Perspektywa 2014-2020

advertisement
Nowa perspektywa finansowa UE na lata 2014-2020
nansowane przez Unię Europejską ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Re
Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Podkarpackiego na lata 2007-20
Rzeszów, wrzesień 2014 r.
Prezentacja opracowana na podstawie materiałów informacyjnych MRR oraz KE
Co powinniśmy wiedzieć na temat nowej perspektywy
finansowej 2014-2020 w kontekście finansowania i rozliczania
projektów?
2
Misja i cele polityki spójności 2014-2020 (art.3)
Fundusze powinny wnosić wkład w rozwój i prowadzić działania
UE mające na celu wzmocnienie spójności gospodarczej,
społecznej i terytorialnej Unii zgodnie z Art. 174 Traktatu.
Działania wspierane przez Fundusze powinny wnosić wkład w
unijny priorytet jakim jest inteligentny, zrównoważony i
włączający rozwój.
3
Ilość środków na politykę spójności w Polsce
Polityka spójności w Polsce
2014-2020- Ilość środków na
politykę spójności:
82,5 mld euro.
Dodatkowo Polska otrzyma ok.
252 mln EUR na wsparcie
bezrobotnej
młodzieży
(Inicjatywa na rzecz zatrudnienia
młodzieży
ang.
Youth
Employment Initiative – YEI).
4
Polska na tle pozostałych państw UE
Polska na tle UE - alokacje
Alokacje w ramach PS 2014-2020* (mln €, w cenach z 2011)
Fundusz
Spójności
Mniej
rozwinięte
regiony
Alokacja dla
Bardziej
Regiony
regionów słabo rozwinięte
przejściowe
zaludnionych
regiony
PL
24 189
45 756
-
-
2 010
Razem
UE
66 130
163 704
31 550
1 382
49 336
EWT
613
8 919
Razem
82 568
322 146
5
Podział środków UE 2014-2020 w Polsce w mld €
6
Podział środków UE 2014-2020 w Polsce w mld PLN
7
Regiony mniej rozwinięte
( tym 15 regionów polskich)
Regiony w fazie przejściowej
Regiony bardziej rozwinięte
(w tym region mazowiecki)
8
Fundusz Spójności
9
EUROPA 2020
10
EUROPA 2020
Strategia Europa 2020 obejmuje trzy wzajemnie ze sobą powiązane priorytety:



rozwój inteligentny: rozwój gospodarki opartej na wiedzy i innowacji;
rozwój zrównoważony: wspieranie gospodarki efektywniej korzystającej z
zasobów, bardziej przyjaznej środowisku i bardziej konkurencyjnej;
rozwój sprzyjający włączeniu społecznemu: wspieranie gospodarki o wysokim
poziomie zatrudnienia, zapewniającej spójność społeczną i terytorialną.
11
KE zaproponowała wskaźniki umożliwiające monitorowanie postępów w realizacji
ww. priorytetów za pomocą pięciu nadrzędnych celów, określonych na poziomie
całej UE, w tym:
 osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia na poziomie 75%;
 poprawa warunków prowadzenia działalności badawczo–rozwojowej, w tym
przeznaczanie 3% PKB UE na inwestycje w badania i rozwój;
 zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych o 20% w porównaniu z poziomami
z 1990 r.; zwiększenie do 20% udziału energii odnawialnej w ogólnym zużyciu
energii; dążenie do zwiększenia efektywności energetycznej o 20%;
 podniesienie poziomu wykształcenia, zwłaszcza poprzez zmniejszenie odsetka
osób przedwcześnie kończących naukę do poniżej 10% oraz zwiększenie do
co najmniej 40% odsetka osób w wieku 30−34 lat mających wykształcenie
wyższe;
 wspieranie włączenia społecznego, zwłaszcza poprzez ograniczanie ubóstwa,
mając na celu wydźwignięcie z ubóstwa lub wykluczenia społecznego 20
milionów obywateli.
12
EUROPA 2020
Podstawowymi instrumentami realizacji celów strategii „Europa 2020” są
opracowywane przez państwa członkowskie UE Krajowe Programy Reform
oraz przygotowane przez KE inicjatywy przewodnie (ang. flagship initiatives),
realizowane na poziomie UE, państw członkowskich, władz regionalnych i
lokalnych.
13
EUROPA 2020
Krajowy Program Reform na rzecz realizacji
strategii „Europa 2020”
14
Krajowy Program Reform na rzecz realizacji
strategii „Europa 2020”
Dokument zawiera kierunki działań, dzięki którym Polska odpowie na współczesne
wyzwania. Skorelowano w nim cele rozwojowe z priorytetami wyznaczonymi w
strategii „Europa 2020”. Chodzi o: rozwój gospodarki opartej na wiedzy i
innowacjach, promowanie gospodarki zrównoważonej (czyli takiej, która w
niewielkim stopniu obciąża środowisko naturalne, efektywniej wykorzystuje
zasoby i jest konkurencyjna) oraz wzmacnianie gospodarki charakteryzującej się
wysokim zatrudnieniem oraz spójnością ekonomiczną, społeczną i terytorialną.
15
KONTEKST STRATEGICZNY PROGRAMOWANIA
W nowym systemie zarządzania rozwojem Polski do podstawowych dokumentów
strategicznych, w oparciu o które prowadzona jest polityka rozwoju, należą:
– długookresowa strategia rozwoju kraju - DSRK („Polska 2030.Trzecia fala
nowoczesności.”), określająca główne trendy, wyzwania oraz koncepcję
rozwoju kraju w perspektywie długookresowej,
– średniookresowa strategia rozwoju kraju - ŚSRK („Strategia Rozwoju Kraju
2020”) – najważniejszy dokument w perspektywie średniookresowej,
określający cele strategiczne rozwoju kraju do 2020 roku oraz
– 9 zintegrowanych strategii, służących realizacji założonych celów
rozwojowych.
16
Strategie zintegrowane
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Strategia innowacyjności i efektywności gospodarki,
Strategia rozwoju kapitału ludzkiego,
Strategia rozwoju transportu,
Bezpieczeństwo energetyczne i środowisko,
Sprawne państwo,
Strategia rozwoju kapitału społecznego,
Krajowa strategia rozwoju regionalnego – Regiony-miasta-obszary wiejskie,
Strategia rozwoju systemu bezpieczeństwa narodowego RP,
Strategia zrównoważonego rozwoju wsi, rolnictwa i rybactwa.
17
18
19
20
21
22
Zasady podziału środków UE 2014-2020 w Polsce
82,5 mld € na politykę spójności
23
Zasady podziału środków UE 2014-2020 w Polsce c.d.
EWT – Europejska Współpraca Terytorialna
CEF – Łącząc Europę
FEAD – Europejski Fundusz Pomocy Najbardziej Potrzebującym
PT z KE - Pomoc Techniczna z Komisji Europejskiej
ROW - Fundusze dodatkowe dot. działań innowacyjnych w zakresie zrównoważonego rozwoju
obszarów wiejskich
24
Zasady podziału środków UE 2014-2020 w Polsce
na politykę spójności
Wkład UE (bez krajowego wkładu) w podziale na 6 PO:
PO Infrastruktura i Środowisko
27,5 mld €
PO Inteligentny Rozwój
8,6 mld €
PO Wiedza, Edukacja, Rozwój
4,4 mld €
PO Polska Cyfrowa
2,2 mld €
PO Polska Wschodnia
2,1 mld €
PO Pomoc techniczna
0,7 mld €
25
Środki UE 2014-2020 na programy krajowe w Polsce
26
Zasady podziału środków UE 2014-2020 31,2 mld €
Woj. Zachodniopomorskie
Woj. Pomorskie
Woj. Warmińsko-mazurskie
Woj. Podlaskie
Woj. Mazowieckie
Woj. Kujawsko-pomorskie 1 901,7
Woj. Wielkopolskie
Woj. Lubuskie
Woj. Łódzkie
Woj. Świętokrzyskie
Woj. Podkarpackie
Woj. Lubelskie
Woj. Małopolskie
Woj. Opolskie
Woj. Śląskie
Woj. Dolnośląskie
1 599,7 mln €
1 863,0
1 726,6
1 212,4
2 087,9
2 447,9
906,1
2 253,9
1 363,2
2 112,2
2 228,8
2 875,5
944,1
3 473,6
2 250,4
27
Środki – wkład UE 2014-2020 na 15 programów regionalnych w Polsce
28
Demarkacja PO krajowe/ regionalne
• Najważniejsze zasady podziału interwencji między poziom
krajowy i regionalny, to:
– odejście od stosowania kryterium kwotowego (które
nastręczało wiele problemów w perspektywie 2007-2013)
– zastosowanie nie więcej niż dwóch kryteriów podziału
jednocześnie.
• Najważniejsze kryteria podziału to:
– zasięg geograficzny wsparcia;
– beneficjent (typ beneficjenta/masowość beneficjenta/ zdolność
instytucjonalna);
– skala oddziaływania interwencji (znaczenie)
– kryteria charakterystyczne dla konkretnego typu interwencji
29
Wybrane akty prawne
 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu
Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy
ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego
Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego
i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez
Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW)
i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005
30
Wybrane akty prawne
 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1298/2013 z dnia
11 grudnia 2013 r. zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006
w odniesieniu do alokacji finansowej dla niektórych państw członkowskich
z Europejskiego Funduszu Społecznego
 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1304/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Społecznego i uchylające
rozporządzenie Rady (WE) nr 1081/2006
 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1301/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
i przepisów szczególnych dotyczących celu „Inwestycje na rzecz wzrostu
i zatrudnienia” oraz w sprawie uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1080/2006
31
Wybrane akty prawne
 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1300/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. w sprawie Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE)
nr 1084/2006
 Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1309/2013 z dnia
17 grudnia 2013 r. w sprawie Europejskiego Funduszu Dostosowania do
Globalizacji (2014–2020) i uchylenia rozporządzenia (WE) nr 1927/2006
32
Teksty aktów prawnych można znaleźć na stronach:
http://ec.europa.eu/regional_policy/what/future/proposals_201
4_2020_en.cfm
http://eur-lex.europa.eu/JOHtml.do?uri=OJ:L:2013:347:SO
M:PL:HTML
33
Instytucje
Na podstawie analizy rozporządzenia należy stwierdzić, że w nowym systemie
instytucjonalnym, obok instytucji zarządzających, instytucji certyfikującej
(opcjonalnie), instytucji pośredniczących i instytucji audytowej, KE przewiduje
konieczność ustanowienia na szczeblu ministerialnym instytucji akredytującej
odpowiedzialnej politycznie za prawidłową implementację Polityki Spójności, a
także polityki rolnej i rybackiej, ujętych w Kontrakcie Partnerskim. Ponadto, mając
na względzie fakt, że realizacja Kontraktu Partnerskiego wymagać będzie
koordynacji pomiędzy tymi politykami, KE przewidziała możliwość utworzenia na
poziomie państwa członkowskiego instytucji koordynującej.
34
Instytucje
•
Instytucja koordynująca (art. 64.5) - utworzenie jej ma charakter opcjonalny.
Instytucja ta byłaby odpowiedzialna za kontakty z KE, promowanie
zharmonizowanego stosowania zasad unijnych, tworzenie syntetycznych raportów
podsumowujących deklaracje zarządcze i opinie audytowe, a także koordynowanie
wdrażania działań naprawczych dotyczących niesprawności systemowych o
charakterze wspólnym dla wszystkich funduszy.
35
Instytucje
•
Instytucja akredytująca (desygnująca) szczebla ministerialnego (art. 64, art. 117)– stanowić będzie główny podmiot odpowiedzialny za zapewnienie prawidłowej
implementacji Polityki Spójności, polityki rolnej i rybackiej. Instytucja ta ponosić
będzie odpowiedzialność polityczną, sprawując ogólny nadzór nad poszczególnymi
instytucjami krajowymi systemu wdrażania poprzez proces akredytacji. Pierwsza
akredytacja udzielana będzie w procedurze odpowiadającej audytowi zgodności,
natomiast kolejne - w oparciu o kontrole i analizy systemowe dotyczące zdolności
instytucjonalnej, prawidłowości procedur, itd., przeprowadzane przez instytucję
akredytującą. Ewentualne wycofanie akredytacji, w przypadku, gdy instytucja
akredytowana przestanie spełniać kryteria określone w rozporządzeniach również
pozostawać będzie w kompetencjach instytucji akredytującej.
Wydaje się, że instytucja akredytująca mogłaby pełnić funkcje koordynacyjne
(przewidziane dla instytucji koordynującej) zapewniające niezbędny poziom
standaryzacji procesów i procedur implementacyjnych.
36
Instytucje
•
Instytucja audytowa (art. 116, 118, 140) - zakres uprawnień zbliżony do obecnego
wynikającego z 1083/2006 – przede wszystkim audytowanie systemu zarządzania i
kontroli na próbie operacji oraz audytowanie annual accounts. IA ma obowiązek
przygotowania strategii audytu w terminie 6 miesięcy od zatwierdzenia programu.
Odgrywa również istotną rolę w procesie Clearance of Accounts – przygotowanie
opinii audytowej dla annual accounts poprzedniego roku księgowego oraz
rocznego raportu kontrolnego nt. ustaleń audytowych z poprzedniego roku
księgowego. Propozycja KE w większym stopniu niż obecnie włącza IA w proces
certyfikacji wydatków, synchronizując proces CoA z trybem pracy IA (wynikający
już obecnie z 1083 okres, za który sporządzany jest roczny raport kontrolny
pokrywa się z propozycją okresu trwania roku księgowego). Duża rola w procesie
akredytacji, głownie tej pierwszej – art. 117.2.
37
Instytucje
•
Instytucja Zarządzająca (art. 114) - zakres uprawnień zbliżony do wynikających z
rozporządzenia 1083/2006. Oprócz standardowych obowiązków, tj. współpraca z
komitetem monitorującym, przygotowanie kryteriów wyboru projektów do
zatwierdzenia przez KM, wybór projektów, zapewnienie prawidłowego wdrażania
wybranych do realizacji projektów, przygotowywanie sprawozdań rocznych i
końcowego, kontrole zarządcze, itd., IZ musi sporządzać na potrzeby CoA
deklarację zarządczą o zgodności systemu zarządzania i kontroli (art. 114.4.e)
38
Instytucje
•
Instytucje Pośredniczące (art. 113.6.113.7) - IZ może powierzyć część swoich zdań
do IP, która będzie działać na odpowiedzialność IZ – art. 113.6 lub powierzyć do IP
większy zakres odpowiedzialności w ramach grantu globalnego – art. 113.7 (grant
globalny jest najprawdopodobniej formą powierzania zadań dla miast w
odniesieniu do Integrated Territorial Investment -ITI (art. 99 GR i art. 7 ERDF R). W
latach 2014-2020 co najmniej 5% środków ERDF należy delegować do zarządzania
do miast, jako instytucji pośredniczących.
39
Instytucje
•
Instytucja certyfikująca (art. 113, 114, 128) - opcjonalność utworzenia IC - będzie
ona funkcjonować jako niezależna instytucja lub nastąpi powierzenie jej
uprawnień do IZ – art. 113.3. Zakres uprawnień zbliżony do obecnego
wynikającego z 1083/2006 - przygotowywanie wniosków o płatność i certyfikacja
wydatków. Dodatkowe uprawnienia w procesie CoA - przygotowywanie annual
accounts.
40
Instytucje- o czym należy jeszcze pamiętać?
Wprowadzenie nowego systemu będzie oznaczać
konieczność utrzymywania do momentu zamknięcia przez KE
programów 2007-2013 równolegle dwóch systemów
instytucjonalnych.
41
Krajowy system przepływów finansowych
Rekomenduje się utrzymanie obowiązującego od 1 stycznia 2010 r. systemu
przepływów finansowych, opartego o wyodrębniony z budżetu państwa budżet
środków europejskich, będący rocznym planem dochodów i podlegających
refundacji wydatków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z
udziałem środków europejskich, nie obejmujący jednakże środków
przeznaczonych na realizację projektów pomocy technicznej i projektów
realizowanych w ramach programów EWT.
42
Krajowy system przepływów finansowych
Rekomenduje się utrzymanie systemu przepływów finansowych opartego o Bank
Gospodarstwa Krajowego pełniący rolę płatnika wypłacającego beneficjentom
środki z budżetu środków europejskich w formie płatności (w przypadku
niektórych projektów także część dofinansowania pochodzącą z budżetu państwa)
w oparciu o zlecenia płatności kierowane do BGK w formie elektronicznej przez te
instytucje, które zawarły umowy z beneficjentami oraz, w niektórych przypadkach,
bezpośrednio przez uprawnionych beneficjentów (dotyczy państwowych
jednostek budżetowych).
43
Krajowy system przepływów finansowych
Rekomenduje się możliwie szerokie stosowanie finansowania zaliczkowego, przy
czym o formie, w jakiej przekazane będzie dofinansowanie konkretnego projektu
decydowałaby każdorazowo właściwa instytucja. Regulacje o charakterze
ponadprogramowym (ujęte np. w formie rozporządzenia lub wytycznych) będą
miały relatywnie ogólny charakter, wytyczając jedynie generalne ramy
finansowania zaliczkowego i pozostawiając stosunkową dużą swobodę wyboru
rozwiązań właściwym instytucjom, które uzależniałyby formę przekazania
dofinansowania od skali projektu, jego charakteru czy formy beneficjenta. Zaliczka
otrzymana z E powinna być udostępniona przez MF w pełnej wysokości na
realizację programów.
44
Krajowy system przepływów finansowych
Komisja Europejska
Dochód budżetu środków
europejskich
Minister Finansów
Zapotrzebowa
nie na środki
UE
Współfinansowani
e z budżetu
państwa
Właściwy dysponent części
budżetowej
Środki UE
Zapotrzebowanie na środki
BGK
Wypłata wkładu UE oraz
współfinansowania z budżetu
państwa
Zlecenie płatności (wkład UE i
współfinansowanie z budżetu
państwa)
Beneficjent (nie będący
państwową jednostką
budżetową)
Zapłata
Instytucja
Wdrażająca/Pośrednicząca/
Zarządzająca
Wniosek o płatność
Faktura
Wykonawca
Przepływy finansowe
45
Przepływy dokumentów
Ex-ante warunkowość – propozycje KE
Zawartość propozycji KE:
 cel warunkowości: zapewnienie
wykorzystania wsparcia unijnego
warunków
ramowych
dla
skutecznego
 typologia warunków: warunki tematyczne (dyrektywy, Zintegrowane Wytyczne,
„strategiczne”) oraz warunki ogólne

 sposób definiowania: warunek wstępny wskazany przez KE w załączniku IV musi
zostać spełniony, jeżeli PC chce wspierać dany obszar tematyczny
 proces oceny i jego skutki dla wdrażania PO: PO musi zawierać plan działań na
rzecz spełnienia warunku w trakcie dwóch lat (albo do końca 2016 r.), KE może
zawiesić płatności.
2017-07-22
46
46
Ex-ante warunkowość – propozycje KE
 Jaka jest Państwa ocena warunkowości ex-ante? Czy KE nie wykracza poza swoje
kompetencje?
 Których warunków wstępnych wskazanych przez KE Polska nie będzie w stanie spełnić
do końca 2016 roku? Które już spełnia?
 Jakich konsekwencji za niespełnienie warunków wstępnych i na jakim etapie nie są
Państwo w stanie zaakceptować?
 Które z warunków powinny być zawarte w Kontrakcie Partnerskim, a które w
poszczególnych PO? Które w centralnych, które w RPO?
 Czy w przypadku każdego warunku instytucją kompetentną do ich spełnienia jest IZ lub
IP?
2017-07-22
47
47
Ex-ante warunkowość – propozycje KE
Zawartość propozycji KE:
 cel warunkowości: ukierunkowanie PS na rezultaty, regularne monitorowanie
postępów i nagroda za dobre wyniki w postaci rezerwy krajowej
 konstrukcja performance framework: dla każdego priorytetu wyznaczone są cele
pośrednie dla lat 2016 i 2018 i cel końcowy dla 2022 roku.
 proces oceny i jego skutki dla wdrażania PO: przeglądy postępów w 2017 i 2019 roku, w
2017 r. rekomendacje, w 2019 roku alokacja rezerwy między priorytety, które odniosły
sukces
 możliwe sankcje: zawieszenie części lub całości płatności na rzecz priorytetu w wyniku
przeglądu 2017 lub 2019 roku, korekta netto za poważne niepowodzenie w osiąganiu
celów wykazane w raporcie końcowym
2017-07-22
48
48
Ex-ante warunkowość – propozycje KE
 W jaki sposób powinny być ustalane cele pośrednie i końcowe dla każdej osi?
 W jaki sposób zapewnić spójność między nimi, gdy różne PO (np. PO krajowe i RPO)
realizują te same priorytety inwestycyjne?
 Jakie konsekwencje związane z brakiem satysfakcjonujących wyników możemy
zaakceptować a jakie nie?
 Jakie wady a jakie zalety ma obecna propozycja KE dot. przeglądu i rezerwy wykonania?
2017-07-22
49
49
Ex-ante warunkowość – propozycje KE
Zawartość propozycji KE:
 cel warunkowości: z jednej strony zapewnienie sprzyjającego środowiska
makroekonomicznego, z drugiej wykorzystanie środków unijnych do przywrócenia
równowagi makroekonomicznej
 na czym polega: KE może zażądać zmiany KP i PO zgodnie z Zaleceniami dla
poszczególnych PC, a nawet sama je dokonać, gdy dane PC otrzymuje unijne wsparcie
antykryzysowe
 kiedy pojawia się sankcja: gdy PC nie odpowiada w sposób satysfakcjonujący na
żądania KE, KE może zawiesić część lub całość płatności. W sytuacjach szczególnych –
również zobowiązania.
2017-07-22
50
50
PROJEKTOWANE ZASADY KWALIFIKOWALNOŚCI WYDATKÓWWYBRANE ZAGADNIENIA
51
Nowe zasady kwalifikowalności wydatków
 System wytycznych:
Krajowe wytyczne dotyczące kwalifikowania wydatków
w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego,
Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu
Spójności w okresie programowania 2014-2020
+
ew. wytyczne programowe
+
wytyczne dla instrumentów inżynierii finansowej oraz EWT
52
Kwalifikowalność projektu
 Projekt kwalifikuje się do współfinansowania , jeżeli spełnia co najmniej
łącznie następujące warunki:
– beneficjent ubiegający się o dofinansowanie jest uprawniony do
złożenia wniosku w ramach danego priorytetu /działania,
– jest zgodny z PO oraz szczegółowym opisem priorytetów PO,
– przyczynia się do realizacji celów danego priorytetu /działania,
– jest zgodny z horyzontalnymi politykami Wspólnoty, w tym w
szczególności z politykami w zakresie: równości mężczyzn i kobiet oraz
niedyskryminacji, zrównoważonego rozwoju, konkurencji, zamówień
publicznych, ochrony środowiska oraz rozwoju społeczeństwa
informacyjnego,
– jest zgodny z kryteriami wyboru zatwierdzonymi przez komitet
monitorujący.
53
Kwalifikowalność projektu
Uwaga:

Fakt, że dany projekt kwalifikuje się do wsparcia w ramach PO, nie
oznacza ostatecznie, że wszystkie wydatki poniesione podczas realizacji
tego projektu będą uznane za kwalifikowalne.

Ocena kwalifikowalności projektu może mieć miejsce także w okresie
wynikającym z umowy o dofinansowanie projektu, w szczególności w
przypadku odstępstw w realizacji projektu od założeń określonych w
umowie o dofinansowanie projektu.
54
Kwalifikowalność wydatku
 Wydatkiem kwalifikującym się do współfinansowania jest wydatek
spełniający łącznie następujące warunki:
 został faktycznie poniesiony w okresie kwalifikowalności wydatków,
 jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa wspólnotowego oraz
prawa krajowego,
 jest zgodny z postanowieniami PO i szczegółowymi opisami
priorytetów w ramach PO,
 jest zgodny z kategoriami wydatków wynikającymi z postanowień
umowy o dofinansowanie projektu, bądź z zatwierdzonym budżetem
projektu w przypadku projektów współfinansowanych przez EFS
(kategorie te mogą być ujęte we wniosku o dofinansowanie projektu,
stanowiącym załącznik do umowy),
55
Kwalifikowalność wydatku
 jest niezbędny do realizacji projektu i został poniesiony w związku z
realizacją projektu,
 został dokonany w sposób oszczędny, tzn. niezawyżony w stosunku do
średnich cen i stawek rynkowych i spełniający wymogi efektywnego
zarządzania finansami w oparciu o zasadę dążenia do uzyskania
założonych efektów przy jak najniższej kwocie wydatku(relacja
nakład/rezultat),
 dotyczy towarów i usług o standardzie niezawyżonym w stosunku do
średniego standardu rynkowego, przy czym Instytucja Zarządzająca PO
określa przeciętny standard najczęściej finansowanych towarów i usług w
ramach Programu w wytycznych programowych, o których mowa w …
albo w dokumentacji konkursowej albo w dokumentacji dotyczącej
wyboru projektów w trybie pozakonkursowym,
56
Kwalifikowalność wydatku
 został należycie udokumentowany,
 nie stanowi wydatku niewalifkowalnego na mocy przepisów
wspólnotowych oraz niniejszych wytycznych,
 jest zgodny z zasadami określonymi przez IZ PO w niniejszych Wytycznych
lub wytycznych programowych.
57
Trwałość projektu
 Trwałość projektów współfinansowanych ze środków funduszy
strukturalnych lub Funduszu Spójności musi być zachowana przez okres
pięciu lat (3 lat w przypadku MŚP) od daty zakończenia projektu.
 Zakończenie projektu na potrzeby niniejszego przepisu następuje w
momencie finansowego rozliczenia wniosku o płatność końcową (data
przelewu na konto beneficjenta lub w przypadku zwrotu środków- data
przelewu na konto IW).
 Zachowanie zasady trwałości obowiązuje w odniesieniu do
współfinansowanej w ramach projektu infrastruktury lub inwestycji
produkcyjnych oraz w przypadku projektów współfinansowanych przez
EFS, jeżeli są one objęte obowiązkiem utrzymania inwestycji /miejsc pracy
zgodnie z obowiązującymi zasadami pomocy publicznej.
 Naruszenie zasady trwałości traktuje się jako nieprawidłowość, której
wystąpienie obliguje beneficjenta do zwrotu przekazanych środków
proporcjonalnie do okresu niezachowania obowiązku trwałości.
58
Trwałość projektu
 Naruszenie zasady trwałości następuje w sytuacji wystąpienia co najmniej
jednej z poniższych przesłanek:
 zaprzestano działalności produkcyjnej lub ją relokowano poza obszar
wsparcia PO,
 nastąpiła zmiana własności elementu współfinansowanej
infrastruktury, która daje przedsiębiorstwu lub podmiotowi
publicznemu nienależne korzyści, albo
 nastąpiła inna istotna zmiana wpływająca na charakter projektu, jego
cele lub warunki realizacji.
 Zasada trwałości nie ma zastosowania w przypadku instrumentów
inżynierii finansowej, a także w sytuacji gdy Wnioskodawca zaprzestał
działalności z powodu nieoszukańczego bankructwa.
59
Trwałość projektu
Uwaga na poniższy fragment przepisów wspólnotowych:
„W przypadku operacji obejmującej inwestycje w infrastrukturę lub
inwestycje produkcyjne dokonuje się zwrotu wkładu z europejskich
funduszy strukturalnych i inwestycyjnych, jeżeli w okresie 10 lat od
płatności końcowej na rzecz beneficjenta działalność produkcyjna
podlega przeniesieniu poza obszar Unii, z wyjątkiem przypadku, gdy
beneficjentem jest MŚP. W przypadku gdy wkład z europejskich funduszy
strukturalnych i inwestycyjnych ma formę pomocy państwa, okres 10 lat
zostaje zastąpiony terminem mającym zastosowanie na mocy przepisów
dotyczących pomocy państwa.”
60
Trwałość projektu
 Na potrzeby przedmiotowego przepisu wytycznych termin „oszukańcze
bankructwo” należy rozpatrywać w szczególności w świetle poniższych
przepisów prawa krajowego:
– art. 522 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r.- Prawo
upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., nr 175, poz. 1361, z późn.
zm.),
– art. 233 § 1, art.301 § 2 oraz § 3 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. –
Kodeks karny (Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553, z późn. zm.).
61
Trwałość projektu
Ww. przepisy mają charakter przepisów karnych. Penalizują określone
działania podmiotów, które podejmowane są w celu doprowadzenia do
upadłości. Uzasadnionym zatem jest stwierdzenie, iż upadłość ogłoszona
wobec podmiotu, który podjął takie właśnie działania (negatywnie
oceniane przez ustawodawcę) jest oszukańcza i w rezultacie nie zwalnia
beneficjenta z konieczności poniesienia konsekwencji wynikających z
tytułu naruszenia zasady trwałości.
62
Trwałość projektu
Nałożenie korekty finansowej lub wyciągnięcie innego rodzaju
konsekwencji (w szczególności rozwiązanie umowy o dofinansowanie) z
tytułu naruszenia zasady trwałości w drodze doprowadzenia do
bankructwa w sposób „oszukańczy” może nastąpić dopiero w sytuacji
uprawomocnienia się wyroku z tytułu naruszenia ww. przepisów
63
Okres kwalifikowalności
 Z zastrzeżeniem zasad określonych dla pomocy publicznej, początkiem
okresu kwalifikowalności wydatków jest 1 stycznia 2014 r. lub data
przedłożenia KE przez właściwe instytucje krajowe projektu PO, w
zależności od tego, która z tych dat jest wcześniejsza. W przypadku
projektów rozpoczętych przed początkową datą kwalifikowalności
wydatków, do współfinansowania kwalifikują się jedynie wydatki
faktycznie poniesione od tej daty. Wydatki poniesione wcześniej nie
stanowią wydatku kwalifikowalnego.
 Końcową datą kwalifikowalności wydatków jest 31 grudnia 2023 r.
 Okres kwalifikowalności projektu określony jest w umowie o
dofinansowanie.
64
Okres kwalifikowalności
 Końcowa data kwalifikowalności wydatków określona w umowie o
dofinansowanie projektu może zostać zmieniona w uzasadnionym
przypadku, na pisemny wniosek beneficjenta, za zgodą podmiotu
będącego stroną umowy, na warunkach określonych w umowie o
dofinansowanie projektu.
 Możliwe jest ponoszenie wydatków po okresie kwalifikowalności
wydatków określonym w umowie o dofinansowanie projektu, pod
warunkiem, że wydatki te odnoszą się do okresu realizacji projektu i
zostaną uwzględnione w końcowym wniosku o płatność. W takim
przypadku wydatki te należy uznać za kwalifikowalne, o ile spełniają
pozostałe warunki kwalifikowalności określone w wytycznych.
65
Okres kwalifikowalności
Uwaga:
Do współfinansowania nie można przedłożyć projektu który został
całkowicie zrealizowany przed złożeniem wniosku o dofinansowanie.
66
Faktyczne poniesienie
Z zastrzeżeniem szczegółowych zasad określonych przez IZ PO, do
współfinansowania kwalifikuje się wydatek, który został faktycznie
poniesiony przez beneficjenta. Wyjątek stanowią projekty realizowane z
udziałem partnera, w przypadku których wydatki mogą być ponoszone
również przez partnera/podmiot upoważniony
67
Faktyczne poniesienie
• Pod pojęciem wydatku faktycznie poniesionego należy rozumieć wydatek
poniesiony w znaczeniu kasowym, tj. jako rozchód środków pieniężnych z
kasy lub rachunku bankowego beneficjenta. Wyjątki od powyższej reguły
stanowią:
– wkład niepieniężny,
– wkład w postaci dodatków lub wynagrodzeń wypłacanych przez stronę
trzecią na rzecz uczestników danego projektu,
– wydatki rozliczane ryczałtem, tj. koszty rozliczane w oparciu o kwoty
ryczałtowe, stawki jednostkowe oraz inne koszty rozliczane ryczałtem,
w szczególności koszty pośrednie,
– koszty amortyzacji,
– odpisy dokonywane na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych,
68
Faktyczne poniesienie
– rozliczenia dokonywane na podstawie wewnętrznej noty
obciążeniowej, o ile jest to zgodne z wnioskiem o dofinansowanie
projektu,
– kompensata (potrącenie) należności,
– udzielenie promesy premii technologicznej w rozumieniu ustawy z
dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności
innowacyjnej (Dz. U. ,, poz. 730).
69
Faktyczne poniesienie
 Wydatek kwalifikowalny polegający na wniesieniu wkładu niepieniężnego
uważa się za poniesiony, jeżeli wkład został faktycznie wniesiony, tj.
istnieje udokumentowane potwierdzenie jego wykorzystania w ramach
projektu.

Za kwalifikowalne mogą być uznane zaliczki (na określony cel)
wypłacone na rzecz wykonawcy, jeżeli zostały wypłacone zgodnie z
postanowieniami umowy zawartej pomiędzy beneficjentem lub
podmiotem upoważnionym do ponoszenia wydatków kwalifikowalnych
(zamawiającym) a wykonawcą oraz jeżeli zostały wypłacone zgodnie
z art. 151 a ustawy Pzp, w przypadku umów do których ustawa ma
zastosowanie lub zasady konkurencyjności.
70
Faktyczne poniesienie
Za datę poniesienia wydatku przyjmuje się:
 w przypadku wydatków pieniężnych:
 dokonanych przelewem lub obciążeniową kartą płatniczą – datę
obciążenia rachunku bankowego podmiotu ponoszącego wydatek,
 dokonanych kartą kredytową lub podobnym instrumentem płatniczym
o odroczonej płatności – datę transakcji skutkującej obciążeniem
rachunku karty kredytowej lub podobnego instrumentu,
 dokonanych gotówką – datę faktycznego dokonania płatności;
 w przypadku wkładu niepieniężnego – datę faktycznego wniesienia
wkładu.
71
Podwójne finansowanie
Na potrzeby wytycznych podwójne finansowanie oznacza :
 w przypadku projektów niepodlegających zasadom pomocy publicznej
- otrzymanie na dany projekt lub część projektu bezzwrotnej pomocy
finansowej ze środków publicznych (krajowych lub wspólnotowych lub
innych ) w wysokości łącznie wyższej niż odpowiednio 100% wartości
projektu lub 100 % części projektu
 w przypadku projektów podlegających zasadom pomocy publicznej –
otrzymanie na dany projekt pomocy wyższej niż maksymalna
intensywność pomocy dla danego projektu
72
Podwójne finansowanie
Podwójnym finansowaniem jest w szczególności:
 zrefundowanie (lub rozliczenie) tego samego wydatku w ramach dwóch
różnych projektów współfinansowanych ze środków funduszy
strukturalnych lub Funduszu Spójności,
 zrefundowanie (lub rozliczenie) kosztów podatku VAT ze środków
funduszy strukturalnych lub Funduszu Spójności, a następnie odzyskanie
tego podatku ze środków budżetu państwa w oparciu o ustawę z dnia 11
marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z
późn. zm.),
73
Podwójne finansowanie
 zakupienie środka trwałego z udziałem środków dotacji krajowej lub
środków wspólnotowych, a następnie zrefundowanie (lub rozliczenie)
kosztów amortyzacji tego środka trwałego w ramach funduszy
strukturalnych lub Funduszu Spójności,
 zrefundowanie wydatku poniesionego przez leasingodawcę na zakup
dobra leasingowanego beneficjentowi w ramach leasingu finansowego, a
następnie zrefundowanie rat opłacanych przez beneficjenta w związku z
leasingiem tego dobra,
 sytuacja, w której środki na prefinansowanie wkładu wspólnotowego
zostały pozyskane w formie kredytu lub pożyczki, które następnie zostały
umorzone,
74
Podwójne finansowanie
 finansowanie w ramach umowy cywilnoprawnej zadań osoby stanowiącej
personel projektu, które mieszczą się w zakresie obowiązków służbowych
wynikających ze stosunku pracy tej osoby,
 rozliczenie wydatku ujętego w katalogu kosztów pośrednich w kosztach
bezpośrednich,
 finansowanie w ramach umowy cywilnoprawnej zadań osoby stanowiącej
personel projektu, które mieszczą się w zakresie obowiązków służbowych
wynikających ze stosunku pracy tej osoby.
75
Wkład niepieniężny
Wkład niepieniężny wniesiony na rzecz projektu przez beneficjenta w
postaci dóbr lub usług, stanowi wydatek kwalifikowalny. W szczególności
wkład niepieniężny może być wniesiony w formie świadczeń
wykonywanych przez wolontariuszy na podstawie ustawy z dnia 24
kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie.
Kwota dofinansowania dla projektu
z funduszy oraz innych środków
publicznych (krajowych)
≤
rzeczywiste całkowite
wydatki kwalifikowalne
–
wkład
niepieniężny
76
VAT
 Podatek od towarów i usług (VAT) może być uznany za wydatek
kwalifikowalny tylko wtedy gdy:
 został faktycznie poniesiony przez beneficjenta, oraz
 beneficjent nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT.
 Możliwość odzyskania podatku VAT rozpatruje się w świetle ustawy z dnia
11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, z
późn. zm.).
77
VAT
 Beneficjent zobowiązany jest załączyć do wniosku o dofinansowanie
projektu oświadczenie, w którym zadeklaruje, czy w ramach
realizowanego projektu będzie miał możliwość odzyskania podatku VAT
poniesionego w związku z realizacją projektu.
 Inne podatki i opłaty, które wynikają ze współfinansowania przez fundusze
strukturalne lub Fundusz Spójności, nie stanowią wydatków
kwalifikowalnych, chyba że zostały rzeczywiście i ostatecznie poniesione
przez beneficjenta.
78
Nieruchomości
Zakup nieruchomości (budynkowej i gruntowej) kwalifikuje się do
współfinansowania ze środków EFRR i FS przy czym łącznie spełnione
muszą być następujące warunki:
 wydatek poniesiony na zakup nieruchomości jest kwalifikowalny tylko do
wysokości 10 % całkowitych kosztów kwalifikowalnych projektu (w
przypadku projektów współfinansowanych ze środków EFRR wyższy udział
procentowy dopuszczalny jest w projektach związanych z ochroną
środowiska naturalnego, za zgodą właściwej IZ PO),
 cena nabycia nie przekracza wartości rynkowej nieruchomości, a jej
wartość potwierdzona jest operatem szacunkowym sporządzonym przez
uprawnionego rzeczoznawcę w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997
r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603, z
późn. zm.) wraz z przepisami wykonawczymi,
79
Nieruchomości
• nieruchomość wykorzystywana jest tylko do celów realizacji projektu,
zgodnie z przeznaczeniem określonym w umowie o dofinansowanie,
• nieruchomość jest niezbędna do realizacji projektu,
• zakup nieruchomości został przewidziany we wniosku o dofinansowanie
projektu i uwzględniony w umowie o dofinansowanie.
80
Nieruchomości
 Wydatki poniesione na odszkodowania w związku z realizacją inwestycji
celu publicznego, w przypadku wywłaszczenia dotychczasowego jej
właściciela z prawa własności nieruchomości, kwalifikują się do
współfinansowania ze środków PO na warunkach określonych w w
niniejszym podrozdziale, do wysokości odpowiadającej wartości
nabywanego przez Wnioskodawcę prawa, potwierdzonej operatem
szacunkowym.
 Wydatki poniesione na odszkodowania w związku z realizacją inwestycji
celu publicznego w przypadku wypowiedzenia umów najmu, dzierżawy,
użyczenia, wygaśnięcia trwałego zarządu, wygaśnięcia użytkowania
wieczystego i rozwiązania użytkowania mogą być uznane za
kwalifikowalne, jeżeli zostaną spełnione odpowiednio warunki, o których
mowa w wytycznych.
 Warunkiem uznania za kwalifikowalne wydatków poniesionych na
odszkodowania jest ustalenie wysokości tych odszkodowań zgodnie
z obowiązującymi przepisami.
81
Nieruchomości
 W przypadku, gdy zgodnie z obowiązującymi przepisami odszkodowanie
za nieruchomość obejmuje obok wartości zabudowanego gruntu także
wartość składników roślinnych na nim się znajdujących, to wydatek
poniesiony na odszkodowanie za składniki roślinne nieruchomości również
może być uznany za kwalifikowalny.
 Wydatki związane z adaptacją lub remontem budynku mogą być uznane
za kwalifikowalne jedynie w przypadku, gdy jest to niezbędne dla realizacji
projektu oraz zostanie opisane we wniosku o dofinansowanie i wskazane
w umowie o dofinansowanie.
82
Wydatki związane z nabyciem nieruchomości
Wydatki bezpośrednio związane z nabyciem nieruchomości
niezabudowanej bądź zabudowanej (jeśli nabycie nieruchomości stanowi
wydatek kwalifikowalny), takie jak wydatki poniesione w związku ze
sporządzeniem dokumentacji geodezyjno-kartograficznej, wynagrodzenie
rzeczoznawcy (np. wydatek związany ze sporządzeniem operatu
szacunkowego) oraz opłaty notarialne mogą być uznane za
kwalifikowalne.
83
Wydatki związane z nabyciem nieruchomości
W przypadku, gdy jedynie część wydatku poniesionego na nabycie
nieruchomości może być uznana za kwalifikowalną, wydatki związane z
nabyciem nieruchomości mogą być uznane za kwalifikowalne na
następujących warunkach:
– proporcjonalnie do udziału wydatku kwalifikowalnego na nabycie
nieruchomości w całkowitym wydatku na nabycie nieruchomości - w
przypadku wydatków związanych z nabyciem nieruchomości, których
wysokość ustala się proporcjonalnie do wartości nieruchomości (np.
opłaty notarialne),
– w pełnej wysokości – w przypadku, gdy poniesienie wydatku było tylko
i wyłącznie rezultatem wypełniania wymogów dotyczących realizacji
PO (np. wydatki związane z wykonaniem operatu szacunkowego, w
przypadku, gdy w innych okolicznościach nie byłoby to wymagane).
84
Wydatki związane z nabyciem nieruchomości
Wydatki związane z odszkodowaniami za utracone zbiory i naprawą szkód,
niezbędne wydatki związane z opłatami lub odszkodowaniami za czasowe
zajęcie części nieruchomości w trakcie realizacji projektu oraz należności i
opłaty roczne z tytułu wyłączenia gruntów z produkcji rolnej i leśnej oraz
odszkodowania z tytułu przedwczesnego wyrębu drzewostanu w
odniesieniu do gruntów leśnych, będą mogły być uznane za
kwalifikowalne, jeżeli będą niezbędne do realizacji projektu
85
WYDATKI NIEKWALIFIKOWALNE
 Do współfinansowania nie kwalifikują się następujące kategorie
wydatków:
 prowizje pobierane w ramach operacji wymiany walut,
 odsetki od zadłużenia, koszty kredytu
 kary i grzywny,
 wydatki poniesione w związku z procesami sądowymi oraz z realizacją
ewentualnych postanowień wydanych przez sąd czy właściwy organ
administracji (z wyjątkiem wydatków związanych z odzyskiwaniem
kwot nienależnie wypłaconych po akceptacji IZ PO oraz wydatków
wynikających z zastosowania procedur odwoławczych),
86
WYDATKI NIEKWALIFIKOWALNE
 Do współfinansowania nie kwalifikują się następujące kategorie
wydatków:
 prowizje pobierane w ramach operacji wymiany walut,
 odsetki od zadłużenia, koszty kredytu
 kary i grzywny,
 wydatki poniesione w związku z procesami sądowymi oraz z realizacją
ewentualnych postanowień wydanych przez sąd czy właściwy organ
administracji (z wyjątkiem wydatków związanych z odzyskiwaniem
kwot nienależnie wypłaconych po akceptacji IZ PO oraz wydatków
wynikających z zastosowania procedur odwoławczych),
87
WYDATKI NIEKWALIFIKOWALNE
 wydatek poniesiony na zakup środka trwałego, który był
współfinansowany ze środków wspólnotowych lub z dotacji krajowych w
przeciągu 7 lat poprzedzających datę zakupu środka trwałego przez
beneficjenta,
 podatek VAT, który może zostać odzyskany w oparciu o przepisy krajowe
tj. ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
 wydatek poniesiony na zakup nieruchomości przekraczający 10 % wartości
całkowitych kosztów kwalifikowalnych projektu w projektach
współfinansowanych w ramach EFRR i FS (w przypadku projektów
współfinansowanych ze środków EFRR wyższy udział procentowy
dopuszczalny jest w projektach związanych z ochroną środowiska
naturalnego, za zgodą właściwej IZ PO)
88
WYDATKI NIEKWALIFIKOWALNE
 koszty związane z zawarciem umowy leasingu,
 wydatki związane z wypełnieniem wniosku o dofinansowanie projektu za
wyjątkiem
wydatków
dotyczących
nawiązania
partnerstwa
ponadnarodowego ;
 w przypadku projektów współfinansowanych przez EFS – wydatki
związane z zakupem nieruchomości (budynkowej oraz gruntowej) oraz
infrastruktury ,
 w przypadku projektów współfinansowanych przez EFRR – wydatki na
rzecz : likwidacji elektrowni jądrowych, kosztów redukcji emisji gazów
cieplarnianych w instalacjach objętych dyrektywą 2003/87/WE,
wytwarzania, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu tytoniu i wyrobów
tytoniowych, przedsiębiorstw w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych
zasad pomocy państwa.
89
WYDATKI NIEKWALIFIKOWALNE
 Do współfinansowania nie kwalifikują się wszelkie wydatki wyłączone
przez IZ PO poprzez odpowiednie zapisy wytycznych programowych.
 Wydatki niekwalifikowalne związane z realizacją projektu ponosi
beneficjent.
90
Co to są instrumenty inżynierii finansowej i co powinniśmy
wiedzieć o ich funkcjonowaniu w latach 2014-2020?
91
Definicja
Instrumenty finansowe (lub instrumenty inżynierii finansowej) to termin
stosowany przez Komisję Europejską do różnych instrumentów zwrotnych,
oferowanych w ramach funduszy strukturalnych w celu poprawy dostępu
MŚP do finansowania, poprawy rozwoju obszarów miejskich i
efektywności energetycznej.
Wykorzystanie instrumentów inżynierii finansowej w procesie wdrażania
funduszy europejskich zakłada odejście od tradycyjnego dotacyjnego
bezzwrotnego wsparcia beneficjentów na rzecz wsparcia pośredników
finansowych (np. funduszy powierniczych, pożyczkowych, poręczeniowych
czy funduszy na rzecz rozwoju obszarów miejskich w celu zwiększenia
dostępu ostatecznych odbiorców do kapitału zewnętrznego.
92
Definicja
Instrumenty finansowe nie mają na celu konkurowania lub zastępowania
oferty finansowej instytucji rynkowych (banki, firmy ubezpieczeniowe lub
leasingowe itp.). Mają one na celu wypełnienie luki finansowej na rynku
(braku równowagi między popytem na środki finansowe a ich podażą)
poprzez dostarczenie środków finansowych dla tych podmiotów, których
potrzeb inwestycyjnych nie może zaspokoić rynek.
Podstawową cechę instrumentów zwrotnych, jest możliwość
wielokrotnego (rewolwingowego) wykorzystania raz zainwestowanych
środków. Instrumenty te zapewniają wyższą, niż w przypadku dotacji,
efektywność gospodarowania środkami. Inwestor korzystający np. z
pożyczki zmuszony jest zapewnić taką rentowność realizowanej inwestycji,
która umożliwiać będzie spłatę zaciągniętego zobowiązania.
93
Definicja
Zalety wdrażania pomocy ze środków funduszy strukturalnych za pomocą IF:
 wsparcie z IF jest oparte w większości na rozwiązaniach rynkowych przez co
ingerencja w gospodarkę wolnorynkową jest mniejsza niż w przypadku
dotacji (w szczególności jeśli chodzi o wsparcie sektora przedsiębiorstw –
ponad 90% wsparcia z IF w skali całej UE);
 możliwość bardziej elastycznego wykorzystania środków EFRR czy EFS;
 możliwość wielokrotnego obracania tymi samymi środkami (revolving);
 potencjalna możliwość zwiększenia wsparcia z IF poprzez pozyskanie
dodatkowych środków od prywatnych inwestorów.
94
W obecnej perspektywie finansowej 2007-2013 instrumenty finansowe w
postaci pożyczek (w tym na rzecz rozwoju obszarów miejskich), gwarancji
oraz wkładów kapitałowych, w perspektywie finansowej 2007-2013,
wdrażane są w ramach Programów Operacyjnych.
95
Na instrumenty finansowe w obecnej perspektywie łącznie przeznaczono
ponad 1 mld euro. Obecnie możemy wyróżnić 3 mechanizmy wsparcia
zwrotnego:
– z wykorzystaniem zasad Inicjatywy JESSICA,
– z wykorzystaniem zasad Inicjatywy JEREMIE, (w obu wspomnianych
przypadkach implementacja inżynierii finansowej odbywa sięz
udziałem Funduszu Powierniczego),
– poprzez wybór pośredników finansowych bezpośrednio przez
Instytucję Zarządzającą lub Pośredniczącą, bez udziału Funduszu
Powierniczego.
96
JESSICA
Celem Inicjatywy JESSICA jest wsparcie w formie finansowania zwrotnego
projektów z zakresu rozwoju obszarów miejskich oraz ich rewitalizacji
zarówno w aspekcie ekonomicznym, jak i społecznym. Zgodnie z
założeniami Inicjatywy JESSICA, tzw. projekty miejskie łączą element
komercyjny (zapewniający rentowność projektów, dzięki czemu generują
nadwyżkę finansową na spłatę pożyczki) oraz element społeczny, który
jest ważny z punku widzenia lokalnej społeczności (np. inwestycje
poprawiające atrakcyjność danego obszaru, nadające nowe funkcje
społeczne, także o charakterze niekomercyjnym, co z kolei przekłada się
na podniesienie jakość życia mieszkańców).
97
JESSICA
W Polsce JESSICA jest wdrażana regionalnie, w ramach Regionalnych
Programów Operacyjnych. Decyzja, odnośnie przystąpienia do Inicjatywy
JESSICA, została dotychczas podjęta przez zarządy 5 województw:
wielkopolskiego, zachodniopomorskiego, śląskiego, pomorskiego oraz
mazowieckiego. Zgodnie z wartością z podpisanych umów, na realizację
Inicjatywy JESSICA w Polsce przeznaczono 1,11 mld zł (w tym 905 mln zł
dofinansowania z EFRR).
98
JERREMIE
Celem Inicjatywy JEREMIE jest zwiększenie możliwości dostępu do
finansowania zewnętrznego dla tych przedsiębiorców, którzy na
normalnych warunkach rynkowych nie mogliby skorzystać z instrumentów
komercyjnych (w szczególności z pożyczek/poręczeń). Środki zostają
przekazane do wyodrębnionego funduszu powierniczego (FP)
zarządzanego przez wyspecjalizowanego menadżera. Następnie środki z
FP transferowane są do MSP z wykorzystaniem pośredników finansowych
(np. banków, funduszy pożyczkowych i poręczeniowych, funduszy venture
capital, itp.). Zadaniem menadżera jest modelowanie inwestycji, wybór
oraz wsparcie merytoryczne pośredników finansowych, monitoring oraz
raportowanie na potrzeby Instytucji Zarządzającej i Komisji Europejskiej.
99
JERREMIE
Inicjatywa JEREMIE wdrażana jest w ramach RPO następujących
województw: dolnośląskiego, kujawsko-pomorskiego, łódzkiego,
pomorskiego, mazowieckiego, wielkopolskiego i zachodniopomorskiego.
Na realizację inicjatywy JEREMIE w Polsce, na podstawie podpisanych
umów, przeznaczono 1,7 mld zł, z czego 1,36 mld zł stanowią środki EFRR.
100
RODZAJE INSTRUMENTÓW W PO/RPO
101
RODZAJE INSTRUMENTÓW W PO/RPO
 Pożyczki i poręczenia są skierowane dla mikro, małych i średnich
przedsiębiorstw (MŚP), w tym dla tych, które mają utrudniony dostęp do
zewnętrznych źródeł finansowania, rozpoczynają działalność (start-up),
nie posiadają historii kredytowej lub nie posiadają zabezpieczeń o
wystarczającej wartości bądź formy wymaganej aby uzyskać kredyt w
banku.
 Wejścia kapitałowe (venture capital) to wsparcie mikro, małych i średnich
przedsiębiorstw, szczególnie o charakterze innowacyjnym znajdujących się
na początkowych etapach rozwoju, a zwłaszcza o charakterze
innowacyjnym i prowadzące działalność B+R poprzez fundusze kapitału
podwyższonego ryzyka. Wsparcie polega na zasileniu kapitałowym
powstającej spółki poprzez objęcie akcji lub udziałów.
102
RODZAJE INSTRUMENTÓW W PO/RPO
 Pożyczki dla osób fizycznych na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Pożyczkobiorcą może być osoba fizyczna, która w okresie 12 miesięcy od
dnia rekrutacji do projektu nie posiadała zarejestrowanej działalności
gospodarczej. Pożyczkobiorca ma obowiązek utrzymania działalności
gospodarczej przez minimalny okres 12 miesięcy od dnia zawarcia umowy
pożyczki.
 Maksymalna wysokość pożyczki będzie wynosić do 50.000 zł na osobę, zaś
pożyczka może być przyznana maksymalnie na okres do 60 miesięcy.
Pożyczkobiorca będzie mógł skorzystać również z 12-miesięcznej karencji
w spłacie rat kapitałowych przez cały okres spłaty pożyczki. W ramach
projektu planowane jest udzielenie 2,5 tys. pożyczek.
103
Instrumenty finansowe vs. produkty komercyjne.
Pożyczki i poręczenia to zwiększony dostęp do finansowania
zewnętrznego MŚP, które z powodu braku historii kredytowej lub
niewystarczającej formy zabezpieczeń nie miałyby możliwości skorzystania
z takiego finansowania; korzystniejsze warunki finansowania MŚP;
elastyczność, np. dłuższa prolongata lub okres płatności dla nowo
powstałych przedsiębiorstw (start-up).
104
Instrumenty finansowe vs. produkty komercyjne.
Wejścia kapitałowe.
Na polskim rynku występuje luka kapitałowa w finansowaniu
przedsięwzięć o wysokim poziomie ryzyka, która w szczególności dotyka
wysoko innowacyjne przedsiębiorstwa, znajdujące się na początkowym
etapie rozwoju, dla których uzyskanie kapitału jest często niemożliwe.
Trudności w pozyskiwaniu kapitału ze źródeł zewnętrznych wynikają m. in.
ze słabej bazy kapitałowej przedsiębiorstw, braku dłuższej historii
działalności, restrykcyjnych wymogów otrzymania kredytu bankowego.
Powyższe działanie ma na celu zwiększenie poziomu inwestycji w
innowacyjne rozwiązania zarówno technologiczne jak i organizacyjne.
105
Instrumenty finansowe vs. produkty komercyjne.
Pożyczki dla osób fizycznych na rozpoczęcie działalności gospodarczej.
Wsparcie to ma na celu zmniejszenie istniejącej luki kapitałowej na etapie
zakładania działalności gospodarczej oraz wyrównywanie szans nowo
utworzonych przedsiębiorstw w dostępie do zewnętrznych źródeł
finansowania. Pożyczki udzielane będą na preferencyjnych zasadach, zaś
jedynym kosztem uzyskania pożyczki będzie jej oprocentowanie ustalane
na poziomie poniżej obowiązującej stopy referencyjnej.
106
PRZYKŁADY WYKORZYSTANIA
(źródło: MRR)
 Tytuł projektu: Garnizon Kultury. Nowe Centrum promocji kultury i sztuki
w Gdańsku Wrzeszczu. Projekt rewitalizacji zabytkowego kompleksu
budynków na terenie dawnych koszar.
 Wartość inwestycji/ pożyczka JESSICA: 33,7 mln złotych/19,2 mln zł
Inwestor:
 Opis projektu: Projekt polegał na kompleksowej rewitalizacji terenu po
byłej jednostce wojskowej zlokalizowanej w Gdańsku Wrzeszczu przy ul.
Juliusza Słowackiego. W ramach projektu zaplanowano modernizację
dwóch budynków zabytkowych wraz z robotami budowlanymi
obejmującymi rewitalizację przyległego parku. Przewiduje się nadanie
budynkom nowych funkcji: targowo-wystawienniczej oraz muzycznogastronomicznej. Zabytkowy kompleks po rewitalizacji będzie pełnił
funkcję centrum promocji kultury i sztuki w Gdańsku Wrzeszczu. Poprzez
utworzenie ponadlokalnych obiektów służących promocji kultury projekt
wzmocni funkcję metropolitalną miasta.
107
PRZYKŁADY WYKORZYSTANIA
(źródło: MRR)
 Tytuł projektu: Przebudowa, nadbudowa trzech kondygnacji oraz zmiana
sposobu użytkowania istniejącego budynku usługowego na budynek
usługowy z poradnią medycyny rodzinnej i specjalistycznej, wraz z
pracowniami
diagnostyki
obrazowej,
laboratoryjnej,
blokiem
operacyjnym, apteką oraz oddziałem rehabilitacyjnym i oddziałem opieki
długoterminowej.
 Wartość inwestycji/ pożyczka JESSICA: 10,67 mln zł/5 mln zł
 Opis projektu: Inwestycja przyczyni się do poprawy jakości życia
mieszkańców Miasta Kołobrzeg i służyć będzie turystom i kuracjuszom
przebywającym w Uzdrowisku Kołobrzeg i pozytywnie wpłynie na rozwój
rewitalizowanego obszaru oraz całego miasta. W powojskowym budynku
objętym ochroną konserwatorską do września przyszłego roku powstanie
specjalistyczne centrum medyczno-diagnostyczne. Znajdzie się w nim
m.in. poradnia medycyny rodzinnej i specjalistycznej, wraz z pracowniami
diagnostyki obrazowej i laboratoryjnej, blokiem operacyjnym, apteką oraz
oddziałem rehabilitacyjnym i oddziałem opieki długoterminowej.
108
PRZYKŁADY WYKORZYSTANIA
(źródło: MRR)
 Tytuł projektu: Rewitalizacja i modernizacja budynku dawnego szpitala
miejskiego w Świnoujściu na potrzeby Hotelu WypoczynkowoKonferencyjnego z usługami Medical SPA pn. ”WEST BALTIC RESORT SPA &
WELLNESS”
 Wartość inwestycji/ pożyczka JESSICA: 15,04 mln złotych/4,03 mln zł
 Opis projektu: Celem projektu jest rewitalizacja dawnego szpitala
miejskiego w Świnoujściu wraz z bezpośrednim jego otoczeniem
(bezpośrednie położenie przy głównej nadmorskiej promenadzie
Świnoujścia), polegająca na uruchomieniu w nim Hotelu WypoczynkowoKonferencyjnego pn. WEST BALTIC RESORT SPA & WELLNESS.
109
Instrumenty finansowe po 2014
Regulacje dotyczące systemu wdrażania IF w przyszłej perspektywie
zostały mocno rozbudowane w stosunku do aktualnie obowiązujących
przepisów – w projekcie rozporządzenia ogólnego znalazł się osobny tytuł
IV poświęcony IF, regulujący kwestie dotyczące celu i ram wdrażania IF,
ponadto regulacje zawarte w innych tytułach rozporządzenia uwzględniają
specyfikę tej formy wsparcia. Stanowi to dobrą podstawę do
wypracowania odpowiednich ram regulacyjnych, zapewniających pewność
prawną przy stosowaniu IF.
Projekt rozporządzenia przewiduje możliwość łączenia grantów i wsparcia
z IF – art. 32.1, w powiązaniu z art. 55.8 i art. 56. Jest to istotna możliwość
z punktu widzenia komplementarności różnych form wsparcia, jakie będą
programowane na przyszłą perspektywę, przy czym konieczne będzie
wyjaśnienie wszelkich wątpliwości związanych z projektowanymi
przepisami rozporządzenia ogólnego w zakresie zakazu podwójnego
finansowania wydatków.
110
Instrumenty finansowe po 2014
W przeciwieństwie do obecnej perspektywy, nie wprowadzono
ograniczenia zakresu tematycznego stosowania IF w ramach Polityki
Spójności, wskazując jedynie w preambule (motyw 23), że IF powinny być
wykorzystywane w odpowiedzi na specyficzne potrzeby rynku i efektywnie
pod względem kosztów.
111
Instrumenty finansowe po 2014- potencjalne obszary
wykorzystania
(źródło:ekspertyza zewnętrzna, zlecona przez MRR, autor: Danuta Jabłońska)
Wsparcie przedsiębiorstw. Instrumenty zwrotne mogłyby być stosowane
we wszystkich rodzajach projektów realizowanych przez przedsiębiorców,
natomiast wydaje się wskazane, aby na projekty związane ze
zwiększaniem poziomu innowacyjności (jako inwestycji najbardziej
pożądanych z punktu widzenia konkurencyjności gospodarki) zaplanować
dodatkowo możliwość udzielania dotacji. Powinno to dotyczyć przede
wszystkim inwestycji w nowe technologie, transferu technologii,
współpracy ze sferą B+R, prowadzenia prac B+R przez przedsiębiorstwa,
wdrożeń.
112
Instrumenty finansowe po 2014- potencjalne obszary
wykorzystania
(źródło” ekspertyza zewnętrzna, zlecona przez MRR, autor: Danuta Jabłońska)
Energetyka, efektywność energetyczna. Są to najczęściej działania bardzo
kosztowne, a jednocześnie w dłuższej perspektywie generujące zyski.
Zastosowanie instrumentów zwrotnych jest jak najbardziej uzasadnione,
zarówno wobec przedsiębiorstw, jak i instytucji publicznych. Pewne
instrumenty zwrotne (pożyczki) są już obecnie stosowane przez Narodowy
Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (ze środków
krajowych) - choć trzeba zauważyć, że cieszą się umiarkowanym
zainteresowaniem, szczególnie gdy beneficjentami są przedsiębiorcy.
113
Instrumenty finansowe po 2014- potencjalne obszary
wykorzystania
(źródło: ekspertyza zewnętrzna, zlecona przez MRR, autor: Danuta Jabłońska)
Energia odnawialna, ochrona środowiska, gospodarka odpadami - także
w przypadku tego typu inwestycji zastosowanie instrumentów zwrotnych
jest jak najbardziej uzasadnione (zarówno jeśli chodzi o przedsiębiorców,
jak i instytucje publiczne). W stosunku do tych rodzajów projektów już
obecnie stosowane jest udzielanie pożyczek (np. przez NFOŚiGW).
114
Instrumenty finansowe po 2014- potencjalne obszary
wykorzystania
(źródło: ekspertyza zewnętrzna, zlecona przez MRR, autor: Danuta Jabłońska)
Transport publiczny. Zastosowanie pożyczek i / lub poręczeń może być
także właściwe dla projektów z zakresu transportu publicznego, w tym
przede wszystkim transportu kolejowego oraz systemów komunikacji
miejskiej. Jednak w obu przypadkach wymagać to będzie rzetelnej analizy
możliwości zwrotu przez beneficjentów uzyskanych środków.
Jednocześnie w przypadku finansowania za pośrednictwem instrumentów
zwrotnych projektów z zakresu transportu publicznego należałoby
rozważyć utworzenie specjalnego funduszu na ten cel (z uwagi na bardzo
dużą wartość środków niezbędnych na finansowanie tego typu
projektów).
115
Instrumenty finansowe po 2014- potencjalne obszary
wykorzystania
(źródło: ekspertyza zewnętrzna, zlecona przez MRR, autor: Danuta Jabłońska)
Rewitalizacja miast i rozwój lokalny. Obszar związany z rewitalizacją miast
oraz rozwojem lokalnym został wskazany przez Komisję Europejską we
„Wnioskach z piątego sprawozdania w sprawie spójności gospodarczej,
społecznej i terytorialnej: przyszłość Polityki Spójności”, jednak w
warunkach polskich wątpliwości budzi możliwość zwrotu przez
beneficjentów udzielonych im pożyczek z uwagi na niedochodowość
większości projektów z tego zakresu. Z drugiej strony wiele jednostek
samorządu terytorialnego korzysta z kredytów bankowych w celu realizacji
projektów rozwojowych na swoim terenie. Wykorzystanie pożyczek może
więc być alternatywą dla kredytów.
116
Instrumenty finansowe po 2014- potencjalne obszary
wykorzystania
(źródło: ekspertyza zewnętrzna, zlecona przez MRR, autor: Danuta Jabłońska)
Technologie telekomunikacyjne i sieci szerokopasmowe. Projekty z tego
zakresu także mogą potencjalnie być finansowane za pośrednictwem
instrumentów inżynierii finansowej, w tym przede wszystkim pożyczek i
poręczeń dla przedsiębiorstw realizujących projekty dotyczące budowy
sieci szerokopasmowych czy dostarczania usługi szerokopasmowego
dostępu do Internetu (tzw. ostatniej mili). W przypadku budowy sieci
szerokopasmowych wykorzystać można pożyczki lub gwarancje dla
operatorów Internetu, zachęcające ich do podejmowania działań budowy
takich sieci na terenach mniej atrakcyjnych (np. o niższej gęstości
zaludnienia, bardziej oddalonych od większych aglomeracji) - w tym
przypadku mielibyśmy do czynienia przede wszystkim z dużymi
przedsiębiorstwami.
117
Instrumenty finansowe po 2014- potencjalne obszary
wykorzystania
(źródło: ekspertyza zewnętrzna, zlecona przez MRR, autor: Danuta Jabłońska)
W przypadku dostarczania usług ostatniej mili adresatami pożyczek lub
poręczeń mogłyby być małe i średnie firmy, planujące budowę i
utrzymanie infrastruktury informatycznej pomiędzy punktem dystrybucji
Internetu a użytkownikami na obszarach, na których prowadzenie tej
działalności na zasadach rynkowych może być nieopłacalne finansowo.
Usługi takie (a także usługi dotyczące zapewnienia dostępu do Internetu
osobom zagrożonym wykluczeniem cyfrowym) mogą też być dostarczane
przez organizacje pozarządowe. Zapewnienie wsparcia z funduszy
strukturalnych na takie projekty na zasadzie instrumentów zwrotnych, a
nie dotacji, mogłoby być w pewnych przypadkach uzasadnione (bądź
częściowo dotacji, a częściowo pożyczki czy gwarancji).
Instrumenty finansowe po 2014- potencjalne obszary
wykorzystania
(źródło: ekspertyza zewnętrzna, zlecona przez MRR, autor: Danuta Jabłońska)
Partnerstwo publiczno - prywatne. Projekty z zakresu szeroko
rozumianego partnerstwa publiczno - prywatnego (nie tylko w ramach
ustawy o partnerstwie publiczno - prywatnym, ale także na podstawie
innych uregulowań prawnych) także mogą być obszarem funkcjonowania
instrumentów zwrotnych, zarówno w stosunku do partnera publicznego,
jak i prywatnego. Zastosowanie instrumentów inżynierii finansowej
mogłoby przyczynić się do rozwoju projektów PPP w Polsce. Jednak należy
podkreślić, że w związku z nowym rozporządzeniem Ministra Finansów z
dnia 23 grudnia 2010 r. wskazującym, że umowy partnerstwa publiczno prywatnego zaliczane są do długu sektora finansów publicznych, o ile nie
nastąpi właściwy podział ryzyk pomiędzy partnera publicznego i
prywatnego, spowodowało znaczący spadek zainteresowania tą formą
finansowania zadań ze strony instytucji publicznych.
119
Instrumenty finansowe po 2014- potencjalne obszary
wykorzystania
(źródło: ekspertyza zewnętrzna, zlecona przez MRR, autor: Danuta Jabłońska)
Uczenie się przez całe życie. Innym wskazanym przez KE obszarem jest
wsparcie działań z zakresu uczenia się przez całe życie i na rzecz
mobilności (działania związane z obszarem interwencji Europejskiego
Funduszu Społecznego). W tym przypadku wsparcie pewnego rodzaju
projektów (np. pożyczki dla beneficjentów na skorzystanie ze szkoleń czy
studiów) wydaje się możliwe, choć należy podkreślić, że obecny kształt
instrumentów inżynierii finansowej w dużo większym stopniu
dostosowany jest do specyfiki Europejskiego Funduszu Rozwoju
Regionalnego niż do Europejskiego Funduszu Społecznego.
120
Instrumenty finansowe po 2014- potencjalni odbiorcy
(źródło”: ekspertyza zewnętrzna, zlecona przez MRR, autor: Danuta Jabłońska)




Przedsiębiorstwa, w tym duże
Jednostki naukowe oraz uczelnie wyższe
JST oraz spółki lub inne podmioty będące ich własnością
Osoby fizyczne
121
Instrumenty finansowe
 Wyszukiwarka instrumentów pod adresem:
http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/IF/PORADNIK/St
rony/Poradnik.aspx
 Przykładowe wzory umów i pozostałych dokumentów:
http://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/IF/DOKA/Strony
/glowna.aspx
122
Jakie ryczałtowe metody rozliczania wydatków będą
stosowane w projektach w latach 2014-2020?
123
RODZAJE DOPUSZCZALNYCH RYCZAŁTÓW
 Koszty pośrednie
 Stawki jednostkowe
 Kwoty ryczałtowe (max 100 000 Euro wkładu publicznego)
Podstawowe zasady
•
Wydatki rozliczane ryczałtem są traktowane jako wydatki poniesione.
•
Ryczałtowych metod rozliczania wydatków nie wolno stosować w
odniesieniu do wydatków poniesionych w drodze zamówień
publicznych.
•
Wydatki rozliczane ryczałtem oraz pozostałe rodzaje form
współfinansowania można łączyć na poziomie projektu wyłącznie w
przypadku, gdy każda z nich dotyczy innej kategorii kosztów, lub w
przypadku, gdy są one stosowane do odrębnych projektów
stanowiących część większej inwestycji lub do kolejnych etapów
inwestycji.
Podstawowe zasady
Beneficjent nie ma obowiązku zbierania ani opisywania dokumentów
księgowych w ramach projektu na potwierdzenie poniesienia wydatków,
które zostały wykazane jako wydatki rozliczane ryczałtem, w związku z tym
dokumenty te nie podlegają kontroli na miejscu. Niemniej jednak
beneficjent powinien posiadać odpowiednią, określoną w umowie o
dofinansowanie projektu, dokumentację potwierdzającą wykonanie
rezultatów, produktów lub zadań zgodnie z uzgodnionym wnioskiem o
dofinansowanie projektu
Podstawowe zasady
Podmiot będący stroną umowy może weryfikować realizację zadań i
osiągnięcie produktów lub rezultatów w ramach projektu podczas
kontroli na miejscu lub wizyty monitoringowej.
Podstawowe zasady
Szczegółowe zasady ryczałtowego rozliczania kosztów określa umowa o
dofinansowanie projektu, które powinny być:
 ustalone z wyprzedzeniem – tj. najpóźniej przed podpisaniem
umowy o dofinansowanie,
 rzetelne – tj. przygotowane z uwzględnieniem rzeczywistych
kosztów danej usługi lub towaru w konkretnym regionie
(bazujące na danych statystycznych lub danych historycznych),
 sprawiedliwe - tj. niedyskryminujące żadnej grupy
beneficjentów ani rodzajów projektów,
 możliwe do zweryfikowania – IZ PO powinna dysponować
dokumentami, na podstawie których kalkulacja została przez nią
przygotowana.
Koszty pośrednie
Metody wyliczenia:



według stawki zryczałtowanej w wysokości do 25 % bezpośrednich
kosztów kwalifikowalnych, w przypadku gdy stawka jest obliczana
na podstawie rzetelnej, sprawiedliwej i weryfikowalnej metody
obliczeń lub metody stosowanej w ramach systemów dotacji
finansowanych w całości przez państwo członkowskie w przypadku
podobnego rodzaju operacji i beneficjent,
według stawki zryczałtowanej w wysokości do 15 %
kwalifikowalnych kosztów związanych z wynagrodzeniami,
według stawki zryczałtowanej stosowanej do kosztów
bezpośrednich kwalifikowalnych na podstawie istniejących metod i
odpowiednich stawek stosowanych w innych dziedzinach polityki
UE w przypadku podobnego rodzaju operacji i beneficjenta, w
szczególności programach ramowych UE.
W przypadku projektów współfinansowanych w ramach danego
funduszu lub PO mogą być ustalane wspólne zasady rozliczania
kosztów pośrednich.
Przykład metodologii wyliczania kosztów pośrednich
Koszty pośrednie stanowią koszty związane z obsługą techniczną projektu,
których nie można bezpośrednio przyporządkować do konkretnego
zadania realizowanego w ramach projektu. Katalog kosztów pośrednich
jest zamknięty i może obejmować wyłącznie następujące koszty
administracyjne:
 koszty zarządu (tj. koszty wynagrodzenia osób uprawnionych do
reprezentowania jednostki, których zakresy czynności nie są przypisane
wyłącznie do projektu np. kierownik jednostki),
 koszty personelu obsługowego (tj. koszty wynagrodzenia osób, które nie
są przypisane bezpośrednio do projektu, zajmujące się bieżącą obsługą
jednostki jako podmiotu gospodarczego, dla których realizacja projektu
powoduje wzrost nakładów pracy w związku ze wzrostem ilości operacji
gospodarczych dokonywanych przez jednostkę np. pracownik kadr,
pracownik sekretariatu, pracownik kancelarii),
Przykład metodologii wyliczania kosztów pośrednich
• koszty obsługi księgowej (tj. koszty wynagrodzenia głównego księgowego
lub innych osób księgujących wydatki; w przypadku zlecenia prowadzenia
obsługi księgowej biuru rachunkowemu – koszty usługi);
• koszty materiałów biurowych i artykułów piśmienniczych (np. długopisów,
papieru, teczek, toneru do drukarek, płyt CD, dyskietek) nie związanych
bezpośrednio z realizacją zadań w projekcie;
• usługi pocztowe, telefoniczne, telegraficzne, teleksowe, internetowe,
kurierskie;
• usługi kserograficzne;
• opłaty za najem powierzchni biurowych lub czynsz;
• opłaty administracyjne za energię elektryczną, cieplną, gazową, wodę,
opłaty przesyłowe, odprowadzenie ścieków itp.;
Przykład metodologii wyliczania kosztów pośrednich




amortyzacja środków trwałych (np. budynku);
koszty ubezpieczeń majątkowych;
koszty ochrony;
sprzątanie pomieszczeń (w tym środki do utrzymania czystości
pomieszczeń, dezynsekcję, dezynfekcję, deratyzację pomieszczeń, itp.).
W ramach kosztów pośrednich nie są wykazywane żadne wydatki objęte
cross-financingiem w projekcie, bowiem wydatki w ramach crossfinancingu mogą dotyczyć wyłącznie konkretnych zadań w ramach
projektu a więc są wykazywane jako wydatki bezpośrednie.
Przykład metodologii wyliczania kosztów pośrednich
I. koszty personelu obsługowego, koszty zarządu oraz koszty materiałów
i usług związanych z bieżącą obsługą jednostki = łącznie: 41 520,60 PLN
 Przyjęta metoda bazuje na obrotach jednostki z okresu
poprzedzającego realizację projektu, niemniej jednak rodzaje
przyjmowanej przez beneficjenta metodologii mogą być różne (np. w
oparciu o koszty/przychody lub plan finansowy). Obroty jednostki
powinny pochodzić z okresu równego, co do długości, okresowi
realizacji projektu tj. 8 miesięcy. Obroty wynoszą 1 530 tys. PLN.
 Określamy współczynnik kosztów bezpośrednich projektu w
odniesieniu do obrotów za 8 miesięcy: 392 175,00 / 1 530 000,00 =
25,63%
Przykład metodologii wyliczania kosztów pośrednich
 Na podstawie współczynnika określamy koszty pośrednie w odniesieniu
do następujących kategorii kosztów:
 koszty zarządu (8 m-cy * 11 000 PLN (faktyczne wynagrodzenie
prezesa) * 25,63% = 22 554,40 PLN)
 koszty personelu obsługowego:
 sekretarka (8 m-cy * 3 600 (wynagrodzenie) * 25,63% = 7 381,44 PLN)
 pracownik kadr (8 m-cy * 3 400 PLN (wynagrodzenie) * 25,63% =
6 971,36 PLN)
 koszty telefonów (8 m-cy * średnio 1 700 PLN * 25,63% = 3 485,68
PLN)
 koszty pocztowe (8 m-cy * średnio 250,00 * 25,63% = 512,60 PLN)
 materiały biurowe (8 m-cy * średnio 300,00 * 25,63% = 615,12 PLN)
Przykład metodologii wyliczania kosztów pośrednich
II. koszty obsługi księgowej = Łącznie: 12 302,40 PLN
 koszty głównego księgowego (8 m-cy * 6 000 PLN * 25,63% =
12 302,40 PLN)
Przykład metodologii wyliczania kosztów pośrednich
III. koszty wykorzystania i utrzymania pomieszczeń w projekcie =
Łącznie: 5 536,00 PLN
W celu wyliczenia kosztów wykorzystania i utrzymania pomieszczeń w
projekcie, należy wyliczyć stosunek powierzchni biura projektu (20
m2) w stosunku to powierzchni użytkowej wykorzystywanej przez
beneficjenta na prowadzoną działalność (250 m2) = 8%.
 koszty czynszu (8 m-cy * 980 PLN * 8% = 627,20 PLN)
 energia elektryczna (8 m-cy * 380 PLN (średnia) * 8% = 243,20
PLN)
 woda (8 m-cy * 110 PLN (średnia) * 8% = 70,40 PLN)
 gaz (8 m-cy * 130 PLN (średnia) * 8% = 83,20 PLN)
 ogrzewanie (8 m-cy * 1 150 PLN (średnia) * 8% = 736,00 PLN
 koszty ochrony (8 m-cy * 3 400 PLN * 8%) = 2 176,00 PLN
 koszty sprzątania (8m-cy * 1 600 PLN * 8% = 1 024,00 PLN
 amortyzacja budynku (8 m-cy * 900 PLN * 8% = 576 PLN)
Przykład metodologii wyliczania kosztów pośrednich
RAZEM KOSZTY POŚREDNIE WYNIKAJĄCE Z WYLICZEŃ:
59 359 PLN
Przykład metodologii wyliczania kosztów pośrednich
 W przypadku rozliczania kosztów pośrednich ryczałtem, procentowy limit
kosztów pośrednich jest wskazany w umowie o dofinansowanie projektu.
Limit ten jest podstawą do rozliczania kosztów pośrednich we wnioskach o
płatność w zależności od wysokości przedstawianych do rozliczenia
wydatków bezpośrednich/kosztów związanych z wynagrodzeniami,
zgodnych z budżetem projektu i zasadami kwalifikowalności w ramach
programu.
Przykładowy wariant (max 25% kosztów bezpośrednich, tj. 392 175,00 PLN)
59 359,00 zł/ 392 175,00 zł = 15,14% (są możliwe do finansowania w całości)
Kwoty ryczałtowe

Kwotą ryczałtową (ang. lump sums) jest kwota uzgodniona za
wykonanie określonego w projekcie zadania lub zadań na etapie
zatwierdzenia projektu do realizacji.

W przypadku podjęcia decyzji o rozliczaniu kosztów bezpośrednich
kwotami ryczałtowymi, beneficjent przedstawia wydatki projektu w
szczegółowym budżecie projektu w podziale na zadania (jeśli w
ramach projektu realizowanych będzie kilka zadań).
Kwoty ryczałtowe

Zatwierdzając projekt do realizacji podmiot będący stroną umowy
uzgadnia z Beneficjentem warunki kwalifikowalności kosztów
bezpośrednich, w szczególności ustala dokumenty, na podstawie
których zostanie dokonane rozliczenie projektu oraz – jeżeli
specyfika projektu na to pozwala – dokonuje podziału kosztów
bezpośrednich na kilka kwot ryczałtowych.

W ramach kwoty ryczałtowej Beneficjent wykazuje we wniosku o
płatność wydatki objęte cross-financingiem do wysokości limitu
określonego w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu.
Kwoty ryczałtowe
Rozliczanie kosztów bezpośrednich na podstawie kwoty ryczałtowej
jest dokonywane we wniosku o płatność w zależności od
wykonanych zadań oraz osiągniętych wskaźników produktu w
ramach projektu w stosunku do założeń zawartych w
zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu, zgodnie z
warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie projektu.
Uwaga:
W przypadku rozliczania kosztów bezpośrednich na podstawie kwot
ryczałtowych, rozliczenie kosztów pośrednich następuje wyłącznie w
sposób ryczałtowy.
Stawki jednostkowe
Beneficjent rozliczający koszty bezpośrednie danej usługi stawką
jednostkową wykazuje w budżecie projektu we wniosku o dofinansowanie
projektu usługi objęte stawkami jednostkowymi i dokonuje dla nich
wyliczenia wydatku kwalifikowalnego poprzez przemnożenie ustalonej
stawki dla danej usługi przez liczbę usług wskazanych w projekcie.
Stawki jednostkowe

Stawka jednostkowa może podlegać indeksacji pod kątem
dostosowania do poziomu kosztów rynkowych w oparciu o wskaźniki
makroekonomiczne zgodnie z metodologią przyjętą dla danej stawki
przez Instytucję Zarządzającą PO.

Beneficjent rozliczający koszty bezpośrednie danej usługi stawką
jednostkową wykazuje w budżecie projektu we wniosku o
dofinansowanie projektu usługi objęte stawkami jednostkowymi i
dokonuje dla nich wyliczenia wydatku kwalifikowalnego poprzez
przemnożenie ustalonej stawki dla danej usługi przez liczbę usług
wskazanych w projekcie.
Stawki jednostkowe

Rozliczanie kosztów na podstawie stawki jednostkowej jest
dokonywane we wniosku o płatność według ustalonej stawki w
zależności od faktycznie wykonanej liczby usług w stosunku do założeń
zawartych w zatwierdzonym wniosku o dofinansowanie projektu,
zgodnie z warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie
projektu.

Beneficjent jest zobowiązany udokumentować faktyczne wykonanie
liczby usług objętych stawką jednostkową, które wykazuje we wniosku
o płatność. W przeciwnym przypadku wydatek nie jest kwalifikowalny.
Weryfikacja wydatków rozliczanych ryczałtowo

W odniesieniu do wydatków rozliczanych ryczałtem, nie istnieje
wymóg dokumentowania poniesionych wydatków. Beneficjent
powinien natomiast dysponować dokumentacją potwierdzającą
realizację działań rozliczanych ryczałtem.

Weryfikacja wydatków zadeklarowanych według stawek
jednostkowych jest dokonywana w oparciu o faktyczny postęp
realizacji projektu i osiągnięte wskaźniki. Rozliczenie następuje
według ustalonej stawki w zależności od faktycznie wykonanej ilości
dóbr /usług w ramach danego zadania.
Weryfikacja wydatków rozliczanych ryczałtowo
Weryfikacja wydatków rozliczanych przy pomocy kwot ryczałtowych
polega na sprawdzeniu, czy działania zadeklarowane przez
beneficjenta zostały zrealizowane. Rozliczenie, co do zasady, jest
uzależnione od zrealizowania zadania merytorycznego, ale może
być również dokonywane w etapach w zależności od realizacji
poszczególnych zadań w projekcie (przykładowo wtedy, gdy w
ramach projektu zakłada się realizację różnych zadań
merytorycznych).
Ponadto weryfikacji podlega jakość dostarczonych produktów lub
zrealizowanych zadań. W przypadku niezrealizowania założonych
celów płatności powinny ulec obniżeniu.
Wybrane źródła informacji odnośnie nowych możliwości
współfinansowania projektów perspektywie 2014-2020

http://www.mrr.gov.pl/fundusze/Fundusze_Europejskie_2014_2020/strony/s
tart.aspx
 http://ec.europa.eu/regional_policy/archive/policy/future/index_pl.htm
147
148
Dziękujemy za uwagę!
149
Download
Random flashcards
Create flashcards