Socjalistyczna Republika Wietnamu (SRW)

advertisement
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
1. Informacje ogólne.
1.1. Położenie geograficzne, ludność, obszar, stolica, języki urzędowe.
Położenie
geograficzne
Socjalistyczna Republika Wietnamu (SRW) znajduje się w Azji Południowowschodniej, we wschodniej części Półwyspu Indochińskiego. Od północy
terytorium kraju graniczy z Chinami, od zachodu z Laosem i Kambodżą, a od
wschodu i południa z Morzem Południowochińskim. Wietnam kształtem
przypomina literę S i rozciąga się na długości ponad 1650 km (w najszerszym
miejscu szerokość kraju wynosi 600 km, a w najwęższym zaledwie 50 km).
Linia brzegowa Wietnamu, nie licząc wysp, wynosi 3260 km.
Ludność
90,7 mln mieszkańców (dane na koniec 2014 r.). Ludność Wietnamu stanowi
jedną z najmłodszych populacji w Azji. Wietnam oficjalnie zamieszkują 54
grupy etniczne. Prawie 86 procent ludności stanowią Wietowie (Kinh).
Wietnam jest trzynastym krajem na świecie pod względem liczby ludności.
Obszar
331 211 km2.
Stolica
Hanoi (ponad 6,9 mln mieszkańców, dane z 2013 r.).
Język
urzędowy
wietnamski.
1.2. Warunki klimatyczne.
Wietnam leży w strefie klimatów umiarkowanego i tropikalnego. Na północy kraju panują
warunki tropikalne o charakterze zwrotnikowym i monsunowym, z gorącą porą deszczową
między majem i wrześniem oraz porą suchą między październikiem i marcem.
Najchłodniejszy okres przypada tam na miesiące styczeń i luty, kiedy temperatura minimalna
na terenach nizinnych spada nawet do ok. +50C. Na południu kraju panują warunki
tropikalne o charakterze podrównikowym i znacznie mniejszym zróżnicowaniu temperatur.
Wybrzeże środkowe Wietnamu charakteryzuje się klimatem przejściowym między północą a
południem, a rejon płaskowyżu centralnego mniejszymi opadami i stałymi, umiarkowanymi
temperaturami.
1.3. Główne bogactwa naturalne.
Główne bogactwa naturalne to węgiel, boksyty, fosfaty, ilmenit, ziemie rzadkie, magnez,
chromiany, ropa naftowa, gaz ziemny, zasoby hydroenergetyczne, zasoby leśne.
1.4. System walutowy, kurs i wymiana.
Oficjalną walutą Wietnamu jest dong (1 USD = 21 400 VND; 1 EUR = 27 780 VND – kursy z
dnia 27/12/2014). Wietnamski dong jest przywiązany do amerykańskiego dolara i w
pierwszej połowie 2013 r. utrzymywał się na bardzo stabilnym poziomie, podobnie jak przez
cały 2012 r. (jego wartość względem USD spadła o niecały 1% w pierwszej połowie 2013 r.).
W końcu 2014 r. – w związku z umacnianiem się dolara na światowych rynkach – dong zaczął
mocno tracić (w połowie października za dolara płacono 21 200 dongów, a pod koniec roku
1
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
już 21 400). Walutę na terenie Wietnamu można wymieniać w kantorach, w bankach oraz w
renomowanych hotelach; w wietnamskich miastach rozpowszechnione są też bankomaty.
1.5. Religia.
Według oficjalnego spisu ludności z 2009 roku, Wietnam zamieszkuje 6,8 mln buddystów, 5,7
mln katolików, 1,4 mln buddystów Hoa Hao, 0,8 mln kaodaistów, 0,7 mln protestantów i 1,0
mln przedstawicieli innych wyznań, a resztę ludności stanowią bezwyznaniowcy (choć
niektóre źródła wskazują na większą liczbę osób wierzących).
1.6. Infrastruktura transportowa.
Przejścia
graniczne
z Chinami: Lao Cai (prowincja Lao Cai), Mong Cai (prowincja Quang Ninh),
Huu Nghi (prowincja Lang Son), Dong Dang (przejście kolejowe w prowincji
Lang Son);
z Laosem – Na Meo (prowincja Thanh Hoa), Nam Can (prowincja Nghe An),
Keo Nua (prowincja Ha Tinh), Lao Bao (prowincja Quang Tri), Cha Lo
(prowincja Quang Binh), Po Y (prowincja Kon Tum), Tay Trang (prowincja
Dien Bien);
z Kambodżą – Moc Bai (prowincja Tay Ninh), Sa Mat (prowincja Tay Ninh),
Tinh Bien (prowincja An Giang), Dinh Ba (prowincja Dong Thap), Xa Xia
(prowincja Kien Giang), Le Thanh (prowincja Gia Lai), Vinh Xuong (przejście
morskie w prowincji An Giang)..
Porty
lotnicze
Największe porty lotnicze w Wietnamie mieszczą się w Hanoi i w Ho Chi
Minh City. Inne międzynarodowe porty lotnicze: Can Tho, Da Lat, Da Nang,
Hai Phong, Hue, Nha Trang, Phu Quoc.
Porty
morskie
Najważniejszymi portami morskimi w Wietnamie są: Cam Pha, Hon Gai, Hai
Phong, Nghi Son, Cua Lo, Vung Ang, Chan May, Da Nang, Dung Quat, Quy
Nhon, Van Phong, Nha Trang, Ba Ngoi, Ho Chi Minh, Vung Tau, Dong Nai,
Can Tho.
1.7. Obowiązek wizowy.
Istnieje obowiązek wizowy w stosunku do polskich obywateli podróżujących do Wietnamu.
Organem wydającym wietnamskie wizy na terenie Polski jest Ambasada Socjalistycznej
Republiki Wietnamu w Warszawie:
ul. Resorowa 36
02-956 Warszawa
Tel.: 22 651 6098
Faks: 22 651 6095
Email: [email protected]
1.8. Wykaz świąt narodowych.
Nowy Rok: 1 stycznia
Nowy Rok Księżycowy (Tet): od ostatniego dnia ostatniego miesiąca księżycowego roku do
trzeciego dnia kolejnego miesiąca księżycowego (w okolicach stycznia/lutego)
2
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
Święto Królów Hung: w dziesiątym dniu trzeciego miesiąca księżycowego (w okolicach
kwietnia)
Dzień Zwycięstwa (rocznica wyzwolenia Sajgonu): 30 kwietnia
Dzień Pracy: 1 maja
Dzień Niepodległości: 2 września
2. System administracyjny.
2.1 Ustrój polityczny.
Socjalistyczna Republika Wietnamu jest państwem o systemie jednopartyjnym, gdzie
kontrolę nad życiem politycznym, gospodarczym i społecznym sprawuje Komunistyczna
Partia Wietnamu (KPW). Zjazdy KPW odbywają się co pięć lat i przy tej okazji przyjmowane są
rezolucje dotyczące zasadniczych celów rozwoju kraju oraz wybierani są członkowie
Komitetu Centralnego KPW. Ostatni kongres KPW (11) miał miejsce w styczniu 2011 roku.
Następny odbędzie się w styczniu 2016 r. Komitet Centralny (KC) spotyka się na plenach
dwa-trzy razy w roku i posiada swój własny aparat administracyjny. Najważniejszym
organem Komitetu Centralnego jest jego czternastoosobowe Biuro Polityczne (BP), które w
praktyce ma największy wpływ na rządzenie krajem. Od 2011 r. sekretarzem generalnym BP
jest Nguyen Phu Trong. Sekretarz generalny jest formalnie najważniejszą osobą w BP i
podlega mu m.in. ośmioosobowy Sekretariat, na bieżąco nadzorujący pracę KC. W styczniu
2016 r. planowane jest Plenum Komunistycznej Partii Wietnamu, po którym nastąpią zmiany
na kluczowych urzędach w państwie.
2.2 Władza wykonawcza.
Według konstytucji SRW z 1992 r. najwyższym organem władzy państwowej w Wietnamie
jest Zgromadzenie Narodowe, które dokonuje wyboru prezydenta kraju oraz powołuje szefa
rządu i ministrów. Zgromadzenie Narodowe spotyka się dwa razy w roku podczas
trzydziestodniowych sesji i ma formalną zwierzchność zarówno nad władzą wykonawczą jak i
nad władzą sądowniczą. Członkowie Zgromadzenia Narodowego wybierani są w wyborach
powszechnych i bezpośrednich na pięcioletnie kadencje. Przewodniczącym Zgromadzenia
Narodowego jest obecnie Nguyen Sinh Hung.
Ze względu na ograniczoną w praktyce – choć rosnącą w ostatnich latach – rolę
Zgromadzenia Narodowego, poszczególne ministerstwa mają duże znaczenie w procesie
legislacyjnym i w prawodawstwie. Rządem kieruje powoływany na wniosek prezydenta
spośród członków Zgromadzenia Narodowego premier. Od 2006 r. premierem SRW jest
Nguyen Tan Dung – formalnie czwarta najważniejsza osoba w BP.
Prezydent Wietnamu jest głową państwa, jednakże jego rola ogranicza się w znacznej mierze
do pełnienia funkcji ceremonialnych. Od połowy 2011 r. prezydentem SRW jest Truong Tan
Sang – formalnie trzecia najważniejsza osoba w BP.
Wietnam jest podzielony na 58 prowincji i 5 miast wydzielonych. Prowincje dzielą się na
powiaty, a te z kolei na gminy. Administracja publiczna funkcjonuje, odpowiednio, na
czterech poziomach: centralnym (zgromadzenie narodowe, prezydent, rząd, sąd najwyższy,
3
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
prokurator generalny), prowincji/miast wydzielonych, powiatów oraz gmin. Na wszystkich
poziomach administracji publicznej powoływane są do życia w drodze bezpośrednich
wyborów na pięcioletnie kadencje Rady Narodowe, które z kolei powołują swoje organy
wykonawcze, tzw. Komitety Ludowe.
2.3 Struktura administracji gospodarczej:
Głównym podmiotem administracji gospodarczej Wietnamu jest rząd centralny wraz z
szeregiem ministerstw – przede wszystkim Planowania i Inwestycji; Przemysłu i Handlu;
Finansów; Transportu; Budownictwa; Zasobów Naturalnych i Środowiska; Rolnictwa i
Rozwoju Wsi; Nauki i Technologii; Informacji i Komunikacji; Zdrowia – i innych instytucji
centralnych, takich jak Narodowy Bank Wietnamu. Narodowy Bank Wietnamu nie jest
instytucją niezależną, a polityka monetarna podlega wytycznym rządu.
Podmiotami administracji gospodarczej są w Wietnamie również władze na szczeblu
lokalnym: Komitety Ludowe. Podmioty te zyskały w ostatnich latach na znaczeniu wraz z
decentralizacją władzy w zakresie nadzoru nad inwestycjami.
2.4 Sądownictwo gospodarcze.
W Wietnamie istnieją sądy na trzech poziomach: sąd najwyższy, sądy prowincjonalne i sądy
powiatowe. Sąd najwyższy i sądy prowincjonalne posiadają ponadto szereg sądów
specjalistycznych, tj. sądy gospodarcze, sądy administracyjne, sądy cywilne, sądy pracy i sądy
kryminalne. Wietnam ma dwupoziomowy system sądowniczy, gdzie decyzje sądów pierwszej
instancji mogą w szczególnych przypadkach podlegać rewizji sądów apelacyjnych. Sądy
gospodarcze posiadają jurysdykcję m.in. w sprawach dotyczących sporów biznesowych i w
sprawach upadłościowych. Prerogatywą sądów administracyjnych jest natomiast m.in.
rozpatrywanie przypadków niedopełnienia biurokratycznych procedur przez przedstawicieli
administracji publicznej.
Kilka czynników sprawia, że wiele przedsiębiorstw zagranicznych decyduje się na
pozasądowe rozwiązywanie sporów gospodarczych. Po pierwsze, według niektórych
komentatorów zdarzają się przypadki, kiedy sądy nie wykazują się pełną obiektywnością
względem zagranicznych podmiotów. Po drugie, egzekucja praw wciąż daleka jest od
doskonałości. Istnieją w Wietnamie sposoby pozasądowego rozwiązywania sporów
gospodarczych: poprzez mediację oraz poprzez arbitraż. Kultura wietnamska jest tradycyjnie
w znacznym stopniu kulturą konsensusu i prawo wietnamskie zachęca do rozwiązywania
sporów poprzez mediację. Wielu ekspertów zachęca podmioty gospodarcze do określania w
kontraktach procedur rozwiązywania ewentualnych sporów między stronami.
Jeśli chodzi o arbitraż, od początku 2011 r. obowiązuje w Wietnamie Ustawa o arbitrażu
handlowym (nr 54-2010-QH12). Najważniejszą instytucją arbitrażową na terenie Wietnamu
jest Vietnam International Arbitration Center, działająca przy Wietnamskiej Izbie
Przemysłowo-Handlowej. Od 1995 r. Wietnam jest sygnatariuszem Konwencji Nowojorskiej z
1958 r. o uznawalności i egzekwowaniu zagranicznych odszkodowań arbitrażowych, a
jednostkami arbitrażowymi mogą być inne podmioty zarówno na terenie jak i poza granicami
Wietnamu. Instytucje arbitrażowe działają np. w niektórych prowincjach i miastach
Wietnamu, choć wiele firm decyduje się na wyznaczenie w kontraktach własnych,
4
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
niezależnych komisji arbitrażowych. Większość zagranicznych firm zdaje się wybierać
instytucje arbitrażowe poza granicami Wietnamu. Arbitraż nie rozwiązuje jednak problemu
słabej egzekucji praw w Wietnamie. W 2013 r. zaczęły się np. pojawiać coraz częstsze
sygnały, że wietnamskie sądy nie zawsze honorują zagraniczne wyroki arbitrażowe.
3. Gospodarka
3.1. Ogólna charakterystyka sytuacji gospodarczej
Kontekst
historyczny
W drugiej połowie lat 80-tych XX wieku, m.in. w wyniku tzw. reform „Doi
Moi” („odnowa”), nastąpiło otwarcie wietnamskiej gospodarki na świat,
poczyniono też znaczne kroki na rzecz uczynienia jej wolnorynkową (choć
państwo wciąż kontroluje w szczególności przemysł ciężki). W rezultacie w
ostatnim dwudziestoleciu Wietnam osiągnął średni roczny wzrost PKB rzędu
około 7% i od 2008 r. jest oficjalnie uznawany za gospodarkę o średnich
dochodach. Stopa ubóstwa w Wietnamie spadła z ok. 75% w 1990 r. do ok.
10% w 2012 r. Pomimo rozlicznych wyzwań strukturalnych i utrudnień w
prowadzeniu działalności gospodarczej dla obcokrajowców, Wietnam jest
powszechnie uznawany za kraj o znaczącym potencjale gospodarczym.
PKB
Pod koniec 2014 r. PKB Wietnamu wyniósł ok. 3937856 mld VND (w cenie
bieżącej) i w przeliczeniu na kurs dolara Banku Państwowego Wietnamu z
dnia 27/12/2014 (21.400VND/USD) to PKB wynosił 184 mld USD. Jest to
jeden z najniższych poziomów w regionie. Statystyka nie odzwierciedla
jednak znacznego zróżnicowania dochodów między mieszkańcami wielkich
aglomeracji miejskich a ludnością zamieszkującą resztę kraju (ok. 70%
populacji zamieszkuje tereny wiejskie). Szybki wzrost gospodarczy uległ
spowolnieniu w dobie globalnego kryzysu gospodarczego. W 2014 r. wzrost
PKB wyniósł 5,98%. Motorem wzrostu gospodarczego był w tym okresie
przemysł i budownictwo (+7,14%).
Inflacja,
stopy
procentowe
W ujęciu rocznym średni wzrost cen w 2014 roku do 2013 roku wynosił
4,09% - bardzo niski poziom od 10 ostatnich lat. Średnia inflacja miesięczna
w tym roku wyniosła tylko 0,15%. Spadek poziomu inflacji umożliwił
wietnamskim władzom obniżenie stóp procentowych, które w grudniu 2014
r. osiągnęły następujące poziomy: refinansowania – 6,5%, redyskontowa –
4,5%, bazowa – 9%.
Budżet, dług
publiczny
Zgromadzenie Narodowe SRW zaplanowało deficyt budżetowy na poziomie
5,3% budżetu w 2014 r. Oficjalny poziom długu publicznego wyniósł z
końcem 2012 r. 55,5% PKB, ale – jeśli wziąć pod uwagę zadłużenie
państwowych przedsiębiorstw rzędu ponad 40 mld USD – rzeczywiste
zadłużenie państwa jest znacznie wyższe. W grudniu 2014 r. rating
kredytowy Wietnamu był następujący: Standard & Poor (BB-, stabilny),
Moody’s (B1, stabilny) i Fitch (BB-, stabilny). Agencja Moody’s w grudniu
2014 r. podwyższyła również ocenę systemu bankowego Wietnamu do
poziomu „stabilny”.
5
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
Bilans
płatniczy
Z końcem 2014 r. nadwyżka handlowa SRW wyniosła 2,0 mld USD. Kurs
wymiany wietnamskiego donga utrzymywał się na bardzo stabilnym
poziomie. Poziom rezerw walutowych znacznie wzrósł i obecnie stanowi
równowartość ok. 2,5 miesiąca importu. Międzynarodowy Fundusz
Walutowy przewiduje w 2013 r. silny wzrost przelewów z zagranicy
i nadwyżkę na rachunku obrotów bieżących.
Inwestycje
zagraniczne
Licząc do dnia 15/12/2014 wartość zrealizowanych w Wietnamie
bezpośrednich inwestycji zagranicznych wyniosła ok. 12,4 mld USD, tj.
o 7,4% więcej niż w analogicznym okresie 2013 r. Wartość 1588 nowo
zarejestrowanych projektów wyniosła 15,643 mld USD, tj. o 9,6% niż w 2013
roku. Wietnam przyciąga inwestorów m.in. tanią siłą roboczą oraz ulgami
podatkowymi i celnymi przy produkcji na eksport; odstrasza natomiast
obciążeniami regulacyjno-administracyjnymi i słabym stanem infrastruktury.
Największymi inwestorami pod względem ilości nowo zarejestrowanych
projektów są : z Korei Południowej (6,128 mld USD), Hongkongu (2,803 mld
USD), Singapuru (2,310 mld USD), Japonii (1,209 mld USD), Tajwanu (512
mln USD).
Obroty
handlowe
Z końcem 2014 roku obroty handlu zagranicznego Wietnamu wyniosły
prawie 300 mld USD. Odnotowano wysoką nadwyżkę handlową rzędu 2,0
mld USD. Wartość eksportu wzrosła w perspektywie rocznej o ponad 13,6%
(do 150 mld USD), a importu o 12,1% (do 148 mld USD). Ponad 67%
wietnamskiego eksportu i ponad 57% wietnamskiego importu dotyczyło
sektora bezpośrednich inwestycji zagranicznych. W 2014r. wartość eksportu
w tym sektorze wzrosła o 15%, a importu o 13%, a w sektorze krajowym:
odpowiednio 10% i 10%. Trzeba podkreślić, iż w 2014 roku eksport
dokonany przez sektor krajowy miał najwyższy wzrost licząc od 2012 roku
czyli 10,4% (wartość eksportu 48,4 mld USD). Najważniejszymi produktami
w wietnamskim eksporcie były: telefony i części zamienne (24 mld USD),
wyroby włókiennicze (20,7 mld USD), artykuły rolno-spożywcze (łącznie 12
mld USD w przypadku kawy, ryżu, pieprzu, manioku i orzechów nerkowca),
elektronika i komputery (11,7 mld USD), obuwie (10,2 mld USD), owoce
morza (7,9 mld USD), ropa naftowa nierafinowana (7,2 mld USD), drewno i
wyroby z drewna (6,1 mld USD), urządzenia mechaniczne i części zamienne
(7,2 mld USD), środki transportu i części zamienne (5,5 mld USD). W 2014 r.
najważniejszymi produktami w wietnamskim imporcie były: urządzenia
mechaniczne (22,5 mld USD), elektronika, komputery i akcesoria (18,8 mld
USD), tkaniny (9,5 mld USD), telefony i akcesoria (8,6 mld USD), paliwo po
rafinacji (7,6 mld USD), stal (7,6 mld USD), plastik (6,3 mld USD), surowce do
produkcji wyrobów włókienniczych i obuwia (4,7 mld USD), pasze dla bydła
(3,3 mld USD), chemikalia (3,3 mld USD), metale inne niż stal (3,5 mld USD)
oraz produkty chemiczne (3,2 mld USD). W 2014 r. najważniejszymi
partnerami w wietnamskim eksporcie były: USA (28,5 mld USD), UE (27,9
mld USD), ASEAN (19 mld USD), Chiny (14,8 mld USD), Japonia (6,4 mld
USD), Korea Południowa (7,8 mld USD) i Japonia (12,0 mld USD); w
6
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
eksporcie z Wietnamu: Chiny (43,0 mld USD); ASEAN (23,1 mld USD);
Japonia (12,7 mld USD); UE (8,9 mld USD).
Polityka
handlowa
Wietnam wypełnia większość ze zobowiązań wobec Światowej Organizacji
Handlu zgodnie z harmonogramem ustalonym podczas przystąpienia do tej
organizacji w 2007 r. W ostatnich latach wietnamski rząd poczynił kroki na
rzecz liberalizacji handlu z państwami ASEAN, którego Wietnam jest
członkiem. Nastąpiła też liberalizacja współpracy handlowej ASEAN z krajami
trzecimi – poprzez podpisanie porozumień o wolnym handlu z Chinami,
Koreą Południową, Indiami, oraz Australią i Nową Zelandią, jak również
partnerstwa ekonomicznego z Japonią (Wietnam podpisał też osobne
dwustronne partnerstwo ekonomiczne z Japonią). W 2014 r. Wietnam
prowadził negocjacje dot. porozumienia o wolnym handlu z Unią Europejską
oraz w ramach Trans-Pacific Partnership (m.in. z USA i Japonią). Z drugiej
strony Wietnam wprowadził w ostatnich latach wiele barier pozataryfowych
(zob. sekcja nr 5 niniejszego Informatora Ekonomicznego pt. „Dostęp do
rynku”). Wietnam zakończył negocjacje dotyczące FTA z Koreą Południową
(umowa wejdzie w życie po ratyfikacji przez obie strony). W 2015 r. władze
planują zakończyć negocjacje FTA z Unią Europejską, Unią Celną (Rosja,
Białoruś, Kazachstan) oraz EFTA.
Utrudnienia
inwestycyjne
i handlowe
- rankingi
Międzynarodowe rankingi z 2013 r. i 2014 r. uwidaczniają wyzwania
strukturalne wietnamskiej gospodarki. Dla przykładu, w rankingu Banku
Światowego i Międzynarodowej Korporacji Finansowej z 2013 r., Wietnam
zajął następujące miejsca wśród 185 państw świata: 99 pod względem
ogólnych warunków prowadzenia działalności gospodarczej, 169 pod
względem ochrony inwestorów i 138 pod względem uciążliwych procedur
podatkowych. W rankingu Światowego Forum Ekonomicznego z 2012-2013
r., Wietnam zajął następujące pozycje wśród 144 państw świata: 130 pod
względem ochrony inwestorów, 124 pod względem czasochłonności
rozpoczynania działalności gospodarczej, 123 pod względem ochrony praw
własności intelektualnej, 112 pod względem obciążeń regulacjami
rządowymi, 132 pod względem standardów w audycie i sprawozdawczości,
120 pod względem jakości dróg, 113 pod względem jakości portów morskich
oraz dostaw elektryczności, 125 pod względem jakości szkół zarządzania,
128 pod względem barier handlowych, 114 pod względem procedur celnych
i 118 w dziedzinie przekupstwa i łapówek. W rankingu postrzegalności
korupcji Transparency International Wietnam zajął 123 miejsce wśród 176
państw świata, a w rankingu wolności gospodarczej Wall Street Journal i
Heritage Foundation – 140 miejsce na 177 państw świata. W wielu
powyższych dziedzinach w ciągu ostatnich lat nastąpiło pogorszenie pozycji
Wietnamu w rankingach, co było wypadkową powolnych reform
strukturalnych.
Sytuacja
banków i
firm
W 2014 roku rynek i banki komercyjne już mogły samodzielnie uregulować
stopy procentowe. Dotychczas miały miejsce głównie administracyjne
rozkazy. Górne progi były zastosowane przeważnie w przypadku depozytów
7
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
o okresie krótszym niż 6 miesięcy, lecz większość banków stosowały stopy o
wiele niższe niż te progi. W porównaniu z 2013 rokiem zarówno
oprocentowanie pożyczki i depozytu były obniżone o 1,5%-2% i są na
najniższym poziomie licząc od 10 ostatnich lat. Całkowita wartość pożyczek
w systemie bankowym wzrosła w tym roku o 12,62%, a wartość depozytów
wzrosła o 15,76% .. W 2014 roku liczba nowo zarejstrowanych firm wyniosła
74842, czyli spadła o 2,7% w porównaniu z 2013 r. Jednak wartość kapitału
zakładowego tych nowych firm wzrosła o 8,4%. W tym roku liczba firm
wracających do działalności wzrosła o 7,1% w porównaniu z poprzednim
rokiem. Liczba firm chwilowo lub na stałe zamkniętych była mniej o 3,2% i
wyniosła 67823.
Tendencja filtrowania firm, która intensywnie trwa od
2013 roku, jest faktycznie efektywna. Pod względem ilości nowo
zarejestrowanych firm i zamkniętych firm można odnotować wzrost w
branży produkcji i usług dla potrzeb rodzin, a spadek w zakresie
rozgrywkowym, artystycznym, rolnym, handlu nieruchomości. Wprawdzie
w drugim kwartale 2013 r. indeks klimatu dla przedsiębiorczości
Europejskiej Izby Handlowej w Wietnamie ponownie nieznacznie się
poprawił, ale wciąż pozostaje na niskim poziomie 50 punktów (70 punktów
w II kw. 2011 r. i 53 punkty w II kw. 2012 r.). Wspólny raport Banku
Światowego i Międzynarodowego Funduszu Walutowego z kwietnia 2013 r.
wykazał, że płynność finansowa wietnamskich banków uległa poprawie w
porównaniu z 2011 r., jednak instytucje kredytowe wciąż wymagają pilnej
rekapitalizacji. Wg raportu rzeczywisty poziom niespłaconych pożyczek w
systemie bankowym jest znacznie wyższy od oficjalnego poziomu rzędu
8,8%, a problem ma podłoże systemowe (uprzywilejowane, państwowe
przedsiębiorstwa odpowiadają za ponad połowę niespłaconych pożyczek).
Niektórzy komentatorzy sugerują, że rzeczywisty poziom może przekraczać
15%. W pierwszej połowie 2013 r. wietnamskie władze podejmowały co
najwyżej nieśmiałe próby reform sektora finansowo-bankowego. Proces
komercjalizacji i prywatyzacji państwowych przedsiębiorstw znajduje się w
stagnacji. Ekstensywny model wzrostu gospodarczego opartego na taniej
sile roboczej i nisko przetworzonych produktach zaczyna się wyczerpywać i
wietnamska gospodarka stoi przed zasadniczym wyzwaniem zwiększenia
wydajności kapitału i zasobów ludzkich.
3.2. Tabela głównych wskaźników makroekonomicznych.
Wyszczególnienie
PKB (mld USD)1
PKB wartość na 1 mieszkańca (USD)1
PKB na mieszkańca wg parytetu siły nabywczej
(USD)1
Wzrost PKB (%)2
Deficyt fiskalny (%, wg metodologii SRW)3
Dług publiczny (%, wg metodologii SRW)3
Inflacja (%, na koniec roku)2
Bezrobocie (%)2
Obroty handlu zagranicznego (mld USD)2
2011
123
1374
3359
2012e
138
1527
3548
2013
b.d.
b.d.
b.d.
2014
b.d.
1.911
b.d.
5,9
5,3
54,9
18,1
2,3
202
5,0
4,8
55,5
6,8
2,0
229
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
2,75
5,98
5,3
b.d.
4,09
2,45
298
8
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
Eksport (mld USD)2
Import (mln USD)2
Saldo na rachunku obrotów bieżących (% PKB)1
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne zreazlizowane
w SRW (mld USD)4
Bezpośrednie inwestycje zagraniczne z SRW (mld
USD)5
96
106
0,2
11,0
115
114
10,3
10,5
b.d.
b.d.
b.d.
b.d.
150
148
2
12,4
0,9
1,2
b.d.
b.d.
e
Dane wstępne za 2012 rok. 1Międzynarodowy Fundusz Walutowy. 2Główny Urząd Statystyczny SRW.
Ministerstwo Finansów SRW. 4Agencja Inwestycji Zagranicznych Ministerstwa Planowania i Inwestycji.
Wietnamska prasa (dane przybliżone).
3
5
3.3. Główne sektory gospodarki.
Struktura i dynamika PKB Wietnamu pod koniec 2014 r.
OGÓŁEM
Rolnictwo, leśnictwo, rybołówstwo
Rolnictwo
Leśnictwo
Rybołówstwo
Przemysł i budownictwo
Przemysł
Wydobywczy
Produkcja fabryczna
Elektryczność, gaz, woda
Budownictwo
Usługi
Handel, naprawy motorów/pojazdów
Transport, składowanie
Hotelarstwo i restauratorstwo
Finanse, bankowość, ubezpieczenia
Nauka i technologia
Rynek nieruchomości
Partia, związki, stowarzyszenia,
zarządzanie państwem, obronność
Edukacja i szkolenia
Służba zdrowia i pomoc społeczna
1
Dynamika1
Procent
ogółu
Wartość w mld VND
5,98
+3,49
+2,60
+6,85
+6,53
+7,14
+7,15
+2,40
+8,45
+12,10
+7,07
+5,96
+6,62
+5,42
+4,68
+5,88
+7,02
+2,85
+7,18
100,0
18,12
13,63
0,70
3,79
38,50
33,17
11,31
17,46
3,89
5,33
43,38
13,57
2,99
3,87
5,53
1,32
5,22
2,70
2695796
462524
355551
18272
88701
1051216
889345
235951
530082
107397
161871
1182056
371788
82368
106918
151944
37247
148231
73293
+7,42
+7,26
3,08
1,69
67480
31386
Na podstawie stałych cen z 2014 r.
3.4. Główni partnerzy handlowi Wietnamu
GŁÓWNI PARTERZY HANDLOWI WIETNAMU W 2014 (W mld USD)
Partnerzy
handlowi
Stany
Zjednoczone
Import do
Wietnamu
Nie ma
danych
Zmiana w
wymiarze
rocznym
Nie ma danych
Eksport z
Wietnamu
28,5
Zmiana w
wymiarze
rocznym
+19.6%
Bilans
handlowy
Obroty
handlowe
b.d.
b.d.
9
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
UE
8,9
-5.9%
27,9
+14.7%
19
36.8
ASEAN
23,1
+8.2%
19
+11.8%
-4.1
42.1
Chiny
43,7
+18.2%
14,8
+3.1%
-28.9
58.5
Japonia
12,7
+9.4%
14,7
+8%
2
27.4
Korea
Południowa
21,7
+4.9%
7,8
+18.1%
-13.9
29.5
37,3
b.d.
b.d.
b.d.
150
+13.6%
Inne
Globalnie
b.d.
b.d.
148
+12.1%
298
Źródło: Główny Urząd Statystyczny Wietnamu (z dn.19/1/2015)
3.5. Uczestnictwo w wielostronnych organizacjach i porozumieniach o charakterze
ekonomicznym.
Wietnam jest członkiem m.in. Światowej Organizacji Handlu i Stowarzyszenia Narodów Azji
Południowo-Wschodniej (ASEAN). Jako państwo członkowskie w ASEAN, Wietnam
przynależy do strefy wolnego handlu AFTA i jest sygnatariuszem porozumień o wolnym
handlu z Chinami, Koreą Południową, Indiami, oraz Australią i Nową Zelandią, jak również
partnerstwa ekonomicznego z Japonią (Wietnam podpisał też osobne dwustronne
partnerstwo ekonomiczne z Japonią). W 2014 r. Wietnam zakończył już negocjacje dot.
porozumienia o wolnym handlu z Koreą Południową (VKFTA), Unią Europejską (EVFTA) oraz
Zrzeszeniem Celnym (VCUFTA, z Rosją, Białorusią i Kazachstanem) i oczekuje podpisania tych
umów w 2015 roku. Negocjacje w ramach Trans-Pacific Partnership (m.in. z USA i Japonią) są
nadal w trakcie.
3.6. Relacje gospodarcze z UE.
Współpraca
handlowa
UE jest największym, po Chinach i ASEAN, partnerem handlowym Wietnamu
– drugim największym importerem i szóstym największym eksporterem do
tego kraju. Wg danych Głównego Urzędu Statystycznego SRW obroty
handlowe między UE i Wietnamem osiągnęły poziom 36,8 mld USD, z czego
wartość europejskiego eksportu do Wietnamu wyniosła 8,9 mld USD, a
importu 29,9 mld USD. Deficyt handlowy UE z SRW wyniósł 19,4 mld USD.
Największymi unijnymi eksporterami do Wietnamu były w 2014 r. Niemcy,
Włochy, Francja ,Wielka Brytania; a importerami Dania , Wielka Brytania
Włochy, Hiszpania i Francja . Najważniejszymi produktami importowanymi z
Wietnamu do UE jest elektronika, obuwie, tekstylia i odzież, komputery i
części zamienne, kawa, owoce morza oraz produkty drewniane. W eksporcie
z UE do Wietnamu dominują maszyny przemysłowe i elektryczne, samoloty,
pojazdy, produkty farmaceutyczne, produkty chemiczne, produkty mleczne i
pasza dla zwierząt.
Współpraca
inwestycyjna
Unia Europejska ważnym inwestorem w Wietnamie. Wiele firm europejskich
decyduje się na podój wietnamskiego rynku poprzez działalność
10
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
inwestycyjną a nie ściśle handlową.. W inwestycje UE skupiają się przede
wszystkim w sektorze przetwórstwa i produkcji, a następnie produkcji i
dystrybucji prądu, gazu i wody oraz informacji i telekomunikacji. W 2014
roku 23 z 28 państw UE zainwestowało bezpośrednio w 1.566 projektach w
Wietnamie z łączną wartością kapitału zarejestrowanego 19,1 mld USD
Inwestycje o największej łącznej wartości wśród państw UE rejestrowały w
Wietnamie Holandia (6,1 mld USD, czyli 34,6% całkowitej wartości
zarejestrowanego kapitału), Francja (3,3 mld USD, 17,3% całkowitej wartości
kapitału), Wielka Brytania (2,83 mld USD, czyli 14,9% całości), Niemcy (1,34
mld USD, 7% całości).
Współpraca
instytucjonalna
Unia Europejska i Wietnam nawiązały stosunki dyplomatyczne w 1990 r. i w
1995 r. podpisały „Ramowe Porozumienie o Współpracy” (Framework
Cooperation Agreement). Od 1996 r. działa na terenie Wietnamu Delegatura
Komisji Europejskiej i ma miejsce częsta wymiana wizyt. W 2005 r. rząd SRW
jako jedyny w regionie przyjął „Master Plan” wyznaczający kierunki rozwoju
stosunków z UE do 2015 r. UE i Wietnam podpisały w 2012 r. „Porozumienie
o partnerstwie i współpracy” (Partnership and Cooperation Agreement,
PCA), które obecnie czeka na ratyfikację (do 15 stycznia 2015 r.
porozumienie ratyfikowało tylko 18 państw członkowskich, w tym Polska)
które ma zastąpić porozumienie z 1995 r. UE i Wietnam rozpoczęły w 2012
r. negocjacje dot. porozumienia o wolnym handlu. Negocjacje planowane są
do zakończenia w 2015 r. Znaczącym elementem współpracy jest
tradycyjnie pomoc rozwojowa UE dla Wietnamu; w latach 2015-2020 UE na
pomoc rozwojową dla Wietnamu (głównie w sektorach: energetycznym i
służby zdrowia), przeznaczyły 400 mln EUR.
4. Dwustronna współpraca gospodarcza.
4.1 Gospodarcze umowy dwustronne.






Umowa między Rządem RP a Rządem SRW o wzajemnej ochronie informacji
niejawnych (09/09/2010).
Umowa między Ministerstwem Obrony Narodowej RP reprezentowanym przez
Ministra Obrony Narodowej a Ministerstwem Obrony SRW reprezentowanym przez
Ministra Obrony Narodowej o współpracy dotyczącej obronności (09/09/2010).
Porozumienie między Departamentem Zdrowia Zwierząt Ministerstwa Rolnictwa i
Rozwoju Wsi SRW a Głównym Lekarzem Weterynarii RP o rozwoju wzajemnie
korzystnej współpracy w dziedzinie weterynarii (09/09/2010).
List intencyjny o współpracy między Ministerstwem Środowiska RP a Ministerstwem
Zasobów Naturalnych i Środowiska SRW (09/09/2010).
Umowa między Rządem RP a Rządem SRW o udzieleniu kredytu w ramach pomocy
wiązanej (22.01.2008).
Umowa między Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi RP a Ministrem Rolnictwa i
Rozwoju Wsi SRW o współpracy w dziedzinie rolnictwa, rozwoju wsi i rynków rolnych
(17.01.2005).
11
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam






Protokół między Rządem RP a Rządem SRW w sprawie obowiązywania dwustronnych
umów w stosunkach między RP a SRW (18.07.2000).
Umowa między Rządem RP a Rządem SRW w sprawie udzielenia kredytu
(06.06.1998); Porozumienia w formie wymiany not między Rządem RP a Rządem SRW
o zmianie Umowy między Rządem RP a Rządem SRW w sprawie udzielenia kredytu,
podpisanej w Hanoi dnia 6 czerwca 1998 roku (19.01.2001); Porozumienie między
Rządem RP a Rządem SRW o zmianie Umowy między Rządem RP a Rządem SRW w
sprawie udzielenia kredytu podpisanej w Hanoi dnia 6 czerwca 1998, poprzez
wymianę not (24.07.2002); Porozumienie między Rządem RP a Rządem SRW o
zmianie Umowy między Rządem RP a Rządem SRW w sprawie udzielenia kredytu
podpisanej w Hanoi dnia 6 czerwca 1998 r. poprzez wymianę not (16.12.2003).
Umowa między Rządem RP a Rządem SRW o współpracy w transporcie morskim
(06.12.1995); Porozumienie zawarte w formie wymiany not między Rządem RP a
Rządem SRW o zmianie art. 15 ustęp 1 Umowy między Rządem RP a Rządem SRW o
współpracy w transporcie morskim z 6.12.1995 (19.07.2004).
Umowa między Rzecząpospolitą Polską a Socjalistyczną Republiką Wietnamu w
sprawie popierania i wzajemnej ochrony inwestycji (31.08.1994).
Umowa między Rządem RP a Rządem SRW w sprawie unikania podwójnego
opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków
od dochodu (31.08.1994).
Umowa między Rządem PRL a Rządem SRW o cywilnej komunikacji lotniczej
(11.09.1976).
Treść powyższych umów znaleźć można na stronie www.traktaty.msz.gov.pl.
4.2 Handel zagraniczny.
Tabela 1: Obroty towarowe Polski z Wietnamem w latach 2001-2014 (w mln USD):
Eksport
Import
Deficyt
Obroty
2004
42
168
125
210
2005
53
191
138
245
2006
69
259
190
329
2007
68
375
307
444
2008
127
530
403
656
2009
108
418
310
526
2010
106
515
409
622
2011
130
783
653
913
2012
158
819
661
977
2013
147
1144
997
1291
2014
173
1297
1124
1470
Źródło: Na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego RP.
Mimo drobnego tąpnięcia w 2013 r., w 2014 r. wartość obrotów handlowych między Polską
a Wietnamem wzrosła o 14% i wyniosła 1470 mln USD, przy czym wartość eksportu z Polski
do Wietnamu wzrosła o 18% i wyniosła 173 mln USD, a wartość importu z Wietnamu do
Polski wzrosła o 13% i wyniosła blisko 1,3 mld USD.
W 2014 r. w polskim eksporcie do Wietnamu dominowały artykuły rolno-spożywcze a
zwłaszcza produkty pochodzenia zwierzęcego, wyroby metalurgiczne, wyroby przemysłu
elektromaszynowego oraz wyroby przemysłu chemicznego zwłaszcza produkty
farmaceutyczne.
Polskie firmy są tradycyjnie aktywne w Wietnamie w przemyśle ciężkim głównie górniczym.
Jednak wyzwania natury regulacyjno-administracyjnej oraz trudności budżetowe po stronie
12
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
wietnamskiej sprawiają, że małym i średnim polskim firmom coraz łatwiej jest zdobywać
rynek konsumencki. Szybki wzrost gospodarczy i demograficzny, napływ ludności do miast
oraz bardzo dynamiczny rozwój klasy średniej sprawiają, że wietnamski rynek dóbr
konsumpcyjnych ma znaczny długoterminowy potencjał. Wietnam zamieszkują tysiące
absolwentów polskich uczelni, a niektórzy spośród nich zajmują się działalnością handlową.
4.3 Inwestycje.
Według danych wietnamskiego Ministerstwa Planowania i Inwestycji, polscy inwestorzy
zarejestrowali do 2014 r. w Wietnamie ok. 139 mln USD, z czego w rzeczywistości
zrealizowana została tylko część. W ostatnich latach daje się zauważyć stały wzrost
zainteresowania polskich przedsiębiorstw podejmowaniem inwestycji w Wietnamie. Wiele
zagranicznych przedsiębiorstw podejmuje inwestycje w zakłady produkcyjne w specjalnych
strefach ekonomicznych w tym kraju ze względu na tanią siłę roboczą oraz atrakcyjne
warunki podatkowe i celne przy produkcji na eksport.
Według wietnamskiego Ministerstwa Planowania i Inwestycji wietnamscy inwestorzy
zarejestrowali w 2004 roku projekt zw. „Food Techno” w Kobieżyce o wartości 900.000 usd i
Centrum Sportowe i Opieki Zdrowotnej w Warszawie o wartości 7 mln USD. A najnowszą
inwestycją Wietnamu w Polsce było otwarcie Vinamilk Europe Sp. z o.o w Warszawie w
czerwcu 2014 r. przez największego producenta mleka i produktów mlecznych o wartości 3
mln USD.
4.4 Współpraca regionalna.
Nie odnotowuje się bezpośrednich, zinstytucjonalizowanych, faktycznych form współpracy
między polskimi województwami, gminami i miastami a ich odpowiednikami po stronie
wietnamskiej (pomimo podpisanego porozumienia o współpracy między Warszawą a Hanoi).
Istnieje znaczący potencjał rozwoju stosunków w tym zakresie. Jedynym wyjątkiem było
nawiązanie kontaktów w 2012 r. między województwem śląskim a prowincją Quang Ninh.
4.5 Współpraca samorządów gospodarczych.
W 2007 r. podpisane zostało porozumienie o współpracy między Krajową Izbą Gospodarczą a
Wietnamską Izbą Przemysłowo-Handlową. W 2009 r. powstała Polsko-Wietnamska Izba
Gospodarcza działająca pod auspicjami Krajowej Izby Gospodarczej.
5. Dostęp do rynku.
5.1 Dostęp do rynku dla polskich towarów i usług (bariery).
Podstawowe zasady dostępu do wietnamskiego rynku określa Ustawa o Handlu z czerwca
2005 r. (nr 36/2005/QH11) i Ustawa o Inwestycjach z grudnia 2005 r. (nr 59/2005/QH11).
Warunki dostępu do tego rynku zostały też w wielu aspektach – np. w zakresie
harmonogramu obniżania obowiązujących stawek celnych na poszczególne grupy towarów –
określone przez zobowiązania wynikające z członkostwa Wietnamu od 2007 r. w Światowej
Organizacji Handlu (zobowiązania – WTO). Rozliczne bariery handlowe i inwestycyjne –
zwłaszcza w strategicznych dla Europy sektorach gospodarki Wietnamu – zostały
13
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
szczegółowo opisane w odpłatnym raporcie „White Book 2013” Europejskiej Izby Handlowej
w Wietnamie. Obszerny opis barier znajduje się też sprawozdaniu Vietnam Business Forum.
Bariery te są też opisane m.in. w rozdziałach niektórych raportów, do których linki znajdują
się na stronie internetowej Ambasady RP w Hanoi (zakładka: „Informacje ekonomiczne”, a
zwłaszcza „Informacje ekonomiczne – klimat inwestycyjny i handlowy”).
Bariery taryfowe: Stawki celne dot. poszczególnych produktów można znaleźć na oficjalnej
stronie internetowej Głównego Urzędu Celnego Wietnamu: www.customs.gov.vn (UWAGA:
dane znajdujące się na tej stronie mogą być czasem przestarzałe) – przy czym do Polski, jako
do członka WTO, stosuje się w tej matrycy stawki według klauzuli największego
uprzywilejowania („most favoured nation, MFN”). Postępująca integracja ekonomiczna
wewnątrz ASEAN (którego Wietnam jest członkiem) oraz między ASEAN a innymi państwami
(m.in. Chinami, Indiami, Koreą Południową, Japonią, Australią i Nową Zelandią), przy ciągłym
braku porozumienia o wolnym handlu z UE, naraża polskich eksporterów na pogorszenie ich
konkurencyjności na rynku wietnamskim. Wielu zagranicznych przedsiębiorców decyduje się
na ekspansję na wietnamski rynek poprzez podejmowanie inwestycji w tym kraju.
Bariery pozataryfowe: zagraniczni przedsiębiorcy pośród największych przeszkód w
prowadzeniu działalności gospodarczej w Wietnamie wymieniają m.in.: bariery regulacyjno
administracyjne (brak spójności w podziale kompetencji między resortami, brak
przejrzystości procedur, częste zmiany przepisów, korupcja), zły stan infrastruktury
technicznej, niedostateczna ochrona praw własności intelektualnej, słaby stan sądownictwa i
arbitrażu, brak wykwalifikowanej siły roboczej, utrudniony dostęp do kredytu, ograniczony
dostęp do gruntów i niska wydajność administracji publicznej. Istnieją znaczne różnice w
klimacie dla przedsiębiorczości między poszczególnymi wietnamskimi prowincjami (patrz:
ranking pt. „Vietnam Provincial Competitiveness Index” autorstwa USAID i Wietnamskiej Izby
Przemysłowo-Handlowej). Poniższa tabela ukazuje wiele barier w Wietnamie (w ujęciu
wybranych międzynarodowych rankingów):
Ranking
Warunki do prowadzenia
działalności gospodarczej
Ochrona inwestorów
2013
2012
2011
2010
2009
2008
Żródło
99/185
103/183
100/183
88
93
92
169/185
166/183
173/183
172
172
170
Ochrona inwestorów
Procedura opłat podatkowych
130/144
138/185
151/183
137/142
124/183
133/139
146
147
124/134
140
Likwidacja działalności
gospodarczej
Rozpoczęcie działalności
gospodarczej
Czasochłonność rozpoczęcia
działalności gospodarczej
Wolność gospodarcza
Prawa własności
intelektualnej
Regulacje rządowe
Standardy audytu i
sprawozdawczości
Jakość dróg
Jakość portów morskich
149/185
142/183
124/183
125
127
124
108/185
103/183
100/183
114
116
-
124/144
-
119/142
118/139
-
-
WB/
IFC
WB/
IFC
WEF
WB/
IFC
WB/
IFC
WB/
IFC
WEF
140/177
123/144
136/179
-
127/142
144/179
109/139
144
93/133
145
94/134
WSJ/HF
WEF
112/144
132/144
-
76/ 142
128/ 142
120/139
119/139
106/133
108/133
105/134
106/134
WEF
WEF
120/144
113/144
-
123/ 142
111/ 142
117/139
97/139
102/133
99/133
102/134
112/134
WEF
WEF
14
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
Regularne dostawy
elektryczności
Jakość szkół zarządzania
Bariery handlowe
Procedury celne
Zjawisko korupcji –
postrzegalność
Przekupstwa i łapówki
113/144
-
82/ 142
98/139
103/133
104/134
WEF
125/144
128/144
114/144
-
123/176
123/ 142
86/ 142
112/142
112/182
107/139
112/139
106/139
116/178
111/133
103/133
91/133
120
120/134
110/134
91/134
121
WEF
WEF
WEF
TI
118/144
104/ 142 107/139 WEF
Źródła: WB/IFC = Ranking Banku Światowego/Międzynarodowej Korporacji Finansowej; WSJ/HF = Wall
Street Journal/Heritage Foundation; WEF = Ranking Światowego Forum Ekonomicznego; TI = Ranking
Transparency International.
W ostatnim czasie zagraniczne podmioty zgłaszały swoje wątpliwości m.in. co do
następujących przepisów:
 Wietnamski rząd ogłosił listę szeregu produktów, których import do Wietnamu został
uznany za zbędny, co zdaje się miewać przełożenie na wzmożone restrykcje
pozataryfowe. Decyzja („decision”) nr 1380/QD-BCT Ministerstwa Przemysłu i Handlu
rozszerzyła listę produktów importowych, które zostały uznane przez wietnamskie
władze za niepożądane. Od dnia 25/03/2011 lista ta zawiera 297 grup towarowych
(3724 pozycji produktów, wg kodów celnych), w tym m.in. niektóre produkty mięsne i
podroby, ryby, produkty mleczne, cukry, słodycze, przetwory jadalne, wina i alkohole,
maszyny i urządzenia mechaniczne (głównie na użytek prywatny, jak pralki, wiatraki,
faksy, drukarki, maszyny do szycia, komputery osobiste, itd.), maszyny i urządzenia
elektryczne (jak telefony, głośniki, radioodtwarzacze, taśmy, kamery, itd.), pojazdy
(m.in. samochody), odzież, obuwie czy produkty z żelaza i stali.
 Okólnik („circular”) nr 122/2010/TT-BTC Ministerstwa Finansów wprowadził od dnia
01/12/10 wymóg rejestracji cen, oraz wszelkich zmian w tym zakresie, szeregu
produktów, m.in.: mleka w proszku dla dzieci, węgla, papieru, usług
telekomunikacyjnych i pocztowych, itd.
 Przepisy wprowadzające w życie Ustawę o bezpieczeństwie żywności (która
obowiązuje od dnia 01/07/11) wciąż nie określiły jasnego podziału kompetencji
między resorty zdrowia, rolnictwa i handlu.
 Okólnik nr 25 Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wprowadził wymogi dot.
rejestracji zakładów w krajach trzecich importujących żywność pochodzenia
zwierzęcego do Wietnamu. Okólnik nr 51 wprowadził dodatkowe przepisy w tym
zakresie.
 Okólnik nr 13/2011/TT-BNNPTNT Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi i okólnik nr
5/2013/BNNPNT wprowadziły wymogi dot. rejestracji zakładów w krajach trzecich
importujących żywność pochodzenia roślinnego do Wietnamu.
 Instrukcja nr 1152 Premiera SRW wprowadziła w dniu 14/07/10 całkowity,
tymczasowy zakaz importu podrobów zwierzęcych do Wietnamu. W marcu i kwietniu
2011 r. władze SRW zniosły zakaz na import serc, nerek i wątrób drobiowych,
wieprzowych i wołowych. Na początku 2012 r. przedstawiciele Ministerstwa
Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowali, że kurze łapki nie są już kwalifikowane w
Wietnamie jako podroby.
 Okólnik nr 20/2011/TT-BCT Ministerstwa Przemysłu i Handlu wprowadził w dniu
26/06/11 nowe wymogi dot. importowanych pojazdów mechanicznych do dziewięciu
15
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam








pasażerów. W rezultacie importerzy muszą przedstawiać nową dokumentację
potwierdzoną przez wietnamskie misje dyplomatyczne.
Prawo do handlu produktami farmaceutycznymi i ochrony informacji przy ich
produkcji. Wietnamskie przepisy nie zezwalają firmom z większościowym udziałem
zagranicznym na import (ich własnych) w pełni przetworzonych produktów
farmaceutycznych oraz utrudniają procedury celne (każdy przypadek wymaga
oddzielnej analizy celnej).
Okólnik nr 01/2012/TTLT-BYT-BTC Ministerstwa Zdrowia i Ministerstwa Finansów
wprowadził w życie niekorzystne dla polskich firm farmaceutycznych przepisy dot.
zamówień publicznych leków generycznych w wietnamskich szpitalach. Obecnie
szpitale mogą kupować tylko jeden lek z danej kategorii, jedynym kryterium jest cena
(jeśli tylko produkt spełnia wymóg „dobrej praktyki produkcyjnej”, GMP) i zostało
zniesione rozróżnienie między krajami bardziej i mniej zaawansowanymi
technologicznie.
Wietnam rozpoznaje patenty UE na zaawansowane leki, ale w większości nie patenty
narodowe, w tym polskie.
Istnieje wiele ograniczeń, jeśli chodzi o możliwość przejmowania przez zagranicznych
inwestorów większościowych udziałów w prywatyzowanych przedsiębiorstwach i w
niektórych sektorach (np. w sektorze bankowym i telekomunikacyjnym).
Zagraniczne podmioty mają bardzo ograniczoną możliwość budowy własnej sieci
dystrybucji towarów w Wietnamie.
W Wietnamie nie odlicza się od podatków kosztów reklamy.
W niektórych przypadkach państwa z grupy G7 mają przywileje w przetargach
publicznych.
Dekret nr 94/2012/ND-CP dot. produkcji i handlu alkoholem stanowi m.in., że jedynie
importerzy, którzy posiadają licencję na dystrybucję – których to licencji będzie tylko
ograniczona kwota w poszczególnych lokalizacjach – mogą importować alkohol do
Wietnamu.
Polska i Wietnam nie mają uzgodnionych świadectw na eksport produktów wołowych na
wietnamski rynek.
Znowelizowana ustawa celna w 2014 roku zrobiła postęp ku ułatwieniu procedury celnej w
imporcie/eksporcie. Jedną z najważniejszych zmian był tzw. „państwowy mechanizm jednodrzwiowy”, który wyraźnie określa obowiązki resortów i organów w przesłaniu zezwoleń na
import/eksport. Ustawa także określa, że organy uprawnione do prowadzenia
specjalistycznej kontroli mają obowiązek do informowania urzędów celnych o wynikach
kontroli w ciągu 03 dni od ujawnienia wynika. Ten przepis pomaga importerom/eksporterom
otrzymać opinie od kompetentnych organów w wyraźny sposób i czasie. Poza tym nowa
ustawa także upraszcza dokumentację celną (mniej dokumentów do złożenia) i zmienia
sposoby dokonania procedury celnej z tradycyjnego i pół-elektronicznego na elektroniczny.
5.2 Dostęp do rynku pracy. Świadczenie usług i zatrudnianie obywateli RP.
Kwestie zatrudnienia reguluje w Wietnamie kodeks pracy. Dostęp cudzoziemców do rynku
pracy reguluje m.in. rządowe rozporządzenie („decree”) nr 46/2011/ND-CP, rozporządzenie
16
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
nr 34/2008/ND-CP oraz okólnik nr 31/2011/TT-BLDTBXH. Zgodnie z tymi przepisami o
pozwolenie o pracę w Wietnamie nie muszą starać się m.in. następujący obcokrajowcy:
 pracujący w Wietnamie nie dłużej niż trzy miesiące;
 członkowie lub właściciele spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz członkowie
zarządów („board of management”) spółek akcyjnych;
 prawnicy, którzy otrzymali stosowne świadectwa z Ministerstwa Sprawiedliwości
Wietnamu;
 pracownicy z co najmniej dwunastomiesięcznym stażem w firmie, transferowani do
Wietnamu w ramach tej samej firmy i w przypadku firm działających w niektórych
sektorach usług (m.in. księgowości/audycie, architekturze, planowaniu
urbanistycznym, inżynierii, medycynie, reklamie, konsultingu dot. zarządzania,
komunikacji („communication”), budownictwa, dystrybucji, edukacji, środowiska,
finansów, turystyki, kultury, rozrywki i transportu). Ministerstwo Przemysłu i Handlu
wciąż ma uściślić szczegóły dot. stosowania rozporządzenia nr 46;
 niektórzy pracownicy organizacji pozarządowych;
 niektórzy eksperci związani z projektami pomocowymi;
 dziennikarze, którzy uzyskali stosowne licencje wydane przez Ministerstwo Spraw
Zagranicznych Wietnamu.
Pozwolenia na pracę wydawane są przez Departamenty Pracy, Inwalidów i Spraw Socjalnych
poszczególnych prowincji i największych miast na okres do trzech lat. Rozporządzenie nr 46
wprowadziło wymóg zawierania umów lub przyjmowania planów dot. zatrudniania
pracowników wietnamskich, którzy mieliby po odbyciu stosownych szkoleń w firmach
przejmować od obcokrajowców ich stanowiska po wygaśnięciu ich zezwoleń na pracę.
Rozporządzenie nr 46 wprowadziło wymóg publikowania ogłoszeń o naborze; pracowników
spoza Wietnamu firmy mogą zatrudniać w przypadkach, kiedy nie uda im się znaleźć
odpowiednich pracowników wietnamskich. Firmy są zobligowane dostarczać lokalnym
władzom kwartalne sprawozdania dot. kwestii związanych z zatrudnianiem obcokrajowców.
Rozporządzenie nr 46 w praktyce dotyczy raczej zatrudniania pracowników nisko
wykwalifikowanych a nie wysoko wykwalifikowanych.
5.3 Nabywanie i wynajem nieruchomości.
W Wietnamie nie ma pojęcia prawa prywatnej własności ziemi, natomiast istnieje możliwość
nabycia – zarówno przez podmioty lokalne jak i zagraniczne – praw wieloletniego
użytkowania ziemi. Kwestię nabywania prawa do użytkowania ziemi reguluje najnowsza
ustawa o ziemi („Land Law”) zatwierdzona przez Zgromadzenie Narodowe w 2013 nr.
45/2013/QH13, która weszła w życie w dniu 01 lipca 2014 r. Wydawaniem certyfikatów
stwierdzających prawo do ziemi zajmują się prowincjonalne komitety ludowe. To tym
instytucjom należy przedstawić wypełnione wnioski oraz plany inwestycji. Użytkować ziemię
można przez 50 lat, z możliwością przedłużenia maksymalnie do lat 70 tylko w przypadku
projektów o dużej wartości kapitału i niskim stopniu zwrotu. Po wygaśnięciu okresu
użytkowania, stosowny komitet ludowy może podjąć decyzję o przyznaniu prawa dalszego
użytkowania, jeśli użytkownik do tej pory przestrzegał prawa i wypełniał swoje obowiązki.
Przedsiębiorcy mogą również ustanawiać prawa rzeczowe, m.in. hipotekę na użytkowanej
nieruchomości. Nowością w tej ustawie jest 99-letni okres użytkowania ziemi na cele
budowy siedziby zagranicznych instytucji dyplomatycznych. Nowa ustawa o ziemi reguluje
17
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
wyraźnie ceny ziemi w zależności od legalnego celu użytkowania ziemi w momencie wyceny
oraz długości okresu użytkowania. Cennik ziemi ma zastosowanie tylko w określonych
przypadkach zamiast ogólnego zastosowania jak dotychczas.
Obcokrajowcy mają prawo wynajmu w Wietnamie obiektów budowlanych i powierzchni
biurowych na cele prywatne i komercyjne. Ustawa o nieruchomościach ze stycznia 2007 r.
reguluje tworzenie i funkcjonowanie przedsiębiorstw w dziedzinie nieruchomości. Dekret nr
51/2009/ND-CP zezwala zagranicznym osobom prywatnym oraz spółkom o zagranicznym
kapitale na nabywanie i posiadanie domów/budowli/mieszkań („housing”) w Wietnamie na
okres do 50 lat (jednakże bez prawa ich wynajmu; spółka może wynajmować pomieszczenia
tylko swoim pracownikom). Prawo wprowadziło warunki, które musi spełnić obcokrajowiec:
musi przebywać w Wietnamie z zamiarem przeprowadzania inwestycji lub jest zasłużony dla
Wietnamu lub jest ekspertem naukowym bądź w dziedzinie kultury lub jest w związku
małżeńskim z obywatelem Wietnamu lub jest honorowym obywatelem Wietnamu.
Dodatkowo osoby wymienione powyżej, muszą przebywać w Wietnamie co najmniej rok,
być niekarane, a kupowana nieruchomość ma służyć wyłącznie celom prywatnym.
Znowelizowana ustawa o nieruchomościach („Law on Housing”) nr. 65/2014/QH13, która
weszła w życie 01 stycznia 2015 r. otwiera szerszą możliwość nabywania nieruchomości
przez cudzoziemców w Wietnamie. Zgodnie z tą ustawą, 3 grupy jednostek zagranicznych
mają prawo do nabywania nieruchomości w Wietnamie są to:
- zagraniczne organizacje i jednostki inwestujące w budownictwie w celach mieszkaniowych
zgodnie z tą ustawą i obowiązującym prawem wietnamskim;
- przedsiębiorstwa o kapitale zagranicznym, oddziały i przedstawicielstwa zagranicznych
przedsiębiorstw, zagraniczne fundusze i oddziały banków zagranicznych działających się w
Wietnamie (zwane organizacjami);
- cudzoziemcy mający prawo do wjazdu do Wietnamu.
Formy posiadania przez nich nieruchomości w Wietnamie:
- inwestycja w budownictwie domów i mieszkań;
- kupno, wynajem, przyjęcie darów, dziedziczenie mieszkań, domów budowanych na terenie
projektów posiadających zezwolenie na cele zamieszkalne.
Ustaw ta określiła także pewne ograniczenie w przypadku zagranicznych organizacji i
jednostek, m.in. okres własności do 50 lat; tereny nie zagrażające bezpieczeństwie
narodowemu; maksymalny udział własności obcokrajowca w każdym budynku czy projekcie
do 30%.
Niektórzy inwestorzy narzekają na trudności w nabywaniu praw do użytkowania ziemi w
Wietnamie.
Opracowanie USAID i Wietnamskiej Izby Przemysłowo-Handlowej pt. „Provincial
Competitiveness Index” sugeruje, że istnieją znaczne różnice między wietnamskimi
prowincjami pod względem łatwości dostępu do ziemi. Jednym ze znaczących atutów
podejmowania inwestycji w strefach ekonomicznych i przemysłowych są udogodnienia w
tym zakresie.
18
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
Ustawa nr 48/2010/QH12 wprowadziła opodatkowanie gruntów nie rolnych dla
obcokrajowców (z pewnymi wyjątkami).
5.4 System zamówień publicznych.
System zamówień publicznych określają m.in. następujące przepisy: Ustawa o Zamówieniach
Publicznych (Law on Procurement) z 2005 r. znowelizowana Ustawa 38/ 2009/ QH12 z 2009
roku; Dekret Nr 58/2008/ND-CP z dnia 5 maja 2008 r. (zastępujący Dekret Nr 111/2006/NDCP z dnia 29 września 2006 r.); Okólnik Ministerstwa Finansów Nr 63/TT-BTC z dnia 15
czerwca 2007 r. oraz Nr 131/2007/Tt-BTC z dnia 5 listopada 2007 r. (uzupełniający Okólnik Nr
63/2007/TT_BTC z dnia 15 czerwca 2007 r.); Okólnik Ministerstwa Finansów i Ministerstwa
Zdrowia Nr 10/2007/TTLB-BYT-BTC. Powyższe ustawodawstwo i regulacje wskazują na
postęp, jaki Wietnam poczynił w zakresie ulepszania i decentralizacji systemu zamówień
publicznych. Niektórzy komentatorzy podkreślają jednak, że wietnamskie ustawodawstwo
dot. prawa zamówień publicznych nie jest spójne i może stwarzać problemy interpretacyjne.
Niektóre podmioty wciąż narzekają na korupcję w procedurach zamówień publicznych oraz
na słabości kadrowe w tym zakresie (zwłaszcza na poziomie władz lokalnych). Dochodzą
również sygnały o określaniu specyfikacji pod określonego przedsiębiorcę, a gdy istnieje
ryzyko, że mógłby wygrać ktoś inny, ogłasza się nowy przetarg. Wyzwania te sprawiają, że
wietnamski system zamówień publicznych nadal postrzegany jest przez niektóre podmioty za
wadliwy i pozostawiający wiele do życzenia. Niektórzy eksperci przewidują, że kolejne
zmiany powinny dotyczyć efektywności i przejrzystości procedur przetargowych.
Przetargi w Wietnamie podzielone są na krajowe oraz międzynarodowe. Te ostatnie
ogłaszane są wtedy gdy:
- nie ma przedsiębiorcy krajowego, który spełniałby określone wymagania albo gdy w
procedurze przetargu nie wyłoniono zwycięzcy;
- projekt finansowany jest przez zagranicznego inwestora i umowa między
przedsiębiorcami tak stanowi;
- gdy przetarg dotyczy towarów nie produkowanych w Wietnamie.
Zagraniczni przedsiębiorcy mogą startować do przetargów krajowych jako podwykonawcy
przedsiębiorców wietnamskich. Ponadto, w przetargach zagranicznych uprzywilejowaną
pozycję mają przedsiębiorcy zarejestrowani zgodnie z przepisami prawa wietnamskiego bądź
ci, którzy współpracują z firmami wietnamskimi oraz ci, których 30% produkcji będzie miało
miejsce w Wietnamie. Oferent musi wykazać, iż ma odpowiedni potencjał finansowy i że nie
grozi mu upadłość bądź podział.
Przetargi są w większości otwarte, jednakże w szczególnych przypadkach można
przeprowadzić przetarg ograniczony. Ma to miejsce, gdy (i) ze względu na naukowe
przesłanki tylko część przedsiębiorców będzie mogło spełnić wymogi specyfikacji, (ii)
zagraniczny inwestor wymaga, aby przetarg był ograniczony oraz (iii) przetarg dotyczy
specjalistycznych materii.
Prawo zamówień publicznych określa proces ogłaszania przetargu jako:
19
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
1) ustalenie planu oraz przewidywanego budżetu,
2) przygotowanie specyfikacji oraz niezbędnej dokumentacji przetargowej,
3) ogłoszenie przetargu oraz dystrybucja dokumentów,
4) otrzymywanie ofert i udostępnianie ich publicznie,
5) ocena otrzymanych ofert i procedura odpowiedzi na pytania,
6) wybór najlepszej oferty oraz podpisanie umowy z wykonawcą.
5.5 Ochrona własności przemysłowej i intelektualnej.
Od strony ustawodawczej i regulacyjnej Wietnam posiada – według niektórych
obserwatorów – rozbudowany i stosunkowo spójny system ochrony praw własności
intelektualnej. Kwestie ochrony tych praw regulują m.in.: ustawa o własności intelektualnej z
2005 r. znowelizowana w 2009 roku; kodeks cywilny z 2005 r. (np. rozdziały 34-36 dotyczące
m.in. praw autorskich, własności przemysłowej i transferu technologii); oraz dekret
89/200/ND-CP dotyczący znaków fabrycznych i systemu znakowania. W ostatnich latach
wprowadzono wiele zmian w ustawodawstwie dot. praw własności przemysłowej i
intelektualnej. Dekret 119/ 2010/ ND- CP z 2010 r. wprowadził zmiany w przesłankach
naruszeń praw, wartości naruszonych dóbr czy w procedurze zgłaszania wniosków o
osiągnięcie porozumienia między stronami sporu. Dekret 122/ 2010/ ND- CP z 2011 dotyczy
zmian w przepisach o tajemnicy przedsiębiorstwa czy oznaczeniach geograficznych. W
przygotowaniu są również przepisy o patentach. Nowelizacja ustawy o własności
intelektualnej z 2009 roku wprowadziła również piractwo jako czyn karalny.
Wietnam wprowadził w życie porozumienie TRIPs wynikające z członkostwa w Światowej
Organizacji Handlu. Wietnam jest sygnatariuszem m.in. Konwencji Paryskiej z 1949 r.,
Porozumienia Madryckiego, Konwencji Sztokholmskiej z 1967 r., Konwencji Berneńskiej z
2004 r. (Berne Convention for the Protection of Literary and Artistic Works), Konwencji
Rzymskiej oraz Konwencji Genewskiej z 2005 r. (Geneva Convention for the Protection of
Producers of Phonograms against Unauthorised Duplication of their Phonograms) oraz
Traktatu o Współpracy Patentowej (Patent Cooperation Treaty). Jest również członkiem
Światowej Organizacji Własności Intelektualnej. Jednakże według opinii niektórych
ekspertów wciąż istnieje wiele niedociągnięć, jeżeli chodzi o skuteczne wprowadzanie w
życie powyższych regulacji i zobowiązań (patrz np. opracowanie „White Book 2013”
Europejskiej Izby Handlowej w Wietnamie czy opracowanie „Global Competitiveness Index”
Światowego Forum Gospodarczego). Na wietnamskim rynku wciąż można znaleźć
podrobione towary, które obejmują m.in. odzież, jedzenie i napoje, kosmetyki, lekarstwa,
oprogramowanie komputerowe, części samochodowe czy urządzenia elektroniczne. Zbywcy
takich towarów liczą na szybki zysk i wprowadzają nabywców w błąd, co do pochodzenia
produktów. Naruszenia praw własności przemysłowej narażają Wietnam na długotrwałe
negatywne skutki. Przedsiębiorcy zagraniczni nie chcą przekazywać swojego ‘know how’ oraz
inwestować na tym rynku w nowoczesne technologie, ponieważ są pełni obaw, że takie
działanie może prowadzić do naruszenia ich praw. Daje się odnotować brak świadomości w
wietnamskim społeczeństwie, jeśli chodzi o charakter przestępczy podrabiania produktów
oraz zagrożeń płynących z tego procederu. Widoczne i krytykowane jest również
naśladowanie znaków towarowych, nazw, itd. innych firm, co może skutkować
wprowadzaniem w błąd klientów.
20
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
6. Przydatne kontakty i linki.
6.1 Administracja publiczna.
21
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
MINISTERSTWO ROLNICTWA
i ROZWOJU WSI
Tel.: + 84-4-3846 8161; 84-4-3846 8160
Fax: + 84-4-3845 4319
Email: [email protected]
Www: www.agroviet.gov.vn
MINISTERSTWO BUDOWNICTWA
Tel.: + 84-4-3821 5137
Fax: + 84-4-3974 1709
Www: www.moc.gov.vn
MINISTERSTWO FINANSÓW
Tel.: + 84-4-3220 2828
Fax: + 84-4-3220 8129
Www: www.mof.gov.vn
MINISTERSTWO ZDROWIA
Tel.: + 84-4-3846 4416; 84-4-3273 2273
Fax: + 84-4-3846 4051
Email: [email protected]
Www: www.moh.gov.vn
MINISTERSTWO PRZEMYSŁU i HANDLU
Tel.: + 84-4-3220 2222
Fax: + 84-4-3220 2525
Www: www.moit.gov.vn
MINISTERSTWO INFORMATYKI
i KOMUNIKACJI
Tel.: + 84-4-3943 5602
Fax: + 84-4-3826 3477
Email: [email protected]
Www: www.mic.gov.vn
MINISTERSTWO ZASOBÓW NATURALNYCH i ŚRODOWISKA
Tel.: + 84-4-3834 3005; 84-4-3834 3005
Fax: + 84-4-3835 9221
Email: [email protected]
Www: www.monre.gov.vn
MINISTERSTWO PLANOWANIA
i INWESTYCJI
Tel.: + 84-4-3804 4404; 84-4-3845 5298
Fax: + 84-4-3823 4453
Www: www.mpi.gov.vn
MINISTERSTWO NAUKI
i TECHNOLOGII
Tel.: + 84-4-3943 9731; 84-4-3943 9732
Fax: + 84-4-3943 9733
Email: [email protected]
Www: www.most.gov.vn
22
MINISTERSTWO SPRAW ZAGRANICZNYCH
Informator ekonomiczny o krajach świata
Wietnam
MINISTERSTWO TRANSPORTU
Tel.: + 84-4-3942 4015
Fax: + 84-4-3942 3291; 84-4-3942 2386
Www: www.mt.gov.vn
NARODOWY BANK WIETNAMU
Tel.: + 84-4-3825 4845 ; 84-4-3826 8779
Fax: + 84-4-3826 8765 ; 84-4-3826 8385
Www: www.sbv.gov.vn
6.2 Samorządy gospodarcze.
WIETNAMSKA IZBA PRZEMYSŁOWO-HANDLOWA (VCCI)
Tel.: + 84-4-3574 2022
Fax: + 84-4-3574 2017
Email: [email protected]
Www: www.vcci.com.vn
6.3 Oficjalna prasa ekonomiczna.
Vietnam Economic News:
Vietnam Economic Times:
Vietnam Investment Review:
www.ven.org.vn
www.vneconomy.vn
www.vir.com.vn
Inna oficjalna prasa (z wątkami ekonomicznymi):
People’s Daily:
http://www.nhandan.com.vn/cmlink/nhandan-online
Saigon Times:
http://english.thesaigontimes.vn/Home/
Viet Nam News:
http://vietnamnews.vn/
Vietnam News Agency:
http://news.vnanet.vn/webdichvu/en-US/29/Default.aspx
Voice of Vietnam:
http://english.vov.vn/
6.4 Oficjalne strony o charakterze ekonomicznym.
HCMC Dept. of Planning & Investment:
Vietnam Industry and Trade Center:
Investment& Trade Promotion Center:
Vietnam Business Forum:
Vietnam Economic Portal:
Vietnam Trade Promotion Agency:
www.dpi.hochiminhcity.gov.vn
http://asemconnectvietnam.gov.vn/
http://www.itpc.gov.vn/
http://www.vbf.org.vn/
http://www.vnep.org.vn/en-US/Default.html
http://www.vietrade.gov.vn/en/
23
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Create flashcards