość
6
Pozwala ustawić parametry udarów prądowych, które
powinny być tolerowane przez nadprądowe zabezpieczenia
faz:
• aktywacja i sposób działania
• procent prądu nominalnego, poniŜej którego
zabezpieczenie nie powinno zadziałać
• czas trwania udaru
7
Pozwala ustawić parametry udarów prądowych, które
powinny być tolerowane przez zabezpieczenia przeciw
zwarciom doziemnym:
• aktywacja i sposób działania
• procent prądu nominalnego, poniŜej którego
zabezpieczenie nie powinno zadziałać (lub ograniczenie
H2 w urządzeniach Sepam seria 10 modele A41• i A42•)
• czas trwania udaru
8
Pozwala uaktywnić czas resetu funkcji ochrony przeciw
zwarciom doziemnym
9
Nadzór nad obwodem odłączającym (funkcja TCS):
• Uaktywnienie funkcji TCS
• Powiadamianie o awarii TCS lub pozycji wyłącznika
10
Pozwala ustawić bieŜącą datę (rok, miesiąc, dzień)
63
SEPAM Seria 10
11
Pozwala ustawić bieŜący czas (godzina, minuta, sekunda)
12
Pozwala wybrać rodzaj zasilania (AC lub DC) urządzeń
Sepam seria 10 modele A ••A i A ••E
13
Pozwala wybrać sposób reagowania na Ŝądania przejścia w
tryb sterowania zdalnego gdy urządzenie Sepam pracuje w
trybie lokalnym (Ŝądania będą realizowane lub odrzucane)
14
Pozwala zdefiniować i uaktywnić hasło dostępu
15
Wyświetla stan wejść logicznych I1, I2, I3, I4 (pierwsza,
druga, trzecia, czwarta cyfra)
0 = off 1=on
16
Wyświetla stan przekaźników wyjściowych O1, O2, O3
(pierwsza, druga, trzecia cyfra)
0 = off 1=on
64
17
Wyświetla numer wersji oprogramowania zainstalowanego
w danym urządzeniu
18
Pozwala wybrać tryb pracy urządzenia (standardowy/
indywidualny)
SEPAM seria 10
Menu
parametrów w
indywidualnym
trybie pracy
W indywidualnym trybie pracy mogą wystąpić ekrany dodatkowe stosowane do:
• stowarzyszania funkcji z przekaźnikami wyjściowymi i wskaźnikami diodowymi
• konfigurowania trybu pracy przekaźników wyjściowych i wskaźników diodowych (z
zatrzaskiwaniem / bez zatrzaskiwania)
• inwersji wyjść przekaźników.
19
Pozwala wybrać funkcję przekaźnika O1
20
Pozwala wybrać funkcję przekaźnika O2
21
Pozwala wybrać funkcję przekaźnika O3
22
Pozwala wybrać funkcję przekaźnika O5
23
Pozwala wybrać funkcję przekaźnika O6
24
Pozwala wybrać tryb pracy przekaźników (z
zatrzaskiwaniem / bez zatrzaskiwania)
25
Pozwala wybrać tryb pracy przekaźników z inwersją wyjść
26
Pozwala wybrać funkcję wejścia logicznego I3
27
Pozwala wybrać funkcję wejścia logicznego I4
28
Pozwala wybrać tryb pracy (z zatrzaskiwaniem / bez
zatrzaskiwania) dwóch wskaźników diodowych:
• zwarcie fazowe
• zwarcie doziemne
29
Pozwala wybrać tryb pracy (z zatrzaskiwaniem / bez
zatrzaskiwania) wskaźnika zabezpieczenia cieplnego
65
SEPAM Seria 10
66
30
Zapasowe dolne nastawy zabezpieczeń nadprądowych faz
(ustawienia związane z wykorzystaniem zewnętrznych
sygnałów logicznych):
• sposób (krzywa) działania (tylko wyświetla)
• nastawa (tylko wyświetla)
• opóźnienie (pozwala ustawić)
31
Zapasowe górne nastawy zabezpieczeń nadprądowych faz
(ustawienia związane z wykorzystaniem zewnętrznych
sygnałów logicznych):
• sposób (krzywa) działania (tylko wyświetla)
• nastawa (tylko wyświetla)
• opóźnienie (pozwala ustawić)
32
Zapasowe dolne nastawy ochrony przeciw zwarciom
doziemnym (ustawienia związane z wykorzystaniem
zewnętrznych sygnałów logicznych):
• sposób (krzywa) działania (tylko wyświetla)
• nastawa (tylko wyświetla)
• opóźnienie (pozwala ustawić)
33
Zapasowe górne nastawy ochrony przeciw zwarciom
doziemnym (ustawienia związane z wykorzystaniem
zewnętrznych sygnałów logicznych):
• sposób (krzywa) działania (tylko wyświetla)
• nastawa (tylko wyświetla)
• opóźnienie (pozwala ustawić)
SEPAM seria 10
6 Funkcje i ich parametry
Spis treści
Zasady ogólne
Definicje symboli
PrzełoŜenia przekładników prądów faz
PrzełoŜenie przekładnika prądów doziemnych / ze zrównowaŜonym rdzeniem
Częstotliwość sieci
Ochrona nadprądowa faz (ANSI 50-51)
Ochrona przeciw zwarciom doziemnym (ANSI 50N-51N)
Krzywe wyzwalania zabezpieczeń nadprądowych
Tolerancja zabezpieczeń faz na udary prądowe (I)
Tolerancja zabezpieczeń przeciw zwarciom doziemnym na udary prądowe (Io)
Ochrona cieplna (ANSI 49 RMS)
Sterowanie wyłącznikami
Wyzwalanie zewnętrzne
Dyskryminacja logiczna (ANSI 68)
Pomiar prądów faz
Pomiar prądów zwarć doziemnych
Wyznaczanie szczytowych wartości prądów faz
Zapis ostatniej awarii
Zapisy ostatnich pięciu zdarzeń (wraz z ich datami/godzinami)
Język wyświetlanych komunikatów
Liczba wyświetlonych prądów faz
Łączność
Funkcja TCS (nadzór nad układem wyzwalającym)
Ustawianie daty i godziny
Napięcia na wejściach logicznych
Kontrola sterowanie lokalne/zdalne
Hasło
Wyświetlanie stanu wejść logicznych
Wyświetlanie stanu przekaźników wyjściowych
Przekaźnik alarmowy
Wskaźniki diodowe na płycie czołowej
Potwierdzanie przyjęcia komunikatu o awarii
74
75
77
78
79
80
84
90
101
104
108
116
119
120
124
125
126
127
128
129
130
131
134
136
137
138
139
140
141
142
143
144
67
SEPAM Seria 10
6.1 Zasady ogólne
Wprowadzenie
W niniejszym rozdziale opisano funkcje zabezpieczające, stowarzyszone z nimi funkcje
dodatkowe oraz parametry wymagane do odbioru technicznego.
Dane te zostały zorganizowane w trzy opisane niŜej zestawy (menu).
Menu wartości
pomiarowych
Wyniki pomiarów prądów i zapisy dotyczące ostatnio zaszłych zdarzeń. Są to dane tylko
do odczytu (nie moŜna ich modyfikować).
Menu nastaw
Ustawienia istotne dla funkcji pomiarowych i zabezpieczających. Są dobierane według
technicznych parametrów chronionej instalacji i muszą zostać zaimplementowane
podczas technicznych odbiorów urządzeń Sepam.
Menu
parametrów
Parametry i funkcje dodatkowe pozwalające dostosować działanie urządzeń Sepam do
potrzeb występujących w konkretnym zastosowaniu. Wszystkie parametry mają
fabrycznie ustawione wartości standardowe (domyślne) i funkcje zabezpieczające będą
działać nawet jeśli nie wprowadzi się Ŝadnych innych wartości parametrów.
Standardowy tryb pracy a indywidualny tryb pracy
Na ekranie I/O ASSIGN w menu parametrów moŜna wybrać standardowy lub
indywidualny tryb pracy. Tryb ten określa sposób działania przekaźników wyjściowych,
wejść logicznych i wskaźników diodowych.
W trybie standardowym elementy te pracują standardowo i w menu parametrów nie
pojawiają się ekrany pozwalające dostosować ich działanie. Synoptyczne schematy
działania urządzeń Sepam w trybie standardowym pokazano w sekcji „Schematy
synoptyczne” na str.15.
Trybu indywidualnego uŜywa się do modyfikowania sposobu działania przekaźników
wyjściowych, wejść logicznych i wskaźników diodowych – w menu parametrów pojawiają
się ekrany pozwalające dostosować ich działanie. Tryb ten opisano w osobnym rozdziale
7 pt. „Indywidualny tryb pracy” (str.145).
Które sekcje
dotyczą których
modeli urządzeń
Sepam
Na początku kaŜdej sekcji niniejszego rozdziału zamieszczono trzyliterowy symbol
N B A . Dana sekcja dotyczy tylko tych modeli urządzeń Sepam seria 10 (N, B i/lub A),
których oznaczenie nie zostało przekreślone.
na początku sekcji oznacza, Ŝe sekcja ta nie dotyczy
Przykład: symbol
urządzeń Sepam seria 10 model N.
68
SEPAM seria 10
6.2 Definicje symboli
Wprowadzenie
W zamieszczonych w niniejszym rozdziale schematach blokowych uŜyto następujących
symboli reprezentujących funkcje lub ustawienia:
Funkcje logiczne
Funkcja
Opis
OR
Q = I1 + I2 + I3
wyjście Q=1 wtedy i tylko wtedy
gdy co najmniej jedno z wejść =1
AND
Q = I1 x I2 x I3
wyjście Q=1 wtedy i tylko wtedy
gdy wszystkie wejścia = 1
XOR
Q=
I1xNOT(I2)xNOT(I3) +
NOT(I1)xI2xNOT(I3) +
NOT(I1)xNOT(I2)xI3
Q = NOT(I1)
wyjście Q=1 wtedy i tylko wtedy
gdy dokładnie jedno z wejść = 1
NOT
Opóźnienia
Formuła
Typ
Symbol
wyjście Q=1 wtedy i tylko wtedy
gdy wejście=0 (funkcja jednoargumentowa)
Opis
Symbol
Przebiegi
Symbol
Przebiegi
opóźnienie opóźnia pojawienie się danych
załączenia o czas T
opóźnienie opóźnia zniknięcie danych o
wyłączenia czas T
Impulsy
monostabilne
Typ
Opis
1 krótki impuls w momencie
przy
załączeniu pojawienia się poziomu
logicznego
przy
1 krótki impuls w momencie
wyłączeniu zniknięcia poziomu logicznego
UWAGA: Zniknięcie danych
moŜe być spowodowane utratą
zasilania urządzenia Sepam.
69
SEPAM Seria 10
Impulsy
bistabilne
Typ
Przełącz
nik
dwustan
owy
Funkcje
dotyczące wejść
prądowych
Ustawienia
Opis
Symbol
Zapis informacji wg formuły
Q = S + NOT(R) x Q
Funkcja
Opis
I>
Chwilowe przekroczenie dolnej nastawy
nadprądowego zabezpieczenia fazy
I>>
Chwilowe przekroczenie górnej nastawy
nadprądowego zabezpieczenia fazy
Io>
Chwilowe przekroczenie dolnej nastawy
zabezpieczenia przed zwarciami doziemnymi
Io>>
Chwilowe przekroczenie górnej nastawy
zabezpieczenia przed zwarciami doziemnymi
Max
Wybór maksymalnych wartości RMS prądów
wszystkich 3 faz.
Symbol
Posługując się ustawieniami uŜytkownik moŜe modyfikować logikę urządzeń Sepam.
Ustawienia (zwłaszcza indywidualnie dostosowane) są reprezentowane przez symbole
drabinkowe.
Funkcja
Opis
wyłącznik
podaje sygnał na wejście logiczne
przełącznik
dwuwejściowy
wybiera jeden z dwóch sygnałów
wejściowych
wybierak
przekazuje sygnał wejściowy na jedno z
1 wejście - n wyjść n wyjść
wybierak
wybiera jeden z n sygnałów
n wejść - 1 wyjście wejściowych.
70
Przebiegi
Symbol
SEPAM seria 10
6.3 PrzełoŜenia przekładników prądów faz
Dotyczy modeli
Opis
PrzełoŜenia przekładników prądów faz ustawia się w menu ustawień funkcji
zabezpieczających. Muszą być zadeklarowane podczas kaŜdej procedury zdawczoodbiorczej urządzeń Sepam seria 10 poniewaŜ są wykorzystywane przez wszystkie
funkcje tych urządzeń dotyczące tych prądów.
UWAGA: PrzełoŜenie uŜytych przekładników prądowych naleŜy zadeklarować przed
przystąpieniem do ustawiania innych ustawień funkcji zabezpieczających. W
przeciwnym razie moŜe się okazać, Ŝe któraś z wcześniej zdefiniowanych
nastaw wykroczy poza dopuszczalny zakres prądów i urządzenia Sepam
automatycznie zresetuje je na górną lub dolną granicę dopuszczalnego
zakresu bez powiadomienia operatora.
Parametr ustawia się na ekranie PHASE CT.
71
SEPAM Seria 10
6.4 PrzełoŜenie przekładnika prądów doziemnych / ze zrównowaŜonym
rdzeniem
Dotyczy modeli
Opis
PrzełoŜenia przekładników prądów doziemnych / ze zrównowaŜonym rdzeniem ustawia
się w menu ustawień funkcji zabezpieczających. Muszą być zadeklarowane podczas
kaŜdej procedury zdawczo-odbiorczej urządzeń Sepam seria 10 poniewaŜ są
wykorzystywane przez wszystkie funkcje tych urządzeń dotyczące tych prądów.
UWAGA: PrzełoŜenie uŜytych przekładników prądowych naleŜy zadeklarować przed
przystąpieniem do ustawiania innych ustawień funkcji zabezpieczających. W
przeciwnym razie moŜe się okazać, Ŝe któraś z wcześniej zdefiniowanych
nastaw wykroczy poza dopuszczalny zakres prądów i urządzenia Sepam
automatycznie zresetuje je na górną lub dolną granicę dopuszczalnego
zakresu bez powiadomienia operatora.
Zabezpieczenia
Przykłady takich urządzeń:
pracujące ze
standardową lub • Urządzenia Sepam seria 10 • •1• (standardowa czułość ochrony przed zwarciami
doziemnymi)
duŜą czułością
• Urządzenia Sepam seria 10 • •2• (duŜa czułość ochrony przed zwarciami doziemnymi)
Urządzenia te moŜna podłączać do osobnego przekładnika prądów doziemnych lub do
wspólnego punktu 3 przekładników prądów fazowych.
Parametr ustawia się na ekranie E/F CT lub E/F RATIO CT.
Jeśli urządzenie jest dołączone do wspólnego punktu 3 przekładników prądów fazowych,
ten parametr musi być ustawiony na tę samą wartość co przełoŜenia przekładników
prądów poszczególnych faz.
Zabezpieczenia
pracujące z
bardzo duŜą
czułością
Przykłady takich urządzeń:
• Urządzenia Sepam seria 10 • •3• (bardzo duŜa czułość ochrony przed zwarciami
doziemnymi)
Urządzenia te moŜna podłączać do przekładników prądowych ze zrównowaŜonym
rdzeniem typu CSH120, CSH200 lub GO110,
Parametr ustawia się na ekranie E/F OP RANGE. MoŜliwe wartości: 0,2-24 A lub 2-240
A. Wybrana opcja musi odpowiadać temu wejściu sygnałów prądowych, do którego
podłączono przekładnik (zob. schematy połączeń w rozdziale „Instalacja” na str. 29) pod
groźbą niewłaściwego pomiaru prądu i złego działania ochrony przeciw zwarciom
doziemnym.
72
SEPAM seria 10
6.5 Częstotliwość sieci
Dotyczy modeli
Opis
Częstotliwość sieci (50 lub 60 Hz) deklaruje się w menu ustawień funkcji
zabezpieczających. Musi być zadeklarowana podczas kaŜdej procedury zdawczoodbiorczej urządzeń Sepam seria 10 poniewaŜ jest wykorzystywana przez wszystkie
funkcje tych urządzeń dotyczące prądów fazowych i zwarciowych doziemnych.
Urządzenia Sepam wykorzystują ten parametr aby uŜyć poprawnych algorytmów
pomiarowych i zabezpieczających. Gdyby uŜyte zostały algorytmy dostosowane do innej
częstotliwości niŜ faktyczna częstotliwość sieci, dokładność pomiarów i działania
zabezpieczeń zostałaby powaŜnie pogorszona.
Parametr ustawia się na ekranie FREQUENCY.
73
SEPAM Seria 10
6.6 Ochrona nadprądowa faz (ANSI 50-51)
Dotyczy modeli
Opis
Funkcja nadprądowej ochrony faz wykrywa zwarcia międzyfazowe w oparciu o pomiar
podstawowych składowych prądów faz 2 lub 3 przekładnikami prądowymi o nominalnym
prądzie uzwojenia wtórnego 1 A lub 5 A.
W celu uzyskania optymalnej ochrony moŜna zdefiniować 2 niezaleŜne progi
zadziałania: dolny I> oraz górny I>>.
• na progu dolnym I> zabezpieczenie moŜe działać z ustaloną zwłoką (algorytm DT) lub
wg algorytmu IDMT (inverse definite minimum time), w którym zwłoka jest wyliczana
wg róŜnych moŜliwych krzywych działania (IEC, IEEE, RI).
• na progu górnym I>> zabezpieczenie moŜe działać tylko z ustaloną zwłoką (algorytm
DT). Działanie bezzwłoczne (funkcja ANSI 50) uzyskuje się ustalając zwłokę na
minimalnym dopuszczalnym poziomie.
obszar działania
zabezpieczenia
Przykład krzywej działania dla algorytmu IDMT
przyjętego dla dolnego progu I> oraz algorytmu
DT przyjętego dla górnego progu I>>:
Funkcje
dodatkowe
zabezpieczenie
nieaktywne
W urządzenia Sepam wbudowano funkcje uzupełniające zabezpieczenia faz:
Czas resetu:
W przypadku algorytmu IDMT moŜna uwzględnić czas resetu IDMT, co umoŜliwi
koordynację z przekaźnikami elektromechanicznymi. Standardowo czas ten nie jest
aktywny. Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Czas resetu” na str. 92.
Tolerancja na fazowy udar prądowy (funkcja CLPU I):
Oba progi I> oraz I>> mogą tolerować chwilowe udary w momencie załączania instalacji.
Standardowy funkcja CLPU I nie jest aktywna. Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji
„Tolerowanie fazowych udarów prądowych (funkcja CLIP I)” na str. 101
Dyskryminacja logiczna:
Urządzenia Sepam moŜna zintegrować z systemem dyskryminacji logicznej. System taki
moŜe być potrzebny jeśli instalacja wymaga szybkiego powrotu do pracy po awarii w
czasie krótszym niŜ normalnie wymagany przez zabezpieczenia. Standardowo w
urządzeniach Sepam seria 10 model A na blok logiki podaje się sygnał z wyjścia
przekaźnika O5. Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Dyskryminacja logiczna
(ANSI 68)” na str. 120,
Schemat
blokowy
wyjście opóźnione
wyjście
wyjście opóźnione
wyjście
74
SEPAM seria 10
Praca w trybie
standardowym
Jeśli prądy 3 faz przekroczą próg I> lub I>>:
• wskaźnik diodowy
zaczyna szybko migać
• 2 bezzwłoczne wyjścia uŜywane do wysyłania poleceń zablokowania logiki zmieniają
swój stan (więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Dyskryminacja logiczna (ANSI
68)” na str.120,
• stan obu tych wyjść moŜna teŜ zdalnie odczytać przez łącze komunikacyjne (więcej
informacji moŜna znaleźć w rozdziałach „Komunikacja wg protokołu...”, na str.159 i
181).
Po upłynięciu zwłoki stowarzyszonej z progami I> lub I>>:
• wskaźnik diodowy
miga powoli
• przekaźniki wyjściowe O1, O2, O3 zmieniają swój stan
• pojawia się ekran awarii z wyświetloną wartością prądu, która spowodowała
wyzwolenia zabezpieczenia.
Nawet jeśli prądy wszystkich 3 faz spadną poniŜej progów I> lub I>>, przekaźniki
wyjściowe O1, O2, O3 i wyświetlacz pozostaną w tym samym stanie (dzięki działaniu
funkcji zatrzaskiwania). Dopiero naciśnięcie klawisza Reset odblokuje zatrzask (więcej
informacji moŜna znaleźć w sekcji “Potwierdzanie przyjęcia komunikatu o awarii”,
str.144) i spowoduje:
• zgaśnięcie wskaźnika diodowego
• powrót przekaźników wyjściowych do stanu spoczynkowego
• zastąpienie ekranu informującego o awarii przez ekran wyświetlany przed awarią.
UWAGA: Jeśli zwłoka zadziałania zabezpieczenia na progu I>> została ustawiona na
INST (bezzwłocznie), to w kaŜdej chwili stan wyjść zwłocznych I>> będzie taki
sam jak stan wyjść bezzwłocznych I>>.
Opcje
indywidualnego
dostosowania
W indywidualnym trybie pracy moŜna zmodyfikować następujące standardowe sposoby
działania:
• wyłączyć zatrzaskiwanie wskaźników diodowych
• zmienić stowarzyszenie progów I> i I>> z przekaźnikami wyjściowymi O1, O2, O3
• wyłączyć zatrzaskiwanie przekaźników wyjściowych O1, O2, O3
• róŜnie konfigurować logikę uaktywniania przekaźników wyjściowych O1 i O2
(zamykanie bądź otwieranie styków po wykryciu awarii).
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji “Indywidualny tryb pracy” na str. 145.
75
SEPAM Seria 10
Ustawienia
Ustawienia progu I>
Dopuszczalne wartości
Krzywa wyzwalania
Wyzwalanie:
Więcej informacji moŜna
znaleźć niŜej w sekcji
„Krzywe wyzwalania
zabezpieczeń
nadprądowych” na str. 90
OFF
DT
SIT/A IEC
VIT/B IEC
LTI/B IEC
EIT/C IEC
MI IEEE
VI IEEE
EI IEEE
RI
Próg I>
Zwłoka
wyłączone
po ustalonej zwłoce
prąd progu odwrotnie proporcjonalny do czasu
trwania przetęŜenia (zaleŜność standardowa)
próg zaleŜny od czasu silniej niŜ standardowo
zaleŜność progu rozciągnięta do długich
czasów
próg zaleŜny od czasu bardzo silnie
próg zaleŜny od czasu umiarkowanie
próg zaleŜny od czasu silnie
próg zaleŜny od czasu bardzo silnie
Wyzwalanie DT
0,1...24 In (minimum 1 A)
Krzywe wyzwalania IDMT
0,1...2,4 In (minimum 1 A)
Wyzwalanie DT
0,05...300 s co:
• 0,01 s w zakresie 0,05…9,99 s
• 0,1 s w zakresie 10,0…99,9 s
• 1 s w zakresie 100…300 s
Krzywe wyzwalania IEC, RI
TMS: 0,02...2 (co 0,01)
Krzywe wyzwalania IEEE
TD: 0,5...15 (co 0,1)
Czas resetu
Ustawienie wspólne dla progu I> i Io>
• OFF: wyłączony
• ON: włączony
Ustawienia progu I>>
Dopuszczalne wartości
Krzywa wyzwalania
Wyzwalanie:
OFF: wyłączone
DT: po ustalonej zwłoce
Próg I>
Wyzwalanie DT
0,1...24 In (minimum 1 A)
Zwłoka
Wyzwalanie DT
0 lub 0,05...300 s co:
• 0,01 s w zakresie 0,05…9,99 s
• 0,1 s w zakresie 10,0…99,9 s
• 1 s w zakresie 100…300 s
UWAGA: In = znamionowy prąd pierwotny przekładnika prądowego.
76
SEPAM seria 10
WraŜliwość na
udary prądowe
przy załączaniu
transformatora
Udary prądowe w momencie załączenia transformatorów związane z ich magnetyzacją
mogą 5 do 12 razy przewyŜszać ich prądy znamionowe i w związku z tym mogą być
powodem fałszywych wyzwoleń zabezpieczeń nadprądowych ANSI 51.
Takie udary zwykle mają silną składową periodyczną:
Mierząc prądy urządzenia Sepam tłumią składowe aperiodyczne 50 lub 60 Hz, co
pozwala znacznie obniŜyć progi funkcji ochronnej ANSI 51.
W przypadku ochrony działającej bezzwłocznie (ANSI 50) próg wysoki naleŜy ustawiać
na poziomie co najmniej 37% szczytowej wartości prądu udaru określonej przez
producenta transformatora.
W przypadku ochrony działającej ze zwłoką (ANSI 51) obowiązuje ta sama reguła, tyle
Ŝe odniesiona do mniejszej amplitudy udaru po czasie zwłoki. Amplitudę tę naleŜy
wyliczyć uwzględniając podaną przez producenta transformatora stałą czasu
ekspotencjalnego zaniku oscylacji.
Ustawianie
funkcji
W menu ustawień funkcji zabezpieczających obowiązkowo trzeba zadeklarować:
•
•
•
•
przełoŜenie uŜytego przekładnika prądowego (na ekranie PHASE CT)
częstotliwość sieci (na ekranie FREQUENCY)
dolny próg I> (na ekranie I> 51)
górny próg I>> (na ekranie I>> 50-51)
W menu parametrów dodatkowo moŜna zadeklarować:
• włączenie czasu resetu (na ekranie RESET TIME). Ustawienie wspólne dla progów I>
oraz Io>
• tolerowanie prądów rozruchowych (na ekranie COLD LOAD I)
77
SEPAM Seria 10
6.7 Ochrona przeciw zwarciom doziemnym (ANSI 50N-51N)
Dotyczy modeli
Opis
Pomiar prądów doziemnych moŜna realizować w kilku układach, schematy patrz niŜej.
Układy zabezpieczające stosuje się w róŜnych sytuacjach, np:
• ochrona linii zasilającej
• ochrona punktu neutralnego
• ochrona przez upływami tank earth leakage
W celu uzyskania optymalnej ochrony moŜna zdefiniować 2 niezaleŜne progi
zadziałania: dolny Io> oraz górny Io>>.
• na progu dolnym Io> zabezpieczenie moŜe działać
z ustaloną zwłoką (algorytm DT) lub wg algorytmu
IDMT (inverse definite minimum time), w którym
zwłoka jest wyliczana wg róŜnych moŜliwych
krzywych działania (IEC, IEEE, RI).
• na progu górnym Io>> zabezpieczenie moŜe
działać tylko z ustaloną zwłoką (algorytm DT).
Działanie bezzwłoczne (funkcja ANSI 50) uzyskuje
się ustalając zwłokę na minimalnym
dopuszczalnym poziomie.
Przykład krzywej działania dla algorytmu IDMT
przyjętego dla dolnego progu Io> oraz algorytmu
DT przyjętego dla górnego progu Io>>:
78
obszar działania
zabezpieczenia
zabezpieczenie
nieaktywne
Io>
Io>>
SEPAM seria 10
Układy połączeń
dla róŜnych
Ŝądanych
czułości
ZaleŜnie od Ŝądanego poziomu czułości stosuje się trzy typy zabezpieczeń Sepam.
KaŜdy z nich moŜna połączyć z przekładnikami mierzącymi prądy doziemne wg jednego
lub dwóch moŜliwych schematów połączeń.
Ochrona standardowa – urządzenia Sepam seria 10 • •1•
Przekładniki prądowe moŜna podłączyć na dwa sposoby:
Schemat 1
Schemat 2
Prąd zwarcia doziemnego jest mierzony we Prąd zwarcia doziemnego jest mierzony
wspólnym punkcie 3 przekładników prądów wydzielonym przekładnikiem prądowym o
faz o nominalnym prądzie wtórnym 1 lub 5A. nominalnym prądzie wtórnym 1 A lub 5 A.
W tym wariancie minimalny próg zabezpieczenia moŜna ustawić na poziomie 10%
nominalnego prądu przekładników fazowych (schemat 1) lub 10% nominalnego prądu
przekładnika doziemnego (schemat 2).
Ochrona z duŜą czułością – urządzenia Sepam seria 10 • •2•
Schematy połączeń są takie same jak w wariancie ochrony ze standardową czułością
lecz moŜna ustawić 10 razy czulsze progi wyzwalania tj. na poziomie 1% nominalnego
prądu przekładników fazowych (schemat 1) lub 1% nominalnego prądu przekładnika
doziemnego (schemat 2). W przypadku konieczności ustawienia niskiego progu usilnie
zaleca się jednak wariant 2 (osobny przekładnik prądów doziemnych), poniewaŜ w
wariancie 1 uchyby trzech przekładników fazowych mogą powodować błędy pomiaru
prądu doziemnego. Przy progu zadziałania zabezpieczenia ustawionym poniŜej 10%
nominalnego prądu przekładników uchyby te mogą skutkować fałszywymi alarmami.
Ochrona z bardzo duŜą czułością
– urządzenia Sepam seria 10 • •3•
W tym wariancie stosuje się
specjalnie konstruowane
przekładniki prądowe ze
zrównowaŜonym rdzeniem.
Schemat połączeń:
79
SEPAM Seria 10
Dostępne są trzy typy przekładników prądowych ze zrównowaŜonym rdzeniem:
Model
CSH120
CSH200
GO110
PrzełoŜenie
470/1
470/1
470/1
Budowa
zamknięta
zamknięta
otwarta
Średnica wewnętrzna
120 mm
196 mm
110 mm
Ta wersja nadaje się szczególnie do zastosowań wymagających bardzo niskich progów
wyzwalania lub alarmowania.
Urządzenia Sepam są wyposaŜone w dwa wejścia dla sygnałów z przekładników
prądowych ze zrównowaŜonym rdzeniem:
• na zakres 0,2-24 A (prąd pierwotny)
• na zakres 2,0-240 A (prąd pierwotny)
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Podłączanie przekładników prądowych ze
zrównowaŜonym rdzeniem” na str. 46.
Funkcje
dodatkowe
W urządzenia Sepam wbudowano funkcje uzupełniające zabezpieczenia faz:
Czas resetu:
W przypadku algorytmu IDMT moŜna uwzględnić czas resetu IDMT, co umoŜliwi
koordynację z przekaźnikami elektromechanicznymi. Standardowo czas ten nie jest
aktywny. Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Czas resetu” na str. 92.
Tolerancja na fazowy udar prądowy (funkcja CLPU I):
Oba progi I> oraz I>> mogą tolerować chwilowe udary w momencie załączania instalacji.
Standardowy funkcja CLPU I nie jest aktywna. Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji
„Tolerowanie fazowych udarów prądowych (funkcja CLIP I)” na str. 101
Dyskryminacja logiczna:
Urządzenia Sepam moŜna zintegrować z systemem dyskryminacji logicznej. System taki
moŜe być potrzebny jeśli instalacja wymaga szybkiego powrotu do pracy po awarii w
czasie krótszym niŜ normalnie wymagany przez zabezpieczenia. Standardowo w
urządzeniach Sepam seria 10 model A na blok logiki podaje się sygnał z wyjścia
przekaźnika O5. Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Dyskryminacja logiczna
(ANSI 68)” na str. 120,
Schemat
blokowy
Io> wyjście opóźnione
Io> wyjście
Io>> wyjście opóźnione
Io>> wyjście
80
SEPAM seria 10
Praca w trybie
standardowym
Jeśli prąd doziemny przekroczy próg Io> lub Io>>:
• wskaźnik diodowy
zaczyna szybko migać
• 2 bezzwłoczne wyjścia uŜywane do wysyłania poleceń zablokowania logiki zmieniają
swój stan (więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Dyskryminacja logiczna (ANSI
68)” na str.120,
• stan obu tych wyjść moŜna teŜ zdalnie odczytać przez łącze komunikacyjne (więcej
informacji moŜna znaleźć w rozdziałach „Komunikacja wg protokołu...”, na str.159 i
181).
Po upłynięciu zwłoki stowarzyszonej z progami Io> lub Io>>:
• wskaźnik diodowy
miga powoli
• przekaźniki wyjściowe O1, O2, O3 zmieniają swój stan
• pojawia się ekran awarii z wyświetloną wartością prądu, która spowodowała
wyzwolenia zabezpieczenia.
Nawet jeśli prąd doziemny spadnie poniŜej progu Io> lub Io>>, przekaźniki wyjściowe
O1, O2, O3 i wyświetlacz pozostaną w tym samym stanie (dzięki działaniu funkcji
zatrzaskiwania). Dopiero naciśnięcie klawisza Reset odblokuje zatrzask (więcej
informacji moŜna znaleźć w sekcji “Potwierdzanie przyjęcia komunikatu o awarii”,
str.144) i spowoduje:
• zgaśnięcie wskaźnika diodowego
• powrót przekaźników wyjściowych do stanu spoczynkowego
• zastąpienie ekranu informującego o awarii przez ekran wyświetlany przed awarią.
UWAGA: Jeśli zwłoka zadziałania zabezpieczenia na progu Io>> została ustawiona na
INST (bezzwłocznie), to w kaŜdej chwili stan wyjść zwłocznych Io>> będzie
taki sam jak stan wyjść bezzwłocznych Io>>.
Opcje
indywidualnego
dostosowania
W indywidualnym trybie pracy moŜna zmodyfikować następujące standardowe sposoby
działania:
• wyłączyć zatrzaskiwanie wskaźników diodowych
• zmienić stowarzyszenie progów Io> i Io>> z przekaźnikami wyjściowymi O1, O2, O3
• wyłączyć zatrzaskiwanie przekaźników wyjściowych O1, O2, O3
• róŜnie konfigurować logikę uaktywniania przekaźników wyjściowych O1 i O2
(zamykanie bądź otwieranie styków po wykryciu awarii).
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji “Indywidualny tryb pracy” na str. 145.
81
SEPAM Seria 10
Ustawienia
Ustawienia progu Io>
Dopuszczalne wartości
Wyzwalanie
OFF
DT
SIT/A IEC
Więcej informacji moŜna
znaleźć niŜej w sekcji
„Krzywe wyzwalania
zabezpieczeń
nadprądowych” na str. 90
VIT/B IEC
LTI/B IEC
EIT/C IEC
MI IEEE
VI IEEE
EI IEEE
RI
Próg Io>
Zwłoka
wyłączone
po ustalonej zwłoce
prąd progu odwrotnie proporcjonalny do
czasu trwania przetęŜenia (zaleŜność
standardowa)
próg zaleŜny od czasu silniej niŜ
standardowo
zaleŜność progu rozciągnięta do długich
czasów
próg zaleŜny od czasu bardzo silnie
próg zaleŜny od czasu umiarkowanie
próg zaleŜny od czasu silnie
próg zaleŜny od czasu bardzo silnie
Wyzwalanie DT Czułość standardowa
0,1...24 Ino (minimum 1 A)
Czułość duŜa
0,01...2,4 Ino (minimum 1 A)
Czułość
0,2…24A 0,0004...0,05 Ino (0,2…24 A)
bardzo duŜa 2…240A 0,004...0,5 Ino (2…240 A)
Czułość standardowa
0,1...24 Ino (minimum 1 A)
Krzywe
Czułość duŜa
0,01...2,4 Ino (minimum 1 A)
wyzwalania
Czułość
0,2…24A 0,0004...0,05 Ino (0,2…24 A)
IDMT
bardzo duŜa 2…240A 0,004...0,5 Ino (2…240 A)
Czułość standardowa
±5% lub ±0,02 Ino
Dokładność
Czułość duŜa
±5% lub ±0,002 Ino
Czułość
0,2…24A ±5% lub ±0,0001 Ino (±0,05 A)
bardzo duŜa 2…240A ±5% lub ±0,001 Ino (±0,05 A)
Wyzwalanie DT 0,05...300 s co:
• 0,01 s w zakresie 0,05…9,99 s
• 0,1 s w zakresie 10,0…99,9 s
• 1 s w zakresie 100…300 s
Krzywe wyzwalania IEC, RI
TMS: 0,02...2 (co 0,01)
Krzywe wyzwalania IEEE
TD: 0,5...15 (co 0,1)
Czas resetu
Ustawienie wspólne dla progu I> i Io>
• OFF: wyłączony
• ON: włączony
Ustawienia progu Io>>
Dopuszczalne wartości
Wyzwalanie
OFF: wyłączone
DT: po ustalonej zwłoce
Próg Io>>
Zwłoka
Wyzwalanie DT Czułość standardowa
0,1...24 Ino (minimum 1 A)
Czułość duŜa
0,01...2,4 Ino (minimum 1 A)
Czułość
0,2…24A 0,0004...0,05 Ino (0,2…24 A)
bardzo duŜa 2…240A 0,004...0,5 Ino (2…240 A)
Czułość standardowa
±5% lub ±0,02 Ino
Dokładność
Czułość duŜa
±5% lub ±0,002 Ino
Czułość
0,2…24A ±5% lub ±0,0001 Ino (±0,05 A)
bardzo duŜa 2…240A ±5% lub ±0,001 Ino (±0,05 A)
Wyzwalanie DT 0 lub 0,05...300 s co:
• 0,01 s w zakresie 0,05…9,99 s
• 0,1 s w zakresie 10,0…99,9 s
• 1 s w zakresie 100…300 s
UWAGI:
• W wersjach o czułości standardowej i duŜej Ino = znamionowy prąd pierwotny
przekładnika prądu doziemnego.
• W wersjach o czułości bardzo duŜej Ino = znamionowy prąd pierwotny przekładników
prądowych CSH200, CSH120 i GO110 ze zrównowaŜonym rdzeniem tj. 470 A.
82
SEPAM seria 10
Ustawianie
funkcji
W menu ustawień funkcji zabezpieczających obowiązkowo trzeba zadeklarować:
• przełoŜenie uŜytego przekładnika prądu doziemnego (na ekranie E/F CT lub E/F
RATIO CT)
UWAGA: Jeśli zastosowano wariant z pomiarem prądów doziemnych w punkcie
wspólnym trzech przekładników fazowych, niniejsze ustawienie musi być identyczne z
przełoŜeniem przekładników prądów faz
• dolny próg Io> (na ekranie Io> 51 N)
• górny próg Io>> (na ekranie Io>> 50 N-51 N)
• częstotliwość sieci (na ekranie FREQUENCY)
W menu parametrów dodatkowo moŜna zadeklarować:
• włączenie czasu resetu (na ekranie RESET TIME). Ustawienie wspólne dla progów I>
oraz Io>
• tolerowanie prądów rozruchowych (na ekranie COLD LOAD I)
83
SEPAM Seria 10
6.8 Krzywe wyzwalania zabezpieczeń nadprądowych
Dotyczy modeli
Wprowadzenie
Zabezpieczenie nadprądowe fazy lub zwarcia doziemnego moŜe być wyzwolone ze
zwłoką określaną wg dwóch następujących zasadniczych metod:
• ustalony czas (DT od definite time) – metoda moŜe być stosowana zarówno dla
progów niskich I>, Io> jak i wysokich I>>, Io>>
• próg odwrotnie proporcjonalny do czasu (tzw. krzywe wyzwalania IDMT) – metoda
moŜe być stosowana wyłącznie do progów niskich I>, Io>
W przypadku krzywych wyzwalania IDMT standardowych typów IEC i IEEE moŜna teŜ
włączyć czas resetu. Taki czas pozwala skoordynować działanie urządzeń Sepam z
przekaźnikami elektromechanicznymi pracującymi wyŜej w łańcuchu obwodów
energetycznych.
Metoda DT
W metodzie DT zwłoka z jaką zabezpieczenie reaguje na sytuację awaryjną jest stała
bez względu na chwilową wielkość monitorowanego prądu. Zwłoka jest liczona od chwili
przekroczenia przez ten prąd wartości progowej (Is na ilustracji poniŜej).
obszar działania
zabezpieczenia
84
SEPAM seria 10
Krzywa IDMT
W metodzie IDMT zwłoka wyzwolenia zabezpieczenia zaleŜy od zarówno od stosunku
prądu (I fazy lub Io zwarcia doziemnego) do prądu progowego IS, jak i od czasu t przez jaki
monitorowany prąd przekracza próg wyzwalania. Zwłokę wylicza się wg norm IEC 60255-3
i IEEE C-37112.
Takie działanie reprezentuje się krzywą wyzwalania t = f(I/Is) lub t = f(Io/Is), która typowo
wygląda następująco:
Krzywa jest zdefiniowana przez:
• typ (IEC, IEEE, odwrotnie proporcjonalna,
zaleŜność silniejsza niŜ odwrotnie
proporcjonalna itd.)
• próg Is, poniŜej którego zabezpieczenie w ogóle
nie działa (pionowa asymptota krzywej)
• zwłoka minimalna dla bardzo duŜych prądów:
TMS (Time Multiplying Setting) dla krzywych
typu IEC i RI
TD (Time Dial) dla krzywych typu IEEE
Przy bardzo duŜych prądach są stosowane następujące reguły:
• dla monitorowanych prądów powyŜej 20 x próg zwłoka wynosi 20 x wartość dla progu
• dla monitorowanych prądów poza dynamicznym zakresem pomiarowym urządzenia
Sepam zwłoka odpowiada zakresowi podanemu w tabeli poniŜej.
Wejście
Zakres dynamiczny
Prądy fazowe
Prądy doziemne
40 In
40 Ino
4 Ino
40 A
400 A
Czułość standardowa
Czułość duŜa
Czułość bardzo duŜa
Wejście 0,2...24 A
Wejście 2...240 A
In lub Ino oznaczają znamionowy prąd pierwotny przekładnika prądowego fazowego lub
doziemnego, odpowiednio.
Równanie
krzywych IEC
Wg IEC krzywe wyzwalania definiuje się następującą zaleŜnością:
gdzie parametry A oraz p zaleŜą od typu krzywej jak następuje:
Krzywa IEC typu
zaleŜność SIT/A słabsza niŜ odwrotnie proporcjonalna
zaleŜność VIT/B odwrotnie proporcjonalna
zaleŜność LTI/B długo-czasowa odwrotnie proporcjonalna
zaleŜność EIT/C silniejsza niŜ odwrotnie proporcjonalna
Równanie
krzywych IEEE
A
p
0,14
13,5
0,02
1
120
80
1
2
Wg IEEE krzywe wyzwalania definiuje się następującą zaleŜnością:
gdzie parametry A, B oraz p zaleŜą od typu krzywej jak następuje:
Krzywa IEEE typu
zaleŜność MI słabsza niŜ odwrotnie proporcjonalna
zaleŜność VI silniejsza niŜ odwrotnie proporcjonalna
zaleŜność EI długo-czasowa silniejsza niŜ odwrotnie proporcjonalna
A
B
p
0,0103 0,0228 0,02
3.922 0,0982 2
5.64 0,02434 2
85
SEPAM Seria 10
Równanie
krzywych RT
Krzywe wyzwalania RT definiuje się następującą zaleŜnością:
Czas resetu
Jeśli w dolnym progu I> lub Io> stosuje się którąś ze standardowych krzywych
wyzwalania typu IEC lub IEEE, moŜna skorzystać z czasu resetu IDMT aby umoŜliwić
koordynację zabezpieczenia Sepam z przekaźnikami elektromechanicznymi pracującymi
wyŜej w łańcuchu obwodów energetycznych..
Bez włączonego czasu resetu zegar odmierzający zwłokę wyzwolenia zostanie
wyzerowany gdy tylko prąd spadnie poniŜej progu (I < 95% Is). W przeciwnym
przypadku spadek prądu poniŜej progu uruchomi dekrementowanie zegara zaleŜne od
wartości prądu wg krzywej resetowania. Ma to na celu odtworzenie sposobu działania
dysku przekaźnika elektromechanicznego. Czas resetu odpowiada czasowi jaki byłby
wymagany na powrót dysku przekaźnika z pozycji maksymalnej (przy prądzie
zwarciowym) do pozycji spoczynkowej. Czas ten zaleŜy od przebiegu prądu
monitorowanego przez urządzenie Sepam.
Krzywa resetowania została zdefiniowana w normie IEEE C-37112 następującym
równaniem:
gdzie:
• Is próg zadziałania zabezpieczenia
• I (Io) prąd mierzony przez zabezpieczenie
• TMS (lub TD) ustawienie krzywej wyzwalania
Parametr Tr (czas resetu dla zerowego prądu oraz TMS = 1) wynosi:
Krzywa wyzwalania
IEC zaleŜność SIT/A słabsza niŜ odwrotnie proporcjonalna
IEC zaleŜność VIT/B odwrotnie proporcjonalna
IEC długo-czasowa zaleŜność LTI/B odwrotnie proporcjonalna
IEC zaleŜność EIT/C silniejsza niŜ odwrotnie proporcjonalna
IEEE zaleŜność MI słabsza niŜ odwrotnie proporcjonalna
IEEE zaleŜność VI silniejsza niŜ odwrotnie proporcjonalna
IEEE długo-czasowa EI zaleŜność silniejsza niŜ odwrotnie proporcjonalna
Krzywa resetowania wygląda następująco:
:
86
Tr
12,1
43,2
120
80
0,97
4,32
5,82
SEPAM seria 10
Przykład czasu
resetu
Resetowanie uzaleŜnione od wartości prądu zilustrowano poniŜej.
wyjście zwłoczne
wyjście bezzwłoczne
stan wewnętrznego licznika resetowania
Krzywe IEC
SIT/A
87
SEPAM Seria 10
Krzywe IEC
VIT/B
88
SEPAM seria 10
Krzywe IEC
LTI/B
89
SEPAM Seria 10
Krzywe IEC
EIT/C
90
SEPAM seria 10
Krzywe IEEE MI
91
SEPAM Seria 10
Krzywe IEEE VI
92
SEPAM seria 10
Krzywe IEEE EI
93
SEPAM Seria 10
Krzywe RI
94
SEPAM seria 10
6.9 CLPU I – tolerancja zabezpieczeń faz na udary prądowe
Dotyczy modeli
Opis
Funkcja tolerancji na udary prądowe zapobiega fałszywym alarmom nadprądowych
zabezpieczeń faz (ANSI 50-51) w trakcie załączania napięcia po długiej przerwie.
Tymczasowo zwiększa ona próg zdziałania zabezpieczenia. ZaleŜnie od charakterystyki
danej instalacji takie operacje mogą wywoływać udary prądowe przewyŜszające progi
zadziałania zabezpieczeń przeciwzwarciowych. Udary prądowe mogą wynikać z:
• jednoczesnego zresetowania wszystkich obciąŜeń zasilanych z danej instalacji
(klimatyzatory, piece itd.)
• prądów magnetyzacji transformatorów energetycznych
• prądów rozruchowych silników elektrycznych duŜej mocy.
W normalnych okolicznościach progi zabezpieczeń powinny być ustawione tak, aby
uniknąć zadziałania tych zabezpieczeń z tytułu takich udarów. JednakŜe czasami taka
praktyka musiałaby skutkować niedostateczną ochroną lub zbyt długą zwłoką. W takich
okolicznościach moŜna posłuŜyć się niniejszą funkcją aby tymczasowo – na czas udaru
– zwiększyć progi zadziałania lub w ogóle wyłączyć zabezpieczenie. W ten sposób
moŜna zachować duŜą czułość ochrony, a jednocześnie uniknąć problemów w okresie
podawania napięcia.
UWAGA: W pozostałej części niniejszego podręcznika niniejsza funkcja będzie
skrótowo określana jako CLPU I.
Funkcja CLPU I automatycznie wykrywa pojawienie się prądu faz po podaniu napięcia.
Dobierając parametry funkcji uŜytkownik moŜe:
• włączyć funkcję na wybranym progu dolnym I>, górnym I>> lub na obydwu progach
zabezpieczenia
• zdefiniować czynność w odniesieniu do wybranego progu (I> i/lub I>>):
tymczasowe zwiększenie progu zadziałania o czynnik z zakresu 1,5...5
tymczasowe zablokowanie działania zabezpieczenia
• zdefiniować czas, przez który funkcja ma działać (zwiększać próg lub blokować) po
wykryciu pojawienia się napięcia.
Standardowo funkcja CLPU I jest wyłączona.
95
SEPAM Seria 10
Schemat
blokowy
Schemat blokowy funkcji CLPU I:
Działanie funkcji CLPU I na dolnym progu I> (zaleŜnie od ustawienia Activity):
Io> wyjście opóźnione
Io> wyjście
Działanie funkcji CLPU I na górnym progu I>> (zaleŜnie od ustawienia Activity):
Io>> wyjście opóźnione
Io>> wyjście
Działanie
Funkcja CLPU I opiera się na dwóch modułach:
• moduł automatycznie wykrywający ponowne podanie zasilania
• moduł modyfikujący progi I> i/lub I>> ochronne ANSI 50-51
Ponowne podanie zasilania jest wykrywane na podstawie pojawienia się prądów faz.
Funkcja CLPU I aktywuje się jeśli są spełnione następujące warunki:
• na okres ponad 10 sekund znikną prądy 3 faz (spadną poniŜej 5% In) – ta informacja
zostaje zapamiętana w oczekiwaniu na ponowne pojawienie się prądów
• prąd fazowy wzrośnie powyŜej 10% In
W takich okolicznościach wyjście funkcji CLPU I zostanie uaktywnione na czas Tclpu
(który moŜna ustawiać jako parametr funkcji). W tym okresie funkcja oddziałuje na progi
ochronne ANSI 50-51 na jeden z dwóch moŜliwych sposobów (zaleŜnie od swych
ustawień):
• podnosi próg I> i/lub I>> mnoŜąc go przez współczynnik z konfigurowanego zakresu
1,5…5, albo
• blokuje zadziałanie zabezpieczenia na progu I> i/lub I>>.
Po czasie Tclpu progi ochrony ANSI 50-51 wracają do normy.
96
SEPAM seria 10
Ustawienia
Ustawianie
funkcji
parametr
dopuszczalne wartości
objaśnienie
Activity
•
•
•
•
OFF
I>>
I>
I>>
funkcja wyłączona
modyfikacja progów I> oraz I>>
modyfikacja tylko progu I>
modyfikacja tylko progu I>>
Action
•
•
•
•
•
•
150%
200%
300%
400%
500%
BLOCK
próg x 1,5
próg x 2
próg x 3
próg x 4
próg x 5
działanie zabezpieczenia zablokowane
Time delay
• 1...60 s
co 1 s
• 1...60 min co 1 min
Parametry funkcji ustawia się na ekranie COLD LOAD I
97
SEPAM Seria 10
6.10 CLPU Io – tolerancja zabezpieczeń doziemnych na udary prądowe
Dotyczy modeli
Tylko urządzenia Sepam z 4 wejściami prądowymi i standardową lub duŜą czułością
ochrony przeciw zwarciom doziemnym (modele 10 • 41• lub 10 • 42•).
Opis
Funkcja tolerancji na udary prądowe zapobiega fałszywym alarmom ochrony przed
zwarciami doziemnymi (ANSI 50N-51N) w trakcie załączania napięcia po długiej
przerwie. ZaleŜnie od charakterystyki danej instalacji takie operacje mogą wywoływać
udary prądowe przewyŜszające progi zadziałania zabezpieczeń przeciwzwarciowych.
Jeśli prądy doziemne są mierzone jako suma prądów 3 przekładników prądów faz,
aperiodyczna składowa udaru moŜe nasycić te przekładniki, dać fałszywy wynik pomiaru
i niepotrzebnie wyzwolić układ ochronny.
Udary najczęściej są powodowane przez prądy magnetyzacji transformatorów
energetycznych lub prądy rozruchowe silników elektrycznych duŜej mocy. W normalnych
okolicznościach progi zabezpieczeń powinny być ustawione tak, aby uniknąć zadziałania
tych zabezpieczeń z tytułu takich udarów. JednakŜe czasami taka praktyka musiałaby
skutkować niedostateczną ochroną lub zbyt długą zwłoką. W takich okolicznościach
moŜna posłuŜyć się niniejszą funkcją aby tymczasowo – na czas udaru – zwiększyć
progi zadziałania lub w ogóle wyłączyć zabezpieczenie. W ten sposób moŜna zachować
duŜą czułość ochrony, a jednocześnie uniknąć problemów w okresie podawania
napięcia. W przypadku prądów magnetyzacji transformatorów energetycznych
dyskryminację udarów moŜna oprzeć na śledzeniu drugiej harmonicznej w prądach faz.
W przypadku uŜycia osobnego przekładnika prądowego do pomiarów prądów
doziemnych ryzyko zafałszowania pomiaru jest znacznie mniejsze i nie ma potrzeby
uaktywniać niniejszej funkcji.
UWAGA: W pozostałej części niniejszego podręcznika niniejsza funkcja będzie
skrótowo określana jako CLPU Io.
Funkcja CLPU Io automatycznie wykrywa pojawienie się prądu faz po podaniu napięcia.
Dobierając parametry funkcji uŜytkownik moŜe:
• włączyć funkcję na wybranym progu dolnym Io>, górnym Io>> lub na obydwu progach
zabezpieczenia
• zdefiniować czynność w odniesieniu do wybranego progu (Io> i/lub Io>>):
tymczasowe zwiększenie progu zadziałania o czynnik z zakresu 1,5...5
tymczasowe zablokowanie działania zabezpieczenia
włączenie na stałe śledzenia drugiej harmonicznej w prądach faz
• zdefiniować czas, przez który funkcja ma działać (zwiększać próg lub blokować) po
wykryciu pojawienia się napięcia.
Standardowo funkcja CLPU Io jest wyłączona.
98
SEPAM seria 10
Schemat
blokowy układu
modyfikacji
progów lub
blokowania
działania
zabezpieczenia
Schemat blokowy funkcji CLPU Io w wariancie modyfikacji progów lub blokowania
ochrony przeciw zwarciom doziemnym:
Działanie funkcji CLPU Io na dolnym progu Io> (zaleŜnie od ustawienia Activity):
Io> wyjście opóźnione
Io> wyjście
Działanie funkcji CLPU Io na górnym progu Io>> (zaleŜnie od ustawienia Activity):
Io>> wyjście opóźnione
Io>> wyjście
99
SEPAM Seria 10
Schemat
Schemat blokowy funkcji CLPU Io w wariancie śledzenia drugiej harmonicznej:
blokowy układu
śledzenia drugiej
harmonicznej
Działanie funkcji CLPU Io na dolnym progu Io> (zaleŜnie od ustawienia Activity):
Io> wyjście opóźnione
Io> wyjście
Działanie funkcji CLPU Io na górnym progu Io>> (zaleŜnie od ustawienia Activity):
Io>> wyjście opóźnione
Io>> wyjście
Zasada działania ZaleŜnie od nastawionych parametrów funkcja CLPU Io działa wg jednej z dwóch zasad:
• modyfikacja progów lub blokowanie zabezpieczenia (jak funkcja CLPU I)
• śledzenie drugiej harmonicznej.
Działanie w
wariancie
modyfikacji
progów lub
blokowania
zabezpieczenia
Funkcja CLPU Io w wariancie modyfikacji progów lub blokowania zabezpieczenia opiera
się na dwóch modułach:
• moduł automatycznie wykrywający ponowne podanie zasilania
• moduł modyfikujący progi Io> i/lub Io>> ochronne ANSI 50N-51N
Ponowne podanie zasilania jest wykrywane na podstawie pojawienia się prądów faz.
Funkcja CLPU Io aktywuje się jeśli są spełnione następujące warunki:
• na okres ponad 10 sekund znikną prądy 3 faz (spadną poniŜej 5% In) – ta informacja
zostaje zapamiętana w oczekiwaniu na ponowne pojawienie się prądów
• prąd fazowy wzrośnie powyŜej 10% In
W takich okolicznościach wyjście funkcji CLPU Io zostanie uaktywnione na czas Tclpu
(który moŜna ustawiać jako parametr funkcji). W tym okresie funkcja oddziałuje na progi
ochronne ANSI 50N-51N na jeden z dwóch moŜliwych sposobów (zaleŜnie od swych
ustawień):
• podnosi próg Io> i/lub Io>> mnoŜąc go przez współczynnik z konfigurowanego
zakresu 1,5…5, albo
• blokuje zadziałanie zabezpieczenia na progu Io> i/lub Io>>.
Po czasie Tclpu progi ochrony ANSI 50N-51N wracają do normy.
100
SEPAM seria 10
Działanie w
Metoda śledzenia drugiej harmonicznej polega na stałym wyliczaniu współczynnika
wariancie
tłumienia drugiej harmonicznej w prądach wszystkich 3 faz. Ten współczynnik wylicza
śledzenia drugiej się z sum kwadratów składowych podstawowych H1 i drugich harmonicznych H2 jako:
harmonicznej
i porównuje z ustaloną wartością 17%. Jeśli ten poziom zostanie przekroczony, progi Io>
i/lub Io>> zostaną zablokowane zaleŜnie od nastawionych parametrów funkcji CLPU Io.
Wzrost współczynnika H2 jest typowym objawem nasycenia przekładników prądów faz.
Takie nasycenie zazwyczaj wynika z duŜej aperiodycznej składowej prądów
magnetyzacji płynących zaraz po podaniu napięcia na transformatory energetyczne
skutkuje fałszywymi pomiarami przez funkcję ochronną ANSI 50N-51N prądów
doziemnych. Śledzenie drugiej harmonicznej pozwala zablokować ochronę przeciw
zwarciom doziemnym na czas nasycenia przekładników prądowych. Blokada zostanie
automatycznie zdjęta gdy współczynnik H2 spadnie.
Aby nie dopuścić do aktywacji blokady w razie faktycznego zwarcia doziemnego trzeba
zadbać o to aby prąd takiego zwarcia nie nasycał przekładników prądów faz:
• w systemach, w których zastosowano uziemienie impedancyjne prądy zwarciowe są
ograniczone tak, Ŝe powyŜszy warunek jest zazwyczaj spełniony automatycznie
• w systemach, w których zastosowano uziemienie bezpośrednie prądy zwarciowe
mogą być wysokie, ale wtedy progi zabezpieczeń są teŜ wysokie i nie ma potrzeby
stosowania funkcji CLPU Io.
Ustawienia
dopuszczalne wartości
ustawienie
Activity
Action
Time delay
Bazowy (ustalony) współczynnik
drugiej harmonicznej
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
OFF
Io>>
Io>
Io>>
150%
200%
300%
400%
500%
BLOCK
H2 RES
funkcja wyłączona
modyfikacja progów Io> oraz Io>>
modyfikacja tylko progu Io>
modyfikacja tylko progu Io>>
próg x 1,5
próg x 2
próg x 3
próg x 4
próg x 5
działanie zabezpieczenia zablokowane
śledzenie drugiej harmonicznej
• 1...60 s
co 1 s
• 1...60 min co 1 min
17%
UWAGA: Parametr Time Delay nie ma zastosowania w przypadku śledzenie drugiej
harmonicznej. Jeśli parametr Action zostanie ustawiony na H2 RES, parametr Time
Delay nie pojawi się na ekranie.
Ustawianie
funkcji
Parametry funkcji ustawia się na ekranie COLD LOAD Io
101
SEPAM Seria 10
6.11 Ochrona cieplna (ANSI 49 RMS)
Dotyczy modeli
Opis
Zabezpieczenia cieplne stosuje się aby ochronić kable i transformatory
średniego/niskiego napięcia przed przegrzaniem. Długie okresy pracy z przegrzaniem
mogą doprowadzić do przedwczesnego pogorszenia się stanu izolacji i w konsekwencji
do zwarć.
Ochrona bazuje na pomiarze prądów płynących przez chronione elementy i modelu
ewolucji cieplnej, który pozwala wyliczyć jak ciepło wydzielane przez te prądy konsumuje
pojemność cieplną elementów i w konsekwencji podnosi ich temperaturę. Obliczenia są
prowadzone na 3-fazowych wartościach skutecznych prądów z uwzględnieniem
wszystkich niskich harmonicznych aŜ do 15-tej harmonicznej przy 50 Hz (lub aŜ do 13tej harmonicznej przy 60 Hz).
Funkcja ochronna wymaga trzech parametrów:
• próg wyłączenia (maksymalny dopuszczalny ciągły prąd, przy którym pojemność
cieplna chronionego elementu jest wyczerpana w 100%)
• stała czasu nagrzewania/chodzenia chronionego elementu
• próg alarmowania wyraŜony w % progu wyłączenia.
Na wyświetlaczu moŜna sprawdzić chwilowo skonsumowaną pojemność cieplną
chronionego elementu (w % pojemności całkowitej). Ten parametr moŜna teŜ
zresetować z klawiatury na płycie czołowej urządzenia Sepam. Jeśli została włączona
ochrona hasłem dostępu do ustawień, taki reset będzie wymagał podania hasła.
Zasady
wyliczania
skonsumowanej
pojemności
cieplnej
Skonsumowaną pojemność cieplną chronionego elementu wylicza się wg formuły
podanej w normie IEC 60255-3. Jest ona proporcjonalna do kwadratu prądu i zaleŜy od
wartości przeszłych:
gdzie:
E(t)
E(t–∆t)
I(t)
Is
T
Człon
Człon
zuŜyta pojemność cieplna w chwili t
zuŜyta pojemność cieplna w chwili t–∆t
prąd w chwili t
prąd dopuszczalny
stała czasu nagrzewania/chłodzenia
reprezentuje ciepło wydzielone przez płynący prąd I(t).
reprezentuje naturalne chłodzenie elementu.
Przy ciągle płynącym prądzie I w stanie ustalonym jest
Zabezpieczenie cieplne zadziała gdy zuŜyta pojemność cieplna przekroczy 100%.
Schemat
blokowy
102
SEPAM seria 10
Praca w trybie
standardowym
Jeśli zuŜyta pojemność cieplna przekroczy próg alarmowania:
• Wskaźnik diodowy
zacznie szybko migać
• Wyjście alarmowe zmienia swój stan (jego stan moŜna zdalnie odczytać przez łącze
komunikacyjne, więcej informacji w rozdziałach „Komunikacja wg protokołu...”, na
str.159 i 181). W trybie standardowym wyjście to nie jest podawane na przekaźnik
wyjściowy, takie przyporządkowanie jest moŜliwe w trybie indywidualnym).
Jeśli zuŜyta pojemność cieplna przekroczy próg wyłączania (100%):
• Wskaźnik diodowy
miga powoli
• Przekaźniki wyjściowe O1, O2, O3 zmieniają swój stan
• Pojawia się ekran awarii z wyświetloną wartością prądu, która spowodowała
wyzwolenia zabezpieczenia.
Nawet jeśli zuŜyta pojemność cieplna spadnie poniŜej 100%, przekaźniki wyjściowe O1,
O2, O3 i wyświetlacz pozostaną w tym samym stanie (dzięki działaniu funkcji
zatrzaskiwania). Dopiero naciśnięcie klawisza Reset odblokuje zatrzask i spowoduje:
• Zgaśnięcie wskaźnika diodowego
• Powrót przekaźników wyjściowych do stanu spoczynkowego
• Zastąpienie ekranu informującego o awarii przez ekran wyświetlany przed awarią.
Więcej informacji na temat zatrzaskiwania moŜna znaleźć w sekcji “Potwierdzanie
przyjęcia komunikatu o awarii”, str.144.
Opcje
indywidualnego
dostosowania
W indywidualnym trybie pracy moŜna zmodyfikować następujące standardowe sposoby
działania:
• wyłączyć zatrzaskiwanie wskaźników diodowych
• zmienić stowarzyszenie wyjścia wyzwalającego 49RMS z przekaźnikami O1, O2, O3
• stowarzyszyć wyjście alarmujące 49RMS z jednym z przekaźników O2, O3, O5 lub O6
• wyłączyć zatrzaskiwanie przekaźników wyjściowych O1, O2, O3
• róŜnie konfigurować logikę uaktywniania przekaźników wyjściowych O1 i O2
(zamykanie bądź otwieranie styków po wykryciu awarii).
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji “Indywidualny tryb pracy” na str. 145.
103
SEPAM Seria 10
Wyliczanie
czasu pracy
Dla ciągłego prądu o natęŜeniu co najmniej dwukrotnie większym niŜ próg wyzwalania
zabezpieczenia, czas do zadziałania funkcji ochronnej ANSI 49 RMS moŜna wyliczyć za
pomocą wzoru:
gdzie:
I
krótkotrwały prąd przeciąŜający (maksymalne natęŜenie z prądów 3 faz)
Is prąd dopuszczalny
T stała czasu nagrzewania/chłodzenia
E0 pojemność cieplna zuŜyta przed obciąŜeniem prądem I
ln( ) logarytm naturalny
Pojemność cieplna zuŜyta z powodu przepływu ciągłego prądu Ich (w stanie ustalonym)
wyraŜa się wzorem:
W tabeli poniŜej zebrano kilkanaście wartości wyliczonych z powyŜszego równania:
Ich/Is
1
0,9
0,8
0,7
0,6
0,5
0,4
0,3
Skonsumowana pojemność
cieplna E0 (%)
100
81
64
49
36
25
16
9
Czasy do zadziałania zabezpieczenia przy róŜnych poziomach zuŜytej pojemności
cieplnej i róŜnych prądach wyznacza się z odpowiednich krzywych. Krzywe takie
pokazano niŜej.
Ustawienia
ustawienie
Activity
Alarm set point
Tripping set point
Time constant
dopuszczalne wartości
OFF/ON funkcja wyłączona/włączona
50…100% dopuszczalnej pojemności cieplnej
0,1...2,4 x dopuszczalny prąd In
1…120 minut
UWAGA: In = znamionowy prąd pierwotny przekładnika prądów fazowych.
Ustawianie
funkcji
W menu ustawień funkcji zabezpieczających obowiązkowo trzeba zadeklarować:
• przełoŜenie uŜytego przekładnika prądowego (na ekranie PHASE CT)
• próg wyzwalania i stałą czasu funkcji ANSI 49 RMS (na ekranie THERMAL 49 1)
• częstotliwość sieci (na ekranie FREQUENCY)
W tym samym menu dodatkowo moŜna zadeklarować:
• próg alarmowy funkcji ANSI 49 RMS (na ekranie THERMAL 49 2)
• moŜliwość resetowania zuŜytej pojemności cieplnej (na ekranie THERMAL 49 2)
104
SEPAM seria 10
Typowe wartości Kable:
cieplnych
Cieplna stała czasu kabla zaleŜy od przekroju, napięcia pracy i metody instalacji.
stałych czasu
Typowe wartości leŜą w zakresie 20–60 minut dla kabli podziemnych oraz 10–40 minut
dla innych kabli.
Transformatory:
Wartości cieplnych stałych czasu transformatorów energetycznych średniego napięcia
typowo leŜą w zakresie 20–40 minut. Ten parametr powinien zostać wyspecyfikowany
przez producenta transformatora.
Czas do
zadziałania
zabezpieczenia
cieplnego przy
początkowej
zuŜytej
pojemności
cieplnej 0%
Przytoczone niŜej krzywe pozwalają wyznaczyć czas do zadziałania zabezpieczenia
cieplnego w funkcji natęŜenia prądu przy początkowej zuŜytej pojemności cieplnej 0%
dla róŜnych cieplnych stałych czasu chronionego elementu:
105
SEPAM Seria 10
Czas do
zadziałania
zabezpieczenia
cieplnego przy
początkowej
zuŜytej
pojemności
cieplnej 30%
106
Przytoczone niŜej krzywe pozwalają wyznaczyć czas do zadziałania zabezpieczenia
cieplnego w funkcji natęŜenia prądu przy początkowej zuŜytej pojemności cieplnej 30%
dla róŜnych cieplnych stałych czasu chronionego elementu:
SEPAM seria 10
Czas do
zadziałania
zabezpieczenia
cieplnego przy
początkowej
zuŜytej
pojemności
cieplnej 50%
Przytoczone niŜej krzywe pozwalają wyznaczyć czas do zadziałania zabezpieczenia
cieplnego w funkcji natęŜenia prądu przy początkowej zuŜytej pojemności cieplnej 50%
dla róŜnych cieplnych stałych czasu chronionego elementu:
107
SEPAM Seria 10
Czas do
zadziałania
zabezpieczenia
cieplnego przy
początkowej
zuŜytej
pojemności
cieplnej 70%
108
Przytoczone niŜej krzywe pozwalają wyznaczyć czas do zadziałania zabezpieczenia
cieplnego w funkcji natęŜenia prądu przy początkowej zuŜytej pojemności cieplnej 70%
dla róŜnych cieplnych stałych czasu chronionego elementu:
SEPAM seria 10
Czas do
zadziałania
zabezpieczenia
cieplnego przy
początkowej
zuŜytej
pojemności
cieplnej 90%
Przytoczone niŜej krzywe pozwalają wyznaczyć czas do zadziałania zabezpieczenia
cieplnego w funkcji natęŜenia prądu przy początkowej zuŜytej pojemności cieplnej 90%
dla róŜnych cieplnych stałych czasu chronionego elementu:
109
SEPAM Seria 10
6.12 Sterowanie wyłącznikami
Dotyczy modeli
Opis
Zabezpieczenia Sepam mogą być uŜyte w wielu róŜnych układach sterowania
wyłącznikami. Ich przekaźniki wyjściowe spełniają następujące funkcje:
Przekaźnik
O1
O2
O3
Funkcja
Wyłączenie wyłącznika w razie wykrycia awarii
Blokowanie wyłączenia w razie wykrycia awarii
Powiadomienie o wyzwoleniu zabezpieczenia
Przekaźniki wyjściowe O1 i O2 są wyposaŜone zarówno w styki normalnie otwarte (NO),
jak i styki normalnie zamknięte (NC).
Schemat
blokowy
Przykładowo pokazano schemat zastosowany w urządzeniach Sepam seria 10 model A:
opóźnione wyjście I>
opóźnione wyjście I>>
opóźnione wyjście Io>
opóźnione wyjście Io>>
wyjście wyzwalania 49RMS
wyzwalanie zewnętrzne
(wejście logiczne I3)
Przekaźniki wyjściowe
O1, O2, O3
zatrzask (ANSI 86)
klawisz Reset
sygnał Reset z łącza komunikacyjnego
zewnętrzny sygnał sterowania lokalnego
(wejście logiczne I4)
Praca w trybie
standardowym
Logika zadziałania 3 przekaźników wyjściowych O1, O2 i O3 jest identyczna:
• Wyjścia przekaźników zostaną uaktywnione jeśli zostanie przekroczony którykolwiek z
ustawionych progów wewnętrznych zabezpieczeń lub (w urządzeniach Sepam seria
10 model A) pojawi się zewnętrzne polecenie wyzwolenia.
• Sygnał aktywujący zostanie zatrzaśnięty (funkcja ANSI 86), zatrzask zostanie
zwolniony dopiero po naciśnięciu klawisza Reset na płycie czołowej urządzenia lub po
otrzymaniu zewnętrznego sygnału na wejściu logicznym I4 = 0, Zatrzask ma na celu
zapobieŜenie ponownemu zamknięciu wyłącznika do czasu potwierdzenia przyjęcia
komunikatu o awarii.
Wyjścia przekaźnika O1 mogą teŜ być uŜyte do zdalnego wyłączenia wyłącznika
poprzez łącze komunikacyjne. Więcej informacji moŜna znaleźć w rozdziałach
„Komunikacja wg protokołu...”, na str.159 i 181.
110
SEPAM seria 10
Przekaźnik O1:
wyłączanie
wyłącznika
Równoległa cewka wyzwalająca
polecenia wyłączenia wyłącznika
Po wykryciu awarii urządzenie Sepam zwiera normalnie otwarte styki przekaźnika O1,
co powoduje podanie napięcie na równoległą cewkę wyłącznika i w konsekwencji
wyłącza go. Styki pozostają zwarte nawet po wyłączeniu wyłącznika – do czasu
potwierdzenia przyjęcia komunikatu o awarii.
Podnapięciowa cewka wyzwalająca
IW takim przypadku trzeba zastosować indywidualny tryb pracy urządzenia Sepam i
odwrócić logikę na wyjściach przekaźnika O1 tak, aby styki normalnie otwarte były
utrzymywane w stanie zwartym aŜ do wystąpienia awarii. Rozwarcie styków przerywa
dopływ prądu do podnapięciowej cewki wyłącznika. Styki pozostają rozwarte nawet po
wyłączeniu wyłącznika – do czasu potwierdzenia przyjęcia komunikatu o awarii.
Przekaźnik O2:
blokada
włączenia
(funkcja ANSI
86)
polecenia zamknięcia wyłącznika
Po wykryciu awarii urządzenie Sepam otwiera normalnie zamknięte styki przekaźnika
O2 co przerywa dopływ prądu do równoległej cewki wyzwalającej wyłącznika. Styki
pozostają rozwarte nawet po wyłączeniu wyłącznika – do czasu potwierdzenia przyjęcia
komunikatu o awarii. W takim stanie wszystkie polecenia zamknięcia wyłącznika zostaną
zignorowane.
111
SEPAM Seria 10
Opcje
indywidualnego
dostosowania
Względy ciągłości obsługi i bezpieczeństwa mogą wymusić modyfikację standardowego
sposobu działania przekaźników wyjściowych O1 i O2. Więcej informacji moŜna znaleźć
niŜej w sekcji „Sterowanie wyłącznikami i niezawodność” na str.159.
Wyjścia przekaźnika O1: wyłączanie wyłączników wyposaŜonych w
podnapięciowe cewki wyzwalania
Aby zaadaptować logikę do podnapięciowych cewek wyzwalania trzeba zastosować
indywidualny tryb pracy urządzeń Sepam i na ekranie RELAYS INVER w menu
parametrów odwrócić logikę styków przekaźnika O1 tak, aby styki normalnie otwarte
(NO) były utrzymywane w stanie zwartym do chwili wykrycia awarii.
Więcej informacji moŜna znaleźć w rozdziale „Indywidualny tryb pracy” na str.145.
Wyjścia przekaźnika O2: blokada załączenia
Jeśli zastosowany jest standardowy schemat blokowy, urządzenia Sepam nie
zagwarantują blokady załączenia wyłącznika w następujących sytuacjach:
• utrata pomocniczego zasilania urządzenia
• wewnętrzne uszkodzenie urządzenia i automatyczne przejście do trybu fail-safe.
Jeśli względy bezpieczeństwa będą wymagać takiej gwarancji, działanie przekaźnika O2
moŜna zmodyfikować w indywidualnym trybie pracy urządzenia Sepam tak, aby
zagwarantować blokadę nawet w razie gdyby urządzenie stało się niesprawne lub
niedostępne.
Więcej informacji moŜna znaleźć w rozdziale „Indywidualny tryb pracy” na str.145.
112
SEPAM seria 10
6.13 Wyzwalanie zewnętrzne
Dotyczy modeli
Opis
Na logiczne wejścia urządzeń Sepam seria 10 model A moŜna podawać polecenia
wyłączenia wyłączników wydane przez jakieś zewnętrzne urządzenia zabezpieczające.
Takimi urządzeniami mogą na przykład być specjalizowane zabezpieczenia
transformatorów (Buchholz, detektory ciśnienia gazu, czujniki temperatury itd.), których
sygnały mogą wyłączać wyłączniki poprzez urządzenia Sepam. Takie specjalizowane
zabezpieczenia mogłyby co prawda bezpośrednio sterować układami wyłączników, ale
dzięki podaniu ich sygnałów na logiczne wejścia urządzeń Sepam uzyskuje się trzy
korzyści:
• zewnętrzne polecenia wyłączenia zostaną zapamiętane dzięki funkcji ANSI 86
wbudowanej w urządzenia Sepam i zadziała blokada ponownego załączenia do czasu
potwierdzenia przyjęcia komunikatu o awarii
• źródło zewnętrznego polecenia wyłączenia zostanie pokazane na wyświetlaczu na
płycie czołowej urządzenia Sepam, a opatrzony znacznikiem czasu zapis zdarzenia
zostanie zapamiętany w rejestrze ostatnich 5 zdarzeń
• obwody wyłączające mogą zostać uproszczone a przez to bardziej niezawodne.
Schemat
blokowy
Wejście logiczne I3
Potwierdzenie przyjęcia
komunikatu o awarii (Reset)
Praca w trybie
standardowym
Przekaźniki wyjściowe
O1, O2, O3
w trybie standardowym
Zewnętrzny sygnał wyzwalający musi być podany na wejście logiczne I3. Po jego
pojawieniu się:
• wskaźnik diodowy Ext miga
• przekaźniki wyjściowe O1, O2, O3 zmieniają swój stan.
• pojawia się ekran awarii z wyświetloną wartością prądu, która spowodowała
wyzwolenia zabezpieczenia.
Przekaźniki wyjściowe O1, O2, O3 i wyświetlacz pozostaną w tym stanie nawet po
zniknięciu sygnału na wejściu I3 (funkcja zatrzaskiwania ANSI 86). Zatrzask zostanie
zwolniony dopiero po naciśnięciu klawisza Reset na płycie czołowej urządzenia (więcej
informacji w sekcji “Potwierdzanie przyjęcia komunikatu o awarii” na str.144), co
spowoduje:
• zgaśnięcie wskaźnika diodowego Ext
• powrót przekaźników wyjściowych do stanu spoczynkowego
• zastąpienie ekranu informującego o awarii przez ekran wyświetlany przed awarią.
UWAGA: Widoczne na schemacie blokowym opóźnienie 200 ms gwarantuje prawidłową
reakcję nawet na bardzo krótkotrwałe zewnętrzne sygnały wyłączenia. MoŜe
ono okazać się przydatne w indywidualnym trybie pracy gdy funkcja
zatrzaskiwania jest wyłączona.
Opcje
indywidualnego
dostosowania
W indywidualnym trybie pracy moŜna zmodyfikować następujące standardowe sposoby
działania:
• zmienić stowarzyszenie zewnętrznych sygnałów logicznych z przekaźnikami
wyjściowymi O1, O2, O3
• przypisać zewnętrzne polecenie wyłączenia do wejścia logicznego I3 lub I4
• wyłączyć zatrzaskiwanie przekaźników wyjściowych O1, O2, O3
• róŜnie konfigurować logikę uaktywniania przekaźników wyjściowych O1 i O2
(zamykanie bądź otwieranie styków po wykryciu awarii).
• wyłączyć zatrzaskiwanie wskaźnika diodowego Ext
Więcej informacji ten temat moŜna znaleźć w sekcji „Indywidualny tryb pracy” na str.145.
Ustawianie
funkcji
Funkcja wyzwalania sygnałami zewnętrznymi nie wymaga Ŝadnych ustawień.
113
SEPAM Seria 10
6.14 Dyskryminacja logiczna (ANSI 68)
Dotyczy modeli
Urządzenia Sepam seria 10 modele N, B i A mogą wysyłać polecenia blokady wejścia.
Natomiast reagować na takie polecenia mogą tylko urządzenia Sepam seria 10 model A
(w indywidualnym trybie pracy).
Opis
Funkcja dyskryminacji logicznej pozwala znacznie skrócić czas wyłączania wyłączników
zlokalizowanych bliŜej źródeł zasilania. Łagodzi ona wady konwencjonalnego procesu
dyskryminacji czasowej.
Funkcja bazuje na sygnałach logicznych wymienianych przez poszczególne urządzenia
zabezpieczające, umoŜliwiając blokowanie działania zabezpieczeń pracujących wyŜej w
łańcuchu obwodów energetycznych przez zabezpieczenia pracujące niŜej w tym
łańcuchu. Funkcja dyskryminacji logicznej nie wpływa na ustawienia funkcji ochronnych,
które powinny być uzaleŜnione od konkretnego chronionego elementu.
Takie podejście stosuje się do zabezpieczeń nadprądowych faz i zwarć doziemnych
pracujących w trybie ustalonej zwłoki (krzywe DT) bądź w trybie inverse definite
minimum time (krzywe IDMT). MoŜe być stosowane w sieciach energetycznych
chronionych przez róŜne urządzenia rodziny Sepam (seria 10, 20, 40, 80). Zasada pracy
dyskryminacji logicznej jest identyczna dla wszystkich urządzeń Sepam.
Główne zalety dyskryminacji logicznej zilustrowano na dwóch przykładach poniŜej:
114
Przykład 1: Linia zasilająca z
dyskryminacją czasową
Przykład 2: Linia zasilająca z
dyskryminacją logiczną Sepam
td = ustalona zwłoka krzywej DT
td = ustalona zwłoka krzywej DT
SEPAM seria 10
Działanie
Sposób działania dyskryminacji logicznej zilustrowano na poniŜszym schemacie:
wejście sygnału blokady
do innych
zabezpieczeń Sepam
wyjście sygnału blokady
Gdy w radialnej sieci przytrafi się awaria, prąd zwarciowy płynie od źródła zasilania do
punktu zwarcia:
• wszystkie zabezpieczenia powyŜej miejsca awarii wykrywają ją
• zabezpieczenia poniŜej miejsca awarii nie wykrywają jej
• najlepiej gdyby zadziałało tylko pierwsze zabezpieczenie powyŜej miejsca awarii.
Gdy urządzenia Sepam wykrywa awarię:
• wystawia sygnał blokady na swe wyjście
• otwiera kontrolowany przez siebie wyłącznik o ile na swym wejściu nie stwierdzi
obecności sygnału blokady z innych zabezpieczeń.
Sygnał blokady wystawiony przez funkcję dyskryminacji logicznej trwa tyle ile potrzeba
aby zareagować na awarię biorąc pod uwagę czasy działania aparatury przełączającej i
czas resetu zabezpieczenia. Gdyby aparatura przełączająca zawiodła, sygnał blokady
zostanie zdjęty po czasie 200 ms od wystawienia.
Aby zminimalizować efekty niechcianych sygnałów blokady, dla kaŜdego progu moŜna
ustawić opóźnienie Tbu w czasie którego sygnały blokady są ignorowane. Te opóźnienia
zaprojektowano do uŜytku razem z dyskryminacja czasową w stosunku do zabezpieczeń
poniŜej miejsca awarii.
Taki system minimalizuje czas trwania zwarć, optymalizuje dyskryminację działania
zabezpieczeń i gwarantuje bezpieczeństwo nawet w sytuacji jakiegoś uszkodzenia w
aparaturze przełączającej.
Implementacja
Standardowy tryb pracy:
W trybie standardowym sygnały blokady mogą być wystawiane jedynie przez urządzenia
Sepam seria 10 model A (przekaźnik O5). Te sygnały moŜna spoŜytkować do
blokowania zabezpieczeń powyŜej miejsca awarii.
Indywidualny tryb pracy:
Urządzenia Sepam seria 10 modele N i B mogą wystawiać sygnały blokady na
przekaźniku O2 lub O3. W urządzeniach Sepam seria 10 model A:
• sygnały blokady mogą być wystawiane na przekaźniku O2, O3, O5 lub O6
• sygnały blokady mogą być odbierane na wejściach logicznych I3 lub I4.
Więcej informacji moŜna znaleźć w rozdziale “Indywidualny tryb pracy” na str. 145.
115
SEPAM Seria 10
Schemat
blokowy
dyskryminacji w
urządzeniach
Sepam seria 10
model A
zwłoczny sygnał wyzwalający
(na przekaźnik wyjściowy)
sygnał blokady na
przekaźnik wyjściowy
(O5 w trybie
standardowym,
O2, O3, O5 lub O6 w
trybie indywidualnym)
wejście sygnału blokady
Schemat
blokowy
dyskryminacji w
urządzeniach
Sepam seria 10
modele N i B
zwłoczny sygnał wyzwalający
(na przekaźnik wyjściowy)
sygnał blokady na
przekaźnik wyjściowy
(O2 lub O3 w trybie
indywidualnym)
116
SEPAM seria 10
Ustawianie
czasu
opóźnienia Tbu
W urządzeniach Sepam seria 10 model A (które są wyposaŜone w wejścia dla sygnałów
blokady) zaleca się ustawienie czasów opóźnień Tbu stosownie do nastawionych
progów I>, I>>, Io> i Io>>. PoniewaŜ w tym czasie sygnały blokady nie działają,
opóźnienia mogą zagwarantować wyzwalanie w przypadku otrzymania niepoŜądanego
sygnału blokady. Te opóźnienia muszą być ustawione stosownie do reguł dyskryminacji
zabezpieczeń poniŜej miejsca awarii.
Czasy opóźnień ustawia się w menu parametrów w indywidualnym trybie pracy na
czterech ekranach 68 BKUP I>, 68 BKUP I>>, 68 BKUP Io>, 68 BKUP Io>>.
Na kaŜdym z tych ekranów występują trzy pola:
• Pole pierwsze: OFF lub Type of curve.
OFF: opóźnienie wyłączone
Type of curve: opóźnienie włączone
To niemodyfikowalne pole podaje typ krzywej wyzwalania zdefiniowanej dla danego
progu w menu ustawień funkcji zabezpieczających. Jeśli któryś próg został w tym
menu ustawiony na OFF, stosowne opóźnienie teŜ będzie automatycznie ustawione
na OFF bez moŜliwości włączenia.
• Pole drugie: to niemodyfikowalne pole podaje wartość zdefiniowaną dla danego progu
w menu ustawień funkcji zabezpieczających.
• Pole trzecie: opóźnienie Tbu musi być ustawione stosownie do reguł dyskryminacji
zabezpieczeń poniŜej miejsca awarii.
UWAGA:
Po zmodyfikowaniu typu krzywej wyzwalania w menu ustawień funkcji
zabezpieczających opóźnienie Tbu automatycznie zostanie ustawione na
wartość standardową. Jeśli stosuje się tą funkcję, jest istotne aby w takiej
sytuacji ponownie ustawić opóźnienie Tbu stosownie do krzywej nowego
typu.
117
SEPAM Seria 10
6.15 Pomiar prądów faz
Dotyczy modeli
Opis
Funkcja pomiaru prądów faz jest dostępna w menu wartości pomiarowych. Wyświetla
wartości skuteczne prądów faz z uwzględnieniem wszystkich niskich harmonicznych aŜ
do 15-tej harmonicznej przy 50 Hz (lub aŜ do 13-tej harmonicznej przy 60 Hz). W
urządzeniach Sepam seria 10 • 4•• funkcja wyświetla prądy wszystkich 3 faz. Do
urządzeń Sepam seria 10 • 3•• faza B nie jest podłączona, tak więc w tym przypadku
funkcja wyświetla tylko prądy faz A i C. Po upłynięciu 10 minut od ostatniego naciśnięcia
klawisza ekran tej funkcji zostanie wyświetlony automatycznie jako standardowy ekran
urządzenia Sepam .
W urządzeniach Sepam seria 10 model A do wyników pomiaru prądów faz moŜna teŜ
uzyskać dostęp poprzez łącze komunikacyjne.
Ustawianie
funkcji
W menu parametrów urządzeń Sepam seria 10 • 4•• moŜna wybrać liczbę prądów faz
pokazywanych na Wyświetlaczu. Jeśli faza B nie została wyposaŜona w przekładnik
prądowy, za pomocą tego ustawienia moŜna wyłączyć wyświetlanie IB = 0 i zwiększyć
czytelność innych informacji wyświetlanych na wyświetlaczu. Więcej informacji moŜna
znaleźć w sekcji „Liczba wyświetlonych prądów faz” str. 130,
Parametr ustawia się na ekranie I DISPLAY.
118
SEPAM seria 10
6.16 Pomiar prądów zwarć doziemnych
Dotyczy modeli
Opis
Funkcja pomiaru prądów zwarć doziemnych jest dostępna w menu wartości
pomiarowych. Wyświetla wartość składowej podstawowej prądu zwarcia doziemnego.
Zarówno funkcja pomiaru prądów, jak i funkcja zabezpieczania przed skutkami zwarć
doziemnych (ANSI 50N-51N) wymagają uŜycia przekładnika prądowego ze
zrównowaŜonym rdzeniem poniewaŜ urządzenia Sepam nie wyliczają prądów zwarć
doziemnych jako sumy 3 zmierzonych prądów faz. Do tego wejścia moŜna podłączyć
wspólny punkt trzech przekładników prądów faz, osobny przekładnik prądu doziemnego,
lub przekładnik prądowy CSH120, CSH200 lub GO110 ze zrównowaŜonym rdzeniem.
W urządzeniach Sepam seria 10 model A wynik pomiaru prądu doziemnego moŜna
zdalnie odczytać przez łącze komunikacyjne.
KaŜdy model urządzeń Sepam jest dostępny w kilku wersjach róŜniących się czułością
pomiarów prądów doziemnych. Schematy podłączeń i ustawienia zaleŜą od wariantu.
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Schematy połączeń” na str.30,
119
SEPAM Seria 10
6.17 Wyznaczanie szczytowych wartości prądów faz
Dotyczy modeli
Opis
Funkcja wyznaczania szczytowych wartości prądów faz jest dostępna w menu wartości
pomiarowych. Wyświetla maksymalny prąd kaŜdej z 3 faz wyszukany w zadanym
okresie. MoŜna ją zresetować klawiszem Reset na płycie czołowej (w tym celu naleŜy
wyświetlić ekran tej funkcji i wcisnąć klawisz Reset na 2 sekundy.
W urządzeniach Sepam seria 10 model A wyniki wyszukane przez funkcję szczytowego
zapotrzebowania moŜna zdalnie odczytać przez łącze komunikacyjne.
Ustawianie
funkcji
120
Na ekranie PEAK DEMAND w menu parametrów moŜna ustawić okres, w którym
funkcja będzie wyszukiwać szczytowe wartości prądu. Wartość standardowa: 5 minut.
Zakres dopuszczalnych wartości: 1...60 minut co 1 minuta.
SEPAM seria 10
6.18 Zapis ostatniej awarii
Dotyczy modeli
Opis
Funkcja zapisu ostatniej awarii jest dostępna w menu wartości pomiarowych. Pokazuje
powód zadziałania i wartości prądów fazowych oraz doziemnego w momencie
zadziałania zabezpieczenia. PoniewaŜ taki komunikat nie mieści się w całości na
wyświetlaczu, funkcja wyświetla informacje ciągle je przewijając w pętli. Informacja jest
magazynowana do czasu następnego zadziałania zabezpieczenia i nie moŜe być inaczej
skasowana.
Funkcja nie jest dostępna w urządzeniach Sepam seria 10 model A poniewaŜ jest tam
zastapiona przez funkcję zapisu 5 ostatnich zdarzeń.
Zapisywane są następujące zdarzenia:
zdarzenie
zadziałanie zabezpieczenia I>
zadziałanie zabezpieczenia I>>
zadziałanie zabezpieczenia Io>
zadziałanie zabezpieczenia Io>>
zadziałanie zabezpieczenia cieplnego
na ekranie reprezentowane przez
I>
I>>
Io>
Io>>
THERMAL
UWAGA: Zakresy pomiarowe podano w specyfikacjach na str.241. Jeśli w momencie
zadziałania zabezpieczenia prąd wykraczał poza zakres pomiarowy, w
odpowiednich polach pojawi się:
prądy fazowe
prąd zwarcia doziemnego
prąd zwarcia doziemnego mierzony przez przekładnik prądowy ze
zrównowaŜonym rdzeniem o zakresie 2…240 A
prąd zwarcia doziemnego mierzony przez przekładnik prądowy ze
zrównowaŜonym rdzeniem o zakresie 0,2….24 A
> 40 In
> 40 Ino
> 400 A
> 40 A
Ustawianie
funkcji
Na ekranie I DISPLAY w menu parametrów moŜna ustawić liczbę wyświetlonych prądów
faz. Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji “Liczba wyświetlonych prądów faz” str.
130,
Opcje
indywidualnego
dostosowania
Urządzenia Sepam moŜna dostosować tak, aby rejestrowały awarie, które nie
doprowadziły do wyłączenia wyłącznika. Na przykład, gdy sieć energetyczna znajduje
się w stanie utrzymującego się zwarcia doziemnego, urządzenia Sepam mogą zostać
skonfigurowane tak, aby:
• ochrona przeciw zwarciom doziemnym nie wyłączała wyłącznika
• awaria była sygnalizowana tylko wskaźnikami diodowymi na płycie czołowej lub
wyjściami przekaźnika alarmowego.
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Indywidualny tryb pracy” str.145.
121
SEPAM Seria 10
6.19 Zapisy ostatnich pięciu zdarzeń (wraz z ich datami/godzinami)
Dotyczy modeli
Opis
Funkcja zapisywania 5 ostatnich zdarzeń (wraz z ich datami/godzinami) jest dostępna w
menu wartości pomiarowych. Informacje dotyczące tych 5 zdarzeń są wyświetlane na 5
kolejnych ekranach. Dla kaŜdego zdarzenia jest podana przyczyna, data i godzina
zapisu, wartości prądów 3 faz i prądu doziemnego. Prądy nie są podawane jeśli
zdarzeniem jest zamknięcie wyłącznika poprzez łącze komunikacyjne lub awaria
układów odłączających. PoniewaŜ takie komunikaty nie mieszczą się w całości na
wyświetlaczu, funkcja wyświetla informacje ciągle je przewijając w pętli. Informacje nie
mogą być skasowane.
Dla celów identyfikacji kaŜde zdarzenie jest opatrywane bezwzględnym numerem
seryjnym. Numery te rosną od 0 do 99999, po czym liczenie zaczyna sie ponownie od 0,
KaŜde nowe zanotowane zdarzenie usuwa z pamięci urządzenia Sepam najstarszy
zapis. W nowych urządzeniach, w których pamięci jeszcze nie zapisano 5 zdarzeń
funkcja wyświetla mniej niŜ 5 ekranów.
Zapisywane są następujące zdarzenia:
zdarzenie
zadziałanie zabezpieczenia I>
zadziałanie zabezpieczenia I>>
zadziałanie zabezpieczenia Io>
zadziałanie zabezpieczenia Io>>
wyzwolenie zewnętrznym sygnałem
uszkodzenie obwodu wyłączającego
otwarcie wyłącznika poprzez łącze komunikacyjne
zamknięcie wyłącznika poprzez łącze komunikacyjne
dyskryminacja logiczna zabezpieczenia I>
dyskryminacja logiczna zabezpieczenia I>>
dyskryminacja logiczna zabezpieczenia Io>
dyskryminacja logiczna zabezpieczenia Io>>
na ekranie reprezentowane przez
I>
I>>
Io>
Io>>
EXT TRIP
TCS
TRIP BY COMM
CLOSE BY COMM
I> LD
I> LD
Io> LD
Io> LD
UWAGA: Zakresy pomiarowe podano w specyfikacjach na str.241. Jeśli w momencie
zadziałania zabezpieczenia prąd wykraczał poza zakres pomiarowy, w
odpowiednich polach pojawi się:
prądy fazowe
prąd zwarcia doziemnego
prąd zwarcia doziemnego mierzony przez przekładnik prądowy ze
zrównowaŜonym rdzeniem o zakresie 2…240 A
prąd zwarcia doziemnego mierzony przez przekładnik prądowy ze
zrównowaŜonym rdzeniem o zakresie 0,2….24 A
> 40 In
> 40 Ino
> 400 A
> 40 A
Ustawianie
funkcji
Na ekranie DATE w menu parametrów moŜna ustawić bieŜącą datę, zaś na ekranie
TIME – bieŜący czas wewnętrznego zegara urządzenia Sepam.
Opcje
indywidualnego
dostosowania
Urządzenia Sepam moŜna dostosować tak, aby rejestrowały awarie, które nie
doprowadziły do wyłączenia wyłącznika. Na przykład, gdy sieć energetyczna znajduje
się w stanie utrzymującego się zwarcia doziemnego, urządzenia Sepam mogą zostać
skonfigurowane tak, aby:
• ochrona przeciw zwarciom doziemnym nie wyłączała wyłącznika
• awaria była sygnalizowana tylko wskaźnikami diodowymi na płycie czołowej lub
wyjściami przekaźnika alarmowego.
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Indywidualny tryb pracy” na str.145.
122
SEPAM seria 10
6.20 Język interfejsu uŜytkownika
Dotyczy modeli
Opis
Standardowym językiem interfejsu uŜytkownika jest angielski.
Ustawianie
funkcji
Język wyświetlanych komunikatów wybiera się na ekranie LANGUAGE w menu
parametrów. Dostępne są następujące opcje:
• English
• US English
• Spanish
• French
• Italian
• German
• Turkish
• Portuguese
UWAGA: W przypadku urządzeń Sepam certyfikowanych wg GOST dostępne są
następujące języki:
• Russian
• English
• French
123
SEPAM Seria 10
6.21 Liczba wyświetlanych prądów faz
Dotyczy modeli
Opis
Funkcja wyboru liczby wyświetlanych/zapisywanych prądów faz jest dostępna tylko w
urządzeniach Sepam seria 10 • 4••, które pozwalają dołączyć 3 przekładniki fazowe.
Standardowo te urządzenia wyświetlają wyniki pomiarów prądu wszystkich trzech faz.
Jednak jeśli faza B nie została wyposaŜona w przekładnik prądowy, za pomocą tego
ustawienia (na ekranie I DISPLAY) moŜna wyłączyć wyświetlanie IB = 0 i zwiększyć
czytelność innych informacji wyświetlanych na wyświetlaczu.
Ustawienie przesądza liczbę wyświetlanych/zapisywanych wyników wszystkich funkcji
dotyczących prądu (2 lub 3 fazy):
• prądy faz
• szczytowe zapotrzebowanie na prąd faz
• zapisane dane ostatniej awarii
• zapisy ostatnich pięciu zdarzeń
Ustawienie na wpływa na sposób działania funkcji zabezpieczających.
Ustawianie
funkcji
124
Liczbę wyświetlanych/zapisywanych prądów faz ustawia się na ekranie I DISPLAY w
menu parametrów.
SEPAM seria 10
6.22 Łącze komunikacyjne
Dotyczy modeli
Protokoły
komunikacyjne
Urządzenia Sepam seria 10 model A są wyposaŜone w port komunikacyjny RS 485.
Standardowo jest uŜywany protokół komunikacyjny Modbus, ale moŜna teŜ wybrać
protokół IEC 60870-5-103. Więcej informacji moŜna znaleźć w rozdziałach „Komunikacja
wg protokołu...”, na str.159 i 181).
Ustawianie
protokołu
Protokół komunikacyjny wybiera się na ekranie PROTOKÓŁ w menu parametrów. Na
następnym ekranie moŜna skonfigurować parametry wybranego protokołu.
Ustawianie
parametrów
protokołu
Modbus
Na ekranie MODBUS w menu parametrów moŜna ustawić następujace parametry
protokołu Modbus.
parametr
dopuszczalne wartości
Ustawianie
parametrów
protokołu
IEC 60870-5-103
Wybór trybu
sterowania
lokalny/zdalny
adres
1...247
tempo transmisji
4800 Baud
9600 Baud
19 200 Baud
38 400 Baud
parzystość
None (2 bity stopu)
Even (1 bit stopu)
Odd (1 bit stopu)
tryb zdalnego sterowania
DIR (bezpośrednie)
SBO (z potwierdzeniem Select Before Operate)
Na ekranie IEC 60870-5-103 w menu parametrów moŜna ustawić następujące
parametry protokołu IEC 60870-5-103.
parametr
dopuszczalne wartości
adres
0,..254
tempo transmisji
4800 Baud
9600 Baud
19 200 Baud
38 400 Baud
parzystość
None (2 bity stopu)
Even (1 bit stopu)
Odd (1 bit stopu)
Urządzenia Sepam seria 10 model A kontrolują tryb sterowania lokalne/zdalne aby
dopuścić/wykluczyć polecenia nadsyłane przez łącze komunikacyjne.
W standardowym trybie pracy informacja o poŜądanym trybie sterowania jest podawana
na wejście logiczne I4. Jeśli wejście to jest uaktywnione, Ŝadne polecenia nadsyłane
przez łącze komunikacyjne – za wyjątkiem polecenia otwarcia wyłącznika – nie będą
realizowane. W razie potrzeby moŜna w menu parametrów wykluczyć realizację w trybie
lokalnym takŜe i tego zdalnego polecenia.
Więcej informacji moŜna znaleźć niŜej w sekcji „Kontrola sterowanie lokalne/zdalne” na
str. 138.
W indywidualnym trybie pracy sygnał wybierający sterowania lokalne/zdalne moŜna
przyporządkować do wejścia logicznego I3 lub I4.
125
SEPAM Seria 10
Sterowanie
wyłącznikiem
poprzez łącze
komunikacyjne
W przypadku urządzeń Sepam seria 10 model A wyłącznik moŜna kontrolować poprzez
łącze komunikacyjne. Dwa wstępnie zdefiniowane polecenia słuŜą do uaktywniania
przekaźników wyjściowych O1 i O4:
• polecenie otwarcia wyłącznika aktywuje przekaźnik wyjściowy O1
• polecenie zamknięcia wyłącznika aktywuje przekaźnik wyjściowy O4
W standardowym trybie pracy przekaźniki te są uŜywane do wyłączania i załączania
wyłącznika, odpowiednio.
W indywidualnym trybie pracy funkcję wyłączanie wyłącznika moŜna stowarzyszyć z
przekaźnikami O1, O2 lub O3. Niemniej wyłączanie na polecenie przysłane przez łącze
komunikacyjne zawsze będzie wykonywane przez przekaźnik wyjściowy O1.
UWAGI
• zdalne polecenia kontroli wyłącznika uaktywniają przekaźnik wyjściowy O1 lub O4 na
ustalony czas 200 ms aby zagwarantować realizację tych poleceń zarówno przez
cewki podnapięciowe, jak i przez cewki równoległe.
• przekaźnik wyjściowy O4 nie zostanie uaktywniony przez zdalne polecenie
zamknięcia wyłącznika jeśli urządzenie Sepam rozpoznaje stan danego wyłącznika
jako juŜ zamknięty (wejście logiczne I2 w stanie 1).
Działanie zdalnych poleceń kontroli wyłącznika zilustrowano na schemacie blokowym
poniŜej.
Schemat
zdalne polecenie otwarcia
blokowy
wejście logiczne I4
sterowania
(lokalny tryb sterowania)
wyłącznikiem
poprzez łącze
otwarcie nie akceptowane
komunikacyjne (ustawienie urządzenia Sepam)
przekaźnik wyjściowy O1
(otwarcie wyłącznika)
zdalne polecenie zamknięcia
wejście logiczne I4
(lokalny tryb sterowania)
przekaźnik wyjściowy O4
(zamknięcie wyłącznika)
wejście logiczne I2
(wyłącznik zamknięty)
Niezgodność
pozycji
wyłącznika ze
zdalnym
sterowaniem
Schemat
blokowy
wykrywania
niezgodności
pozycji
wyłącznika ze
zdalnym
sterowaniem
Urządzenia Sepam mogą wykryć niezgodność pomiędzy zdalnie otrzymanym ostatnim
poleceniem kontrolującym wyłącznik a jego faktyczną pozycją. Informacja taka moŜe
zostać przekazana przez łącze komunikacyjne. Informacja pozwala zidentyfikować
zmianę pozycji wyłącznika zaszłą wskutek wyłączenia awaryjnego (przez jakąś funkcję
zabezpieczającą) lub lokalnego (operacja ręczna bezpośrednio na wyłączniku).
wejście logiczne I1
(wyłącznik otwarty)
zdalne polecenie otwarcia
zdalne polecenie zamknięcia
wejście logiczne I4
(lokalny tryb sterowania)
zdalne polecenie zamknięcia
zdalne polecenie otwarcia
wejście logiczne I2
(wyłącznik zamknięty)
126
niezgodność
SEPAM seria 10
Odczyt pozycji
wyłącznika
Urządzenia Sepam seria 10 model A mogą przekazywać pozycję wyłącznika przez łącze
komunikacyjne. Styki pozycji wyłącznika muszą być podłączone do dwóch wejść
logicznych urządzenia Sepam:
• wejście I1: wyłącznik otwarty (blokada C/O)
• wejście I2: wyłącznik zamknięty (blokada O/O)
Pozycję wyłącznika moŜna odczytać ze stanu:
• wskaźnika pozycji wyłącznika (= 1 jeśli wyłącznik jest zamknięty)
• wejść logicznych I1 i I2
Dodatkowo urządzenia Sepam udostępniają następujące informacje dotyczące pozycji
wyłącznika:
• wskaźnik niezgodności zdalnego sterowania z faktyczną pozycją wyłącznika
• wskaźnik funkcji TCS (nadzór nad układem wyzwalającym). ZaleŜnie od połączeń I1 i
I2 urządzenia Sepam mogą monitorować ciągłość obwodów wyzwalających czyli
zgodność wejść I1 i I2. Więcej informacji moŜna znaleźć w następnej sekcji „Funkcja
TCS (nadzór nad układem wyzwalającym)”.
127
SEPAM Seria 10
6.23 Funkcja TCS (nadzór nad układem wyzwalającym)
Dotyczy modeli
Opis
W skład obwodu wyzwalającego wchodzą – oprócz urządzenia Sepam i wyłącznika –
przewody, zaciski i łączówki. Urządzenie Sepam stale monitoruje ten obwód w czasie
gdy funkcja wyzwalania jest aktywna aby zagwarantować, Ŝe nie ma w nim Ŝadnych
przerw. PoniŜszy schemat blokowy moŜe być uŜyty aby przez ten obwód stale
przepływał mały prąd pozwalający urządzeniu Sepam monitorować ciągłość obwodu.
Standardowo funkcja nadzoru nad obwodem wyzwalającym jest nieaktywna aby uniknąć
generowania bezcelowych komunikatów gdy styki sygnalizujące pozycję wyłącznika nie
są połączone. Funkcję moŜna aktywować w menu parametrów.
Schemat
blokowy
128
funkcja nadzoru włączona
wejście logiczne I1 (wyłącznik otwarty)
wejście logiczne I2 (wyłącznik zamknięty)
awaria
obwodu
wyzwalania
SEPAM seria 10
Wyłączniki z
cewką
równoległą
Funkcja nadzoru nad obwodem wyzwalającym korzysta z sygnałów pozycji wyłącznika
podanych na wejścia logiczne I1 i I2, jak pokazano na poniŜszym schemacie:
Te dwa wejścia normalnie są w przeciwnym stanie. Jeśli oba znajdują się równocześnie
w stanie 1 lub 0, to znak awarii spowodowanej:
• przerwą w obwodzie zasilania cewki lub w samej cewce (w takiej sytuacji polecenie
otwarcia wyłącznika będzie nieskuteczne), bądź
• uszkodzeniem styków sygnalizujących pozycję wyłącznika (w takiej sytuacji odczyt
pozycji wyłącznika jest fałszywy).
W razie awarii:
• Zostanie wyświetlony ekran awarii. Ekran tymczasowo zniknie na czas posługiwania
się przez operatora klawiszami. Jeśli 20 sekund po zaprzestaniu uŜywania klawiatury
stan awaryjny będzie się nadal utrzymywał, ekran zostanie automatycznie ponownie
wyświetlony.
• Zdarzenie zostanie zapisane do rejestru 5 ostatnich zdarzeń.
• Wyjścia przekaźnika O6 zasygnalizują stan awaryjny (w standardowym trybie pracy).
• Informacja o awarii będzie równieŜ dostępna przez łącze komunikacyjne.
Pozycja wyłącznika jest pokazana na ekranie ustawień w menu parametrów. W razie
niezgodności wejść I1 oraz I2, zamiast pozycji będzie zasygnalizowana awaria. Po
interwencji konserwatorów wskazanie wyświetlone na tym ekranie moŜe być uŜyte jako
sprawdzian czy naprawa została wykonana poprawnie.
UWAGA: JeŜeli wejścia I1 i I2 zostały połączone inaczej, funkcja nadzoru nad ciągłością
obwodu wyzwalania moŜe nie pracować. Jednak urządzenie Sepam będzie
odczytywać pozycję wyłącznika i transmitować ją przez łącze komunikacyjne.
Ponadto zgodność wejść I1 i I2 jest stale kontrolowana aby zapewnić, Ŝe
wysyłane informacje odzwierciedlają stan faktyczny.
UWAGA: Aby uniknąć alarmowania wywołanego niezgodnością stanu wejść I1 oraz I2
w trakcie przestawiania wyłącznika, urządzenia Sepam stosują 2-sekundowe
opóźnienie przy badaniu pozycji wyłącznika.
Wyłączniki z
cewką
podnapięciową
W takim przypadku badanie ciągłości obwodu wyzwalającego nie ma sensu poniewaŜ
wyłącznik zostanie otwarty zanim brak ciągłości zostanie zasygnalizowany. Funkcja jest
stosowana tylko do kontroli zgodności sygnałów na wejściach logicznych I1 i I2.
Ustawianie
funkcji
Parametry funkcji ustawia się na ekranie TCS w menu parametrów.
129
SEPAM Seria 10
6.24 Ustawianie daty i godziny
Dotyczy modeli
Opis
Urządzenia Sepam model A mają wbudowany wewnętrzny zegar, który pozwala im
opatrywać datą/godziną:
• zapisy zdarzeń wykonywane przez funkcję rejestracji ostatnich 5 zdarzeń
• inne zdarzenia, o których informacje są przekazywane przez łącze komunikacyjne.
W czasie awarii pomocniczego zasilania urządzenia Sepam jego wewnętrzny zegar
będzie podtrzymywany przez wbudowaną baterię. Jeśli bateria została wyjęta lub
wyczerpała się lecz pomocnicze zasilanie jest sprawne, zegar będzie pracował z tego
zasilania. Dopiero gdy bateria wyczerpie się lub zostanie wyjęta w czasie awarii
zasilania pomocniczego, wewnętrzny zegar urządzenia zostanie zresetowany na
01/01/2007 0:00:00,
UWAGA: Działanie funkcji zabezpieczających urządzeń Sepam w najmniejszym stopniu
nie zaleŜy od obecności baterii ani od jej stanu.
Ustawianie
funkcji
Na ekranie DATE w menu parametrów moŜna ustawić bieŜącą datę, zaś na ekranie
TIME – bieŜący czas wewnętrznego zegara urządzenia Sepam.
Wartości ustawione w menu parametrów nie są brane pod uwagę gdy wewnętrzny zegar
urządzenia Sepam jest synchronizowany przez łącze komunikacyjne.
.
130
SEPAM seria 10
6.25 Napięcia na wejściach logicznych
Dotyczy modeli
Tylko urządzenia Sepam seria 10 modele A ••A oraz A ••E
Na wejścia logiczne urządzeń Sepam seria 10 model A ••F moŜna podawać wyłącznie
napięcia DC.
Opis
Standardowo 4 wejścia logiczne wykrywają obecność lub brak napięć DC. JednakŜe
mogą teŜ zostać ustawione tak, aby wykrywały obecność sygnałów 50 Hz lub 60 Hz.
Ustawianie
funkcji
Rodzaj sygnałów na wejściach logicznych wybiera się na ekranie LOGIC INPUTS w
menu parametrów.
131
SEPAM Seria 10
6.26 Sterowanie lokalne/zdalne
Dotyczy modeli
Opis
Standardowo sygnał przełączający tryb sterowania urządzenia Sepam seria 10 model A
z lokalnego na zdalne (przez port komunikacyjny) jest oczekiwany na wejściu logicznym
I4 urządzenia.
W tabeli poniŜej wykazano czynności moŜliwe/niemoŜliwe do wykonania przez łącze
komunikacyjne zaleŜnie od stanu wejścia I4 (czyli od trybu sterowania).
Czynność
Otwarcie wyłącznika
Zamknięcie wyłącznika
Potwierdzenie przyjęcia komunikatu o awarii
Zresetowanie szczytowego prądu faz
I4=0 (tryb zdalny)
tak
tak
tak
tak
I4=1 (tryb lokalny)
tak
nie
nie
nie
UWAGA: Jeśli do wejścia I4 nie podłączono Ŝadnego sygnału, jego stan jest
interpretowany jako 0 i przez łącze komunikacyjne moŜna wykonać wszystkie
operacje.
Ustawianie
funkcji
Na ekranie LOCAL TRYB w menu parametrów moŜna zabronić takŜe zdalnego
otwierania wyłącznika poleceniami przysłanymi przez łącze komunikacyjne jeśli
urządzenie Sepam jest sterowane lokalnie (opcja OPEN NOT ACCEPTED).
W takiej sytuacji powyŜsza tabela zmienia się na:
Czynność
Otwarcie wyłącznika
Zamknięcie wyłącznika
Potwierdzenie przyjęcia komunikatu o awarii
Zresetowanie szczytowego prądu faz
Opcje
indywidualnego
dostosowania
132
I4=0 (tryb zdalny)
tak
tak
tak
tak
I4=1 (tryb lokalny)
nie
nie
nie
nie
Funkcja nie ma Ŝadnych opcji indywidualnego dostosowania.
Niemniej, w indywidualnym trybie pracy wejście I4 moŜe zostać przeznaczone do innych
celów niŜ kontrola trybu sterowania. W takiej sytuacji:
• urządzenie Sepam działa w trybie zdalnego sterowania (zachowuje się jakby na
wejściu logicznym I4 był sygnał 0)
• ekran LOCAL TRYB jest wyświetlany lecz nieaktywny.
SEPAM seria 10
6.27 Hasło
Dotyczy modeli
Opis
4-cyfrowe hasło chroni ustawienia i parametry funkcji urządzeń Sepam przed
nieuprawniona modyfikacją.
Hasło definiuje i aktywuje się na ekranie SET PASSWORD w menu parametrów (opcje
NO PASSWORD lub PASSWORD = xxxx)
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Ochrona ustawień hasłem” na str. 56.
133
SEPAM Seria 10
6.28 Wyświetlanie stanu wejść logicznych
Dotyczy modeli
Opis
134
Funkcja wyświetlania stanu wejść logicznych jest dostępna na ekranie INPUT STATUS
w menu parametrów. Wyświetla stan 4 wejść logicznych. Stan wejść moŜna tylko
odczytać, na ekranie nie ma Ŝadnych ustawianych parametrów.
SEPAM seria 10
6.29 Wyświetlanie stanu przekaźników wyjściowych
Dotyczy modeli
Opis
Funkcja wyświetlania stanu przekaźników wyjściowych jest dostępna na ekranie OUT
STATUS w menu parametrów. Wyświetla stan 4 przekaźników wyjściowych: logiczna 1
wskazuje, Ŝe dany przekaźnik wyjściowy jest załączony. Stan wyjść moŜna tylko
odczytać, na ekranie nie ma Ŝadnych ustawianych parametrów.
W przypadku urządzeń Sepam seria 10 model N i B moŜna sprawdzić stan
przekaźników wyjściowych O1, O2, O3.
W przypadku urządzeń Sepam seria 10 model A moŜna sprawdzić stan przekaźników
wyjściowych O1 – O6. Stanu przekaźnika alarmowego O7 nie moŜna sprawdzić na tym
ekranie, natomiast jest on wskazywany czerwonym wskaźnikiem diodowym na płycie
czołowej urządzenia.
135
SEPAM Seria 10
6.30 Przekaźnik alarmowy
Dotyczy modeli
Opis
Urządzenia Sepam seria 10 model A
Urządzenia Sepam seria 10 model A są standardowo wyposaŜone w przekaźnik
alarmowy (O7), w spoczynku utrzymywany w stanie włączonym. W razie uszkodzenia
urządzenia Sepam lub awarii jego zasilania, przekaźnik alarmowy zmienia stan na
wyłączony.
Urządzenia Sepam seria 10 modele N i B
Urządzenia Sepam seria 10 modele N i B nie są standardowo wyposaŜone w Ŝaden
przekaźnik alarmowy.
Opcje
indywidualnego
dostosowania
136
Funkcję alarmu moŜna przyporządkować przekaźnikowi wyjściowemu O3 w
urządzeniach Sepam seria 10 modele N i B. Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji
„Indywidualny tryb pracy” na str. 145.
SEPAM seria 10
6.31 Wskaźniki diodowe na płycie czołowej
Dotyczy modeli
Diody sygnaliza- ZaleŜnie od modelu urządzenia Sepam seria 10 są wyposaŜone w 2 lub 3 wskaźniki
cji stanu
diodowe sygnalizacji stanu:
Piktogram
ON
Kolor
Funkcja
Zielony Zasilanie włączone
Czerwony Urządzenie niedostępne (w trybie fail-safe).
śółty
Sesja komunikacyjna w toku
migający
N
N
model
B
A
B
A
–
–
A
Wskaźniki awarii ZaleŜnie od modelu urządzenia Sepam seria 10 są wyposaŜone w 1, 2, 3 lub 4 diodowe
wskaźniki awarii. Standardowo stan tych diod jest zatrzaskiwany: sygnalizują awarię
nawet po jej usunięciu. Diody gasną po potwierdzaniu przyjęcia komunikatu o awarii za
pomocą klawisza Reset lub poprzez łącze komunikacyjne (w przypadku modelu A).
piktogram
Ext
wolne miganie oznacza zadziałanie
model
ochrony nadprądowej faz
–
B
A
ochrony przeciw zwarciom doziemnym
N
B
A
ochrony cieplna
–
B
A
na polecenie z zewnątrz
–
–
A
Pierwsze 3 spośród powyŜszych diod mogą teŜ migać szybciej zanim zadziała
zabezpieczenie. Takie szybkie miganie wskazuje na przekroczenie progu:
piktogram
szybkie miganie oznacza przekroczenie progu
model
I> lub I>> ochrony nadprądowej fazy
–
B
A
Io> lub Io>> ochrony przeciw zwarciom doziemnym
N
B
A
ochrony cieplnej
–
B
A
Ekrany z
komunikatami o
awariach
Po wykryciu awarii na wyświetlaczu pojawi się ekran z informacjami zapamiętywanymi
przez funkcję zapisu ostatniej awarii i ostatnich 5 zdarzeń. Jeśli operator naciśnie jakiś
klawisz w czasie gdy ekran ten jest wyświetlony, zostanie on ukryty aby umoŜliwić
korzystanie z klawiatury i wyświetlacza. Awaria jest nadal sygnalizowana przez
wskaźniki diodowe, a zapisane dane o awarii są dostępne w menu wartości
pomiarowych.
Opcje
indywidualnego
dostosowania
W indywidualnym trybie pracy kaŜdy wskaźnik diodowy moŜe zostać indywidualnie
zaprogramowany i Ŝaden moŜe nie być zatrzaskiwany. Wejścia logiczne I3 i/lub I4
moŜna stowarzyszyć z innymi zdarzeniami. Trzeba stowarzyszyć jakiś wskaźnik z
zewnętrznym wyzwalaniem, dioda Ext nie będzie uŜyta automatycznie.
UWAGA: Jeśli stowarzyszenie przekaźników wyjściowych zostało zmodyfikowane w
indywidualnym trybie pracy, diody mogą wskazywać awarię nawet jeśli w
danej sytuacji nie zostało wygenerowane polecenie wyłączenia wyłącznika.
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Indywidualny tryb pracy” na str.145.
137
SEPAM Seria 10
6.32 Potwierdzanie przyjęcia komunikatu o awarii
Dotyczy modeli
Opis
Przyjęcie komunikatu o awarii moŜna potwierdzić:
• naciskając klawisz Reset
• poprzez łącze komunikacyjne (urządzenia Sepam seria 10 model A).
Potwierdzanie przyjęcia komunikatu o awarii powoduje:
• zgaśnięcie wskaźników diodowych
• przywrócenie na wyświetlaczu ekranu, który był wyświetlany przed ekranem o awarii
• powrót przekaźników wyjściowych do ich stanu spoczynkowego co umoŜliwia
zamknięcie wyłącznika
UWAGA: Potwierdzenie przyjęcia komunikatu o awarii nie zmienia zapisu dokonanego
w pamięci urządzenia przez funkcję zapisu ostatniej awarii ani listy 5 ostatnich
zdarzeń.
Opcje
indywidualnego
dostosowania
138
W indywidualnym trybie pracy urządzeń Sepam seria 10 model A wejście logiczne I3 lub
I4 moŜna przyporządkować do funkcji potwierdzania przyjęcia komunikatu o awarii.
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Indywidualny tryb pracy” na str. 145.
SEPAM seria 10
7 Indywidualny tryb pracy
Spis treści
Wprowadzenie
Sepam seria 10 model
Sepam seria 10 model
Sepam seria 10 model
Sepam seria 10 model
Sepam seria 10 model
Sepam seria 10 model
Sepam seria 10 model
Sepam seria 10 model
N - Indywidualne dostosowanie przekaźników wyjściowych
N - Indywidualne dostosowanie wskaźników diodowych
B - Indywidualne dostosowanie przekaźników wyjściowych
B - Indywidualne dostosowanie wskaźników diodowych
A - Indywidualne dostosowanie przekaźników wyjściowych
A - Indywidualne dostosowanie wejść logicznych
A - Indywidualne dostosowanie wskaźników diodowych
A - Indywidualne dostosowanie dyskryminacji logicznej
146
147
149
150
152
153
155
156
157
139
SEPAM Seria 10
7.1 Wprowadzenie
Organizacja
menu
Wszystkie dane dostępne w urządzeniu Sepam są podzielone na trzy zestawy (menu):
• Menu wartości pomiarowych (wyniki pomiarów prądów i zapisy dotyczące ostatnio
zaszłych zdarzeń).
• Menu ustawień funkcji zabezpieczających.
• Menu parametrów. Parametry pozwalają dostosować działanie urządzenia Sepam
do potrzeb występujących w konkretnym zastosowaniu. Wszystkie parametry mają
fabrycznie ustawione wartości standardowe (domyślne) i funkcje zabezpieczające
będą działać nawet jeśli nie wprowadzi się Ŝadnych innych wartości.
Tryby pracy
przekaźników
wyjściowych,
wskaźników
diodowych i
wejść
logicznych
Przekaźniki wyjściowe, wskaźniki diodowe na płycie czołowej i wejścia logiczne mogą
pracować w dwóch trybach:
• tryb standardowy opisany jako podstawowy w rozdziale „Funkcje i ich parametry”
• tryb Indywidualny jest stosowany wtedy, gdy działanie przekaźników wyjściowych,
wskaźników diodowych na płycie czołowej i/lub wejść logicznych musi byc
zmodyfikowane w stosunku do trybu standardowego.
W niniejszym rozdziale opisano opcje indywidualnego dostosowania dostępne dla
kaŜdego z modeli urządzeń Sepam seria 10, przytoczono schematy blokowe i pokazano
stosowne ekrany w menu parametrów.
Na schematach blokowych pokazano fikcyjne wyłączniki/przełączniki reprezentujące
opcje podlegające indywidualnemu dostosowaniu. Pokazano je w pozycjach
odpowiadających standardowemu trybowi pracy.
Wybór trybu
pracy
Tryb pracy wybiera się na ekranie I/O ASSIGN na końcu menu parametrów jedną z
dwóch opcji:
• STANDARD
• CUSTOM
Po wybraniu opcji CUSTOM za ekranem I/O ASSIGN w menu parametrów pojawią się
dalsze ekrany słuŜące do konfigurowania opcji podlegających indywidualnemu
dostosowaniu.
Zapis
parametrów
trybu
indywidualnego
140
Po skonfigurowaniu parametrów indywidualnego trybu pracy moŜna powrócić do trybu
standardowego. Skonfigurowane parametry zostaną zapisane w pamięci urządzenia
Sepam i po powrocie w przyszłości do trybu indywidualnego zostaną przywołane.
SEPAM seria 10
7.2 Dostosowanie przekaźników wyjściowych w modelu N
Schemat
blokowy
Przekaźnik O1 –
dostosowanie
„1”wg schematu
blokowego
Sygnał wyzwalający przekaźnik wyjściowy O1 wybiera się na ekranie O1 ASSIGN. Dwie
cyfry na ekranie reprezentują (od lewej do prawej):
• zwłoczne wyjście dolnego progu Io> zabezpieczenia przed zwarciami doziemnymi
• zwłoczne wyjście górnego progu Io>> zabezpieczenia przed zwarciami doziemnymi
Przekaźnik będzie wyzwalanym sygnałem reprezentowanym na tym ekranie jedynką.
Aktualnie wybrana funkcja jest w trakcie ustawiania wskazana na lewym skraju dolnego
wiersza ekranu.
Przekaźnik O2 –
dostosowanie
„2”wg schematu
blokowego
Funkcję przekaźnika O2 wybiera się na ekranie O2 ASSIGN:
• wyjście zabezpieczenia przed zwarciami
• polecenie blokady dyskryminacji logicznej (ANSI 68)
• nie wykorzystywany (OFF)
Po wybraniu pierwszej moŜliwości moŜna następnie wybrać konkretny sygnał
wyzwalający jak opisano wyŜej w przypadku przekaźnika O1.
Przekaźnik O3 –
dostosowanie
„3”wg schematu
blokowego
Funkcję przekaźnika O3 wybiera się na ekranie O3 ASSIGN:
• wyjście zabezpieczenia przed zwarciami
• polecenie blokady dyskryminacji logicznej (ANSI 68)
• przekaźnik alarmowy (watchdog)
• nie wykorzystywany (OFF)
Po wybraniu pierwszej moŜliwości moŜna następnie wybrać konkretny sygnał
wyzwalający jak opisano wyŜej w przypadku przekaźnika O1.
141
SEPAM Seria 10
Zatrzaskiwanie
Zatrzaskiwanie przekaźników O1, O2, O3 wybiera się indywidualnie na ekranie RELAYS
przekaźników –
LATCH (opcje YES lub NO). Znaczenie opcji:
dostosowanie
• YES oznacza, Ŝe wyjścia przekaźnika będą zatrzaskiwane czyli pozostaną w stanie
„4”wg schematu
uaktywnionym do chwili naciśnięcia klawisza Reset. Takie działanie jest standardowe.
blokowego
• NO oznacza, Ŝe wyjścia przekaźnika powrócą do pozycji spoczynkowej gdy tylko
zniknie sygnał wyzwalający.
Logika styków
Logikę styków przekaźników O1, O2 wybiera się indywidualnie na ekranie RELAYS
przekaźników
INVER (opcje YES lub NO). Znaczenie opcji:
O1, O2 –
• NO oznacza, Ŝe logika wyjść przekaźnika jest normalna (styk NC zamknięty, styk NO
dostosowanie
– otwarty). Takie działanie jest standardowe. ZaleŜnie od tego czy wyłącznik
„5”wg schematu
kontrolowany przez dany przekaźnik jest wyposaŜony w cewkę równoległą czy teŜ
blokowego
podnapięciową, wykorzystywany moŜe być styk NC lub NO przekaźnika O1.
• YES oznacza, Ŝe logika wyjść przekaźnika jest odwrócona: styk NC jest w stanie
spoczynkowym otwarty, styk NO – zamknięty). Do pozycji normalnych styki zostaną
przestawione dopiero na sygnał wyzwalający.
Przykłady:
Logikę styków przekaźnika O1 naleŜy odwrócić gdy urządzenie Sepam kontroluje
wyłącznik wyposaŜony w cewkę podnapięciową, który to wyłącznik powinien zostać
automatycznie rozwarty w razie uszkodzenia urządzenia.
Jeśli wyjścia przekaźnika O2 są uŜywane do blokady załączania (funkcja ANSI 86),
logikę jego styków naleŜy odwrócić w szczególnych przypadkach gdy zamknięcie
wyłącznika musi być zabronione nawet wtedy gdy funkcja ochronna jest niedostępna.
142
SEPAM seria 10
7.3 Dostosowanie diodowego wskaźnika awarii w modelu N
Schemat
blokowy
Zatrzaskiwanie
Na ekranie LEDS LATCH moŜna wyłączyć zatrzaskiwanie diodowego wskaźnika
diodowego
zadziałania progów Io> i Io>> funkcji ochrony przeciw zwarciom doziemnym (opcje YES
wskaźnika awarii lub NO). Znaczenie opcji:
• YES oznacza, Ŝe wskaźnik będzie zatrzaskiwany, czyli pozostanie zapalony do chwili
naciśnięcia klawisza Reset. Takie działanie jest standardowe.
• NO oznacza, Ŝe wskaźnik zgaśnie gdy tylko zniknie sygnał wyzwalający.
143
SEPAM Seria 10
7.4 Dostosowanie przekaźników wyjściowych w modelu B
Schemat
blokowy
Przekaźnik O1 –
dostosowanie
„1”wg schematu
blokowego
Sygnał wyzwalający przekaźnik wyjściowy O1 wybiera się na ekranie O1 ASSIGN. Pięć
cyfr na ekranie reprezentuje (od lewej do prawej):
• zwłoczne wyjście dolnego progu I> nadprądowego zabezpieczenia faz
• zwłoczne wyjście górnego progu I>> nadprądowego zabezpieczenia faz
• zwłoczne wyjście dolnego progu Io> zabezpieczenia przed zwarciami doziemnymi
• zwłoczne wyjście górnego progu Io>> zabezpieczenia przed zwarciami doziemnymi
• wyjście zabezpieczenia cieplnego (ANSI 49 RMS-T)
Przekaźnik będzie wyzwalanym sygnałem reprezentowanym na tym ekranie jedynką.
Aktualnie wybrana funkcja jest w trakcie ustawiania wskazana na lewym skraju dolnego
wiersza ekranu.
Przekaźnik O2 –
dostosowanie
„2”wg schematu
blokowego
144
Funkcję przekaźnika O2 wybiera się na ekranie O2 ASSIGN:
• wyjście zabezpieczenia nadprądowego
• polecenie blokady dyskryminacji logicznej (ANSI 68)
• alarm zabezpieczenia cieplnego (ANSI 49 RMS-A)
• nie wykorzystywany (OFF)
Po wybraniu pierwszej moŜliwości moŜna następnie wybrać konkretny sygnał
wyzwalający jak opisano wyŜej w przypadku przekaźnika O1.
SEPAM seria 10
Przekaźnik O3 –
dostosowanie
„3”wg schematu
blokowego
Funkcję przekaźnika O3 wybiera się na ekranie O3 ASSIGN:
• wyjście zabezpieczenia przed zwarciami
• polecenie blokady dyskryminacji logicznej (ANSI 68)
• alarm zabezpieczenia cieplnego (ANSI 49 RMS-A)
• przekaźnik alarmowy (watchdog)
• nie wykorzystywany (OFF)
Po wybraniu pierwszej moŜliwości moŜna następnie wybrać konkretny sygnał
wyzwalający jak opisano wyŜej w przypadku przekaźnika O1.
Zatrzaskiwanie
Zatrzaskiwanie przekaźników O1, O2, O3 wybiera się indywidualnie na ekranie RELAYS
przekaźników –
LATCH (opcje YES lub NO). Znaczenie opcji:
dostosowanie
• YES oznacza, Ŝe wyjścia przekaźnika będą zatrzaskiwane czyli pozostaną w stanie
„4”wg schematu
uaktywnionym do chwili naciśnięcia klawisza Reset. Takie działanie jest standardowe.
blokowego
• NO oznacza, Ŝe wyjścia przekaźnika powrócą do pozycji spoczynkowej gdy tylko
zniknie sygnał wyzwalający.
Logika styków
Logikę styków przekaźników O1, O2 wybiera się indywidualnie na ekranie RELAYS
przekaźników
INVER (opcje YES lub NO). Znaczenie opcji:
O1, O2 –
• NO oznacza, Ŝe logika wyjść przekaźnika jest normalna (styk NC zamknięty, styk NO
dostosowanie
– otwarty). Takie działanie jest standardowe. ZaleŜnie od tego czy wyłącznik
„5”wg schematu
kontrolowany przez dany przekaźnik jest wyposaŜony w cewkę równoległą czy teŜ
blokowego
podnapięciową, wykorzystywany moŜe być styk NC lub NO przekaźnika O1.
• YES oznacza, Ŝe logika wyjść przekaźnika jest odwrócona: styk NC jest w stanie
spoczynkowym otwarty, styk NO – zamknięty). Do pozycji normalnych styki zostaną
przestawione dopiero na sygnał wyzwalający.
Przykłady:
Logikę styków przekaźnika O1 naleŜy odwrócić gdy urządzenie Sepam kontroluje
wyłącznik wyposaŜony w cewkę podnapięciową, który to wyłącznik powinien zostać
automatycznie rozwarty w razie uszkodzenia urządzenia.
Jeśli wyjścia przekaźnika O2 są uŜywane do blokady załączania (funkcja ANSI 86),
logikę jego styków naleŜy odwrócić w szczególnych przypadkach gdy zamknięcie
wyłącznika musi być zabronione nawet wtedy gdy funkcja ochronna jest niedostępna.
145
SEPAM Seria 10
7.5 Dostosowanie diodowych wskaźników awarii w modelu B
Schemat
blokowy
Zatrzaskiwanie
wskaźników
Na ekranie LEDS LATCH 1 moŜna wyłączyć zatrzaskiwanie następujących wskaźników:
•
•
zadziałania progów I> i I>> funkcji nadprądowej ochrony faz
zadziałania progów Io> i Io>> funkcji ochrony przeciw zwarciom doziemnym
Na ekranie LEDS LATCH 2 moŜna wyłączyć zatrzaskiwanie wskaźnika
ochrony cieplnej (ANSI 49 RMS-T).
Znaczenie opcji YES lub NO:
zadziałania
• YES oznacza, Ŝe wskaźnik będzie zatrzaskiwany, czyli pozostanie zapalony do chwili
naciśnięcia klawisza Reset. Takie działanie jest standardowe.
• NO oznacza, Ŝe wskaźnik zgaśnie gdy tylko zniknie sygnał wyzwalający.
146
SEPAM seria 10
7.6 Dostosowanie przekaźników wyjściowych w modelu A
Schemat
blokowy
Przekaźnik O1 –
dostosowanie
„1”wg schematu
blokowego
Sygnał wyzwalający przekaźnik wyjściowy O1 wybiera się na ekranie O1 ASSIGN.
Sześć cyfr na ekranie reprezentuje (od lewej do prawej):
• zwłoczne wyjście dolnego progu I> nadprądowego zabezpieczenia faz
• zwłoczne wyjście górnego progu I>> nadprądowego zabezpieczenia faz
• zwłoczne wyjście dolnego progu Io> zabezpieczenia przed zwarciami doziemnymi
• zwłoczne wyjście górnego progu Io>> zabezpieczenia przed zwarciami doziemnymi
• wyjście zabezpieczenia cieplnego (ANSI 49 RMS-T)
• wyzwolenie na zewnętrzne polecenie podane na wejście logiczne I3 lub I4 (zaleŜnie
od skonfigurowania parametrów)
Przekaźnik będzie wyzwalanym sygnałem reprezentowanym na tym ekranie jedynką.
Aktualnie wybrana funkcja jest w trakcie ustawiania wskazana na lewym skraju dolnego
wiersza ekranu.
147
SEPAM Seria 10
Przekaźniki O2
i/lub O3 –
dostosowanie
„2”wg schematu
blokowego
Funkcję przekaźników O2 i/lub O3 wybiera się na ekranie O2 ASSIGN i/lub O3 ASSIGN,
odpowiednio:
• wyjście zabezpieczenia nadprądowego
• polecenie blokady dyskryminacji logicznej (ANSI 68)
• alarm zabezpieczenia cieplnego (ANSI 49 RMS-A)
• nie wykorzystywany (OFF)
Po wybraniu pierwszej moŜliwości moŜna następnie wybrać konkretny sygnał
wyzwalający jak opisano wyŜej w przypadku przekaźnika O1.
Przekaźniki O5
i/lub O6–
dostosowanie
„3”wg schematu
blokowego
Funkcję przekaźników O5 i/lub O6 wybiera się na ekranie O5 ASSIGN i/lub O6 ASSIGN,
odpowiednio:
• polecenie blokady dyskryminacji logicznej (ANSI 68)
• alarm zabezpieczenia cieplnego (ANSI 49 RMS-A)
• powiadomienie o nieciągłości obwodu wyłączania wyłącznika (TCS)
• nie wykorzystywany (OFF)
Zatrzaskiwanie
Zatrzaskiwanie przekaźników O1, O2, O3 wybiera się indywidualnie na ekranie RELAYS
przekaźników –
LATCH (opcje YES lub NO). Znaczenie opcji:
dostosowanie
• YES oznacza, Ŝe wyjścia przekaźnika będą zatrzaskiwane czyli pozostaną w stanie
„4”wg schematu
uaktywnionym do chwili naciśnięcia klawisza Reset, lub innego potwierdzenia
blokowego
przyjęcia komunikatu o awarii (sygnał na odpowiednim wejściu logicznym,
potwierdzenie nadesłane przez łącze komunikacyjne) Takie działanie jest
standardowe.
• NO oznacza, Ŝe wyjścia przekaźnika powrócą do pozycji spoczynkowej gdy tylko
zniknie sygnał wyzwalający.
Logika styków
Logikę styków przekaźników O1, O2 wybiera się indywidualnie na ekranie RELAYS
przekaźników
INVER (opcje YES lub NO). Znaczenie opcji:
O1, O2 –
• NO oznacza, Ŝe logika wyjść przekaźnika jest normalna (styk NC zamknięty, styk NO
dostosowanie
– otwarty). Takie działanie jest standardowe. ZaleŜnie od tego czy wyłącznik
„5”wg schematu
kontrolowany przez dany przekaźnik jest wyposaŜony w cewkę równoległą czy teŜ
blokowego
podnapięciową, wykorzystywany moŜe być styk NC lub NO przekaźnika O1.
• YES oznacza, Ŝe logika wyjść przekaźnika jest odwrócona: styk NC jest w stanie
spoczynkowym otwarty, styk NO – zamknięty). Do pozycji normalnych styki zostaną
przestawione dopiero na sygnał wyzwalający.
Przykłady:
Logikę styków przekaźnika O1 naleŜy odwrócić gdy urządzenie Sepam kontroluje
wyłącznik wyposaŜony w cewkę podnapięciową, który to wyłącznik powinien zostać
automatycznie rozwarty w razie uszkodzenia urządzenia.
Jeśli wyjścia przekaźnika O2 są uŜywane do blokady załączania (funkcja ANSI 86),
logikę jego styków naleŜy odwrócić w szczególnych przypadkach gdy zamknięcie
wyłącznika musi być zabronione nawet wtedy gdy funkcja ochronna jest niedostępna.
148
SEPAM seria 10
7.7 Dostosowanie wejść logicznych w modelu A
Schemat
blokowy
Wejścia I3 i I4
Wejściom logicznych I3 i I4 moŜna na ekranach I3 ASSIGN oraz I4 ASSIGN
przyporządkować następujące funkcje :
• zewnętrzny sygnał wyzwalający
• sygnał blokady wyzwalania z wyłącznika pracującego gdzieś niŜej w łańcuchu
obwodów energetycznych
• potwierdzanie przyjęcia komunikatu o awarii (identyczna jak naciśnięcie klawisza
Reset)
• wybór trybu sterowania: lokalne (I=1) lub zdalne (I=0); więcej informacji moŜna
znaleźć wyŜej w sekcji „Kontrola sterowanie lokalne/zdalne”
• wejście nie uŜywane (opcja OFF)
149
SEPAM Seria 10
7.8 Dostosowanie diodowych wskaźników awarii w modelu A
Schemat
blokowy
Zatrzaskiwanie
wskaźników
Na ekranie LEDS LATCH 1 moŜna wyłączyć zatrzaskiwanie następujących wskaźników:
•
•
zadziałania progów I> i I>> funkcji nadprądowej ochrony faz
zadziałania progów Io> i Io>> funkcji ochrony przeciw zwarciom doziemnym
Na ekranie LEDS LATCH 2 moŜna wyłączyć zatrzaskiwanie następujących wskaźników:
•
zadziałania ochrony cieplnej
• Ext wyłączenia na polecenie zewnętrzne
Znaczenie opcji YES lub NO:
• YES oznacza, Ŝe wskaźnik będzie zatrzaskiwany, czyli pozostanie zapalony do chwili
naciśnięcia klawisza Reset, lub innego potwierdzenia przyjęcia komunikatu o awarii
(sygnał na odpowiednim wejściu logicznym, potwierdzenie nadesłane przez łącze
komunikacyjne). Takie działanie jest standardowe.
• NO oznacza, Ŝe wskaźnik zgaśnie gdy tylko zniknie sygnał wyzwalający.
150
SEPAM seria 10
7.9 Dostosowanie dyskryminacji logicznej w modelu A
Opóźnienie
Opóźnienia dyskryminacji logicznej progów I>, I>>, Io> i Io>> moŜna ustawić na
ekranach 68 BKUP I>, 68 BKUP I>>, 68 BKUP Io> i 68 BKUP Io>>, odpowiednio.
Przez czas tych opóźnień sygnały blokady są ignorowane. Minimalizuje to efekty
niechcianych sygnałów blokady. Opóźnienia zaprojektowano do uŜytku razem z
dyskryminacja czasową w stosunku do zabezpieczeń poniŜej miejsca awarii..
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Dyskryminacja logiczna (ANSI 68)” na
str.120,
.
151
SEPAM Seria 10
152
SEPAM seria 10
8 Sterowanie wyłącznikami i niezawodność
Spis treści
Zasady ogólne
Sterowanie wyłącznikami w trybie standardowym
Sterowanie wyłącznikami w trybie indywidualnym
System samo-testowania
160
162
164
165
153
SEPAM Seria 10
8.1 Zasady ogólne
MoŜliwość
uszkodzenia
zabezpieczenia
Niezawodność eksploatacyjna urządzenia wyznacza ufność pokładaną przez jego
uŜytkowników, Ŝe będzie ono działać tak, jak powinno. W przypadku zabezpieczeń
Sepam na niezawodność eksploatacyjną składa się bezpieczeństwo i dostępność
dostaw energii elektrycznej. Oznacza to, Ŝe zabezpieczenia muszą działać tak, aby
uniknąć następujących dwóch niepoŜądanych sytuacji:
• Fałszywe wyzwolenia: ciągłość dostaw energii elektrycznej jest równie waŜna dla jej
producenta, jak i dla firmy zajmującej się jej dystrybucją. Fałszywe wyzwolenia
zabezpieczeń mogą skutkować powaŜnymi stratami finansowymi. Takie sytuacje
wpływają na dostępność energii.
• NiezadŜiałanie zabezpieczenia: konsekwencje faktycznej awarii, która nie wyzwoliła
zabezpieczenia mogą być katastroficzne. Dla bezpieczeństwa eksploatacji
zabezpieczenia powinny wykrywać stany awaryjne sieci energetycznej tak szybko jak
to tylko moŜliwe i posługiwać się dyskryminacją logiczną. Takie sytuacje wpływają na
bezpieczeństwo dostaw.
Technika zapewniania niezawodności systemów energetycznych musi teŜ brać pod
uwagę wymogi bezpieczeństwa personelu i ochrony sprzętu.
Sieci energetyczne składają się z róŜnych komponentów (kabli, aparatury, rozdzielczej,
przekładników prądowych i napięciowych, transformatorów MV/LV itd.), które mogą
ucierpieć wskutek awarii. Konsekwencje awarii pojedynczego komponentu sieci mogą
być bardzo zróŜnicowane i zaleŜeć od wielu czynników specyficznych dla konkretnej
sieci, takich jak topologia sieci, typy odbiorców energii, typy odbiorników prądu,
połoŜenia poszczególnych komponentów w sieci, awaryjny tryb danego komponentu itd.
Jest rzeczą waŜną ustalić czy w razie awarii w danej sieci musi być zachowana ciągłość
dostaw, czy teŜ część sieci moŜe być tymczasowo wyłączona z eksploatacji. Projektując
daną sieć i planując jej zabezpieczenia naleŜy wykorzystać wiedzę na temat awaryjnych
trybów poszczególnych komponentów aby poszczególne moŜliwe awarie były izolowane
w dobrze określonych stanach. To wymaga aby tryby awaryjne komponentów były tak
zdeterminowane jak to tylko moŜliwe.
Aby spełnić te wymogi urządzenia Sepam stale sprawdzają czy ich elektronika i
oprogramowanie działają poprawnie. Celem tych testów jest doprowadzenie urządzenia
w razie jakichkolwiek wykrytych niedomagań któregoś z jego podzespołów do dobrze
określonego stanu zwanego fail-safe (“bezpieczny w razie uszkodzenia”). W takim stanie
wszystkie przekaźniki wyjściowe zostaną przestawione w stan OFF, urządzenia Sepam
nie działają i sieć energetyczna nie jest dalej chroniona. Przekaźniki wyjściowe znajdą
się w stanie OFF takŜe w razie zaniku zasilania danego urządzenia Sepam.
Zachowanie
wyłącznika w
razie
uszkodzenia
zabezpieczenia
W momencie wymuszonego przejścia zabezpieczenia do stanu fail-safe wyłącznik moŜe
zostać otwarty (jeśli waŜniejsze jest odłączenie od sieci jej części niechronionej wskutek
uszkodzenia zabezpieczenia), bądź teŜ pozostać załączony (jeśli waŜniejsze jest
zachowanie ciągłości dostaw). Te opcje ustawia się biorąc pod uwagę:
• czy wyłącznik jest wyposaŜony w cewkę równoległą czy teŜ podnapięciową
• czy wyłącznik jest sterowany normalnie otwartymi (NO) czy teŜ normalnie
zamkniętymi (NC) stykami przekaźnika O2.
W poniŜszej tabeli zebrano moŜliwe zachowania wyłącznika w sytuacji uszkodzenia
urządzenia Sepam. RóŜnice między standardowym a indywidualnym trybem pracy
wypunktowano w następnej sekcji.
Wyłącznik z cewką równoległą
154
Wyłącznik z cewką podnapięciową
• wyłącznik pozostaje zamknięty
• wyłącznik zostaje automatycznie rozwarty
• konieczne jest monitorowanie aby
stwierdzić kiedy zabezpieczenie zacznie
na nowo chronić obwody
• wyłącznik zostanie teŜ otwarty jeśli
zniknie napięcie na szynie pomocniczego
zasilania podstacji
SEPAM seria 10
Konieczność
monitorowania
prawidłowej
pracy
zabezpieczenia
Uszkodzenie urządzenia Sepam nie powinno automatycznie powodować otwarcia
wyłącznika jeśli priorytetowa jest ciągłość dostaw. Jednak trzeba stale monitorować stan
zabezpieczenia sprawdzając czy nadal chroni ono obwody, czy teŜ uległo uszkodzeniu.
Takie uszkodzenie nie stanowi problemu jeśli dalej od źródła zasilania nie wystąpiła
Ŝadna awaria i sieć moŜe być tymczasowo eksploatowana w takim stanie. Gdyby jednak
jakaś awaria wystąpiła, będzie musiał zostać wyłączony wyłącznik bliŜej źródła zasilania,
w wyniku czego z eksploatacji zostanie wyłączony większy fragment sieci energetycznej.
Aby uniknąć takich konsekwencji, w rozwaŜanej sytuacji trzeba monitorować prawidłową
pracę urządzeń Sepam. Wedle wymagań uŜytkownika monitoring moŜe być okresowy
lub ciągły, o czym w szczególności powinna przesądzać szacowana częstość awarii w
chronionej sieci energetycznej.
Monitoring za
pomocą
wskaźnika
diodowego
Dopóki urządzenie Sepam pracuje normalnie, dioda
jest zgaszona, zapala się gdy
urządzenie ulegnie uszkodzeniu i zostało automatycznie przestawione w tryb fail-safe.
Pozwala to operatorom regularnie monitorować stan urządzenia bez wykonywania
Ŝadnych szczególnych czynności. JednakŜe uszkodzenie nie zostanie wykryte do chwili
następnego przeglądu wykonanego przez operatora.
Jeśli kaŜde uszkodzenie zabezpieczenia automatycznie otwiera wyłącznik,
monitorowanie diodowe nie pomaga zasygnalizować, Ŝe jest wymagana interwencja.
Niemniej, moŜe pomóc w zlokalizowaniu miejsca awarii.
PoniŜej objaśniono cztery moŜliwe kombinacje stanów wskaźników diodowych
dioda
ON
Monitoring za
pomocą
przekaźnika
alarmowego
zapalona
zgaszona
urządzenie Sepam działa normalnie
zapalona
stan fail-safe
i ON.
zgaszona
• brak zasilania, albo
• stan fail-safe po awarii zasilania
stan fail-safe
Podczas normalnej pracy przekaźnik alarmowy jest w stanie aktywnym, przechodzi do
stanu spoczynkowego gdy urządzenie Sepam ulegnie uszkodzeniu lub gdy zniknie
zasilanie urządzenia. Zasadniczo jest wykorzystywany do zdalnego alarmowania. UŜycie
przekaźnika alarmowego moŜe znacznie skrócić czas interwencji w porównaniu do
urządzeń wyposaŜonych jedynie w diodową sygnalizację uszkodzeń. Przekaźnik
alarmowy moŜe teŜ być uŜyty do uaktywnienia jakiegoś zapasowego systemu ochrony.
Jeśli kaŜde uszkodzenie zabezpieczenia automatycznie otwiera wyłącznik, przekaźnik
alarmowy nie pomaga zasygnalizować, Ŝe jest wymagana interwencja. Niemniej, moŜe
pomóc w zlokalizowaniu miejsca awarii.
UWAGI:
• Urządzenia Sepam seria 10 model A są standardowo wyposaŜone w przekaźnik
alarmowy (O7).
• Urządzenia Sepam seria 10 modele N i B nie są standardowo wyposaŜone w
przekaźniki alarmowe. W razie potrzeby moŜna przejść na indywidualny tryb pracy i
przyporządkować funkcję alarmową do przekaźnika O3.
Monitoring stanu W urządzeniu Sepam przestawionym w tryb fail-safe łącze komunikacyjne nie działa.
łącza komunika- Tak więc monitorując stan łącza odległy operator moŜe wszcząć alarm i wezwać obsługę
cyjnego
konserwacyjną.
155
SEPAM Seria 10
8.2 Sterowanie wyłącznikiem w trybie standardowym
Przekaźnik
wyjściowy O1:
wyłączanie
wyłączników
wyposaŜonych
w równoległą
cewkę
wyłączającą
Cewka otwierająca wyłącznik jest połączona szeregowo z normalnie otwartymi stykami
przekaźnika wyjściowego O1. Jeśli w sieci energetycznej wystąpi stan awaryjny,
zabezpieczenie zamknie te styki, w wyniku czego na równoległą cewkę wyzwalającą
wyłącznika zostanie podane napięcie.
Natomiast w razie uszkodzenia urządzenia Sepam wszystkie jego przekaźniki wyjściowe
są przestawiane w pozycje spoczynkowe, czyli wyłącznik pozostanie zamknięty. Tryb
fail-safe został zaprojektowany tak, aby po uszkodzeniu zabezpieczenia nie otwierać
wyłącznika lecz raczej zachować ciągłość dostaw energii nawet przy braku ochrony.
Schemat połączenia styków przekaźnika O1 z wyłącznikiem wyposaŜonym w równoległą
cewkę wyzwalającą:
Przekaźnik
wyjściowy O2:
blokada
wyzwalania
Blokadę wyzwalania zapewniają normalnie zamknięte styki przekaźnika wyjściowego
O2. W pokazanym niŜej połączeniu styki te zapobiegną realizacji poleceń zamknięcia
wyłącznika dopóki nie zostanie potwierdzone przyjęcie komunikatu o awarii.
Natomiast w razie uszkodzenia urządzenia Sepam wszystkie jego przekaźniki wyjściowe
są przestawiane w pozycje spoczynkowe, czyli polecenia zamknięcia wyłącznika będą
mogły być realizowane bez przeszkód. Takie działanie sprzyja zachowaniu ciągłości
dostaw energii nawet przy braku ochrony.
Schemat połączenia styków przekaźnika O2 z wyłącznikiem:
polecenia zamknięcia wyłącznika
Przekaźnik
alarmowy w
urządzeniach
Sepam seria 10
model A
Urządzenia Sepam seria 10 model A są standardowo wyposaŜone w przekaźnik
alarmowy (O7) utrzymywany podczas normalnej pracy w stanie aktywnym. Przekaźnik
O7 przejdzie w stan spoczynku w razie uszkodzenia urządzenia Sepam, lub zaniku jego
zasilania. Przekaźnik moŜe być spoŜytkowany do wezwania obsługi konserwacyjnej jeśli
uŜytkownik wybrał pozostawianie wyłącznika w stanie zamkniętym nawet jeśli dane
zabezpieczenie ulegnie uszkodzeniu. W ten sposób minimalizuje się czas pozostawania
działającej sieci energetycznej bez ochrony.
Działania przekaźnika alarmowego O7 nie moŜna dostosowywać.
Przekaźnik
alarmowy w
urządzeniach
Sepam seria 10
modele N i B
156
Urządzenia Sepam seria 10 modele N i B nie są standardowo wyposaŜone w
przekaźniki alarmowe. W razie potrzeby moŜna przejść na indywidualny tryb pracy i
przyporządkować funkcję alarmową do przekaźnika O3.
SEPAM seria 10
Wyjątki
dotyczące
przekaźnika
wyjściowego O1
W niektórych zastosowaniach wymaga się aby wyłącznik był kontrolowany przez
podnapięciową cewkę wyzwalającą i zarazem aby pozostawał on zamknięty w razie
uszkodzenia zabezpieczenia. Aby uzyskać takie działanie w standardowym trybie pracy
urządzenia Sepam, cewkę otwierającą wyłącznik moŜna dołączyć do normalnie
zamkniętych styków przekaźnika wyjściowego O1. W razie uszkodzenia urządzenia
Sepam O1 pozostanie w pozycji OFF i wyłącznik pozostanie zamknięty.
Takie uŜycie podlega ograniczeniom. Styki normalnie zamknięte (NC) nie są
utrzymywane siłami magnetycznymi, a w związku z tym są wraŜliwe na szoki
mechaniczne i ich zaciski mogą ulegać mikro-rozwarciom. Wskutek tego powstaje
ryzyko wyłączenia wyłącznika; stopień tego naraŜenia zaleŜy od typu wyłącznika i jego
cewki podnapięciowej.
Dlatego jeśli takie rozwiązanie musi być uŜyte, zalecamy unikać montowania
zabezpieczeń:
• bezpośrednio na wyłącznikach lub innych urządzeniach które mogą transmitować
impulsy
• na drzwiczkach pola rozdzielnicy ze względu na moŜliwość powstania szoków
mechanicznych podczas ich zamykania przez operatora.
Zalecany sposób postępowania:
• urządzenie Sepam zamontować na jakimś niezaleŜnym od aparatury rozdzielczej
chassis, które będzie je izolować od szoków, wibracji i wstrząsów
• jeśli to moŜliwe, cewkę otwierającą wyłącznika zrównoleglić diodą gaszącą, która
spowolni reakcje cewki na chwilowe zaniki napięcia zasilania.
Instalator musi sprawdzić, czy zainstalowane urządzenie Sepam nie jest naraŜone na
jakieś szoki lub wibracje.
157
SEPAM Seria 10
8.3 Sterowanie wyłącznikiem w trybie indywidualnym
Opcje
indywidualnego
dostosowania
Tryb indywidualny moŜna zastosować aby zmienić standardowy sposób działania
przekaźników wyjściowych O1 i O2 tj. odwrócić logikę sterowania ich stykami. W tym
trybie są one normalnie utrzymywane w stanie aktywnym i zmieniają swój stan na OFF
dopiero po wykryciu awarii. Takie zachowanie jest przydatne w scenariuszach takich jak:
• wyłącznik jest wyposaŜony w podnapięciową cewkę wyłączającą i powinien być
automatycznie otworzony w razie uszkodzenia urządzenia Sepam lub zaniku jego
napięcia zasilania
• naleŜy zapobiec zamknięciu wyłącznika w razie uszkodzenia urządzenia Sepam.
Tryb indywidualny moŜe teŜ być uŜyty do przyporządkowania do przekaźnika O3 w
urządzeniach Sepam seria 10 modele B i N funkcji alarmowej (watchdog).
Przekaźnik
wyjściowy O1:
wyłączanie
wyłączników
wyposaŜonych
w
podnapięciową
cewkę
wyłączającą
Przekaźnik
wyjściowy O2:
blokada
wyzwalania
Jeśli wyłącznik ma być automatycznie otwarty w razie uszkodzenia urządzenia Sepam
lub zaniku napięcia jego zasilania, musi być kontrolowany przez podnapięciową cewkę
wyłączającą. Aby skonfigurować takie działanie, naleŜy przejść do indywidualnego trybu
pracy, na ekranie RELAYS INVER odwrócić logikę sterowania stykami przekaźnika
wyjściowego O1 i połączyć normalnie otwarte (NO) tego styki przekaźnika z cewką
wyłącznika. Te normalnie utrzymywane w pozycji zwartej styki zostaną rozwarte po
wykryciu awarii w sieci energetycznej lub uszkodzenia urządzenia Sepam.
Schemat połączenia styków przekaźnika O1 z wyłącznikiem wyposaŜonym w
podnapięciową cewkę wyłączającą:
MoŜe zajść potrzeba zapobieŜenia zamknięcia wyłącznika gdy uszkodzone lub nie
zasilane urządzenie Sepam znajduje się w trybie fail-safe. Aby skonfigurować takie
działanie, moŜna przejść do indywidualnego trybu pracy, na ekranie RELAYS INVER
odwrócić logikę sterowania stykami przekaźnika wyjściowego O2 i skorzystać z jego
styku NO, który (po odwróceniu logiki) będzie zwarty aŜ do wykrycia awarii.
Schemat połączenia styków przekaźnika O2 z wyłącznikiem:
polecenia zamknięcia wyłącznika
Przekaźnik
alarmowy w
urządzeniach
Sepam seria 10
modele N i B
158
W indywidualnym trybie pracy z przekaźnikiem O3 urządzeń Sepam seria 10 modele B i
N moŜna stowarzyszyć funkcję przekaźnika alarmowego.
Jeśli zabezpieczenia są tak skonfigurowane, Ŝe w razie uszkodzenia urządzenia Sepam
wyłącznik jest automatycznie otwieramy, nie ma potrzeby stosowania osobnego
przekaźnika alarmowego – jego alarm pojawiłby się w tym samym momencie co
otwarcie wyłącznika. W takich sytuacjach wystarczą wskaźniki diodowe na płycie
czołowej urządzenia Sepam. Niemniej, funkcja przekaźnika alarmowego moŜe być uŜyta
do powiadamiania o uszkodzeniu zabezpieczenia.
SEPAM seria 10
8.4 System samo-testowania
Cel systemu
W momencie inicjalizacji oraz cyklicznie w trakcie eksploatacji kaŜde urządzenie Sepam
samo-testowania wykonuje serię samo-testów w celu wykrycia ewentualnych uszkodzeń swojego sprzętu
lub oprogramowania i uniknięcia nieokreślonego zachowania, w szczególności
fałszywych wyzwoleń lub braku właściwej reakcji na faktyczną awarię. Jeśli jakiekolwiek
uszkodzenie zostanie wykryte, urządzenie przestawia się w dobrze określony tryb failsafe, w którym:
• przekaźniki wyjściowe wracają do stanu spoczynkowego
• zapala się sygnalizator diodowy
• na płycie czołowej pojawia się 8-cyfrowy kod ułatwiający serwisowi Schneider Electric
postawienie diagnozy co się stało
• przekaźnik alarmowy wraca do stanu nieaktywnego
• ewentualne łącze komunikacyjne przestaje działać.
UWAGA: Przekaźniki wyjściowe i przekaźnik alarmowy zachowują się tak samo w
przypadku przestawienia urządzenia do trybu fail-safe z powodu jakiegoś jego
uszkodzenia, jak teŜ i z powodu zaniku napięcia jego zasilania.
Lista
wykonywanych
samo-testów
test
procesora
opis
dzielenie przez 0, nielegalne instrukcje itd.
oprogramowania
nieskończone pętle, błędy systemu operacyjnego,
kontrola wykonania czynności okresowych
testowe funkcje matematyczne i logiczne, których
wynik jest z góry znany
częstotliwość taktowania i mieszczenie się jej w
korytarzu tolerancji
kontrola wskaźników programowych
zestawu instrukcji
procesora
zegara procesora
pamięci SRAM
adresowania
pamięci SRAM
zajętej pamięci
SRAM
wolnej pamięci
SRAM
kolejki
programowej
zajętej pamięci
flash
wolnej pamięci
flash
pamięci EEPROM
zegara
sterowania
przekaźników
konwerterów A/C
wejść logicznych
(tylko model A)
magistrali
resetu
kontrola bitowego adresowania pamięci
kontrola pamięci zajętej przez program
kiedy
Inicjalizacja i
eksploatacja
Inicjalizacja i
eksploatacja
Inicjalizacja i
eksploatacja
Inicjalizacja i
eksploatacja
Inicjalizacja i
eksploatacja
Inicjalizacja
kontrola wolnej pamięci
Inicjalizacja i
eksploatacja
Eksploatacja
kontrola czy kolejka nie przepełniła się
Eksploatacja
kontrola pamięci flash zajętej przez wewnętrzny
program urządzenia Sepam
kontrola wolnej pamięci flash
Inicjalizacja i
eksploatacja
Inicjalizacja i
eksploatacja
Inicjalizacja i
eksploatacja
Eksploatacja
kontrola danych zaprogramowanych przez
uŜytkownika
kontrola zegara czasu rzeczywistego urządzenia
Sepam
kontrola napięcia podawanego na cewki
przekaźników wyjściowych
kontrola prawidłowego funkcjonowania róŜnych
komponentów urządzenia (sekwencer, zasilanie,
procesor, pamięci, łącze komunikacyjne itd.)
kontrola poprawności informacji podawanych na
wejścia logiczne
kontrola działania wewnętrznej magistrali urządzenia
sprawdzenie czy urządzenie reaguje na sygnały
resetu niewiadomego pochodzenia
Inicjalizacja i
eksploatacja
Inicjalizacja i
eksploatacja
Inicjalizacja i
eksploatacja
Inicjalizacja i
eksploatacja
Inicjalizacja i
eksploatacja
159
SEPAM Seria 10
160
SEPAM seria 10
9 Komunikacja wg protokołu MODBUS
Spis treści
Opis ogólny
Protokół Modbus
Testy zdawczo-odbiorcze i diagnostyka
Dostęp do danych
Kodowanie danych
Synchronizacja, dane, pomiary, diagnostyka sieci i strefy testowania
Strefa zdalnego sterowania
Strefa zdalnej sygnalizacji
Zdarzenia opatrzone datą/godziną
Ustawianie oraz synchronizacja czasu
Zdalna identyfikacja urządzeń Sepam
170
171
173
175
176
177
179
180
183
186
187
161
SEPAM Seria 10
9.1 Opis ogólny
Wprowadzenie
KaŜde urządzenie Sepam seria 10 model A jest wyposaŜone w port komunikacyjny.
Protokół komunikacyjny Modbus pozwala nawiązać łączność z kontrolerem lub z
dowolnym innym urządzeniem wyposaŜonym w nadrzędny port komunikacyjny Modbus
(typu master). Urządzenia Sepam seria 10 model A zawsze pełnią w takiej komunikacji
rolę podrzędną (porty typu slave).
Funkcje
dostępne przez
łącze
komunikacyjne
Łącze komunikacyjne moŜna wykorzystać do zdalnego wykonania następujących
funkcji:
• odczyt wartości pomiarowych i diagnostyka
• odczyt i zdalne sygnalizowanie stanu
• transfer zapisów zdarzeń kaŜde opatrzone swą datą/godziną
• identyfikacja urządzenia Sepam
• ustawianie i synchronizacja czasu.
Ponadto przez łącze komunikacyjne moŜna przekazywać uprawnione polecenia.
162
SEPAM seria 10
9.2 Protokół Modbus
Zasada pracy
Protokół Modbus słuŜy do wymiany danych w trybie Ŝądanie-odpowiedź pomiędzy jedną
stacją nadrzędną (master) i stacją lub stacjami podrzędnymi (slave). Wymianę zawsze
inicjuje master wysyłając Ŝądanie. Stacja podrzędna (w tym przypadku urządzenie
Sepam) moŜe tylko odpowiadać na otrzymane Ŝądania. Jeśli infrastruktura sprzętowa
pozwala, jedna stacja nadrzędna moŜe komunikować się z kilkoma stacjami
podrzędnymi. KaŜde Ŝądanie zawiera numer (adres) stacji podrzędnej, do której jest
skierowane. Adresy muszą być unikatowe. Stacje, do których dane Ŝądanie nie jest
skierowane ignorują je.
odpowiedź
Ŝądanie
stacje podrzędne
Adresując Ŝądanie umownym adresem 0 master kieruje je do wszystkich podległych mu
stacji podrzędnych. Taki mechanizm wysyłania jest określany jako broadcasting
(“rozgłaszanie”). Stacje podrzędne nie odpowiadają na takie Ŝądania (są to w istocie
komunikaty). Komunikowane mogą być jedynie polecenia nie wymagające od stacji
podrzędnej zwrócenia Ŝadnych danych:
Praca wielu
stacji
nadrzędnych
(Multi-Master)
Urządzenia Sepam mogą być dołączone przez odpowiednie bramy do sieci
dopuszczających obecność wielu stacji nadrzędnych (Ethernet, Modbus+ itd.), i wtedy
powstaje moŜliwość konfliktu gdy więcej niŜ jedna taka stacja równocześnie zaadresuje
to samo urządzenie Sepam przez ten sam port komunikacyjny.
Niedopuszczenie do takich konfliktów leŜy w gestii projektanta sieci.
W przypadkach bezpośredniego dostępu do danych zazwyczaj nie są wymagane Ŝadne
środki ostroŜności. Natomiast aby obsłuŜyć pośredni dostęp do danych, urządzenia
Sepam oferują w kaŜdym swoim porcie komunikacyjnym dwie strefy wymiany danych,
co umoŜliwia równoczesny niezaleŜny dostęp dwóch róŜnych stacji nadrzędnych.
Struktura ramek
KaŜda ramka wymienianych danych składa się co najwyŜej z 255 bajtów:
1 bajt
adresat
0: komunikat rozsiewany do
wszystkich
1...247 adresat unikatowy
1 bajt
kod funkcji (patrz
opis w następnej
sekcji)
n bajtów
dane lub kod
podfunkcji
2 bajty
suma kontrolna
CRC 16 (dla
wykrycia błędów
transmisji)
Ramki z błędem formatu, parzystości, sumy kontrolnej CRC 16 itd. są ignorowane.
Pierwsze dwa pola odpowiedzi zazwyczaj są identyczne jak te w Ŝądaniu.
163
SEPAM Seria 10
Funkcje
obsługiwane
przez protokół
Modbus
Protokół Modbus stosowany w urządzeniach Sepam jest podzbiorem protokołu Modbus
RTU:
• Funkcje dotyczące wymiany danych
1: odczytaj n bitów wyjściowych lub wewnętrznych
2: odczytaj n bitów wejściowych
3: odczytaj n słów wyjściowych lub wewnętrznych
4: odczytaj n słów wejściowych
5: zapisz 1 bit
6: zapisz 1 słowo
7: szybko odczytaj 8 bitów
15: zapisz n bitów
16: zapisz n słów
• Funkcje dotyczące zarządzania łączem komunikacyjnym
8: odczytaj stan liczników diagnostycznych Modbus
11: odczytaj licznik zdarzeń Modbus
43 wraz z pod-funkcją 14: odczytaj identyfikację
Struktura ramek
wyjątków
Ramka wyjątku wysyłana na Ŝądanie przez zaadresowane urządzenie Sepam składa się
z następujących pól:
1 bajt
numer
zaadresowanego
urządzenia
Czas obsługi
Ŝądania
1 bajt
kod Ŝądanej
funkcji +128
(80h)
n bajtów
moŜliwe kody:
1: nieznana funkcja
2: niepoprawny adres
3: niepoprawne dane
4: stacja podrzędna niegotowa (nie
moŜe spełnić Ŝądania)
7: brak potwierdzenia (zdalny odczyt)
2 bajty
suma
kontrolna
CRC 16 (dla
wykrycia
błędów
transmisji)
Czas obsługi Ŝądania Tr to czas od zakończenia transmisji Ŝądania do rozpoczęcia
transmisji odpowiedzi:
Ŝądanie
Ŝądanie
odpowiedź
UWAGA: Tr zawiera okres ciszy pomiędzy dwiema ramkami i zazwyczaj jest określany
dla ramek 8 bitów, brak parzystości, 1 bit stopu, 9600 bodów.
Czas obsługi Ŝądań przez urządzenia Sepam nie przekracza 15 ms.
W trybie bezpośrednim opóźnienie między Ŝądaniem (lub potwierdzeniem) i
dostępnością Ŝądanych danych zaleŜy od czasu cyklu non-priority urządzenia Sepam i
moŜe rozciągać się od kilkudziesięciu do kilkuset milisekund.
Synchronizacja
wymiany
Dowolny znak otrzymany po ciszy trwającej ponad ekwiwalent 3,5 znaków jest uwaŜany
za start nowej ramki. Minimalny okres ciszy pomiędzy 2 ramkami wynosi ekwiwalent 3,5
znaków.
Stacja podrzędna ignoruje ramki:
• odebrane z błędem (format, parzystość itd.)
• z niezgodną suma kontrolną CRC 16
• zaadresowane nie do niej.
164
SEPAM seria 10
9.3 Testy zdawczo-odbiorcze i diagnostyka
Parametry
protokołu
Modbus
Diagnostyka
łącza Modbus
parametr
wartości dopuszczalne
wartość standardowa
adres
1...247
1
tempo transmisji
4800 Baud
9600 Baud
19 200 Baud
38 400 Baud
19200
parzystość
none (2 bity stopu)
even (1 bit stopu)
odd (1 bit stopu)
even
tryb zdalnego
sterowania
DIR (bezpośrednie)
SBO (z potwierdzeniem Select
Before Operate)
z potwierdzeniem
Aby sprawdzić czy łącze działa poprawnie, uŜytkownik moŜe skorzystać z:
1. diodowego wskaźnika aktywności łącza (na płycie czołowej urządzenia Sepam)
2. strefy testowej
3. liczników diagnostycznych i licznika zdarzeń Modbus.
Diodowy
wskaźnik
aktywności
Diodowy wskaźnik
Strefa testowa
W strefie testowej wykonuje się cykle odczyt/zapis/ponowny odczyt. Przykłady:
sygnalizuje transmisje ramek.
UWAGA: Miganie wskaźnika nie oznacza Ŝe wymiana danych doszła do pomyślnego
skutku, tylko Ŝe do urządzenia dochodzi / z urządzenia Sepam wychodzi jakiś
ruch.
Ramka oczekiwana w
odpowiedzi
Odczytaj dwa słowa z adresu 0C00 01 03 0C00 0002 C75B 01 03 04 0000 0000 FA33
Zapisz słowo 1234 pod adres 0C00 01 10 0C00 0001 02
01 10 0C00 0001 0299
1234 6727
Odczytaj 1 słowo z adresu 0C00
01 03 0C00 0001 B75A 01 03 02 1234 B539
Funkcja
Ramka wysłana
Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Strefa testowa” na str. 178.
Liczniki
Urządzenia Sepam obsługują liczniki diagnostyczne CPT1–CPT8 i licznik zdarzeń CPT9
• CPT1: Liczba poprawnie odebranych ramek o długości od 4 do 255 bajtów
(adresowanych do danego urządzenia i nie adresowanych do niego)
• CPT2: Liczba odebranych Ŝądań lub komunikatów z którymś z poniŜszych błędów:
błąd sumy kontrolnej CRC (ale długość ramki poprawna) w ramce adresowanej do
danego urządzenia
niepoprawna długość ramki (poniŜej 4 bajty lub powyŜej 255 bajtów, niezaleŜnie czy
ramka adresowana czy teŜ nie adresowana do danego urządzenia)
• CPT3: Liczba odpowiedzi z wyjątkami wygenerowanych przez dane urządzenie (nie
licząc rozsiewanych komunikatów)
• CPT4: Liczba poprawie odebranych przez dane urządzenie ramek (nie licząc
rozsiewanych komunikatów)
• CPT5: Liczba poprawnie odebranych rozsiewanych komunikatów
• CPT6: bez znaczenia
• CPT7: bez znaczenia
• CPT8: Liczba odebranych ramek z co najmniej jednym błędnym znakiem (parzystość,
nadmiar, koniec wiersza) niezaleŜnie czy ramka adresowana czy teŜ nie adresowana
do danego urządzenia)
• CPT9: Liczba poprawnie odebranych i skutecznie wykonanych Ŝądań (za wyjątkiem
funkcji 11)
165
SEPAM Seria 10
Zerowanie
liczników
Liczniki zostaną wyzerowane gdy:
• przekroczą swą pojemność FFFFh, 65535
• zostaną zresetowane na polecenie Modbus (funkcja 8, kod 000Ah)
• zaniknie zasilanie urządzenia Sepam
• zostaną zmodyfikowane parametry łącza komunikacyjnego
UŜycie liczników Poszczególne liczniki diagnostyczne odczytuje się kodami 000Bh do 0012h funkcji 8.
Funkcja 8 moŜe teŜ zostać uŜyta w trybie echa (kod 0000h):
Funkcja
8 w trybie echa
Ramka oczekiwana w
odpowiedzi
01 08 0000 1234 ED7C 01 08 0000 1234 ED7C
Ramka wysłana
Licznik zdarzeń odczytuje się funkcją 11.
Nawet działając w trybie echa urządzenia Sepam ponownie obliczają i sprawdzają sumy
kontrolne CRC wysłane przez stację nadrzędną:
• jeśli odebrana suma kontrolna CRC jest poprawna, urządzenie odpowiada
• jeśli odebrana suma kontrolna CRC NIE jest poprawna, urządzenie NIE odpowiada
166
SEPAM seria 10
9.4 Dostęp do danych
Adresowanie
słów
Dane urządzeń Sepam dostępne przez łącze komunikacyjne Modbus są zasadniczo
zorganizowane w słowa 16-bitowe. KaŜde słowo jest identyfikowane 16-bitowym
adresem (przestrzeń adresowa od 0 do 65535 tj. FFFFh szesnastkowo).
W dalszej części niniejszego dokumentu wszystkie adresy podano szesnastkowo.
Adresowanie
bitów
Niektóre dane moŜna teŜ odczytywać bitami. Adres bitu określa się na podstawie adresu
słowa jak następuje: adres bitu = (adres słowa x 16) + numer bitu (0,..15)
Przykłady:
• zerowy bit w słowie o adresie 0C00 ma adres C000
• czternasty bit w słowie o adresie 0C00 ma adres C00E
Adresy
niezdefiniowane
W Ŝądaniach naleŜy posługiwać się tylko adresami zdefiniowanymi w niniejszym
dokumencie. Jeśli zostanie uŜyty jakiś inny adres, urządzenia Sepam moŜe
odpowiedzieć komunikatem z wyjątkiem, bądź wystawić dane nie mające znaczenia.
Tryby dostępu
Dane mogą być manipulowane:
• Bezpośrednio: to dane permanentnie identyfikowane swoimi adresami Modbus.
Takimi danymi moŜna manipulować za pomocą pojedynczych operacji
odczytu/zapisu, stosowanych do całej wchodzącej w grę strefy bądź do jej części.
• Pośrednio: adresy Modbus wskazują tylko strefę wymiany, w której – zaleŜnie od
kontekstu – mogą znajdować się róŜnorodne dane. W takiej sytuacji do kaŜdej
wymiany potrzeba co najmniej dwóch operacji. Niezbędny protokół omówiono osobno
dla kaŜdej z wchodzących w grę stref.
Wykaz stref
adresowych
Dane podobne w sensie funkcji sterującej/monitorującej albo kodów zostały
pogrupowane w sąsiadujące ze sobą strefy adresowe:
zakres
adresów słów
synchronizacja
0002...0005
informacje
0006...0007
zdarzenia opatrzone datą/godziną – tabela 1 0040,..0060
zdarzenia opatrzone datą/godziną – tabela 2 0070,..0090
zdalne sterowanie
00F0,..00F3
stan i zdalne wskaźniki
0100,..0107
wartości pomiarowe – format 16NS (x10)
0110,..011B
wartości pomiarowe – format 32NS
0130,..0147
diagnostyka sieci
0250,..025B
strefa testowa
0C00,..0C0F
strefa adresowa
tryb dostępu
bezpośredni
bezpośredni
pośredni
pośredni
bezpośredni
bezpośredni
bezpośredni
bezpośredni
bezpośredni
bezpośredni
dostęp do
słów/bitów
słowa
słowa
słowa
słowa
słowa/bity
słowa/bity
słowa
słowa
słowa
słowa/bity
167
SEPAM Seria 10
9.5 Kodowanie danych
UŜywane
formaty
Poza wyjątkami opisanymi w tekście, dane urządzeń Sepam są kodowane w jednym z
następujących formatów:
• 32NS: 32-bitowa wartość bez znaku
• 16NS: 16-bitowa wartość bez znaku
• B: bit lub zestaw bitów
• ASCII nc: łańcuch n znaków ASCII
• MMmm: 16-bitowy numer wersji: wersja główna = bajt bardziej znaczący, wersja
poboczna = bajt mniej znaczący
• IEC: czas zakodowany 4 słowami wg IEC 60870-5-4
UWAGA: Dotyczy wszystkich formatów: jeśli kodowana wartość wykracza poza górny
zakres wartości dopuszczalnych w uŜytym formacie, zakodowany zostanie ten
górny zakres. Maksymalną wartością z zakresu danego formatu oznacza się
teŜ wartości nie dające się wyznaczyć.
Format 32NS
Pierwsze słowo jest bardziej znaczące.
Przykład: prąd fazy A jest kodowany z rozdzielczością 0,1 A. Tak więc wartość tego
prądu 10000 A zostanie zakodowana jako 100000 czyli 000186A0h tj. 0001 w słowie o
adresie 0130 oraz 86A0 w słowie o adresie 0131.
Format ASCII
Format ASCII jest uŜywany do kodowania identyfikatorów znakowych urządzeń Sepam.
Jeśli znaki nie wypełniają równej liczby słów, braki zostaną uzupełnione bajtami null.
Pierwszy znak zajmuje mniej znaczący bajt pierwszego słowa, drugi znak – bardziej
znaczący bajt pierwszego słowa, trzeci znak – mniej znaczący bajt drugiego słowa itd.
Przykład: łańcuch znakowy "Sepam series 10" zostanie zakodowany jako:
słowo nr
1
2
3
4
5
6
7
8
Format IEC
bardziej znaczący bajt
znak
wartość hex
e
65
a
61
spacja
20
e
65
i
69
s
73
1
31
null
00
mniej znaczący bajt
znak
wartość hex
S
53
p
70
m
6D
s
73
r
72
e
65
spacja
20
0
30
Datę i godzinę koduje się 4 słowami w formacie IEC 60870-5-4. Bity oznaczone 0 w
tabeli poniŜej nie są uŜywane, przy odczycie są zawsze ustawiane na 0, przy zapisie są
ignorowane:
8
7
6
5
bit 15 14 13 12 11 10 9
słowo
1
zarezerwowane (0 przy odczycie,
0
zmienne przy zapisie)
2
0
0
0
0
miesiąc (1...12)
0
0
0
3
0
0
0
godzina (0,..23)
0
0
4
milisekunda (0,..59999)
168
4
3
2
1
rok (0,..99)
dzień (1...31)
minuty (0,..59)
0
SEPAM seria 10
9.6 Synchronizacja, dane, pomiary, diagnostyka sieci i strefy testowania
Wprowadzenie
Strefy synchronizacji, danych, wyników pomiarów, funkcji diagnostyki sieci i testowania
są dostępne bezpośrednio i nie zawierają Ŝadnych zdarzeń.
Dla kaŜdej z opisanych niŜej stref w tabeli podano następujące informacje:
• adresy strefy
• kody funkcji Modbus dostępnych w trybie odczytu
• kody funkcji Modbus dostępnych w trybie zapisu
• w razie potrzeby – format i rozdzielczość zapisanych danych
Strefa
synchronizacji
Zawiera cztery słowa uŜywane do kodowania daty/czasu.
zawartość
rok
miesiąc + dzień
godzina + minuta
milisekundy
adres
0002
0003
0004
0005
odczyt
3
3
3
3
zapis
16
format
IEC
UWAGA: Operacja zapisu dotyczy całej strefy (adresy 0002-0005).
Strefa danych
Zawiera dwa słowa uŜywane do kodowania numeru seryjnego urządzenia Sepam.
zawartość
numer seryjny
adres
0006-0007
odczyt
3
zapis
–
format
32NS
Kodowanie numeru seryjnego (bity oznaczone 0 nie są uŜywane, przy odczycie są
zawsze ustawiane na 0, przy zapisie są ignorowane):
bit 15
słowo
0006
0
0007
Strefa danych
pomiarowych
x10 w formacie
16NS
14
13
12
11
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
rok produkcji (0,..99)
0
0
tydzień produkcji (1...52)
numer kolejny w danym tygodniu (1...65535)
W tej strefie znajdują się wyniki pomiarów kodowane 16 bitami.
zawartość
prąd IA (x10)
prąd IB (x10)
prąd IC (x10)
prąd doziemny Io (x10)
zarezerwowane
zapotrzebowanie ImA (x10)
zapotrzebowanie ImB (x10)
zapotrzebowanie ImC (x10)
szczytowy prąd fazy IMA (x10)
szczytowy prąd fazy IMB (x10)
szczytowy prąd fazy IMC (x10)
zuŜyta pojemność cieplna
adres
odczyt
zapis
format
0110
0111
0112
0113
0114
0115
0016
0017
0018
0019
001A
001B
3, 4
3, 4
3, 4
3, 4
–
3, 4
3, 4
3, 4
3, 4
3, 4
3, 4
3, 4
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
16NS
16NS
16NS
16NS
–
16NS
16NS
16NS
16NS
16NS
16NS
16NS
jedn.
miary
1A
1A
1A
1A
–
1A
1A
1A
1A
1A
1A
1%
169
SEPAM Seria 10
Strefa danych
pomiarowych w
formacie
32NS
Strefa
diagnostyki sieci
W tej strefie znajdują się wyniki pomiarów kodowane 32 bitami.
zawartość
prąd IA
prąd IB
prąd IC
prąd doziemny Io
zarezerwowane
zapotrzebowanie ImA
zapotrzebowanie ImB
zapotrzebowanie ImC
szczytowy prąd fazy IMA
szczytowy prąd fazy IMB
szczytowy prąd fazy IMC
zuŜyta pojemność cieplna
odczyt
zapis
format
0130-0131
0132-0133
0134-0135
0136-0137
0138-0139
013A-013B
013C-013D
013E-013F
0140-0141
0142-0143
0144-0145
0146-0147
3, 4
3, 4
3, 4
3, 4
–
3, 4
3, 4
3, 4
3, 4
3, 4
3, 4
3, 4
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
–
32NS
32NS
32NS
32NS
–
32NS
32NS
32NS
32NS
32NS
32NS
32NS
zawartość
adresy
odczyt
zapis
format
0250-0253
0254-0255
0256-0257
0258-0259
025A-025B
3
3, 4
3, 4
3, 4
3, 4
–
–
–
–
–
IEC
32NS
32NS
32NS
32NS
jedn.
miary
–
0,1 A
0,1 A
0,1 A
0,1 A
W tej strefie znajduje się 16 słów uŜywanych do diagnostyki łącza komunikacyjnego w
trakcie testów zdawczo-odbiorczych. Więcej informacji moŜna znaleźć wyŜej w sekcji
„Testy zdawczo-odbiorcze i diagnostyka”.
zawartość
strefa testowa
adresy
0C00–0C0F
odczyt
1,2,3,4
zapis
5,6,15,16
W momencie inicjalizacji urządzenia Sepam powyŜsze słowa są resetowane.
170
jedn.
miary
0,1 A
0,1 A
0,1 A
0,1 A
–
0,1 A
0,1 A
0,1 A
0,1 A
0,1 A
0,1 A
1%
W tej strefie znajdują się dane charakteryzujące ostatnie wyzwolenie zabezpieczenia.
znacznik czasu
prąd fazy A
prąd fazy B
prąd fazy C
zmierzony prąd doziemny Io
Stefa testowa
adresy
format
–
SEPAM seria 10
9.7 Strefa zdalnego sterowania
Wprowadzenie
Polecenia zdalnego sterowania transmituje się do urządzeń Sepam w jednym z
następujących trybów (wybór w ustawieniach):
• DIR (bezpośredni)
• SBO (z potwierdzeniem Select Before Operate)
Zawartość strefy Zawiera cztery słowa:
zawartość
słowo kontrolne nr. 1
słowo rezerwowe
potwierdzenie słowa nr. 1
słowo rezerwowe
Słowo kontrolne
Tryb z
potwierdzeniem
SBO
odczyt
1,2,3,4
–
3
–
zapis
5,6,15,16
–
5,6,15,16
–
format
–
–
–
–
Znaczenie bitów:
bit
adres bitu w
słowie
0
1
2
3
0F00
0F01
0F02
0F03
adres bitu w
potwierdzeniu
słowa
0F20
0F21
0F22
0F23
0F04...0F0F
0F24...0F2F
4...15
Tryb
bezpośredni
adresy
00F0
00F1
00F2
00F3
polecenie
otwórz wyłącznik
zamknij wyłącznik
reset
wyzeruj wartości szczytowego
zapotrzebowania na prąd faz
rezerwowe
Polecenia zdalnego sterowania są wykonywane jak tylko zostaną wpisane do pamięci.
Logika układów sterowania resetuje wykonane polecenia.
Polecenia zdalnego sterowania są wykonywane w dwóch krokach:
1. Operator wybiera polecenie do wykonania ustawiając odpowiedni bit w potwierdzeniu
słowa kontrolnego.
2. Operator wykonuje zdalne polecenie ustawiając ten sam bit w słowie kontrolnym.
Polecenie zdalnego sterowania zostanie wykonane tylko gdy oba bity są zgodnie
ustawione. Logika układów sterowania resetuje wykonane polecenia. Ustawiony bit w
potwierdzeniu słowa kontrolnego moŜe być skasowany na kilka sposobów:
• operator skasuje go explicite
• operator ustawi inny bit w potwierdzeniu słowa
• operator ustawi inny bit w słowie niŜ jest ustawiony w potwierdzeniu słowa (w takiej
sytuacji nie zostanie wykonane Ŝadne zdalne polecenie)
• polecenie nie zostanie wykonane w ciągu 30 sekund.
Tryb lokalny z
blokadą poleceń
zdalnego
sterowania
W standardowym trybie pracy na wejście logiczne I4 moŜna podać sygnał wyboru trybu
sterowania (lokalne/zdalne). W lokalnym trybie sterowania (I4 = 1) zostanie zablokowana
moŜliwość zdalnego wykonania następujących poleceń:
• potwierdzenie przyjęcia komunikatu o awarii (zresetowanie przekaźników wyjściowych
i diodowego wskaźnika awarii)
• zresetowanie wartości szczytowego zapotrzebowania na prąd faz
• zamknięcie wyłącznika.
Ponadto w lokalnym trybie sterowania zostanie zablokowana moŜliwość otwarcia
wyłącznika jeśli w menu parametrów zostanie dodatkowo ustawiona opcja OPEN NOT
ACCEPTED. Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Sterowanie lokalne/zdalne” na
str. 138.
171
SEPAM Seria 10
9.8 Strefa zdalnej sygnalizacji
Wprowadzenie
Poszczególne bity słów dostępnych w strefie zdalnej sygnalizacji sygnalizują stan funkcji
sterowania, wartości progów funkcji ochronnych, stan wejść logicznych i przekaźników
wyjściowych urządzeń Sepam. MoŜna je odczytywać indywidualnie lub całymi słowami.
Zawartość strefy Bity stanu są zgrupowane w osiem słów:
zawartość
słowo kontrolne
słowo stanu
zdalna sygnalizacja nr. 1
zdalna sygnalizacja nr. 2 (rezerwa)
zdalna sygnalizacja nr. 3
zdalna sygnalizacja nr. 4 (rezerwa)
wejścia logiczne
przekaźniki wyjściowe
adres
0100
0101
0102
0103
0104
0105
0106
0107
bity
1000,..100F
1010,..101F
1020,..102F
1030,..103F
1040,..104F
1050,..105F
1060,..106F
1070,..107F
odczyt zapis format
–
B
1,2,3,4,7
1,2,3,4
–
B
1,2,3,4
–
B
1,2,3,4
–
B
1,2,3,4
–
B
1,2,3,4
–
B
1,2,3,4
–
B
1,2,3,4
–
B
Słowo kontrolne
(adres 0100)
bit
0,..9
10
11
12
13
14
15
adres bitu w
słowie
1000,..1009
100A
100B
100C
100D
100E
100F
stan
rezerwowe
brak informacji w drugim stosie zdarzeń
informacja obecna w drugim stosie zdarzeń
niewłaściwy czas urządzenia Sepam
urządzenie Sepam nie zsynchronizowane
brak informacji w pierwszym stosie zdarzeń
informacja obecna w pierwszym stosie zdarzeń
UWAGA: Zmiana bitu 11 i 15 nie generuje zdarzenia opatrzonego datą/godziną.
Słowo stanu
(adres 0101)
bit
0
1
2
3
4
5
6
7
8
adres bitu
w słowie
1010
1011
1012
1013
1014
1015
1016
1017
1018
stan
próg 50-51 I> uaktywniony (1) / wyłączony (0)
próg 50-51 I>> uaktywniony (1) / wyłączony (0)
próg 50N-51N Io> uaktywniony (1) / wyłączony (0)
próg 50N-51N Io>> uaktywniony (1) / wyłączony (0)
ochrona cieplna uaktywniona (1) / wyłączona (0)
funkcja CLPU I uaktywniona (1) / wyłączona (0)
funkcja CLPU Io uaktywniona (1) / wyłączona (0)
funkcja TCS uaktywniona (1) / wyłączona (0)
dyskryminacja logiczna progu 50-51 I> uaktywniona (1) / wyłączona
(0)
9
1019
dyskryminacja logiczna progu 50-51 I>> uaktywniona (1) /
wyłączona (0)
10
101A
dyskryminacja logiczna progu 50N-51N Io> uaktywniona (1) /
wyłączona (0)
11
101B
dyskryminacja logiczna progu 50N-51N Io>> uaktywniona (1) /
wyłączona (0)
12
101C
pomiar prądu IB uaktywniony (1) / wyłączony (0)
13...15 101D...101F rezerwowe
172
SEPAM seria 10
Zdalna
sygnalizacja
słowo nr. 1
(adres 0102)
Zdalna
sygnalizacja
słowo nr. 3
(adres 0104)
bit
adres bitu
w słowie
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
1020
1021
1022
1023
1024
1025
1026
1027
1028
1029
102A
102B
102C
102D
102E
102F
bit
adres bitu
w słowie
1040
1041
1042
1043
1044
0
1
2
3
4
sygnał
zwłoczny sygnał z progu 50-51 I>
zwłoczny sygnał z progu 50-51 I>>
bezzwłoczny sygnał z progu 50-51 I>
bezzwłoczny sygnał z progu 50-51 I>>
zwłoczny sygnał z progu 50N-51N Io>
zwłoczny sygnał z progu 50N-51N Io>>
bezzwłoczny sygnał z progu 50N-51N Io>
bezzwłoczny sygnał z progu 50N-51N Io>>
alarm ochrony cieplnej 49 RMS
wyzwolenie ochrony cieplnej 49 RMS
dyskryminacja logiczna zwłocznego sygnału 50-51 I>
dyskryminacja logiczna zwłocznego sygnału 50-51 I>>
dyskryminacja logiczna zwłocznego sygnału 50N-51N Io>
dyskryminacja logiczna zwłocznego sygnału 50N-51N Io>>
rezerwa
rezerwa
sygnał
sygnał blokady wysłany
sygnał blokady otrzymany
tryb sterowania lokalne (1) / zdalne (0)
niezgodność pozycji wyłącznika z sygnałami zdalnego sterowania
niezgodność pozycji styków pomocniczych wyłącznika lub
uszkodzenie obwodu wyłączającego (TCS)
5
1045
wyłącznik zamknięty
6
1046
zewnętrzny sygnał resetu na wejściu logicznym
7
1047
zewnętrzne polecenie wyzwolenia na wejściu logicznym
8
1048
urządzenia Sepam nie zresetowane po awarii
9
1049
wyzwolenie
10…15 104A…104F rezerwa
UWAGA: Bity 08 i 09 mają znaczenie tylko w standardowym trybie pracy.
Stan wejść
logicznych
(słowo o adresie
0106)
bit
adres bitu
w słowie
0
1060
1
1061
2
1062
3
1063
4…15 1064…106F
sygnał
stan wejścia I1
stan wejścia I2
stan wejścia I3
stan wejścia I4
rezerwa
173
SEPAM Seria 10
Stan
przekaźnikaów
wyjściowych
(słowo o adresie
0107)
174
bit
adres bitu
w słowie
0
1070
1
1071
2
1072
3
1073
4
1074
5
1075
6…15 1076…107F
sygnał
stan przekaźnika O1
stan przekaźnika O2
stan przekaźnika O3
stan przekaźnika O4
stan przekaźnika O5
stan przekaźnika O6
rezerwa
SEPAM seria 10
9.9 Zdarzenia opatrzone datą/godziną
Typy zdarzeń
Zdarzenie logiczne to zmiana stanu jakiegoś bitu w słowie kontrolnym, słowie stanu,
bądź w słowie zdalnej sygnalizacji. Zdarzenie takie jest charakteryzowane:
• adresem (wchodzącego w grę bitu)
• kierunkiem zmiany
• znacznikiem czasu (rozdzielczość 1 ms)
UWAGA: Zdarzenie logiczne wyznacza teŜ wszystkie parametry zmiany stanu.
Zdarzenie analogowe to zapis prądu, który wyzwolił zabezpieczenie.
Znaczniki czasu
Kodowanie
zdarzeń
Czas zdarzenia jest określany na podstawie wewnętrznego zegara urządzenia Sepam.
Dokładność tego zegara zaleŜy przede wszystkim od jakości synchronizacji. Więcej
informacji moŜna znaleźć w sekcji „Synchronizacja” na str. 186.
Zapis kaŜdego zdarzenia składa się z następujących 8 słów:
słowo
1
2
opis
typ zdarzenia
adres
3-4
informacje
stowarzyszone
5-8
znacznik czasu
kod
zdarzenia logiczne
0800h
adres bitu (1000…1030)
zdarzenia analogowe
0400h
adres słowa
(0254…025A)
wartość prądu w
formacie 32NS
kierunek zmiany
• 00000000:skasowanie/zanik
• 00000001:ustawienie/pojawienie się
zgodnie ze standardem IEC 60870-5-4
Stosy zdarzeń
Na uŜytek kaŜdego z dwóch moŜliwych kontrolerów urządzenie Sepam utrzymuje dwa
oddzielne stosy o pojemności 100 zdarzeń kaŜdy. Stosy te są typu FIFO (first-in-firstout). Ostatnia pozycja w stosie dotyczy samego stosu: jest to sygnał jego przepełnienia.
Inicjalizacja
stosu zdarzeń
Urządzenia Sepam inicjują swoje stosy zdarzeń następująco:
• Gdy pod uwagę są brane parametry funkcji PROTOCOL, urządzenie Sepam generuje
kolejno następujące zdarzenia:
pojawienie się zdarzenia brak informacji w stosie
pojawienie się zdarzenia niewłaściwy czas
pojawienie się zdarzenia urządzenie niezsynchronizowane
zanik zdarzenia brak informacji w stosie
• Gdy urządzenie nadrzędne nada ramkę czasową, urządzenie Sepam generuje kolejno
następujące zdarzenia:
zanik zdarzenia niewłaściwy czas
zanik zdarzenia urządzenie niezsynchronizowane
Odczyt stosu
zdarzeń
Jeśli…
…to…
…następnie
Kontroler odczytuje ze
stosu zdarzenia wolniej
niŜ urządzenie Sepam
je generuje…
…stos zapełnia się, w momencie
przepełnienia (setne zdarzenie)
zostanie wygenerowane
zdarzenie utrata informacji...
…stos przestanie
przyjmować zdarzenia
(informacje o nich zostaną
utracone).
Kontroler odczytuje ze
stosu zdarzenia
szybciej niŜ urządzenie
Sepam je generuje…
…stos opróŜnia się, w
momencie całkowitego
opróŜnienia zostanie
wygenerowane zdarzenie brak
informacji i stan synchronizacji…
…stos zacznie być
budowany od nowa ze
zdarzeń wykrytych od tego
momentu.
175
SEPAM Seria 10
Tabele zdarzeń
Urządzenia Sepam udostępniają urządzeniu nadrzędnemu (urządzeniom nadrzędnym)
dwie tabele zdarzeń tak, Ŝe ich stos zdarzeń moŜe być odczytywany pakietami po
maksymalnie cztery zdarzenia:
pierwsza tabela zdarzeń
słowo wymiany
zdarzenie nr 1
zdarzenie nr 2
zdarzenie nr 3
zdarzenie nr 4
adres
0040
0041…0048
0049…0050
0051…0058
0059…0060
odczyt
3
3
3
3
3
zapis
6, 16
–
–
–
–
druga tabela zdarzeń
słowo wymiany
zdarzenie nr 1
zdarzenie nr 2
zdarzenie nr 3
zdarzenie nr 4
adres
0070
0071…0078
0079…0080
0081…0088
0089…0090
odczyt
3
3
3
3
3
zapis
6, 16
–
–
–
–
UWAGA: Operacja odczytu dotyczy albo tylko słowa wymiany, albo całej tabeli.
Słowo wymiany
Słowo wymiany kontroluje odczyt zdarzeń.
bit 15
–
14 13 12 11 10 9
Numer wymiany 0,..255
8
7
6
5
4
3
2
1
Liczba zdarzeń 0,..4
Numer wymiany jest zerowany z chwilą podania napięcia zasilania i inkrementowany
przy kaŜdym transferze pakietu zdarzeń. Po osiągnięciu wartości maksymalnej (FFh)
automatycznie powraca do 0, Numeracja wymian jest generowana przez urządzenie
Sepam i potwierdzana przez kontrolera.
Liczba zdarzenia określa ile zdarzeń jest opisanych w danej tabeli zdarzeń. Pozostałe
bity tabeli nie mają znaczenia.
176
0
SEPAM seria 10
Sekwencja
wymiany
Protokół gwarantuje, Ŝe Ŝadne zdarzenie nie zostanie utracone, nawet w przypadku
jakiegoś problemu w łączu komunikacyjnym. Aby uzyskać taką gwarancję, urządzenia
Sepam kodują w słowach wymiany dwie liczby:
• n: numer kolejny wymiany
• m: liczba zdarzeń w tabeli
faza
opis
1 Jeśli są obecne jakieś zdarzenia, urządzenie Sepam transferuje
je do tabeli i zapisuje ich liczbę (m) w słowie wymiany.
2 Kontroler wysyła Ŝądanie odczytu zdarzeń.
3 Jeśli tabel nie jest pusta, urządzenie Sepam wysyła dane z
tabeli.
4 Kontroler potwierdza wymianę zapisując numer ostatnio
przeprowadzonej wymiany i zero do odpowiednich pól słowa
wymiany.
5 Urządzenie Sepam zeruje tabelę i kasuje potwierdzenie
przyjęcia zdarzeń.
6 Jeśli pojawiły się jakieś nowe zdarzenia, urządzenie Sepam
transferuje je do tabeli i zapisuje ich liczbę (m’) w słowie
wymiany i inkrementuje numer wymiany.
7 Procedura powtarza się od fazy 2.
słowo wymiany
n, m≠0
n, m
n, m
n, 0
n, 0
n+1, m'
–
UWAGI:
• Dopóki zdarzenie nie zostało potwierdzone tabela pozostaje w tym samym stanie i
cały czas moŜna ją odczytać.
• Niepoprawne potwierdzenia (niepoprawne wartości słowa wymiany) są ignorowane i
tabela pozostaje w niezmienionym samym stanie.
• Wpisanie wartości FFh do słowa wymiany (dowolny numer kolejny wymiany, liczba
zdarzeń = FFh) spowoduje ponowną inicjalizację stosu wydarzeń. Wszystkie
zapamiętane w pamięci Sepam zdarzenia zostaną skasowane.
• Kontroler odpowiada za posortowanie zdarzeń w porządku chronologicznym.
177
SEPAM Seria 10
9.10 Ustawianie oraz synchronizacja czasu
Wprowadzenie
Urządzenia Sepam same ustawiają wewnętrznie datę i godzinę. Jeśli zaniknie ich
zasilanie, ta informacja będzie podtrzymana bateryjnie do czasu wyczerpania baterii (lub
wyjęcia baterii z urządzenia). Wewnętrzny zegar jest w szczególności uŜywany do
opatrywania wygenerowanych alarmów i zdarzeń znacznikami czasu.
Aktualna data i godzina moŜe być odczytana na wyświetlaczu w menu parametrów.
W razie gdyby wewnętrzny zegar okazał się źle ustawiony, urządzenie Sepam ustawi 12
bit słowa kontrolnego w strefie zdalnej sygnalizacji (pod adresem 0100).
Ustawianie daty i W momencie podania napięcia na urządzenie Sepam czas jest automatycznie
godziny
przepisywany z wewnętrznego zegara podtrzymywanego bateryjnie (zakładając, Ŝe
bateria pracuje). Zegar moŜna ustawić dwojako:
• w trybie sterowania lokalnego – z płyty czołowej (menu parametry)
• zdalnie – zapisując (w pojedynczym bloku) nowe wartości daty i godziny do strefy
synchronizacji (ramka czasu Modbus)
Synchronizacja
Taka sama ramka czasu jest uŜywana do ustawiania zegara i do jego synchronizacji. W
celu synchronizacji ramka powinna być transmitowana regularnie co 10 do 60 sekund.
Najczęściej ramki synchronizacyjne są nadawane do wszystkich urządzeń podrzędnych
(adres odbiorcy 0 tj. rozgłaszanie w trybie broadcast).
Stan zsynchronizowania jest sygnalizowany zapalonym bitem 13 słowa kontrolnego w
strefie zdalnej sygnalizacji (pod adresem 0100). Po upłynięciu 200 sekund od
otrzymania ostatniej ramki synchronizującej bit ten zostanie zgaszony.
Cykl
synchronizacji
KaŜdy cykl synchronizacji przebiega następująco
faza
1
2
3
Dokładność
zegara
opis
Kontroler zapisuje swój czas do strefy synchronizacji.
Urządzenie Sepam przechodzi do stanu braku synchronizacji (zapala bit 13
słowa kontrolnego 1) i resetuje swój zegar.
Jeśli róŜnica czasu wynosi poniŜej 100 ms, urządzenie Sepam z powrotem
przechodzi do stanu „zsynchronizowane”.
Dokładność zegara jest ograniczona dokładnością zegara stacji nadrzędnej oraz
opóźnieniami w łączu komunikacyjnym. Przed wysłaniem ramki czasu kontroler musi
sprawdzić, czy nadeszła odpowiedź na wszystkie wysłane Ŝądania odczytu. Urządzenie
Sepam jest synchronizowane natychmiast po otrzymaniu ramki czasu.
Jeśli ramki przechodzą przez jakąś bramę (w przypadku pracy wielu stacji nadrzędnych),
naleŜy upewnić się, Ŝe brama nie spowalnia ich transmisji.
178
SEPAM seria 10
9.11 Zdalna identyfikacja urządzeń Sepam
Wprowadzenie
Funkcja Read Device Identification moŜe posłuŜyć do odczytania informacji
jednoznacznie identyfikującej urządzenie. Urządzenia Sepam przetwarzają takie Ŝądania
identyfikacji na poziomie zgodności 02. Kompletny opis funkcji moŜna znaleźć w witrynie
http://www.modbus.org. PoniŜej przytoczono opis tylko wybranych opcji znajdujących
zastosowanie w przypadku współpracy z urządzeniami Sepam.
Identyfikacja
Identyfikacja opiera się na łańcuchach znaków ASCII zwanych obiektami. Obiekty
urządzeń Sepam urządzeń Sepam dzielą się na dwie grupy:
grupa
1
2
ProductCode
nr
0
1
2
3
obiekt
VendorName
ProductCode (kod w formacie EAN13)
MajorMinorRevision
VendorURL
4
5
6
ProductName
ModelName
nie uŜywany
długość
18 (12h)
20 (14h)
5
26 (1Ah)
15 (0Fh)
11 (0Bh)
0
Kod w formacie EAN13 identyfikuje urządzenie Sepam 13 cyframi:
organizacja
normująca
3
Kody urządzeń
wartość
"Schneider Electric"
"(EAN13)3 30343 •••••• •"
"Vx.y"
"www.schneiderelectric.com"
"Sepam series 10"
"S10 - •••"
"”
producent
30343
model
"Unknown application”
"S10 - A 41A”
"S10 - A 42A „
"S10 - A 43A”
"S10 - A 43A DK”
"S10 - A 41E „
"S10 - A 42E „
"S10 - A 42E G „
"S10 - A 43E „
"S10 - A 43E DK „
"S10 - A 41F”
"S10 - A 42F”
"S10 - A 42F G”
"S10 - A 43F „
–
kod
suma kontrolna
urządzenia
0
598••
wyliczana wg http://www.ean-int.org
kod produktu
„(EAN13)0 00000 000000 0"
„(EAN13)3 30343 059808 4"
„(EAN13)3 30343 059809 1"
„(EAN13)3 30343 059810 7"
„(EAN13)3 30343 059825 1"
„(EAN13)3 30343 059811 4"
„(EAN13)3 30343 059812 1"
„(EAN13)3 30343 059828 2"
„(EAN13)3 30343 059813 8"
„(EAN13)3 30343 059826 8"
„(EAN13)3 30343 059814 5"
„(EAN13)3 30343 059815 2"
„(EAN13)3 30343 059829 9"
„(EAN13)3 30343 059816 9"
UWAGI:
• Długość łańcucha znakowego "Unknown application" wynosi 19 znaków.
• Spacje w kolumnie kod produktu nie mają znaczenia: w kodach EAN13 między
cyframi nie ma spacji.
179
SEPAM Seria 10
Ramka Ŝądania
Ramka Ŝądania identyfikacji składa się z następujących pól:
pole
rozmiar (w
bajtach)
1
1
1
1
1
2
numer urządzenia podrzędnego
kod funkcji
typ MEI (kod pod-funkcji)
typ odczytu
nie wykorzystane
suma kontrolna CRC
Ramka
odpowiedzi
rozmiar (w
bajtach)
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
lg1
...
1
1
lgn
2
numer urządzenia podrzędnego
kod funkcji
typ MEI (kod pod-funkcji)
typ odczytu
poziom zgodności
nie wykorzystane
nie wykorzystane
liczba obiektów
numer pierwszego obiektu
długość pierwszego obiektu
łańcuch ASCII pierwszego obiektu
...
numer n-tego obiektu
długość n-tego obiektu
łańcuch ASCII n-tego obiektu
suma kontrolna CRC
wartość
1...247
43 (2Bh)
14 (0Eh)
01 lub 02
02
00
00
3 lub 7, zaleŜnie od typu odczytu
obj1
lg1
txt1 (znaki ASCII)
...
objn
lgn
txtn (znaki ASCII)
wyliczana
Jeśli w trakcie przetwarzania Ŝądania identyfikacji zdarzy się jakiś błąd, urządzenie
Sepam wyśle ramkę wyjątku składającą się z następujących pól:
pole
rozmiar (w
bajtach)
numer urządzenia podrzędnego
1
kod funkcji
1
typ MEI (kod pod-funkcji)
1
180
1...247
43 (2Bh)
14 (0Eh)
01 lub 02
00
wyliczana
Ramka odpowiedzi składa się z następujących pól:
pole
Ramka wyjątku
wartość
kod wyjątku
1
suma kontrolna CRC
2
wartość
1...247
171 (ABh)
14 (0Eh) lub inny jeśli otrzymano
niepoprawny typ MEI
01: otrzymano niepoprawny typ MEI (inny
niŜ 14) albo niepoprawny typ odczytu (np.
4)
03: niepoprawne dane (błędna długość
ramki)
wyliczana
SEPAM seria 10
10
Komunikacja wg protokołu IEC 60870-5-103
Spis treści
Opis ogólny
Standard IEC 60870-5-103
Zasady protokołu IEC 60870-5-103
Testy zdawczo-odbiorcze i diagnostyka
Dostęp do danych
Profil komunikacji z urządzeniami Sepam
Tabele danych
Ramki ASDU 1, 2, 5, 9, 20 oraz kodowanie informacji
190
191
192
193
194
195
200
203
181
SEPAM Seria 10
10.1 Opis ogólny
Wprowadzenie
KaŜde urządzenie Sepam seria 10 model A jest wyposaŜone w port komunikacyjny.
Protokół komunikacyjny IEC 60870-5-103 pozwala nawiązać łączność z kontrolerem lub
z dowolnym innym urządzeniem wyposaŜonym w nadrzędny port komunikacyjny IEC
60870-5-103 (typu master). Urządzenia Sepam seria 10 model A zawsze pełnią w takiej
komunikacji rolę podrzędną (porty typu slave).
Funkcje
dostępne przez
łącze
komunikacyjne
Łącze komunikacyjne moŜna wykorzystać do zdalnego wykonania następujących
funkcji:
• odczyt wartości pomiarowych
• odczyt stanu i zdarzeń wraz z czasem ich zajścia
• ustawianie i synchronizacja wewnętrznego zegara urządzenia Sepam
• transmisja zdalnie wydawanych poleceń.
182
SEPAM seria 10
10.2 Standard IEC 60870-5-103
Opis ogólny
Standard IEC 60870-5-103 jest jedną z uzupełniających norm rodziny protokołów
komunikacyjnych IEC 60870-5 opracowanych przez komitet techniczny 57 („Sterowanie
systemami energetycznymi i ich łącza komunikacyjne”) międzynarodowej organizacji
International Electrotechnical Commission (IEC). Jest stosowany w informatycznych
interfejsach aparatury zabezpieczającej sieci energetyczne. Rozbudowuje semantykę
definicji i profile funkcji wyspecyfikowanych w normach podstawowych:
• definiuje szczególne sposoby wykorzystania obiektów informacyjnych
• definiuje specjalizowane obiekty informacyjne
• definiuje dodatkowe (w stosunku do norm podstawowych) procedury obsługi lub
parametry
Standard IEC 60870-5-103 definiuje protokół wymiany danych łączem komunikacyjnym
pomiędzy urządzeniami zabezpieczającymi a systemem sterowania (kontrolerem lub
modułem RTU) w podstacjach/rozdzielniach energetycznych.
Kompletne specyfikacje standardu IEC 60870-5-103 są dostępne w Internetowej witrynie
IEC pod adresem http://www.iec.ch
Profil
standardu
IEC 60870-5-103
Wybrane funkcje aplikacyjne IEC 60870-5-5
Wybrane moduły danych aplikacji IEC 60870-5-3
Wybrane elementy informacyjne aplikacji IEC 60870-5-4
Wybrane procedury transmisji przez łącze IEC 60870-5-2
Wybrane formaty ramek transmitowanych danych IEC 60870-5-1
Sieci światłowodowe oparte na IEC 60874-2 lub IEC 60874-10 i
IEC 60794-1 i IEC 60794-2 bądź sieci miedziane wg EIA RS 485
proces uŜytkownika
warstwa aplikacyjna
(7)
warstwa łącza (2)
warstwa fizyczna (1)
183
SEPAM Seria 10
10.3 Zasady protokołu IEC 60870-5-103
Wprowadzenie
W standardzie IEC 60870-5-103 zdefiniowano wielopunktowy protokół komunikacyjny,
który pozwala wymieniać informacje między systemem sterowania (kontroler lub moduł
RTU) a jednym lub wieloma urządzeniami zabezpieczającymi. System sterowania
zawsze pełni w takiej łączności rolę nadrzędną (master), zaś urządzenia
zabezpieczające – role podrzędne (slaves). KaŜda stacja podrzędna jest identyfikowana
unikatową liczbą z zakresu od 0 do 254. Adres 255 jest zarezerwowany dla operacji
wysyłania komunikatów skierowanych do wszystkich (rozgłaszanie w trybie broadcast).
Standard IEC 60870-5-103 definiuje dwie róŜne metody wymiany informacji:
• wstępnie zdefiniowane struktury danych (Application Service Data Units, ASDU) i
procedury w aplikacjach które obsługują transmisję takich standardowych paczek
informacji
• niespecyficzne usługi pozwalające na wymianę informacji dowolnego typu.
Urządzenia Sepam nie korzystają z usług niespecyficznych.
Kierunek
łączności
Monitoring
Protokół rozróŜnia dwa kierunki przepływu informacji:
• monitoring – w tym kierunku urządzenia zabezpieczające (stacje podrzędne) wysyłają
ramki ASDU do systemu sterowania (do stacji nadrzędnej)
• sterowanie – w tym kierunku system sterowania wysyła ramki ASDU do urządzeń
zabezpieczających.
Stacja nadrzędna cyklicznie nadaje w warstwie łącza Ŝądania przesłania danych (data
polling) przez urządzenia podrzędne:
• Ŝądania klasy 1 są zazwyczaj stosowane do transmisji zdarzeń (stany opatrzone
datą/godziną lub powiadomienia)
• Ŝądania klasy 2 są stosowane do cyklicznego przekazywania wyników pomiarów.
Sterowanie
Stacja nadrzędna moŜe nadawać:
• ogólne Ŝądania przekazania bieŜącego stanu i wskaźników urządzeń podrzędnych
• konkretne polecenia zdalnego sterowania
• polecenia synchronizacji zegarów
• polecenia zresetowania interfejsu łącza IEC 60870-5-103
Inicjowanie
komunikacji
Interfejs komunikacyjny urządzenia podrzędnego aktywuje się na polecenie inicjalizacji
nadane przez urządzenie nadrzędne.
Wykryty przez urządzenie podrzędne brak cyklicznych Ŝądań przekazania danych zrywa
nawiązaną łączność. Aby ją przywrócić, urządzenie nadrzędne musi nadać Ŝądanie
zresetowania.
Struktura
wymienianych
informacji
184
Wszystkie informacje wymieniane pomiędzy systemem sterowania a urządzeniami
zabezpieczającymi muszą zawierać:
• numer funkcji (FUN)
• numer informacji (INF)
• numer ramki ASDU uŜytej w danej transmisji
• przyczynę transmisji (COT)
SEPAM seria 10
10.4 Testy zdawczo-odbiorcze i diagnostyka
Parametry
protokołu IEC
60870-5-103
parametr
adres
szybkość
transmisji
parzystość
Parametry
standardowe
zakres dopuszczalnych wartości
0,..254
4800 bodów
9600 bodów
19200 bodów
38400 bodów
brak (2 bity stopu)
parzysta liczba ustawionych bitów (1 bit stopu)
nieparzysta liczba ustawionych bitów (1 bit stopu)
wartość standardowa
1
19200
parzysta liczba
ustawionych bitów
W protokole zdefiniowano następujące parametry standardowe:
• Czas cyklu ASDU: okres, przez który dane przekazywane cyklicznie (informacje o
wynikach pomiarów) są generowane i aktualizowane przez urządzenie Sepam. Ten
wyraŜany w sekundach czas dobiera się zgodnie z okresem pobierania danych przez
kontroler.
• Czas braku aktywności: podczas normalnej pracy kontroler wysyła Ŝądania do
urządzeń Sepam w regularnych odstępach czasu. KaŜde urządzenie monitoruje
aktywność kontrolera sprawdzając, czy Ŝądania nadchodzą regularnie. Jeśli kolejne
Ŝądanie nie pojawi się w czasie braku aktywności, urządzenie Sepam zablokuje swój
port komunikacyjny i nie będzie reagować na później nadsyłane Ŝądania dopóki
urządzenie nadrzędne nie przyśle polecenia zresetowania łącza.
• Czas do wymaganej synchronizacji zegara: Synchronizacja zegara jest transmitowana
w ramce ASDU 6. Jeśli przez czas do wymaganej synchronizacji zegara ramka ASDU
6 się nie pojawi, urządzenie podrzędne przyjmie Ŝe jego zegar moŜe wskazywać
niedokładny czas i w transmitowanych opisach zdarzeń opatrzonych datą/godziną
ustawi bit „Czas niewaŜny” – więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Informacje o
stanie (ASDU 1, ASDU 2)” na str. 203.
• Blokowanie monitoringu: urządzenie podrzędne moŜe zawiesić wysyłanie swoich
danych zgodnie z procedurą wyspecyfikowaną w normie IEC 60870-5-103.
Urządzenia Sepam nie korzystają z tej opcji.
Dla urządzeń Sepam wstępnie zdefiniowano następujące wartości standardowych
parametrów protokołu IEC 60870-5-103:
parametr
Czas cyklu ASDU
Czas braku aktywności
Czas do wymaganej synchronizacji zegara
Blokada monitorowania
zakres
dopuszczalnych
wartości
0,..60 s
0,..60000 s
0,..60000 min
nie/tak
wartość standardowa
5s
0 (nieograniczony)
0
nie
Diodowy
Dioda LED
zapala się na czas wysyłania lub odbierania ramek.
wskaźnik
aktywności łącza UWAGA: Miganie diody oznacza, Ŝe chwilowo brak ruchu w łączu, natomiast nie
oznacza, Ŝe wymienione dane są waŜne.
185
SEPAM Seria 10
10.5 Dostęp do danych
Wprowadzenie
Wielofunkcyjne cyfrowe zabezpieczenia Sepam produkują bardzo wiele róŜnych
informacji. Dostęp do tych danych został usystematyzowany wg numerów funkcji.
Szczegółowy opis tabel danych urządzeń Sepam, łącznie z numerami funkcji i numerami
informacji moŜna znaleźć niŜej w sekcji „Tabele danych” na str. 200,
Standardowe
funkcje
protokołu
IEC 60870-5-103
Urządzenia Sepam obsługują wykazany niŜej podzbiór standardowych funkcji protokołu
IEC 60870-5-103, korzystając przy tym ze standardowych numerów FUN i INF:
FUN
255 system
165 ochrona nadprądowa
funkcja
W przypadku funkcji specyficznych urządzenia Sepam korzystają z prywatnych
numerów FUN i INF:
Funkcje
specyficzne dla FUN
urządzeń Sepam 21 aparatura rozdzielcza i sieciowa
31 wejścia logiczne
106 ochrona cieplna
11 wyniki pomiarów dodatkowych
Standardowe
ramki
ASDU
186
funkcja
Urządzenia Sepam obsługują wykazany niŜej podzbiór standardowych ramek ASDU:
ASDU
funkcja
1 komunikat opatrzony datą/godziną
2 komunikat opatrzony czasem względnym (urządzenia
Sepam nie obsługują czasów względnych, odpowiednie
pola ramki ASDU są wyzerowane)
5 komunikat identyfikacyjny
6 synchronizacja czasu
7 Ŝądanie
8 koniec Ŝądania
9 wyniki pomiarów II
20 polecenie
monitoring
√
√
√
√
sterowanie
√
√
√
√
√
SEPAM seria 10
10.6 Profil komunikacji z urządzeniami Sepam
Wprowadzenie
Profil komunikacji z urządzeniami Sepam definiuje sposób implementacji opcji standardu
IEC 60870-5-103. Sposób prezentacji i konwencje uŜyte w niniejszej sekcji wzorowano
na postanowieniach standardu IEC 60870-5-103 dotyczących moŜliwości współpracy z
innymi standardami.
Symbol  oznacza, Ŝe urządzenia Sepam obsługują daną opcję standardu.
Symbol oznacza, Ŝe urządzenia Sepam nie obsługują danej opcji standardu.
Warstwa
fizyczna
Interfejs elektryczny
 EIA RS-485
 liczba obciąŜeń ......1........ na urządzenie zabezpieczające
UWAGA: Standard EIA RS-485 definiuje moduły obciąŜające w taki sposób, Ŝe na
jednej linii moŜna ich uŜyć 32. Więcej informacji moŜna znaleźć w
klauzuli 3 standardu EIA RS-485.
Interfejs optyczny
światłowody z włókien szklanych
światłowody z włókien z tworzyw sztucznych
łączówki typu F-SMA
łączówki typu BFOC/2.5
Szybkość transmisji
 9600 bps
 19200 bps
Warstwa łącza
Nie ma Ŝadnych elementów opcjonalnych dotyczących tej warstwy.
187
SEPAM Seria 10
Warstwa
aplikacji
Tryb transmisji danych aplikacji
W niniejszym protokole jest wyłącznie uŜywany tryb 1 zdefiniowany w sekcji 4.10
standardu IEC 60870-5-4 (tj. jako pierwszy jest transmitowany bajt najmniej
znaczący).
WSPÓLNY ADRES DLA RAMEK ASDU
 Jeden wspólny adres dla ramek ASDU (toŜsamy z adresem stacji)
Więcej niŜ jeden wspólny adres dla ramek ASDU
NUMERY INFORMACJI PRZY TRANSMISJI W KIERUNKU MONITORINGU
Funkcje systemowe przy transmisji w kierunku monitoringu
<INF> opis
 <0>
koniec Ŝądania
 <0>
synchronizacja zegara
 <2>
reset FCB
 <3>
reset CU
 <4>
start/restart
<5>
włączenie zasilania
Sygnalizacja stanu przy transmisji w kierunku monitoringu
<INF> opis
<16>
reklozer aktywny
<17>
włączona zdalna ochrona
<18>
włączona ochrona
 <19>
reset diod LED
<20>
blokada transmisji w kierunku monitoringu
<21>
tryb testowy
<22>
ustawianie parametrów lokalnych
<23>
stan 1
<24>
stan 2
<25>
stan 3
<26>
stan 4
<27>
wejście pomocnicze 1
<28>
wejście pomocnicze 2
<29>
wejście pomocnicze 3
<30>
wejście pomocnicze 4
Sygnalizacja funkcji ochronnych przy transmisji w kierunku monitoringu
<INF> opis
<32>
zabezpieczenie nadprądowe I
<33>
zabezpieczenie napięciowe V
<35>
zabezpieczenie sekwencji faz
 <36>
zabezpieczenie obwodów wyłączających
<37>
dyskryminacja logiczna progu I>>
<38>
awaria bezpiecznika VT
<39>
zakłócenia zdalnej ochrony
<46>
ostrzeŜenie grupowe
<47>
alarm grupowy
188
SEPAM seria 10
Sygnalizacja zwarć doziemnych przy transmisji w kierunku monitoringu
<INF> opis
<48>
zwarcie doziemne L1
<49>
zwarcie doziemne L2
<50>
zwarcie doziemne L3
<51>
zwarcie doziemne z przodu (linia)
<52>
zwarcie doziemne z tyłu (szyna)
Sygnalizacja zwarć przy transmisji w kierunku monitoringu
<INF> opis
<64>
zwarcie L1
<65>
zwarcie L2
<66>
zwarcie L3
<67>
zwarcie N
 <68>
zwarcie
<69>
wyłączenie L1
<70>
wyłączenie L2
<71>
wyłączenie L3
<72>
zadziałanie progu I>>
<73>
miejsce zwarcia w omach
<74>
zwarcie z przodu (linia)
<75>
zwarcie z tyłu (szyna)
<76>
sygnał zdalnej ochrony wysłany
<77>
sygnał zdalnej ochrony odebrany
<78>
strefa 1
<79>
strefa 2
<80>
strefa 3
<81>
strefa 4
<82>
strefa 5
<83>
strefa 6
<84>
sygnał ogólny
<85>
uszkodzenie wyłącznika
<86>
sygnalizacja wyłączenia L1
<87>
sygnalizacja wyłączenia L2
<88>
sygnalizacja wyłączenia L3
<89>
sygnalizacja wyłączenia E
 <90>
zadziałał próg I>
 <91>
zadziałał próg I>>
 <92>
zadziałał próg IN>
 <93>
zadziałał próg IN>>
Sygnalizacja stanu reklozera przy transmisji w kierunku monitoringu
<INF> opis
<128> autoreklozer włączył wyłącznik
<129> autoreklozer włączył wyłącznik ze zwłoką
<130> autoreklozer zablokowany
189
SEPAM Seria 10
Sygnalizacja wartości pomiarowych przy transmisji w kierunku monitoringu
<INF> opis
<144> pomiar I
<145> pomiar I, V
<146> pomiar I, V, P, Q
<147> pomiar IN, VEN
 <148> pomiar IL1, 2, 3, VL1, 2, 3, P, Q, f
Funkcje niespecyficzne przy transmisji w kierunku monitoringu
<INF> opis
<240> odczytaj nagłówki wszystkich zdefiniowanych grup
<241> odczytaj wartości/atrybuty wszystkich pozycji w grupie
<243> odczytaj katalog jednej pozycji
<244> odczytaj wartości/atrybuty jednej pozycji
<245> koniec niespecyficznego odczytywania danych
<249> zapisz pozycję z potwierdzeniem
<250> zapisz pozycję i wykonaj
<251> anuluj zapis pozycji
NUMERY INFORMACJI PRZY TRANSMISJI W KIERUNKU STEROWANIA
Funkcje systemowe przy transmisji w kierunku sterowania
<INF> opis
 <0>
Ŝądanie
 <0>
synchronizacja zegara
Polecenia przy transmisji w kierunku sterowania
<INF> opis
<16>
autoreklozer ON/OFF
<17>
zdalna ochrona ON/OFF
<18>
zdalna ochrona ON/OFF
 <19>
reset wskaźników diodowych
<23>
uaktywnij stan 1
<24>
uaktywnij stan 2
<25>
uaktywnij stan 3
<26>
uaktywnij stan 4
Funkcje niespecyficzne przy transmisji w kierunku sterowania
<INF> opis
<240> odczytaj nagłówki wszystkich zdefiniowanych grup
<241> odczytaj wartości/atrybuty wszystkich pozycji w grupie
<243> odczytaj katalog jednej pozycji
<244> odczytaj wartości/atrybuty jednej pozycji
<245> Ŝądanie niespecyficznego odczytania danych
<249> zapisz pozycję z potwierdzeniem
<250> zapisz pozycję i wykonaj
<251> anuluj zapis pozycji
190
SEPAM seria 10
Podstawowe funkcje aplikacyjne
tryb testowy
blokada transmisji w kierunku monitoringu
dane zakłócone
usługi niespecyficzne
 dane prywatne
RóŜne
Wyniki pomiarów są transmitowane w ramkach ASDU 3 i/lub ASDU 9. Wg specyfikacji
sekcji 7.2.6.8 maksymalna wartość zmierzona MVAL moŜe wynosić 1,2 razy lub 2,4 razy
wartość znamionowa. Dla ramek ASDU 3 i ASDU 9 naleŜy stosować ten sam
współczynnik, tzn. dla kaŜdej wartości pomiarowej istnieje tylko jeden wybór.
wartość mierzona
Prąd L1
Prąd L2
Prąd L3
Napięcie L1-E
Napięcie L2-E
Napięcie L3-E
Moc czynna P
Moc bierna Q
Częstotliwość f
Napięcie L1-L2
wartość maksymalna MVAL =
wartość znamionowa razy
1,2
2,4



191
SEPAM Seria 10
10.7 Tabele danych
Wprowadzenie
Wszystkie dane które mogą być wymieniane między kontrolerem a urządzeniem Sepam
wg protokołu IEC 60870-5-103 wykazano niŜej w dwóch tabelach:
• dane transmitowane w kierunku monitoringu (do kontrolera)
• dane transmitowane w kierunku sterowania (do urządzenia Sepam)
Opis tabel
danych
KaŜda przesyłana porcja danych zawiera następujące informacje:
•
•
•
•
•
numer ramki ASDU (Application Service Data Unit)
numer funkcji (FUN) i identyfikator informacji (INF)
przyczynę transmisji (pole COT, Cause Of Transmission)
marker GI (General Interrogation)
znacznik Sepam
Dostępność niektórych danych zaleŜy od ustawień danego urządzenia Sepam.
Numer ramki
Numer ramki ASDU identyfikuje standardową strukturę danych uŜytą w danej transmisji.
Numer funkcji i
identyfikator
informacji
KaŜda porcja danych jest identyfikowana przez:
Przyczyna
transmisji
• numer funkcji, do której transmitowane dane naleŜą (FUN)
• identyfikator informacji (INF)
Wartość pola COT wskazuje powód, dla którego transmisja się odbywa.
Transmisje w kierunku monitoringu mogą mieć następujące powody:
COT
1
2
3
4
5
8
9
10
12
20
21
powód
transmisja spontaniczna
transmisja cykliczna
reset (FCB)
reset (CU)
start/restart
synchronizacja zegara
Ŝądanie ogólne
koniec ogólnego Ŝądania
zdalne polecenie
potwierdzenie pozytywne
potwierdzenie negatywne
opis
zmiana stanu (zdarzenie opatrzone czasem)
zazwyczaj cyklicznie transmituje się wyniki pomiarów
odpowiedź na polecenie zresetowania licznika ramek
odpowiedź na polecenie zresetowania łączą
odpowiedź na polecenie zainicjowania łącza
potwierdzenie polecenia zsynchronizowania zegara
odpowiedź na Ŝądanie ogólne
sygnalizacja zakończenia cyklu ogólnego Ŝądania
zmiana stanu wskutek polecenia z kontrolera
polecenie wykonano
polecenia nie wykonano
Transmisje w kierunku sterowania mogą mieć następujące powody:
COT
powód
8 synchronizacja zegara
9 Ŝądanie ogólne
20 wysłanie polecenia
Marker GI
192
opis
polecenie synchronizacji zegara
rozpoczęcie cyklu Ŝądania ogólnego
kontroler moŜe zdalnie otworzyć/zamknąć wyłącznik,
włączyć/wyłączyć jakąś funkcję itd.
Marker GI (General Interrogation) sygnalizuje czy w odpowiedzi na ogólne Ŝądanie
kontrolera (COT=9) urządzenie Sepam wysłało jakieś dane. W przypadku takich danych
kaŜda zmiana stanu (OFF na ON i ON na OFF) jest teŜ transmitowana spontanicznie.
SEPAM seria 10
Tabela danych:
monitoring
Dane transmitowane w kierunku monitoringu są pogrupowane wg identyfikatora FUN.
FUN = 255: Funkcje systemowe
ASDU
8
6
5
5
5
FUN INF
255
0
255
0
255
2
255
3
255
4
COT GI
10
8
3
4
5
opis
koniec ogólnego Ŝądania
synchronizacja zegara
reset licznika ramek (FCB)
reset łącza (CU)
start/restart
FUN = 160: Ochrona nadprądowa
ASDU FUN INF
COT GI
1
160
19
1
160
1, 12,
20, 21
36 1, 9
2
2
2
2
2
160
160
160
160
160
68
90
91
92
93
•
1
1
1
1
1
opis w terminologii
IEC 60870-5-103
LED reset
Trip circuit
supervision
General trip
Trip I>
Trip I>>
Trip IN>
Trip IN>>
opis w terminologii Sepam
urządzenie nie zostało
zresetowane po awarii
alarm funkcji TCS (niezgodność I1
i I2)
zadziałanie zabezpieczenia
zadziałanie na progu I>
zadziałanie na progu I>>
zadziałanie na progu Io>
zadziałanie na progu Io>>
FUN = 21: Aparatura rozdzielcza i sieć
ASDU FUN INF
1
21
13
1
21
21
COT GI
1
1
opis
wyłączenie na polecenie z zewnątrz
sygnał blokady
FUN = 31: Wejścia logiczne
ASDU FUN INF
1
31
1
1
31
2
1
31
3
1
31
4
COT GI
1, 9
1, 9
1, 9
1, 9
•
•
•
•
opis
Wejście logiczne I1
Wejście logiczne I2
Wejście logiczne I3
Wejście logiczne I4
FUN = 106: Ochrona cieplna
ASDU FUN INF
1
106
1
1
106
2
COT GI
1
1
opis
alarm zabezpieczenia 49 RMS
wyzwolenie zabezpieczenia 49 RMS
FUN = 160: Wyniki pomiarów standardowych
ASDU FUN INF COT GI
9
160 148
2
opis
elementy informacji
MEA1: prąd fazy IA
MEA2: prąd fazy IB
MEA3: prąd fazy IC
FUN = 11: Wyniki pomiarów dodatkowych
ASDU FUN INF
9
11
1
COT GI
2
opis
elementy informacji
MEA2: prąd zwarcia doziemnego Io
193
SEPAM Seria 10
Tabela danych:
sterowanie
Dane transmitowane w kierunku sterowania są pogrupowane wg identyfikatora FUN.
FUN = 255: Funkcje systemowe
ASDU FUN INF
7
255
0
6
255
0
COT GI
9
8
opis
Ŝądanie ogólne
synchronizacja zegara
FUN = 160: Polecenia ogólne
ASDU FUN INF
20
160
19
COT GI
20
opis
zresetuj urządzenie Sepam
FUN = 21: Aparatura rozdzielcza i sieć
ASDU FUN INF
20
21
1
194
COT GI
20
opis
zamknij wyłącznik
otwórz wyłącznik
SEPAM seria 10
10.8 Ramki ASDU 1, 2, 5, 9, 20 oraz kodowanie informacji
Opis ogólny
Transmitowane dane (w obu kierunkach monitoringu i sterowania) są kodowane zgodnie
ze strukturą standardowych ramek ASDU wg specyfikacji w normie IEC 60870-5-103:
ASDU COT monitoring
1
1
1
9
2
1
5
3,4,5
9
2
20
20
•
•
•
•
Informacje o
stanie (ASDU 1,
ASDU 2)
sterowanie
•
opis
zmiana stanu
odpowiedź na Ŝądanie ogólne
powiadomienie o zadziałaniu zabezpieczenia
identyfikacja
wyniki pomiarów
polecenia
Po wskanowaniu danych klasy 1 urządzenie Sepam wysyła ramkę ASDU 1:
bajt
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
pole
wartość
numer ramki ASDU
1
kwalifikator struktury
81h
COT
1/9
wspólny adres ASDU (adres urządzenia Sepam)
0,..254
numer funkcji
FUN
numer informacji
INF
DPI (Double Point Information)
1 = OFF, 2 = ON
znacznik czasu
milisekundy (mniej znaczący bajt)
milisekundy (bardziej znaczący bajt)
minuty + najbardziej znaczący bit = „znacznik niewaŜny”
godziny + najbardziej znaczący bit = „czas letni”
informacje dodatkowe (COT = 1) lub
0 dla COT = 1, numer Ŝądania ogólnego
numer Ŝądania ogólnego (COT = 9)
dla COT = 9
...lub ramkę ASDU 2:
bajt
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
pole
numer ramki ASDU
kwalifikator struktury
COT
wspólny adres ASDU (adres urządzenia Sepam)
numer funkcji
numer informacji
DPI (Double Point Information)
czas między powstaniem stanu awaryjnego a wyłączeniem
numer awarii (FAN)
wartość
2
81h
1
0,..254
FUN
INF
1 = OFF, 2 = ON
00 (nie
obsługiwane)
00 (nie
obsługiwane)
znacznik czasu
milisekundy (mniej znaczący bajt)
milisekundy (bardziej znaczący bajt)
minuty + najbardziej znaczący bit = „znacznik niewaŜny”
godziny + najbardziej znaczący bit = „czas letni”
informacje dodatkowe 0 poniewaŜ COT = 1
195
SEPAM Seria 10
Identyfikacja
urządzenia
Sepam (ramka
ASDU 5)
Ramka ASDU 5 jest generowana przez urządzenie Sepam w odpowiedzi na
następujące polecenia nadesłane przez urządzenia nadrzędne:
• resetuj łącze komunikacyjne (CU)
• resetuj licznik ramek (FCB)
Komunikacja wg protokołu IEC 60870-5-103 moŜe odbywać się tylko po jej zainicjowaniu
przez stację nadrzędną. W odpowiedzi na takie Ŝądanie urządzenie Sepam wygeneruje
dwa kolejne komunikaty sformatowane wg ramki ASDU 5:
polecenie
komunikat 1
resetuj łącze (CU)
COT=4 (reset CU) INF=3
resetuj licznik ramek (FCB) COT=3 (reset FCB) INF=2
komunikat 2
COT=5 (start/restart) INF=4
COT=5 (start/restart) INF=4
Jeśli łącze komunikacyjne jest juŜ aktywne, na polecenie zainicjowania łączności
nadesłane przez stację nadrzędną urządzenie Sepam odeśle tylko pierwszy z
powyŜszych komunikatów.
UWAGA: PoniewaŜ zegar mierzący czas bezczynności jest wyłączony, urządzenia
Sepam nie reagują na długotrwały brak Ŝądań ze strony urządzenia
nadrzędnego i nie wyłączają łącza komunikacyjnego.
Struktura ramek ASDU 5:
196
bajt
1
2
3
4
5
6
7
pole
numer ramki ASDU
kwalifikator struktury
COT
wspólny adres ASDU (adres urządzenia Sepam)
numer funkcji
numer informacji
poziom zgodności
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
identyfikator producenta
identyfikator oprogramowanie aplikacyjnego
wartość
5
81h
3/4/5
0,..254
FUN
INF
2 (urządzenia
Sepam nie
korzystają z usług
niespecyficznych
S
E
S
e
p
a
m
S
1
0
SEPAM seria 10
Wyniki
pomiarów
(ASDU 9)
Wyniki pomiarów są przesyłane na Ŝądania klasy 2 skanowania danych. Dane te są
kodowane w ramkach ASDU 9 o rozmiarach zaleŜnych od liczby zakodowanych
wyników. Liczba wyników jest podana w polu kwalifikatora struktury:
bajt
1
2
3
4
5
6
7
8
...
...
...
8+
2(n-1)
pole
numer ramki ASDU
kwalifikator struktury
COT
wspólny adres ASDU (adres urządzenia Sepam)
numer funkcji
numer informacji
wynik 1
wartość
9
n
2
0,..254
FUN
INF
zob. niŜej
wynik ...
wynik n
zob. niŜej
UWAGA: Ramek ASDU 9 nie kompaktuje się: puste pola (wyniki niewaŜne) są
pozostawione jeśli jakiś wynik jest niedostępny. Natomiast kończy się je po
ostatnim uŜytecznym wyniku pomiaru.
KaŜdy transmitowany wynik zostaje w standardowy sposób zakodowany 2 bajtami:
bit 15
–
14 13 12 11 10 9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
13 bitowe uzupełnienie do 2 ze znakiem (kodowanie IEC)
RES ERR OV
Znaczenie 3 najmłodszych bitów:
• Bit 0 (OV):
• Bit 1 (ERR):
• Bit 2 (RES):
przepełnienie
błąd
rezerwa (zawsze zgaszony =0)
Z danej zakodowanej wg standardu IEC faktyczny wynik pomiaru uzyskuje się wg
następującego wzoru:
12
wartość zmierzona = 1,2 x wartość znamionowa x (dana zakodowana wg IEC+1) / 2
Przykład: przy prądzie znamionowym 630 A dana zakodowana jako 3251 reprezentuje
zmierzony prąd 600 A. Wartość 3251 (0CB3h) jest zakodowana następująco:
8
7
6
5
4
3
2
1
0
bit 15 14 13 12 11 10 9
–
13 bitowe uzupełnienie do 2 ze znakiem (kodowanie IEC)
RES ERR OV
wartość 0
1
1
0
0
1
0
1
1
0
0
1
1
bitowa
hex
0
C
B
3
Polecenia (ASDU Polecenia (reset, otwórz/zamknij wyłącznik) są transmitowane do urządzeń Sepam w
20)
ramkach ASDU 20, które zawierają numer identyfikacyjny RII arbitralnie wybrany przez
urządzenie nadrzędne.
Kod polecenia jest przekazywany w bajcie DCI:
bajt
1
2
3
4
5
6
7
8
pole
numer ramki ASDU
kwalifikator struktury
COT
wspólny adres ASDU (adres urządzenia Sepam)
numer funkcji
numer informacji
DCI (Double Command Information)
RII (Return Information Identifier)
wartość
20
81h
20
0,..254
FUN
INF
1 = OFF, 2 = ON
0,..255
197
SEPAM Seria 10
198
SEPAM seria 10
11
Testy zdawczo-odbiorcze
Spis treści
Zalecenia bezpieczeństwa
Zasady ogólne
Wymagana aparatura pomiarowa
Podanie napięcia
Walidacja łańcucha zabezpieczeń
Kontrola ustawień
Kontrola przełoŜeń przekładników prądowych
Kontrola wejść sygnałów prądów faz
Kontrola wejść sygnałów prądów doziemnych
Test ochrony nadprądowej faz (ANSI 50-51)
Test ochrony zwarciowej (ANSI 50N-51N)
Test ochrony cieplnej (ANSI 49RMS)
Kontrola wejść logicznych
Odbiór funkcjonalny
Arkusz wyników testów
208
209
210
211
212
213
214
215
217
219
222
226
228
229
230
199
SEPAM Seria 10
11.1 Zalecenia bezpieczeństwa
Przed
przystąpieniem
do testów
UŜytkownik odpowiada za przestrzeganie wszystkich obowiązujących
międzynarodowych i krajowych przepisów dotyczących ochronnego uziemiania
urządzeń elektrycznych.
Prosimy uwaŜnie zapoznać się z opisanymi poniŜej zasadami bezpieczeństwa i ściśle
ich przestrzegać podczas instalowania, obsługiwania lub naprawiania sprzętu
elektrycznego.
NIEBEZPIECZEŃSTWO
RYZYKO PORAśENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, ŁUKU ELEKTRYCZNEGO,
POPARZENIA LUB EKSPLOZJI
• Omawiany tu sprzęt moŜe być instalowany wyłącznie przez wykwalifikowany personel.
Prace takie mogą być wykonywane dopiero po zapoznaniu się ze wszystkimi
zaleceniami bezpieczeństwa i całą dokumentacją techniczną.
• NIGDY nie wolno pracować samemu.
• Przed przystąpieniem do jakichkolwiek prac ze sprzętem wyłączyć całe zasilanie.
• Brak napięcia potwierdzać wskaźnikiem o odpowiednim napięciu znamionowym.
• Przed przystąpieniem do kontroli wzrokowej, prób lub czynności konserwacyjnych:
odłączyć wszystkie źródła zasilania elektrycznego
traktować wszystkie obwody jak znajdujące się pod napięciem dopóki nie zostaną
one całkowicie rozładowane, sprawdzone i opatrzone etykietkami.
szczególną uwagę zwrócić na sposób doprowadzenia zasilania, uwzględnić
wszystkie źródła, łącznie z moŜliwością zasilania zwrotnego.
• Strzec się potencjalnych zagroŜeń, stosować sprzęt ochrony osobistej i starannie
kontrolować miejsce pracy pod kątem narzędzi i przedmiotów, które mogłyby pozostać
wewnątrz obsługiwanych urządzeń.
• Prawidłowe działanie urządzeń Sepam zaleŜy od ich właściwego zainstalowania,
skonfigurowania i obsługi.
• Prawidłowe skonfigurowanie przekaźników Sepam wymaga biegłości w dziedzinie
zabezpieczenia sieci elektrycznej. Produkt moŜe być konfigurowany wyłącznie przez
kompetentne osoby, które taką biegłość posiadły.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
OSTRZEśENIE
RYZYKO USZKODZENIA URZĄDZEŃ SEPAM
• Przed przystąpieniem do testów dielektrycznych (Hi-Pot) lub pomiaru
megaomomierzem oporności izolacji obwodów, w skład których wchodzi jakieś
urządzenie Sepam, odłączyć wszystkie przewody wejściowe i wyjściowe tego
urządzenia. Wykonywane wysokim napięciem próby mogą uszkodzić podzespoły
elektroniczne wbudowane w urządzenie.
• Nie otwierać obudów urządzeń Sepam. Urządzenia zawierają elementy wraŜliwe na
wyładowania elektrostatyczne i są montowane w specjalnie wyposaŜonych
pomieszczeniach. Jedną dopuszczalną czynnością jest wyjęcie rozładowanej baterii z
jej przedziału w urządzeniu Sepam seria 10 model A.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji moŜe spowodować obraŜenia lub
uszkodzenie sprzętu.
200
SEPAM seria 10
11.2 Zasady ogólne
Testowanie
KaŜde zabezpieczenie jest testowane przed odbiorami technicznymi po to, aby
urządzeń Sepam zmaksymalizować jego dostępność i zminimalizować ryzyko złego działania instalacji
postawionej do odbiorów technicznych. Tak więc to, co testować w trakcie tych odbiorów
pozostaje kwestią otwartą.
Zabezpieczenia elektromechaniczne i te spośród półprzewodnikowych, których stanów
nie da się ze 100% pewnością reprodukować, muszą być poddawane systematycznym i
szczegółowym testom mającym na celu nie tylko weryfikację ich poprawnego działania,
lecz takŜe ich dobrego stanu oraz wymaganego poziomu wydajności.
Natomiast tak szczegółowe testy nie są niezbędne w przypadku zabezpieczeń opartych
o technikę cyfrową, gdyŜ:
• technika cyfrowa gwarantuje pełną powtarzalność stanów
• wbudowany system samo-testowania na bieŜąco informuje o stanie komponentów
elektronicznych i integralności funkcji, w ten sposób gwarantując wysoką dostępność
urządzeń.
KaŜda z funkcji urządzenia Sepam została w pełni przetestowana fabrycznie. Z tego
względu urządzenia Sepam są gotowe do pracy i nie wymagają testowania ich samych.
Testy zdawczoodbiorcze
W świetle powyŜszego zakres testów zdawczo-odbiorczych instalacji opartych o
urządzenia Sepam moŜe więc zostać ograniczony i obejmować tylko:
• testy specyficzne dla określonej konfiguracji sprzętowej i uŜywanych funkcji
• badanie zgodności z wykazem materiałów i schematami projektowymi instalacji
• badanie zgodności skonfigurowanych ustawień/parametrów z wynikami wstępnych
studiów
• kontrolę obwodów wejść prądowych w testach wstrzykiwania prądu w uzwojenia
wtórne (secondary injection)
• kontrolę przełoŜeń przekładników prądowych
• kontrolę połączeń wejść logicznych i przekaźników wyjściowych w testach
symulacyjnych
• walidację łańcucha ochrony
• wypełnienie arkuszy protokołów wynikami testów zdawczo-odbiorczych.
W niniejszym rozdziale opisano prostą lecz wyczerpującą procedurę wykonywania
testów zdawczo-odbiorczych.
Nie kaŜda funkcja zabezpieczająca, kontrolna lub monitorująca winna zostać
przetestowana. Jeśli jednak którąś naleŜy przetestować, została ona uwzględniona w
procedurze testowej opisanej w niniejszym rozdziale.
Które testy
naleŜy
przeprowadzić?
Nie wszystkie kontrole i testy opisane w niniejszym rozdziale dotyczą kaŜdego modelu
urządzenia Sepam seria 10, Na początku kaŜdej sekcji niniejszego rozdziału
zamieszczono trzyliterowy symbol N B A . Dana sekcja dotyczy tylko tych modeli
urządzeń, których oznaczenie nie zostało przekreślone.
Przykład: symbol
na początku sekcji oznacza, Ŝe sekcja ta nie dotyczy
urządzeń Sepam seria 10 model N.
201
SEPAM Seria 10
11.3 Wymagana aparatura pomiarowa
Źródło prądowe
Do kontroli obwodów wejść prądowych naleŜy uŜyć źródła prądu przemiennego
(sinusoidalnego) o następujących parametrach:
•
•
•
•
częstotliwość 50 lub 60 Hz (zaleŜnie od kraju)
prąd jednofazowy regulowany w zakresie 0,.. 50 A RMS
kontrolowany czasem wstrzyknięcia prądu cyfrowy chronometr o dokładności 10 ms
łączówka dostosowana do wbudowanej w daną instalację skrzynki zacisków
testowych.
Jeśli instalacja nie jest wyposaŜona w skrzynkę zacisków testowych, moŜna rozewrzeć
przewód B i źródło prądu dołączyć bezpośrednio do urządzenia Sepam za pomocą
zestawu linek z własnym przewodem zwierającym.
Jeśli źródło prądu jest wyposaŜone w elektroniczne sterowanie naleŜy upewnić się, Ŝe w
pozycji automatycznego stopu prąd będzie dokładnie zerowy (zaleŜnie od połoŜenia
kursora półprzewodnikowy stycznik moŜe przepuszczać do 5% prądu).
Źródło
napięciowe
Do kontroli wejść logicznych urządzeń Sepam seria 10 model A moŜna uŜyć jednego z
dwóch źródeł napięcia:
• źródło napięcia DC regulowanego w zakresie 12...200 V DC (dla dopasowania się do
poziomu napięć na kontrolowanych wejściach)
• pomocniczego napięcia DC zasilającego urządzenia Sepam.
Akcesoria
Wymagane akcesoria:
• przewód z wtyczką odpowiednią do skrzynki zacisków testowych
• przewody elektryczne z krokodylkami, sondami dotykowymi lub obejmami
zaciskowymi
Mierniki
Wymagane mierniki (muszą być 1 klasy dokładności):
• amperomierz 0,..50 A RMS
• woltomierz 0,..250 V RMS
Dokumenty
Dokumentacja instalacyjna obejmuje:
• kompletny schemat połączeń urządzeń Sepam, obrazujący:
obwody sygnałów z przekładników prądów faz przez skrzynkę zacisków testowych
obwody sygnałów z przekładników prądów doziemnych
obwody wejść logicznych i przekaźników wyjściowych
• wykaz materiałów i wytycznych instalacyjnych
• arkusz ustawień ze wszystkimi parametrami i ustawieniami urządzeń Sepam
• arkusz testów
Tolerancje i
limity prądu
202
Źródło prądu musi charakteryzować się następującymi parametrami:
• minimalny wstrzykiwany prąd: 1,5% znamionowego prądu wtórnego uzwojenia
przekładnika prądowego (15 lub 75 mA)
• maksymalny wstrzykiwany prąd:
ciągły: 4 x znamionowy prąd wtórnego uzwojenia przekładnika prądowego (tj. 20 A)
przez 3 sekundy: 40 x znamionowy prąd przekładnika prądowego (tj. 200 A)
• Częstotliwość: 50 Hz +/- 10% lub 60 Hz +/- 10%
SEPAM seria 10
11.4 Podanie napięcia
Co trzeba
sprawdzić przed
podaniem
napięcia
Oprócz mechanicznego stanu sprzętu, posiłkując się schematami i wykazami materiałów
dostarczonymi przez instalatora naleŜy sprawdzić:
• etykiety urządzeń Sepam
• poprawność uziemienia poprzez zaciski uziemiające
• zgodność oznaczonego na etykietce na płycie czołowej urządzenia napięcia zasilania
identyfikacyjnej z faktycznym napięciem zasilania rozdzielnicy (pola)
• prawidłowość podłączenia zasilania pomocniczego:
zacisk 1: AC lub biegun dodatni
zacisk 2: AC lub biegun ujemny
• czy załoŜono przekładnik prądów doziemnych
• czy powyŜej punktów pomiaru prądu zainstalowano skrzynki zacisków testowych
• zgodność połączeń pomiędzy zaciskami urządzeń Sepam skrzynką zacisków
testowych
Kontrola
połączeń
Przed podaniem napięcia sprawdzić czy połączenia śrubowe zostały dobrze dociągnięte,
a łączówki prawidłowo wetknięte i dobrze zabezpieczone przed rozłączeniem się.
Procedura
podawania
napięcia
1. Włączyć zasilanie pomocnicze.
2. Sprawdzić czy zapaliła się dioda ON. W urządzeniach wyposaŜonych w
przekaźniki alarmowe sprawdzić czy zmieniły one swój stan ze spoczynkowego
na stan czuwania.
Na wyświetlaczu powinien pojawić się ekran standardowy (prądy faz w przypadku
urządzeń Sepam seria 10 modele A i B, prąd doziemny w przypadku modeli N).
Identyfikacja
Zanotować w arkuszu testowym numer seryjny urządzenia Sepam (podany na etykiecie
urządzeń Sepam identyfikacyjnej na płycie czołowej).
Zanotować w arkuszu testowym numer wersji oprogramowania urządzenia Sepam
(moŜna go odczytać na ekranie SEPAM w menu parametrów).
203
SEPAM Seria 10
11.5 Walidacja łańcucha zabezpieczeń
Zasada
W trakcie symulowanej awarii powodującej wyłączenie aparatury rozdzielczej waliduje
się działanie całego łańcucha zabezpieczeń.
Jeśli system został zainstalowany poprawnie, to sprawdzenie poprawności działania
jednej funkcji moŜe potwierdzić prawidłowość pracy całości.
Procedura
204
Aby zwalidować działanie całego łańcucha zabezpieczeń wystarczy:
1. Wybrać jedną funkcję zabezpieczającą aparaturę rozdzielczą.
2. Wstrzyknąć prąd, który powinien wyzwolić wybrane zabezpieczenie i upewnić
się Ŝe aparatura została wyłączona.
3. ZałoŜyć z powrotem pokrywy na skrzynki zacisków testowych.
SEPAM seria 10
11.6 Kontrola ustawień
Określanie
parametrów i
ustawień
Przed przystąpieniem do odbiorów wszystkie parametry i ustawienia funkcji ochronnych
urządzeń Sepam powinny być ustalone przez projektantów odpowiedzialnych za
wdroŜenie projektu i zaakceptowane przez Klienta.
Rozumie się, Ŝe powyŜsze parametry i ustawienia zostały określone w wyniku
odpowiednich prac studialnych uwzględniających wszystkie istotne okoliczności, a w
razie potrzeby – nawet w wyniku przeprowadzonych stosownych badań.
Wszystkie parametry i ustawienia funkcji ochronnych urządzeń Sepam powinny być
dostępne na miejscu odbiorów technicznych zebrane w folderze.
Kontrola
parametrów i
ustawień
Aktualne wartości wszystkich parametrów i ustawień funkcji ochronnych urządzeń
Sepam nie wprowadzonych podczas odbiorów technicznych powinny zostać
skontrolowane aby zagwarantować ich zgodność z wartościami określonymi w trakcie
prac studialnych.
W trakcie tej kontroli:
• naleŜy przejść przez wszystkie ekrany urządzenia Sepam, na których ustawia się
parametry i ustawienia funkcji ochronnych
• na kaŜdym ekranie porównać wartości faktycznie ustawione w urządzeniu Sepam z
wartościami zebranymi w folderze parametrów i ustawień funkcji ochronnych
• skorygować wszystkie te parametry i ustawienia które sa niezgodne z wartościami
projektowymi (więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Ustawienia” na str. 56.
UWAGA: Po zakończeniu tej kontroli parametry i ustawienia funkcji ochronnych dla
danej fazy powinny być traktowane jako ostateczne i później nie zmieniane.
Dalsze testy naleŜy wykonywać przy tym ustalonym zbiorze parametrów i
ustawień. Nawet tymczasowo nie wolno modyfikować Ŝadnej z tych wartości.
Jedynym wyjątkiem od tej reguły moŜe być wyłączenie jakiejś funkcji
ochronnej w celu wyizolowania innej testowanej funkcji.
205
SEPAM Seria 10
11.7 Kontrola przełoŜeń przekładników prądowych
Cel kontroli
Kontrola przekładników prądowych wykonywana w kontekście kontroli całego łańcucha
zabezpieczeń ma zagwarantować, Ŝe przełoŜenie kaŜdego z uŜytych 2 lub 3
przekładników prądów faz jest identyczne.
Procedura
Zasadniczo wystarczy porównać certyfikaty poszczególnych przekładników. Dopiero
gdyby dokumenty te nie były dostępne, naleŜy:
1. Upewnić się, Ŝe obwód pierwotny przekładnika jest dostępny, odłączony od
napięcia i kompletnie odizolowany od innych układów.
2. Na podstawie dostępnej dokumentacji (schematy itd.) określić spodziewany
współczynnik przełoŜenia i skontrolować stosowne ustawienia urządzenia
Sepam.
3. Upewnić się, Ŝe uzwojenie wtórne przekładnika jest dołączone do wejścia
urządzenia Sepam lub zwarte, po czym objąć je amperomierzem cęgowym.
4. Do pierwotnego obwodu przekładnika dołączyć źródło prądu.
5. Wstrzyknąć prąd o wielkości co najmniej 0,2 In (gdzie In to znamionowy prąd
uzwojenia pierwotnego przekładnika) i zmierzyć go.
6. Odczytać wskazania amperomierza cęgowego i sprawdzić czy przełoŜenie
przekładnika odpowiada wartości oczekiwanej. Jeśli przekładnik jest dołączony
do wejścia urządzenia Sepam, sprawdzić Ŝe wyświetlana wartość prądu jest
identyczna ze zmierzoną wartością prądu wstrzykniętego w pierwotny obwód
przekładnika.
7. Powtórzyć kroki 3–6 dla drugiego przekładnika (bądź dla dwóch pozostałych
przekładników) i sprawdzić, Ŝe otrzymane wyniki są w kaŜdym przypadku
identyczne.
8. Jeśli prądy doziemne są mierzone przez osobny przekładnik prądowy 1 A lub 5
A, powtórzyć kroki 3–6 dla takŜe dla tego przekładnika.
9. Zapisać wyniki pomiarów w arkuszu testów.
206
SEPAM seria 10
11.8 Kontrola wejść sygnałów prądów faz
Dotyczy modeli
Schemat
połączeń
Aby wstrzyknąć prąd na wejście sygnału prądu fazy A, jednofazowe źródło prądu naleŜy
przyłączyć do zacisków testowych jak pokazano na poniŜszym schemacie:
207
SEPAM Seria 10
Procedura
NIEBEZPIECZEŃSTWO
RYZYKO PORAśENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, ŁUKU ELEKTRYCZNEGO,
POPARZENIA
• NIGDY nie wolno pozostawiać otwartego wtórnego uzwojenia przekładnika
prądowego. Wysokie napięcie które mogłoby zostać wygenerowane w takim obwodzie
mogłoby być niebezpieczne dla operatora i dla sprzętu.
• Nie odkręcać końcówek doprowadzeń wtórnego uzwojenia przekładnika prądowego
gdy przez mierzony kabel płynie prąd.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
NIEBEZPIECZEŃSTWO
RYZYKO PORAśENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, ŁUKU ELEKTRYCZNEGO,
POPARZENIA
• Pracować w rękawicach ochronnych aby wykluczyć moŜliwość kontaktu z przewodem,
na który przypadkowo zostało podane napięcie.
• Wyciągnąć listwę bezprzerwowych łączówek B bez odłączania doprowadzonych do
niej przewodów. Bezprzerwowe łączówki tej listwy zapewniają ciagłość wtórnych
uzwojeń przekładników prądowych.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
Przyłączyć źródło prądu do wejścia sygnału prądu fazy A.
Włączyć źródło.
Wstrzyknąć znamionowy prąd uzwojenia wtórnego przekładnika (1 A lub 5 A).
Na wyświetlaczu urządzenia Sepam sprawdzić czy wyświetlana wartość prądu
fazy A jest w przybliŜeniu równa znamionowej wartości pierwotnego prądu
przekładnika.
5. Wyłączyć źródło.
6. Powtórzyć kroki 1–5 dla pozostałych dwóch wejść sygnałów prądów faz B i C.
7. ZałoŜyć pokrywkę skrzynki zacisków testowych.
1.
2.
3.
4.
208
SEPAM seria 10
11.9 Kontrola wejść sygnałów prądów doziemnych
Dotyczy modeli
Dwie metody
kontroli
Schemat
połączeń w
metodzie
standardowej
Procedura w
metodzie
standardowej
Sygnały prądów doziemnych moŜna sprawdzać dwoma metodami:
• standardowo sprawdza się tylko obwód czujnika dołączonego do wejścia sygnałów
prądów doziemnych (przekładnika lub przekładnika ze zrównowaŜonym rdzeniem)
• w metodzie zupełnej dodatkowo sprawdza się czy przewód uziemiający ekrany na
końcu kabli jest poprowadzony przez czujnik.
Aby wstrzyknąć prąd w obwód czujnika dołączonego do wejścia sygnałów prądów
doziemnych, źródło prądu naleŜy przyłączyć jak pokazano na poniŜszym schemacie:
1. Włączyć źródło.
2. Wstrzyknąć prąd 5 A.
3. Na wyświetlaczu urządzenia Sepam sprawdzić czy wyświetlana wartość prądu
doziemnego jest w przybliŜeniu równa 5 A.
4. Wyłączyć źródło.
209
SEPAM Seria 10
Schemat
połączeń w
metodzie
zupełnej
Procedura w
metodzie
zupełnej
210
Aby dodatkowo sprawdzić czy przewód uziemiający ekrany na końcu kabli jest
poprowadzony przez czujnik, prąd naleŜy wstrzyknąć nie bezpośrednio w czujnik, lecz
przez ten przewód jak pokazano na poniŜszym schemacie:
1. Włączyć źródło.
2. Wstrzyknąć prąd doziemny o natęŜeniu co najmniej 20 A.
3. Na wyświetlaczu urządzenia Sepam sprawdzić czy wyświetlane natęŜęnie prądu
doziemnego jest w przybliŜeniu równe natęŜęniu prądu wstrzykniętego. Jeśli nie,
sprawdzić:
czy źródło faktycznie wstrzykuje Ŝądany prąd (mogło ono ulec nasyceniu bo
wstrzykiwany prąd nie mógł przepłynąć przez ekrany kabli średniego napięcia
– sprawdzić, czy ekrany są dobrze uziemione)
czy ekrany są faktycznie podłączone do czujnika
czy ekrany przechodzą przez czujnik w poprawnym kierunku
czy ekrany są faktycznie uziemione
czy ekrany nie kontaktują się z ziemią przed przejściem przez czujnik
4. Wyłączyć źródło.
SEPAM seria 10
11.10 Test ochrony nadprądowej faz (ANSI 50-51)
Dotyczy modeli
Cel testu
W teście ochrony nadprądowej faz sprawdza się następujące ustawienia:
• próg wyzwalania
• zwłokę wyzwalania.
Schemat
połączeń
Aby wstrzyknąć prąd na wejście sygnału prądu fazy A, jednofazowe źródło prądu naleŜy
przyłączyć do zacisków testowych jak pokazano na poniŜszym schemacie:
Chronometr naleŜy zatrzymać sygnałem z jednego z przekaźników wyjściowych
urządzenia Sepam. Jeśli chronometr jest zatrzymywany wyłącznikiem stykowym,
zmierzony czas naleŜy skorygować o czas zadziałania wyłącznika.
211
SEPAM Seria 10
Test ochrony DT
NIEBEZPIECZEŃSTWO
RYZYKO PORAśENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, ŁUKU ELEKTRYCZNEGO,
POPARZENIA
• NIGDY nie wolno pozostawiać otwartego wtórnego uzwojenia przekładnika
prądowego. Wysokie napięcie które mogłoby zostać wygenerowane w takim obwodzie
mogłoby być niebezpieczne dla operatora i dla sprzętu.
• Nie odkręcać końcówek doprowadzeń wtórnego uzwojenia przekładnika prądowego
gdy przez mierzony kabel płynie prąd.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
NIEBEZPIECZEŃSTWO
RYZYKO PORAśENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, ŁUKU ELEKTRYCZNEGO,
POPARZENIA
• Pracować w rękawicach ochronnych aby wykluczyć moŜliwość kontaktu z przewodem,
na który przypadkowo zostało podane napięcie.
• Wyciągnąć listwę bezprzerwowych łączówek B bez odłączania doprowadzonych do
niej przewodów. Bezprzerwowe łączówki tej listwy zapewniają ciągłość wtórnych
uzwojeń przekładników prądowych.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
Funkcja ochrony DT korzysta z dwóch niezaleŜnych od siebie ustawień: (i) próg (I> lub
I>>); (ii) zwłoka. Dlatego wymagane są dwa testy.
Test progu:
1. Jeśli funkcja ochrony przed zwarciami doziemnymi bazuje na pomiarze sumy
prądów fazowych, wyłączyć ją. W razie potrzeby wyłączyć teŜ ochronę cieplną i
funkcję uwzględniania udarów prądowych (CLPU I).
2. Wstrzyknąć prąd w przybliŜeniu równy 80% ustawionej wartości progowej.
3. Powoli zwiększać wstrzykiwany prąd aŜ zabezpieczenie zadziała lub wskaźniki
diodowe prądów faz zaczną szybko migać.
4. Zanotować natęŜenie prądu w arkuszu testowym i porównać je z ustawieniem.
5. Nacisnąć klawisz Reset urządzenia Sepam.
6. Jeśli na tym testy kończą się:
• ponownie włączyć wyłączone funkcje ochronne
• wyzerować zuŜytą pojemność cieplną (zob. instrukcje na str. 59)
• jeśli są uŜywane wejścia blokujące, ponownie włączyć czasy dyskryminacji
logicznej stowarzyszone z poszczególnymi progami.
Test zwłoki:
1. Jeśli funkcja ochrony przed zwarciami doziemnymi bazuje na pomiarze sumy
prądów fazowych, wyłączyć ją. W razie potrzeby wyłączyć teŜ ochronę cieplną i
funkcję uwzględniania udarów prądowych (CLPU I).
2. Zewrzeć źródło aby uniknąć wstrzyknięcia prądu do urządzenia Sepam.
3. Przygotować się do wstrzyknięcia prądu o natęŜeniu co najmniej dwukrotnie
większym niŜ zmierzony wyŜej prąd wyzwalający.
4. Rozewrzeć obwód wstrzykujący i wyzerować chronometer.
5. Równocześnie włączyć wstrzykiwanie i chronometer. Za pomocą amperomierza
upewnić się, Ŝe wstrzykiwany prąd ma stabilne natęŜenie. Chronometr zatrzyma
się w momencie wyzwolenia zabezpieczenia.
6. Zanotować czas w arkuszu testów i porównać go z ustawieniem.
7. Nacisnąć klawisz Reset urządzenia Sepam.
8. Jeśli na tym testy kończą się:
• ponownie włączyć wyłączone funkcje ochronne
• wyzerować zuŜytą pojemność cieplną (zob. instrukcje na str. 59)
• jeśli są uŜywane wejścia blokujące, ponownie włączyć czasy dyskryminacji
logicznej stowarzyszone z poszczególnymi progami.
212
SEPAM seria 10
Test ochrony
IDMT
Funkcja ochrony IDMT korzysta ze znormalizowanych krzywych (I, t). Test polega na
sprawdzeniu kilku punktów tej krzywej w strefie wyzwalania na progu I>.
Procedura sprawdzenie jednego punktu krzywej:
1. Jeśli funkcja ochrony przed zwarciami doziemnymi bazuje na pomiarze sumy
prądów fazowych, wyłączyć ją. W razie potrzeby wyłączyć teŜ ochronę cieplną i
funkcję uwzględniania udarów pradowych (CLPU I).
2. Wyzerować pojemność zuŜytą cieplną i wybrać punkt (I/I>, t), który ma zostać
sprawdzony (zob. instrukcje na str. 59 i następnych).
3. Nastawić źródło prądu na prąd określony w kroku 2.
4. Wyzerować chronometer i zresetować urządzenie Sepam (nacisnąć klawisz
Reset).
5. Równocześnie włączyć wstrzykiwanie i chronometer. Za pomocą amperomierza
upewnić się, Ŝe wstrzykiwany prąd ma stabilne natęŜenie. Chronometr zatrzyma
się w momencie wyzwolenia zabezpieczenia.
6. Zanotować czas w arkuszu testów i porównać go z ustawieniem.
7. Nacisnąć klawisz Reset urządzenia Sepam.
8. Jeśli na tym testy kończą się:
• ponownie włączyć wyłączone funkcje ochronne
• wyzerować zuŜytą pojemność cieplną (zob. instrukcje na str. 59)
• jeśli są uŜywane wejścia blokujące, ponownie włączyć czasy dyskryminacji
logicznej stowarzyszone z poszczególnymi progami.
213
SEPAM Seria 10
11.11 Test ochrony przed zwarciami doziemnymi (ANSI 50N-51N)
Dotyczy modeli
Cel testu
W teście ochrony przed zwarciami doziemnymi sprawdza się następujące ustawienia:
• próg wyzwalania
• zwłokę wyzwalania.
Test wykonuje się wg jednego z dwóch moŜliwych schematów zaleŜnie od tego czy
prądy doziemne są mierzone:
• osobnym czujnikiem (przekładnikiem prądowym lub przekładnikiem prądowym ze
zrównowaŜonym rdzeniem)
• czy teŜ jako suma prądów zmierzonych przez przekładniki prądowe 3 faz.
Schemat
połączeń w
przypadku
osobnego
czujnika prądów
doziemnych
Aby wstrzyknąć prąd do czujnika, jednofazowe źródło prądu naleŜy przyłączyć jak
pokazano na poniŜszym schemacie:
Chronometr naleŜy zatrzymać sygnałem z jednego z przekaźników wyjściowych
urządzenia Sepam. Jeśli chronometr jest zatrzymywany wyłącznikiem stykowym,
zmierzony czas naleŜy skorygować o czas zadziałania wyłącznika.
214
SEPAM seria 10
Schemat
Aby wstrzyknąć prąd do obwodu fazy A, jednofazowe źródło prądu naleŜy przyłączyć jak
połączeń w
pokazano na poniŜszym schemacie:
przypadku
pomiaru prądów
doziemnych jako
sumy prądów 3
faz
Chronometr naleŜy zatrzymać sygnałem z jednego z przekaźników wyjściowych
urządzenia Sepam. Jeśli chronometr jest zatrzymywany wyłącznikiem stykowym,
zmierzony czas naleŜy skorygować o czas zadziałania wyłącznika.
215
SEPAM Seria 10
Test ochrony DT Funkcja ochrony DT korzysta z dwóch niezaleŜnych od siebie ustawień: (i) próg (Io> lub
I0>>); (ii) zwłoka. Dlatego wymagane są dwa testy.
Test progu:
1. W razie potrzeby wyłączyć ochronę nadprądową faz, ochronę cieplną i funkcje
uwzględniania udarów prądowych (CLPU I oraz CLPU Io).
2. Wstrzyknąć prąd w przybliŜeniu równy 80% ustawionej wartości progowej.
3. Powoli zwiększać wstrzykiwany prąd aŜ zabezpieczenie zadziała lub diodowy
wskaźnik prądu doziemnego zacznie szybko migać.
4. Zanotować natęŜenie prądu w arkuszu testowym i porównać je z ustawieniem.
5. Nacisnąć klawisz Reset urządzenia Sepam.
6. Jeśli na tym testy kończą się:
• ponownie włączyć wyłączone funkcje ochronne
• wyzerować zuŜytą pojemność cieplną (zob. instrukcje na str. 59)
• jeśli są uŜywane wejścia blokujące, ponownie włączyć czasy dyskryminacji
logicznej stowarzyszone z poszczególnymi progami.
Test zwłoki:
1. W razie potrzeby wyłączyć ochronę nadprądową faz, ochronę cieplną i funkcje
uwzględniania udarów prądowych (CLPU I oraz CLPU Io).
2. Zewrzeć źródło aby uniknąć wstrzyknięcia prądu do urządzenia Sepam.
3. Przygotować się do wstrzyknięcia prądu o natęŜeniu co najmniej dwukrotnie
większym niŜ zmierzony wyŜej prąd wyzwalający.
4. Rozewrzeć obwód wstrzykujący i wyzerować chronometer.
5. Równocześnie włączyć wstrzykiwanie i chronometer. Za pomocą amperomierza
upewnić się, Ŝe wstrzykiwany prąd ma stabilne natęŜenie. Chronometr zatrzyma
się w momencie wyzwolenia zabezpieczenia.
6. Zanotować czas w arkuszu testów i porównać go z ustawieniem.
7. Nacisnąć klawisz Reset urządzenia Sepam.
8. Jeśli na tym testy kończą się:
• ponownie włączyć wyłączone funkcje ochronne
• wyzerować zuŜytą pojemność cieplną (zob. instrukcje na str. 59)
• jeśli są uŜywane wejścia blokujące, ponownie włączyć czasy dyskryminacji
logicznej stowarzyszone z poszczególnymi progami.
216
SEPAM seria 10
Test ochrony
IDMT
Funkcja ochrony IDMT korzysta ze znormalizowanych krzywych (Io, t). Test polega na
sprawdzeniu kilku punktów tej krzywej w strefie wyzwalania na progu I>.
Procedura sprawdzenie jednego punktu krzywej:
1. W razie potrzeby wyłączyć ochronę nadprądową faz, ochronę cieplną i funkcje
uwzględniania udarów prądowych (CLPU I oraz CLPU Io).
2. Wyzerować pojemność zuŜytą cieplną i wybrać punkt (Io/Io>, t), który ma zostać
sprawdzony (zob. instrukcje na str. 59 i następnych).
3. Nastawić źródło prądu na prąd określony w kroku 2.
4. Wyzerować chronometer i zresetować urządzenie Sepam (nacisnąć klawisz
Reset).
5. Równocześnie włączyć wstrzykiwanie i chronometer. Za pomocą amperomierza
upewnić się, Ŝe wstrzykiwany prąd ma stabilne natęŜenie. Chronometr zatrzyma
się w momencie wyzwolenia zabezpieczenia.
6. Zanotować czas w arkuszu testów i porównać go z ustawieniem.
7. Nacisnąć klawisz Reset urządzenia Sepam.
8. Jeśli na tym testy kończą się:
• ponownie włączyć wyłączone funkcje ochronne
• wyzerować zuŜytą pojemność cieplną (zob. instrukcje na str. 59)
• jeśli są uŜywane wejścia blokujące, ponownie włączyć czasy dyskryminacji
logicznej stowarzyszone z poszczególnymi progami.
217
SEPAM Seria 10
11.12 Test ochrony cieplnej (ANSI 49RMS)
Dotyczy modeli
Cel testu
Test ochrony cieplnej sprawdza działanie i ustawienia następujących funkcji:
• wyliczenie zuŜytej pojemności cieplnej
• próg alarmowania
• próg wyłączania
Schemat
połączeń
Aby wstrzyknąć prąd do obwodu fazy A, jednofazowe źródło prądu naleŜy przyłączyć jak
pokazano na poniŜszym schemacie:
Chronometr naleŜy zatrzymać sygnałem z jednego z przekaźników wyjściowych
urządzenia Sepam. Jeśli chronometr jest zatrzymywany wyłącznikiem stykowym,
zmierzony czas naleŜy skorygować o czas zadziałania wyłącznika.
218
SEPAM seria 10
Test ochrony
cieplnej
Funkcja ochrony cieplnej korzysta ze znormalizowanych krzywych (I, t). Test polega na
sprawdzeniu kilku punktów tej krzywej w strefie wyzwalania.
Procedura sprawdzenie jednego punktu krzywej:
1. Wyłączyć ochronę nadprądową faz i ochronę przeciw zwarciom doziemnym.
2. Spośród krzywych dla 0% zuŜytej pojemności cieplnej (str. 111 i dalsze) wybrać
tę, która najlepiej przybliŜa ustawienia testowanego urządzenia Sepam i wybrać
punkt (I/Is, t) , który ma zostać przetestowany.
3. Nastawić źródło prądu na prąd określony w kroku 2.
4. Wyzerować chronometer i zresetować urządzenie Sepam (nacisnąć klawisz
Reset).
5. Wyzerować zuŜytą pojemność cieplną (zob. instrukcje na str. 59)
6. Równocześnie włączyć wstrzykiwanie i chronometer. Za pomocą amperomierza
upewnić się, Ŝe wstrzykiwany prąd ma stabilne natęŜenie. Chronometr zatrzyma
się w momencie wyzwolenia zabezpieczenia.
7. Zanotować czas w arkuszu testów i porównać go z ustawieniem.
8. Nacisnąć klawisz Reset urządzenia Sepam.
9. Jeśli na tym testy kończą się:
• ponownie włączyć wyłączone funkcje ochronne
• wyzerować zuŜytą pojemność cieplną (zob. instrukcje na str. 59)
• jeśli są uŜywane wejścia blokujące, ponownie włączyć czasy dyskryminacji
logicznej stowarzyszone z poszczególnymi progami.
219
SEPAM Seria 10
11.13 Kontrola wejść logicznych
Dotyczy modeli
Sprawdzanie
wejść
logicznych
PoniŜszą procedurę wykonać z osobna dla kaŜdego wejścia logicznego.
1. W menu parametrów wyświetlić ekran INPUT STATUS.
2. Jeśli jest dostępny sygnał napięciowy normalnie podawany na testowane
wejście, podać go na jego zacisk w odpowiedniej łączówce urządzenia Sepam.
W przeciwnym przypadku odpowiednio wyregulować napięcie źródła DC
(wymagane poziomy podano w sekcji „Podłączanie wejść logicznych” na str. 42)
i podać to napięcie na sprawdzane wejście logiczne.
3. Zwrócić uwagę czy stan wejścia podany na wyświetlaczu ulegnie zmianie.
4. W razie potrzeby zresetować urządzenie Sepam (nacisnąć klawisz Reset).
Specjalny
Sygnały na wejściach logicznych I1 i I2 sygnalizują aktualne połoŜenie wyłącznika. Aby
przypadek wejść sprawdzić prawidłowość odczytu tych sygnałów, naleŜy ręcznie uruchomić wyłącznik i
logicznych I1 i I2 obserwować zmiany stanu na wyświetlaczu urządzenia Sepam.
220
SEPAM seria 10
11.14 Odbiór funkcjonalny
Czynności
końcowe
Po wykonaniu powyŜszych testów cząstkowych naleŜy:
1. załoŜyć pokrywy na skrzynkę zacisków testowych
2. przejść przez wszystkie ekrany funkcji ochronnych urządzenia Sepam i
sprawdzić, Ŝe poŜądane funkcje są włączone
3. sprawdzić zgodność zwalidowanych parametrów i ustawień urządzenia Sepam z
parametrami i ustawieniami projektowymi
4. zanotować w arkuszu testów ostatnie zdarzenie zapisane przez urządzenie
Sepam podczas testów tak, aby móc odróŜnić zdarzenia wygenerowane
sztucznie podczas testów od faktycznych zadziałań zabezpieczeń podczas
eksploatacji.
Po wykonaniu tych czynności urządzenie Sepam jest gotowe do eksploatacji.
221
SEPAM Seria 10
11.15 Arkusz wyników testów
UŜycie
Niniejszy arkusz testowy moŜe posłuŜyć do zanotowania wyników poszczególnych
testów zdawczo-odbiorczych. Poszczególne testy zostały szczegółowo opisane w
sekcjach wyŜej.
Wykonuje się tylko testy wymagane dla danego modelu urządzenia Sepam i jego
wykorzystywanych funkcji.
Pole wyboru naleŜy zaznaczyć gdy test został wykonany i dał jednoznaczny wynik.
Identyfikacja
Stacja robocza
Pole
Urządzenie Sepam
seria 10 typ
Numer seryjny
Numer wersji
oprogramowania
(odczytać na ekranie SEPAM w menu
parametrów)
Podsumowanie
Inspekcja wstępna przed podaniem napięcia
Podanie napięcia
Kontrola parametrów i ustawień
Reakcja na sygnały na wejściach logicznych (tylko model A)
Kompletny łańcuch zabezpieczeń zwalidowany
PrzełoŜenie
przekładników
prądowych
przekładnik
Data
Komentarze
przełoŜenie prąd wstrzyknięty po
teoretyczne
stronie pierwotnej
(Ip≥0,2 In)
Testy wykonał
prąd Is
zmierzony po
stronie wtórnej
222
zmierzone
przełoŜenie
Ip/Is
faza A
faza B
faza C
doziemny
Wejścia
typ testu
sygnały
prądów faz
test
wstrzyknięcie po wtórnej stronie
przekładnika fazowego jego prądu
znamionowego (1 A lub 5 A)
sygnały
prądów
doziemnych
standardowy: wstrzyknięcie po
pierwotnej stronie przekładnika
doziemnego prądu 5 A
zupełny: wstrzyknięcie w przewód
uziemiający ekrany kabli prądu 20 A
wynik
prąd po
stronie
pierwotnej
przekładnika
wstrzyknięty
prąd
na wyświetlaczu
IA = .................... IB = ....................
IC = ....................
Io = .................... wstrzyknięty Io = .................... prąd
SEPAM seria 10
Ochrona
nadprądowa
ANSI 50-51
Niski próg, wyzwalanie ze stałą zwłoką (DT)
Test progu Próg nastawiony
Próg zmierzony
Test zwłoki Zwłoka nastawiona
Zwłoka zmierzona
Niski próg, wyzwalanie ze zwłoką wyliczaną wg krzywej IDTM
zmierzony próg
zwłoka
teoretyczna
zmierzona
punkt 1
punkt 2
Wysoki próg, wyzwalanie ze stałą zwłoką (DT)
Test progu Próg nastawiony
Ochrona
przeciw
zwarciom
doziemnym
ANSI 50N-51N
Próg zmierzony
Test zwłoki Zwłoka nastawiona
Zwłoka zmierzona
Test zwłoki Zwłoka nastawiona
Zwłoka zmierzona
Niski próg, wyzwalanie ze stałą zwłoką (DT)
Test progu Próg nastawiony
Próg zmierzony
Niski próg, wyzwalanie ze zwłoką wyliczaną wg krzywej IDTM
zmierzony próg
zwłoka
teoretyczna
zmierzona
punkt 1
punkt 2
Wysoki próg, wyzwalanie ze stałą zwłoką (DT)
Test progu Próg nastawiony
Ochrona cieplna
ANSI 49 RMS
Próg zmierzony
zmierzony próg
Test zwłoki Zwłoka nastawiona
Zwłoka zmierzona
zwłoka
teoretyczna
zmierzona
punkt 1
punkt 2
Czynności
końcowe
Ostatnie wyzwolenie zabezpieczenia / inne zdarzenie zapisane w trakcie odbiorów
technicznych:
numer
komunikat
data i godzina
IA
IB
IC
Io
223
SEPAM Seria 10
224
SEPAM seria 10
12
Konserwacja
Spis treści
Profilaktyka
Rozwiązywanie problemów
DemontaŜ urządzeń Sepam
Wymiana baterii w urządzeniach Sepam model A
234
235
236
237
225
SEPAM Seria 10
12.1 Profilaktyka
Wprowadzenie
Aby zapewnić najwyŜszą moŜliwą dostępność sieci energetycznej, jej zabezpieczenia
muszą być utrzymywane w stałej gotowości do pracy. Funkcje samo-testowania (zob.
opis w sekcji „System samo-testowania” na str. 165 i przekaźnik alarmowy alarmują
uŜytkowników urządzeń Sepam natychmiast po wykryciu ich uszkodzeń.
Niemniej elementy instalacji znajdujące się poza urządzeniami Sepam nie są objęte
samo-testowaniem i dlatego powinny być regularnie konserwowane i profilaktycznie
przeglądane.
Takiej konserwacji nie wymaga Ŝaden komponent urządzeń Sepam – poza baterią
dostępną na płycie czołowej. UŜytkownik nie powinien teŜ we własnym zakresie
wymieniać Ŝadnych podzespołów urządzeń.
Przeglądy
okresowe
W tabeli poniŜej podano zalecaną częstotliwość przeglądów. NaleŜy jednak pamiętać, Ŝe
okresy te powinny być uzaleŜnione od warunków eksploatacyjnych danej instalacji.
przegląd
kontrola bieŜąca
test wyświetlacza i wskaźników diodowych
przegląd płyty tylnej
kontrola stanu baterii (w urządzeniach Sepam seria 10 model A)
kontrola całego łańcucha zabezpieczeń
zalecana
częstotliwość
raz na tydzień
raz na rok
raz na 5 lat
Kontrola bieŜąca • Upewnić się, Ŝe prądy fazowe i doziemne wskazywane przez urządzenia Sepam są
odpowiednie dla zasilanych odbiorników prądu
• Sprawdzić Ŝe wskaźnik diodowy uszkodzenia wewnętrznego
nie pali się
Kontrola
wyświetlacza i
diod LED
Celem testu wyświetlacza i diod LED jest upewnienie się, Ŝe kaŜda dioda LED na płycie
czołowej i kaŜdy segment wyświetlacza pracuje poprawnie. W tym celu nacisnąć i
na płycie czołowej. Po 2 sekundach
przytrzymać wciśnięty klawisz wyboru menu
powinny zapalić się wszystkie diody LED i wszystkie segmenty wyświetlacza.
Kontrola płyty
tylnej
Skontrolować czy połączenie nie obluzowały się bądź nie skorodowały. Szczególną
uwagę zwrócić na zacisk uziemienia i podłączenia przekładników prądowych.
Obluzowane połączenia przekładników powodują nadmierne wydzielanie się ciepła co
moŜe doprowadzić do uszkodzenia listy zacisków B, a następnie samych przekładników
prądowych.
Kontrola stanu
baterii
Urządzenia Sepam seria 10 model A są wyposaŜone w baterie podtrzymujące ich
wewnętrzne zegary. Po naciśnięciu klawisza Reset cztery czerwone wskaźniki diodowe
zapalają się. Aby sprawdzić stan baterii przytrzymać wciśnięty klawisz Reset przez 2–3
sekundy – przez cały ten czas diody LED powinny palić się jasno nie wykazując
tendencji do ściemniania. Jeśli ich światło przygasa, baterię naleŜy wymienić zgodnie z
wytycznymi podanymi w sekcji „Wymiana baterii w urządzeniach Sepam seria 10 model
A” na str. 237.
Kontrola
łańcucha
zabezpieczeń
Jest waŜne aby regularnie kontrolować stan całego łańcucha zabezpieczeń, od
przekładników prądowych przez urządzenia Sepam do cewki wyłączającej wyłącznik.
Wytyczne moŜna znaleźć w sekcji „Walidacja łańcucha zabezpieczeń” na str. 212.
226
SEPAM seria 10
12.2 Rozwiązywanie problemów
Wprowadzenie
PoniŜej zebrano typowe objawy nienormalnej pracy urządzenia Sepam i czynności, które
naleŜy przedsięwziąć w poszczególnych sytuacjach. Przed zdiagnozowaniem sytuacji
nie naleŜy odcinać zasilania pomocniczego.
Zgasły wskaźniki
diodowe i
objaw
wyświetlacz
Wszystkie
diody LED i
wyświetlacz
zgasły
Zapaliła się
dioda
(„urządzenie
niedostępne”)
moŜliwe przyczyny
sposób postępowania
str.
łączówka A doprowadzająca zasilanie wetknąć łączówkę A
27
pomocnicze straciła kontakt
awaria zasilania pomocniczego
sprawdzić napięcie zasilania
14
pomocniczego
uszkodzenie wewnętrzne
wymienić urządzenie Sepam 236
Zapalenie tej diody wskazuje, Ŝe urządzenie Sepam zostało przestawione w stan failsafe wskutek wykrycia (w trakcie samo-testów) jakiegoś uszkodzenia któregoś z jego
podzespołów. Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „System samo-testowania” na
str.165.
UWAGA: Dioda moŜe na chwilę zapalić się podczas podawania napięcia na urządzenie,
jest to normalny objaw nie oznaczający Ŝadnego uszkodzenia.
W stanie fail-safe:
jest zapalona
• dioda
• przekaźnik alarmowy (w urządzeniach w wyposaŜonych w takowy) znajduje się w
stanie OFF
• wszystkie przekaźniki wyjściowe znajdują się w stanie OFF (tj. spoczynkowym)
• na wyświetlaczu widnieje 8-cyfrowy kod wykrytego uszkodzenia
• łącze komunikacyjne nie działa.
W stanie fail-safe urządzenie Sepam nie działa. NaleŜy zanotować kod uszkodzenia i
wymienić urządzenie na nowe (instrukcje moŜna znaleźć niŜej w sekcji „DemontaŜ
urządzeń Sepam”).
Wyświetlacz lub
któraś z jego
części nie pali
się
objaw
dioda ON pali się, ale
wyświetlacz wydaje
się niekompletny
Problem z
łączem
komunikacyjnym
(urządzenia
Sepam seria 10
model A)
powinna migać w tempie wymieniania ramek z
W trakcie normalnej pracy dioda
kontrolerem. Jeśli brak komunikacji, sprawdzić:
•
•
•
•
•
•
moŜliwe przyczyny
uszkodzenie wyświetlacza
sposób postępowania
str.
wymienić urządzenie Sepam
236
czy kontroler wysyła ramki
parametry łącza komunikacyjnego ustawione w poszczególnych urządzeniach Sepam
podłączenia przewodów linii do kaŜdego urządzenia Sepam
czy zaciski w łączówkach C urządzeń nie obluzowały się
polaryzację magistrali w jednym punkcie (na ogół przez urządzenie nadrzędne)
dopasowania na końcach linii RS 485
Jeśli problem nadal występuje, odłączyć od łącza wszystkie urządzenia Sepam i
przyłączać je kolejno po jednym aby ustalić które z nich blokuje komunikację.
Nieprawidłowy
objaw
czas (urządzenia Nieprawidłowy
Sepam seria 10
czas na
model A)
wyświetlaczu
moŜliwe przyczyny
odcięte zasilanie pomocnicze przy
wyładowanej baterii
nieprawidłowy czas przekazywany
przez łącze komunikacyjne
sposób postępowania
skontrolować stan baterii
skontrolować ustawienia
kontrolera
str.
234
–
Zagubione hasło W razie utraty uaktywnionego hasła naleŜy odczytać numer seryjny z płyty czołowej
urządzenia Sepam i skontaktować się z lokalnym serwisem firmy Schneider Electric.
227
SEPAM Seria 10
12.3 DemontaŜ urządzeń Sepam
Wprowadzenie
Jeśli postępując zgodnie z wytycznymi podanymi wyŜej w sekcji „Rozwiązywanie
problemów” nie moŜna przywrócić prawidłowego działania urządzenia Sepam, naleŜy je
wymienić na nowe. Łączówki z podłączonymi przewodami naleŜy zostawić w polu.
NIEBEZPIECZEŃSTWO
DemontaŜ
urządzeń Sepam RYZYKO PORAśENIA PRĄDEM ELEKTRYCZNYM, ŁUKU ELEKTRYCZNEGO,
POPARZENIA
• Pracować w rękawicach ochronnych aby wykluczyć moŜliwość kontaktu z przewodem,
na który przypadkowo zostało podane napięcie.
• Wyciągnąć listwę bezprzerwowych łączówek B bez odłączania doprowadzonych do
niej przewodów. Bezprzerwowe łączówki tej listwy zapewniają ciągłość wtórnych
uzwojeń przekładników prądowych.
• Jeśli zachodzi potrzeba rozłączenia przewodów dołączonych do listwy
bezprzerwowych łączówek B, naleŜy zewrzeć wtórne uzwojenia przekładników
prądowych.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji doprowadzić do śmierci lub powaŜnych
obraŜeń.
Procedura:
1. Jeśli to moŜliwe, odczytać i zanotować zapis ostatniego wyzwolenia
zabezpieczenia / innego ostatniego zdarzenia.
2. Zanotować zaobserwowane objawy, w szczególności kod uszkodzenia
wyświetlony na wyświetlaczu urządzenia.
3. Wyłączyć urządzenie.
4. Odkręcić i rozłączyć wszystkie łączówki.
5. Odłączyć przewód uziemiający urządzenia.
6. Otworzyć klapkę chroniącą dostęp do ustawień.
7. Odkręcić śruby na dwóch zatrzaskach i upewnić się, Ŝe dają się one obrócić
umoŜliwiając zwolnienie urządzenia.
8. Zamknąć klapkę ochronną.
9. Wyciągnąć urządzenie Sepam.
Zwrot w celu
zdiagnozowania
przez ekspertów
Do zdiagnozowania urządzenia Sepam naleŜy wysyłać w opakowaniach oryginalnych
lub innych zapewniających ochronę przez wibracjami na poziomie 2 wg normy IEC
60255-21-1 i udarami mechanicznymi (norma IEC 60255-21-2).
KaŜdemu zwracanemu urządzeniu Sepam musi towarzyszyć arkusz jego ustawień i
następujące informacje:
•
•
•
•
•
nazwisko i adres instalatora
typ i numer seryjny urządzenia
data incydentu
opis incydentu
stan wskaźników diodowych i komunikat wyświetlany na wyświetlaczu w chwili
incydentu
• lista zapisanych zdarzeń.
Zagospodarowanie urządzeń
wycofywanych z
eksploatacji
228
Jeśli urządzenie Sepam nie nadaje się do naprawy:
1. Wyjąć baterię (instrukcje na str. 237).
2. Zdemontować urządzenie wg wyŜej podanych instrukcji.
3. Rozmontować urządzenie wg wytycznych zebranych w dokumencie „End-of-Life
Recycling for Sepam series 10”.
SEPAM seria 10
12.4 Wymiana baterii w urządzeniach Sepam model A
Procedura
ZuŜytą baterię urządzenia Sepam naleŜy wymienić na nową. Przed zagospodarowaniem
urządzenia wycofanego z eksploatacji naleŜy z niego wyjąć baterię. Baterię moŜna
wymieniać bez wyłączania napięcia zasilania urządzenia.
krok
czynność
1 Otworzyć klapkę chroniącą dostęp do
ustawień
2
Płaskim wkrętakiem podwaŜyć pokrywkę
przedziału baterii
3
Wspomagając się płaskim wkrętakiem
wysunąć przedział baterii do przodu
4
Wyjąć baterię
Recykling baterii
ilustracja
OSTRZEśENIE
NIEBEZPIECZEŃSTWO EKSPLOZJI
•
•
•
•
•
•
Nie ładować rozładowanej baterii.
Nie zwierać baterii.
Nie miaŜdŜyć baterii.
Nie demontować baterii.
Nie podgrzewać baterii do temperatur powyŜej 100°C.
Nie wrzucać baterii do ognia ani do wody.
Nieprzestrzeganie niniejszych instrukcji moŜe spowodować śmierć, obraŜenia
ciała lub uszkodzenie sprzętu.
ZuŜyte baterie odstawiać do certyfikowanych punktów zgodnie z obowiązującymi
przepisami dotyczącymi recyklingu.
Dane techniczne Bateria litowa 1/2 AA 3,6 V
Zalecany model: Saft LS14250
Warunki przechowywania: wg EN 60086-4
229
SEPAM Seria 10
Procedura
wymiany
230
ZuŜytą baterię wymieniać jak następuje:
1. WłoŜyć nową baterię o podanych wyŜej parametrach zwracając uwagę na
polarność: biegun dodatni (+) powinien być zwrócony do góry.
2. Wsunąć na miejsce uchwyt baterii.
3. Zamknąć pokrywkę przedziału baterii.
4. Zamknąć klapkę ochronną.
5. Przetestować załoŜoną baterię: na 2...3 sekundy wcisnąć klawisz Reset i
obserwować światło emitowane przez diody LED – powinny one przez cały czas
testu wyraźnie świecić bez tendencji do przygasania.
6. Ustawić wewnętrzny zegar urządzenia Sepam (jeśli baterię wymieniano przy
wyłączonym zasilaniu pomocniczym).
SEPAM seria 10
13
Specyfikacje
Spis treści
Funkcje
Dane techniczne
Warunki środowiskowe
Budowa i sposób działania
234
235
236
237
231
SEPAM Seria 10
13.1 Funkcje
Uwagi ogólne
W poniŜszych tabelach:
• In oznacza znamionowy prąd pierwotny przekładników prądów faz.
• Ino oznacza znamionowy prąd pierwotny przekładnika prądów doziemnych.
• Znamionowy prąd pierwotny Ino przekładników ze zrównowaŜonym rdzeniem
CSH120, CSH200, GO110 wynosi 470 A.
Szczegółowe objaśnienia (poza szczegółami dotyczącymi czujników) moŜna znaleźć w
IEC 60255-6.
PrzełoŜenie
przekładników
prądowych
czujnik
przekładniki
prądów faz
przekładniki
prądów
doziemnych
przekładniki
prądowe ze
zrównowaŜonym
rdzeniem (bardzo
czułe pomiary)
Prądy faz
parametr
Znamionowy prąd pierwotny (In)
Krok
wartość
1...6300 A
• 1 A w zakresie do 130 A
• 10 A w zakresie 130,..6300 A
Znamionowy prąd wtórny
1 A lub 5 A
Znamionowy prąd pierwotny (Ino) 1...6300 A
Krok
• 1 A w zakresie do 130 A
• 10 A w zakresie 130,..6300 A
Znamionowy prąd wtórny
1 A lub 5 A
Prąd znamionowy
0,2... 24 A
lub
2... 240 A
parametr
zakres pomiarowy
dokładność
jednostka miary
rozdzielczość
format wyświetlanych danych
okres odświeŜania wyświetlacza
232
wartość
0,02...40 In
typowo:
• +/-1% przy In
• +/-2% w zakresie 0,3...1,5 In
• +/-5% w zakresie 0,1...0,3 In
A lub kA
0,1 A...1 kA zaleŜnie od wartości
3 cyfry znaczące
1s
SEPAM seria 10
Prądy doziemne
parametr
zakres pomiarowy
czułość
standardowa
duŜa
bardzo duŜa 0,2…24A
2…240 A
standardowa
wartość
0,05...40 Ino (lub In)
0,005...4 Ino (lub In)
0,00025...0,085 Ino (pierwotny 0,1...40 A)
0,0025...0,85 Ino (pierwotny 1...400 A)
• typowo +/-1% przy Ino (lub In)
dokładność
• +/-2% w zakresie 0,3...1,5 Ino (lub In)
• +/-5% w zakresie 0,1...0,3 Ino (lub In)
duŜa
• typowo +/-1% przy 0,1 Ino (lub In)
• +/-2% w zakresie 0,03...0,15 Ino (lub In)
• +/-5% w zakresie 0,01...0,03 Ino (lub In)
bardzo duŜa 0,2…24A • typowo +/-1% przy 0,01 Ino
• +/-2% w zakresie 0,003...0,015 Ino
• +/-5% w zakresie 0,0005...0,003 Ino
2…240 A • typowo +/-1% przy 0,1 Ino
• +/-2% w zakresie 0,03...0,15 Ino
• +/-5% w zakresie 0,005...0,03 Ino
jednostka miary
A lub kA
rozdzielczość
0,1 A...1 kA zaleŜnie od wartości
format wyświetlanych danych
3 cyfry znaczące
okres odświeŜania wyświetlacza
1s
Szczytowe
parametr
zapotrzebowanie zakres pomiarowy
na prądy faz
dokładność
jednostka miary
rozdzielczość
format wyświetlanych danych
okres odświeŜania wyświetlacza
Szczytowe
parametr
zapotrzebowanie zakres pomiarowy
na prądy faz
dokładność
wartość
0,02...40 In
• typowo +/-1% przy In
• +/-2% w zakresie 0,3...1,5 In
• +/-5% w zakresie 0,1...0,3 In
A lub kA
0,1 A...1 kA zaleŜnie od wartości
3 cyfry znaczące
1s
jednostka miary
rozdzielczość
format wyświetlanych danych
okres odświeŜania wyświetlacza
wartość
0,02...40 In
• typowo +/-1% przy In
• +/-2% w zakresie 0,3...1,5 In
• +/-5% w zakresie 0,1...0,3 In
A lub kA
0,1 A...1 kA zaleŜnie od wartości
3 cyfry znaczące
1s
Progi
wyzwalania
nadprądowej
ochrony faz
parametr
zakres pomiarowy
dokładność
jednostka miary
rozdzielczość
format wyświetlanych danych
wartość
0,1...40 In
+/-5% lub In
A lub kA
0,1 A...1 kA zaleŜnie od wartości
3 cyfry znaczące
Progi
wyzwalania
zabezpieczeń
przed zwarciami
doziemnymi
parametr
zakres pomiarowy
czułość
standardowa
duŜa
bardzo duŜa 0,2…24A
2…240 A
dokładność
jednostka miary
rozdzielczość
format wyświetlanych danych
wartość
0,1...40 Ino (lub In)
0,01...4 Ino (lub In)
0,2... 40 A
2...400 A
+/-5% lub +/-0,02 Ino
A lub kA
0,1 A...1 kA zaleŜnie od wartości
3 cyfry znaczące
233
SEPAM Seria 10
Ustawienia
Ustawienia progu I>
progów
Wyzwalanie
zabezpieczeń faz
Dopuszczalne wartości
OFF
DT
SIT/A IEC
VIT/B IEC
LTI/B IEC
EIT/C IEC
MI IEEE
VI IEEE
EI IEEE
RI
Próg I>
Zwłoka
Czasy
Wyzwalanie DT
0,1...24 In (minimum 1 A)
Krzywe wyzwalania IDMT
0,01...2,4 In (minimum 1 A)
Dokładność
+/-5% lub +/-0,02 In
Histereza załączania
95+/-3% lub >(1-0,015 In/I>) x 100%
Przerzuty
<10%
Wyzwalanie DT
0,05...300 s co:
• 0,01 s w zakresie 0,05…9,99 s
• 0,1 s w zakresie 10,0…99,9 s
• 1 s w zakresie 100…300 s
Krzywe wyzwalania IEC, RI
TMS: 0,02...2 (co 0,01)
Krzywe wyzwalania IEEE
TD: 0,5...15 (co 0,1)
Dokładność
+/- 2% lub +/-20 ms
Czas resetu
Ustawienie wspólne dla progu I> i Io>
• OFF: wyłączony
• ON: włączony
zadziałania bezzwłocznego
<40 ms przy prądzie 2 x próg I> (typowo 25 ms)
przerzutu
<40 ms przy prądzie 2 x próg I>
resetu
<50 ms przy prądzie 2 x próg I>
Ustawienia progu I>>
Dopuszczalne wartości
Wyzwalanie
OFF
DT
Próg I>
Zwłoka
Czasy
234
wyłączone
po ustalonej zwłoce
prąd progu odwrotnie proporcjonalny do czasu
trwania przetęŜenia (zaleŜność standardowa)
próg zaleŜny od czasu silniej niŜ standardowo
zaleŜność progu rozciągnięta do długich
czasów
próg zaleŜny od czasu bardzo silnie
próg zaleŜny od czasu umiarkowanie
próg zaleŜny od czasu silnie
próg zaleŜny od czasu bardzo silnie
wyłączone
po ustalonej zwłoce
Wyzwalanie DT
0,1...24 In (minimum 1 A)
Dokładność
+/-5% lub +/-0,02 In
Histereza załączania
95+/-3% lub >(1-0,015 In/I>>) x 100%
Przerzuty
<10%
Wyzwalanie DT
bezzwłoczne lub 0,05...300 s co:
• 0,01 s w zakresie 0,05…9,99 s
• 0,1 s w zakresie 10,0…99,9 s
• 1 s w zakresie 100…300 s
Dokładność
+/- 2% lub +/-20 ms
zadziałania bezzwłocznego
<40 ms (typowo 25 ms) jeśli próg I>> powyŜej
0,7 In, <70 ms w przypadku przeciwnym
przerzutu
<40 ms przy prądzie 2 x próg I>>
resetu
<50 ms przy prądzie 2 x próg I>>
SEPAM seria 10
Ustawienia
progów
zabezpieczeń
przed zwarciami
doziemnymi
Ustawienia progu Io>
Dopuszczalne wartości
tryby
Wyzwalanie
OFF
DT
SIT/A IEC
VIT/B IEC
LTI/B IEC
EIT/C IEC
MI IEEE
VI IEEE
EI IEEE
RI
progi w
trybie DT
wyłączone
po ustalonej zwłoce
prąd progu odwrotnie proporcjonalny do czasu
trwania przetęŜenia (zaleŜność standardowa)
próg zaleŜny od czasu silniej niŜ standardowo
zaleŜność progu rozciągnięta do długich czasów
próg zaleŜny od czasu bardzo silnie
próg zaleŜny od czasu umiarkowanie
próg zaleŜny od czasu silnie
próg zaleŜny od czasu bardzo silnie
czułość standardowa
0,1...24 Ino (minimum 1 A)
czułość duŜa
0,01...2,4 Ino (minimum 1 A)
0,2…24A 0,0004...0,05 Ino (0,2...24 A)
czułość
bardzo duŜa
2…240 A 0,004...0,5 Ino (2...240 A)
progi w
trybach
IDMT
czułość standardowa
0,1...2,4 Ino (minimum 1 A)
czułość duŜa
0,01...0,24 Ino (minimum 1 A)
0,2…24A 0,0004...0,005 Ino (0,2...2,4 A)
czułość
bardzo duŜa
2…240 A 0,004...0,05 Ino (2...24 A)
dokładność
czułość standardowa
+/- 5% lub +/- 0,02 Ino
czułość duŜa
+/- 5% lub +/- 0,002 Ino
0,2…24A +/- 5% lub +/- 0,0001 Ino (+/-0,05 A)
czułość
bardzo duŜa
2…240 A +/- 5% lub +/- 0,001 Ino (+/-0,05 A)
histereza
czułość standardowa
95+/-3% lub >(1-0,015 Ino/Io>) x100%
czułość duŜa
95+/-3% lub >(1-0,0015 Ino/Io>)x100%
czułość bardzo duŜa
95+/-3%
przerzuty
Zwłoka
Czasy
<10%
w trybie DT
0,05...300 s co:
• 0,01 s w zakresie 0,05…9,99 s
• 0,1 s w zakresie 10,0…99,9 s
• 1 s w zakresie 100…300 s
Krzywe wyzwalania IEC, RI
TMS: 0,02...2 (co 0,01)
Krzywe wyzwalania IEEE
TD: 0,5...15 (co 0,1)
dokładność
• wyzwalanie DT: +/- 2% lub +/-20 ms
• wyzwalanie wg krzywych IDMT: +/- 5% lub +/20 ms zgodnie z IEC 60255-3
czas resetu
Ustawienie wspólne dla progu I> i Io>
• OFF: wyłączony
• ON: włączony
zadziałania bezzwłocznego
<40 ms przy prądzie 2x próg Io> (typowo 25 ms)
przerzutu
<40 ms przy prądzie 2x próg Io>
resetu
<50 ms przy prądzie 2x próg Io>
235
SEPAM Seria 10
Ustawienia progu
Io>>
Dopuszczalne wartości
Wyztryby
walanie
OFF
DT
progi w
trybie DT
wyłączone
po ustalonej zwłoce
czułość standardowa
0,1...24 Ino (minimum 1 A)
czułość duŜa
0,01...2,4 Ino (minimum 1 A)
czułość
0,2…24A 0,0004...0,05 Ino (0,2...24 A)
bardzo duŜa
2…240 A 0,004...0,5 Ino (2...240 A)
dokładność
czułość standardowa
+/- 5% lub +/- 0,02 Ino
czułość duŜa
+/- 5% lub +/- 0,002 Ino
0,2…24A +/- 5% lub +/- 0,0001 Ino (+/-0,05 A)
czułość
bardzo duŜa
2…240 A +/- 5% lub +/- 0,001 Ino (+/-0,05 A)
histereza
czułość standardowa
95+/-3% lub >(1-0,015 Ino/Io>>) x100%
czułość duŜa
95+/-3% lub >(1-0,0015
Ino/Io>>)x100%
czułość bardzo duŜa
95+/-3%
przerzuty
Zwłoka
w trybie DT
<10%
bezzwłocznie lub 0,05...300 s co:
• 0,01 s w zakresie 0,05…9,99 s
• 0,1 s w zakresie 10,0…99,9 s
• 1 s w zakresie 100…300 s
dokładność
Czasy
236
czas resetu
Ustawienie wspólne dla progu I> i Io>
• OFF: wyłączony
• ON: włączony
zadziałania bezzwłocznego
<40 ms (typowo 25 ms) jeśli próg Io>> powyŜej
0,7 In, <70 ms w przypadku przeciwnym
przerzutu
<40 ms przy prądzie 2x próg Io>>
resetu
<50 ms przy prądzie 2x próg Io>>
SEPAM seria 10
Tolerancja
parametr
zabezpieczeń faz Tryb
na udary
prądowe
(CLPU I)
Modyfikacja progu
Dokładność progu po
zadziałaniu funkcji CLPU I
Zwłoka
Dokładność zwłoki
Tolerancja
zabezpieczeń
przed zwarciami
doziemnymi na
udary prądowe
(CLPU Io)
parametr
Tryb
Modyfikacja progu
Dokładność progu po
zadziałaniu funkcji CLPU Io
Zwłoka
dopuszczalne wartości
objaśnienie
• OFF
funkcja wyłączona
• I> I>>
modyfikacja progów I> oraz I>>
• I>
modyfikacja tylko progu I>
• I>>
modyfikacja tylko progu I>>
• 150%
próg x 1,5
• 200%
próg x 2
• 300%
próg x 3
• 400%
próg x 4
• 500%
próg x 5
• BLOCK działanie zabezpieczenia zablokowane
Identyczna jak dokładność progów niemodyfikowanych
• 1...60 s
co 1 s
• 1...60 min co 1 min
+/- 2% lub +/-20 ms
dopuszczalne wartości
objaśnienie
• OFF
funkcja wyłączona
• Io> Io>> modyfikacja progów Io> oraz Io>>
• Io>
modyfikacja tylko progu Io>
• Io>>
modyfikacja tylko progu Io>>
• 150%
próg x 1,5
• 200%
próg x 2
• 300%
próg x 3
• 400%
próg x 4
• 500%
próg x 5
• BLOCK działanie zabezpieczenia zablokowane
• H2 RES śledzenie drugiej harmonicznej
Identyczna jak dokładność progów niemodyfikowanych
• 1...60 s
co 1 s
• 1...60 min co 1 min
+/-2% lub +/-20 ms
Dokładność zwłoki
Ustalony współczynnik drugiej 17+/-5%
harmonicznej
Ochrona cieplna
parametr
Tryb
Progi
alarmowania zakres
dokładność
zakres
dokładność
zakres
Stała czasu
rozdzielczość
Dokładność zwłoki wyzwalania
wyzwalania
dopuszczalne wartości
objaśnienie
• OFF
funkcja wyłączona
• ON
funkcja włączona
50...100% dopuszczalnej zuŜytej pojemności
cieplnej (progu wyzwalania)
+/- 5%
0,1...2,4 In (minimum 1 A)
+/- 5%
1...120 min
1 min
+/- 2% lub +/-2 s (zgodnie z IEC 60255-8)
237
SEPAM Seria 10
13.2 Dane techniczne
Ogólne
parametr
Gabaryty
Masa
Typ baterii
Typowa Ŝywotność baterii
Dryf wewnętrznego zegara
Zasilanie
modele urządzeń
Sepam seria 10
wszystkie
N
B
A
A
A
A
wartość
180 x 140 x 90 mm
1,15 kg
1,28 kg
1,46 kg
1/2 AA Li 3,6 V
10 lat
poniŜej +/-10 minut na rok
Urządzenia Sepam mogą być zasilane napięciem DC lub AC. Napięcie zaleŜy od wersji.
parametr
modele urządzeń
zasilanie DC
Sepam seria 10
napięcie znamionowe
• ••A
24...125 V +/- 20%
• ••E
110...250 V +/- 20%
• ••F
220...250 V +/- 20%
tętnienia
< 15%
częstotliwość
–
pobierana moc (w stanie normalnym,
<3W
aktywny jedynie przekaźnik alarmowy)
maksymalna pobierana moc
<8W
udar prądowy przy załączaniu
< 20 A przez 100 µs
dopuszczalne chwilowe zaniki
100%, 100 ms
(IEC 60255-11)
zasilanie AC
100...120 V +/- 20%
100...240 V +/- 20%
–
–
47...63 Hz
< 4,5 VA
< 13 VA
Wejścia przekładników prądów faz i prądów doziemnych:
Wejścia
sygnałów
prądowych (z
przekładników
prądowych)
Parametr
Impedancja wejściowa
Pobór mocy
Ciągły prąd dopuszczalny ze względu na przegrzewanie
PrzeciąŜalność wg IEC 60255-6
wartość
< 0,004 Ω
< 0,004 VA przy 1 A
< 0,1 VA przy 5 A
4 In
100 In przez 1 s
40 In przez 3 s
Wejścia przekładników CSH120, CSH200 lub GO110 ze zrównowaŜonym rdzeniem:
Parametr
Ciągły prąd dopuszczalny ze względu na przegrzewanie
PrzeciąŜalność wg IEC 60255-6
238
wartość
300 A
20 kA przez 1 s
SEPAM seria 10
Wejścia logiczne Wejścia logiczne w urządzeniach Sepam seria 10 model A są wzajemnie niezaleŜne i
niespolaryzowane.
parametr
Napięcie maksymalne
Częstotliwość
Typowy próg
przełączania
Stan 1
Stan 0
Typowy pobór prądu
Przekaźniki
wyjściowe
Sepam seria 10
model A wersja
••A
••E
••F
•••
••A
••E
••F
••A
••E
••F
••A
••E
••F
•••
sygnały DC
125 V + 20%
250 V + 20%
250 V + 20%
–
14 V
82 V
154 V
> 19 V
> 88 V
> 176 V
<6V
< 75 V
< 137 V
120 V + 20%
240 V + 20%
–
47...63 Hz
12 V
58 V
–
> 80 V
> 80 V
–
<8V
< 22 V
–
3 mA
Przekaźniki wyjściowe O1, O2, O3, a w urządzeniach Sepam seria 10 model A
dodatkowo przekaźnik O4.
parametr
Napięcie maksymalne
Częstotliwość
Dopuszczalny ciągły prąd
Zdolność wyłączania* przy
obciąŜeniach
rezystywnych
indukcyjnych
L/R<40ms
p.f. >0,3
Zdolność załączania* zgodnie z ANSI C37.90,
klauzula 6.7 (czas trwania 0,2 s)
`
sygnały AC
sygnały DC
250 V + 20%
–
5A
5 A/24 V
4A/48 V
0,7 A/127 V
0,3 A/220 V
5 A/24 V
1A/48 V
0,1 A/220 V
–
30 A
sygnały AC
240 V + 20%
47...63 Hz
5A
5 A/100...240 V
–
5 A/100...240 V
* Parametry specyfikowane dla styków normalnie otwartych bądź dla styków normalnie zamkniętych.
Pomiędzy tymi stykami nie moŜe być Ŝadnego połączenia elektrycznego.
Przekaźniki O5, O6, O7 w urządzeniach Sepam seria 10 model A
Parametr
Napięcie maksymalne
Częstotliwość
Dopuszczalny ciągły prąd
Zdolność wyłączania przy
obciąŜeniach
indukcyjnych
L/R<20ms
p.f. >0,3
Port
komunikacyjny
parametr
Typ
Impedancja linii
sygnały DC
250 V + 20%
–
2A
2 A/24 V
1A/48 V
0,5 A/127 V
0,15 A/220 V
–
sygnały AC
240 V + 20%
47...63 Hz
2A
–
1 A/100,..240 V
wartość
2-przewodowy RS 485
150 Ω
239
SEPAM Seria 10
13.3 Warunki środowiskowe
parametr
Zakłócenia ogółem
Emisja
Zakłócenia
elektromagnetyczne
promieniowania
zakłóceń indukowanych
sprzęŜeniami
pola o częstotliwościach
radiowych
Odporność na
wartość
–
–
–
–
–
–
–
–
10 V/m; 80...1000 MHz
10 V/m; 80...1000 MHz;
1.4 ...2.7 GHz
20 V/m; 80...1000 MHz
8 kV powietrze;
6 kV styki
–
3
IEC 61000-4-6
3
IEC 60255-22-6
–
4
4 kV; 5 kHz
powoli tłumione oscylacje
IEC 61000-4-4
IEC 60255-22-4
ANSI C37.90.1
IEC 61000-4-18
–
3
4 kV MC i MD; 5 kHz
2,5 kV MC, 1 kV MD;
100 kHz i 1 MHz
przepięcia
IEC 60255-22-1
ANSI C37.90.1
IEC 61000-4-5
–
–
3
IEC 60255-22-5
IEC 61000-4-16
IEC 60255-22-7
–
4
–
pola magnetyczne o
częstotliwościach sieci
indukowane sprzęŜeniami
zakłócenia o
częstotliwościach
radiowych
szybkie impulsy / pęczki
impulsów
sygnały na wejściach
logicznych (częstotliwość
sieci)
240
EN 50263
IEC 60255-26
CISPR 22
EN 55022
IEC 60255-25
CISPR 22
EN 55022
IEC 60255-25
IEC 61000-4-3
IEC 60255-22-3
poziom/
klasa
–
A
A
–
–
A
–
–
3
–
ANSI C37.90.2
IEC 61000-4-2
IEC 60255-22-2
ANSI C37.90.3
IEC 61000-4-8
wyładowania
elektrostatyczne
Wytrzymałość
mechaniczna
norma
–
4
30 A/m ciągłe
300 A/m przez 1…3s
10 V MC; 0,15...80 MHz
2.5 kV MC i MD
2 kV MC, 1 kV MD;
1,2/50 µs i 10/700 µs
300 V MC, 150 V MD
poziom
wartość
/klasa
wibracje
IEC 60255-21-1
2
1 g; 10...150 Hz; 1 cykl
Pod
napięciem udary
IEC 60255-21-2
2
10 g przez 11 ms
2
2 g poziomo, 1 g pionowo jeśli
wstrząsy
IEC 60255-21-3
uŜywane są styki NO
sejsmiczne
wibracje
IEC 60255-21-1
2
2 g; 10...150 Hz; 20 cykli
Bez
napięcia
udary
IEC 60255-21-2
2
30 g przez 11 ms
2
20 g przez 16 ms
wstrząsy
IEC 60255-21-2
stopień ochrony: płyta czołowa:
Szczelność rozszczelnienie IEC 60529
IP54, reszta: IP40
obudowy
NEMA
Typ 12
–
udary (płyta
62262
IK7; 2 J
czołowa)
odporność na
norma
SEPAM seria 10
Warunki
klimatyczne
odporność na
praca
przechowywanie w
oryginalnym
opakowaniu
korozyjne
atmosfery
Bezpieczeństwo
niskie temperatury
wysokie temperatury
(sucha atmosfera)
wysokie temperatury
(wilgotna atmosfera)
zmiany temperatury
IEC 60068-2-1
IEC 60068-2-2
Cab
93% RH; 40°C; 56 dni
IEC 60068-2-14
Nb
niskie temperatury
wysokie temperatury
(sucha atmosfera)
wysokie temperatury
(wilgotna atmosfera)
zmiany temperatury
IEC 60068-2-1
IEC 60068-2-2
Ab
Bd
5°C/min w zakresie
–40...+70°C
–40°C; 96 h
+70°C; 96 h
IEC 60068-2-78
Cab
IEC 60068-2-14
–
słona mgła
test 2 gazów
IEC 60068-2-52
IEC 60068-2-60
Kb/2
Ke
parametr
bezpieczeństwo
ogólnie
wytrzymałość
dielektryków na
częstotliwości
sieciowe
norma
IEC 60255-27
parametr
Dopuszczalne tętnienia
AC
Czasy zaniku napięcia
Odwrócenie polarności
certyfikat
CSA
93% RH; 40°C; 56 dni
5°C/min w zakresie
–40...+70°C
3 cykle
Metoda 1:
0,5 ppm H2S, 1 ppm SO2
wartość
–
IEC 60255-27
IEC 60255-5
odporność ogniowa
Certyfikaty
poziom
wartość
/klasa
Ad
–40°C; 96 h
Bd
+70°C; 96 h
IEC 60068-2-78
wytrzymałość na
przepięcia
wytrzymałość izolacji
Zasilanie
norma
2 kV przez 1 min: wejścia logiczne, przekaźniki
wyjściowe, zasilanie 2 kV przez 1 min: napięcie
probiercze izolacji portu RS 485: 300V
ANSI C37.90
1,5 kV przez 1 min między stykami
przekaźnika wyjściowego
1,2/50 µs; 5 kV zasilanie wejść logicznych i
IEC 60255-27
przekaźników wyjściowych; 3 kV port RS485
IEC 60255-5
IEC 60255-27
500 V w trybie róŜnicowym i ze wspólną masą
R > 100 M Ω (A); R > 10 M Ω (B)
IEC 60695-2-11 650°C
norma
IEC 61000-4-17
IEC 60255-11
IEC 61000-4-11
IEC 61000-4-29
IEC 60255-11
IEC 60255-11
wartość
15%; 100...120 Hz, kryterium A
100 ms; 0%; 3 uaktywnione przekaźniki
wyjściowe, kryterium A
–
norma
Sharmonizowany
standard EN 50263
dokument referencyjny
Dyrektywy i ich poprawki:
• Dyrektywa EMC 89/336/EEC
Poprawka 92/31/EEC
Poprawka 93/68/EEC
• Dyrektywa niskonapięciowa 73/23/EEC
Poprawka 93/68/EEC
–
Dostępny na Ŝądanie
–
Dostępny na Ŝądanie
241
SEPAM Seria 10
13.4 Budowa i sposób działania
Schemat
blokowy
242
Urządzenie Sepam to wielofunkcyjne cyfrowe zabezpieczenie zasilane z pomocniczego
zasilania podstacji.
SEPAM seria 10
Podzespoły
elektroniczne
Elektroniczne układy sterowania składają się z następujących elementów:
• układy scalone ASIC odpowiadają głównie za akwizycję danych i konwersję
analogowo/cyfrową wejściowych sygnałów prądowych
• mikroprocesor odpowiada za przetwarzanie danych:
funkcje ochrony, pomiary, sterowanie i monitoring
alarmowanie i powiadamianie
obsługa łącza komunikacyjnego
zarządzanie interfejsem uŜytkownika
wykonywanie testów wewnętrznych
• pamięć SRAM zintegrowana z mikroprocesorem gromadzi dane robocze urządzenia
Sepam (te dane nie przeŜywają zaniku zasilania)
• pamięć Flash z programem przetwarzania
• standardowa pamięć EEPROM gromadzi parametry i ustawienia zdefiniowane przez
uŜytkownika oraz zapisy awarii (te dane zostaną zachowane nawet w razie awarii
zasilania)
W razie wystąpienia awarii, regularnie aktywowana przez mikroprocesor funkcja
watchdog:
• zapala diodę
• zmienia stan przekaźnika alarmowego O7 w urządzeniach Sepam seria 10 model A.
Wejścia
sygnałów
prądowych
Sygnały prądowe są wytwarzane przez pierścieniowe przekładniki prądowe, które
zapewniają:
• interfejs pomiędzy czujnikiem prądu a układami elektronicznymi urządzenia Sepam
• izolację elektryczną.
UWAGA: przekładnik prądów doziemnych w urządzeniach Sepam seria 10 • 3•• ma 2
uzwojenia pierwotne odpowiadające dwóm zakresom pomiarowym x1 i x10.
Układy elektroniczne dołączone do wtórnych uzwojeń przekładników prądowych
zapewniają:
• zakres pomiarowy 1 A lub 5 A
• dolnoprzepustowy filtr przepuszczający niskie harmoniczne aŜ do 13-ej
• przystosowanie sygnału z przekładnika prądowego do konwersji analogowo-cyfrowej
(układ ASIC)
UWAGA: Filtr cyfrowy wybiera 3-cią harmoniczną z prądów doziemnych.
Zasilanie
Urządzenia Sepam seria 10 są dostępne w wersjach zasilanych z napięć:
• 24-125 V DC lub 100-120 V AC
• 110-250 V DC lub 100-240 V AC
Model A jest teŜ dostępny w wersji zasilanej z napięć 220-250 V DC; ta wersja pozwala
stosować sygnały logiczne o wysokich poziomach.
Rolą konwertera napięcia zasilania jest:
• zapewnienie izolacji elektrycznej
• dostarczenie napięć wymaganych przez układy elektroniczne.
Wejścia logiczne Elektryczne charakterystyki wejść logicznych zaleŜą od zakresu napięć zasilania
akceptowanych przez daną wersję urządzenia Sepam seria 10 model A (więcej
informacji moŜna znaleźć w sekcji „Wejścia logiczne” na str. 247).
Aby uniknąć niekorzystnych konsekwencji dla niezawodności urządzeń Sepam, progi
przełączania mogą być modyfikowane tylko ręcznie.
Wejścia logiczne zapewniają:
• izolację elektryczną
• ochronę przed odwrotna polarnością
Za adaptację sygnałów do zastosowanych napięć AC lub DC odpowiada
oprogramowanie. Funkcje wejść logicznych są wstępnie zdefiniowane (w standardowym
trybie pracy), lecz mogą być przedefiniowane w indywidualnym trybie pracy.
243
SEPAM Seria 10
Przekaźniki
wyjściowe
Zarówno przekaźniki wyłączające, jak i przekaźnik alarmowy są wyposaŜone w styki
normalnie otwarte (NO) i normalnie zamknięte (NC). Tak więc uŜytkownik moŜe
konfigurować instalacje kładąc większy nacisk na bezpieczeństwo, bądź na dostępność
zasilania. Więcej informacji moŜna znaleźć w sekcji „Sterowanie wyłącznikami i
niezawodność” na str. 159.
Przekaźniki powiadamiające są wyposaŜone tylko w styki normalnie otwarte (NO).
Dla zwiększenia bezpieczeństwa zmiana stanu przekaźników wyłączających wymaga
dwóch osobnych i niezaleŜnych poleceń mikroprocesora.
W razie uszkodzenia mikroprocesora funkcja alarmowa (watchdog) zmienia stan
przekaźnika alarmowego. Przekaźnik alarmowy moŜe więc być stosowany jako monitor
prawidłowego działania mikroprocesora.
Wyświetlacz
Segmentowy wyświetlacz zawiera dwa wiersze znaków (pierwszy wiersz mieści 12
znaków, drugi 20 znaków). Jego solidna konstrukcja zapewnia mu Ŝywotność liczoną
latami nawet w trudnych warunkach eksploatacyjnych (np. temperatury otoczenia w
zakresie –40…+70°C). Wy świetlacz jest zarządzany bezpośrednio przez mikroprocesor.
Podświetlanie zapewnia wygodny odczyt nawet przy słabym oświetleniu zewnętrznym.
W celu wydłuŜenia Ŝywotności urządzenia podświetlanie jest automatycznie wyłączane
po 10 minutach od chwili ostatniego naciśnięcia klawisza na klawiaturze.
Łącze
komunikacyjne
Mikroprocesor przetwarza ramki protokołów obsługiwanych przez urządzenia Sepam
seria 10 A. Interfejs łącza komunikacyjnego jest zgodny z normą TIA/EIA RS 485.
Dla polepszenia odporności na zakłócenia elektromagnetyczne przewody masy (C) i
ekranu (S) są od siebie odizolowane.
Wewnętrzny
zegar i jego
bateria
Urządzenia Sepam seria 10 model A są wyposaŜone w zegar czasu rzeczywistego
odmierzający dni, godziny, minuty, sekundy i milisekundy. W razie awarii zasilania
pomocniczego zegar jest podtrzymywany przez wbudowaną baterię i utrzymuje
prawidłowy czas. śywotność baterii w normalnych warunkach eksploatacyjnych sięga 10
lat. Brak lub wyładowanie baterii nie wpływa na Ŝadną funkcję zabezpieczającą
urządzenia Sepam.
Izolacja
elektryczna
UŜytkownik jest specjalnie chroniony przed pojawieniem się niebezpiecznego napięcia
na płycie czołowej i w porcie łącza komunikacyjnego. Osiągnięto to stosując podwójną
izolację oddzielającą wewnętrzne elementy pod takimi napięciami od elementów
dostępnych z zewnątrz.
Wejścia i wyjścia są od siebie odizolowane pojedynczą izolacją.
244
SEPAM seria 10
© 2008 Schneider Electric – Wszelkie prawa zastrzeŜone
Schneider Electric Industries SAS
89, Boulevard Franklin Roosevelt
F-92500 Rueil-Malmaison (Francja)
tel. +33 (0)1 41 29 85 00
http://www.schneider-electric.com
PoniewaŜ normy, specyfikacje i konstrukcje zmieniają się od czasu do czasu, prosimy Ŝądać potwierdzenia
informacji podanych w niniejszej publikacji.
Produkcja: Kudos France
Wydawca: Schneider Electric
SEPED307003EN01/2008
245
Download