Before profit obligation - E-SGH

advertisement
Etyka gospodarcza i zawodowa
5 - interesariusze
Dr Grzegorz Myśliwiec
By Grzegorz Myśliwiec
5. Interesariusze (stakeholders)
Wszystkie jednostki i grupy, które mogą
wpływać na działania lub znajdują sie
pod wpływem działań zmierzających do
realizacji celów przedsiębiorstwa
(Freeman)
A. Sokołowska : Społeczna
odpowiedzialność małego
przedsiębiorstwa - przejawy i
dylematy
http://www.e-mentor.edu.pl/artykul
• Pierwszoplanowi –
związani kontraktami i
porozumieniami
(pracownicy, dostawcy,
nabywcy)
• Drugoplanowi – nie
związani kontraktami
(środowisko lokalne,
media)
(Za: Renata Płoska)
Model społecznej odpowiedzialności A.B.Carolla
Archie B. Carroll
•
Archie B. Carroll has served on the
faculty of the Terry College of
Business, University of Georgia since
1972. Positions he has held include
President of the Society for Business
Ethics, Chair of the Social Issues in
Management Division of the
Academy of Management, and Fellow
of both the Academy of Management
and Southern Management
Association.
For profit organisation
• Before profit obligation
• Zysk osiągnięty bez
przestrzegania istniejących
norm nie może być
usprawiedliwiony moralnie,
dlatego wartości organizacji
muszą być traktowane na
równi z wartościami innych
interesariuszy.
• After profit obligation
• Podmioty przede
wszystkim muszą
generować zyski, a
dopiero później można
rozważać aktywność
firmy w obszarze
działań prospołecznych
itp.
Grzegorz Kołodko
• W gospodarce rynkowej przedsiębiorstwa nie są od „społecznej
odpowiedzialności”, tylko od robienia zysków. One same nie
zatroszczą się o ani środowisko naturalne, ani o walkę z biedą, ani
o kapitał społeczny, ani o edukację społeczeństwa.
• Zatroszczą się – i od tego są – o maksymalną stopę zwrotu z
zaangażowanego kapitału i zwiększanie dywidendy dla
właścicieli. To jest ich społeczna misja.
• Rolą państwa zaś jest stworzenie ram – w tym także ograniczeń
dla szkodliwych ekscesów prywatnej przedsiębiorczości – by
minimalizować negatywne ich skutki dla innych uczestników gry.
By Grzegorz Myśliwiec
Grzegorz Kołodko c.d.
• Problemy są i będą wszędzie. Ale to nie kwestia przypadku, że państwa
skandynawskie lądują na szczytach wszystkich rankingów: zadowolenia z
życia, bogactwa, konkurencyjności, czystości środowiska, dostępu do
internetu, niskiego stopnia skorumpowania, małej przestępczości, etc.
• To zasługa społecznej gospodarki rynkowej, która polega m.in. na tym, że
znaczna część dochodu narodowego jest redystrybuowana poprzez system
finansów publicznych po to, by rozwiązywać potrzeby zbiorowe,
wykorzystując dynamikę prywatnego rynku jako czołową siłę ekspansji
gospodarczej, ale bynajmniej nie podporządkowując prywatnym interesom
całego społeczeństwa.
By Grzegorz Myśliwiec
Apel z Porto Alegre 2001
• Siły społeczne z całego świata zgromadziły się tu, na Światowym Forum
Społecznym w Porto Alegre. Stowarzyszenia i niezależne organizacje
pozarządowe, ruchy i organizacje, intelektualiści i artyści - stanowimy
wspólnie wielki sojusz na rzecz stworzenia nowego społeczeństwa,
wolnego od dominującej dziś logiki, wedle której wolny rynek i pieniądze
są jedyną miarą wartości.
• Davos reprezentuje koncentrację majątku, globalizację nędzy i niszczenie
naszej planety.
• Porto Alegre reprezentuje nadzieję, że możliwy jest nowy świat, w którym
problemy natury i istot ludzkich znajdą się w centrum uwagi.
Apel z P.A. w Brazylii
• Darowanie długów najbiedniejszym narodom
• Zwolnienie od cła produktów z najbiedniejszych krajów
• “Uelastycznienie” praw WTO dotyczących własności
intelektualnej
• Dostęp do podstawowych leków przeciwko malarii i AIDS po
najniższej cenie
• Znaczne ograniczenie emisji CO2 przez kraje przemysłowe
• Wdrożenie podstawowych praw pracowniczych MOP
• Stworzenie podatków od transakcji finansowych i likwidacja
rajów podatkowych
Davos
•
Jak co roku w Davos odbyło się kolejne
Światowe Forum Gospodarcze (WEF), w
którym uczestniczyło 24 przywódców
państw i rządów, przybyli też liczni
ministrowie oraz ponad 800 prezesów i
dyrektorów generalnych firm z całego
świata. Byli też przedstawiciele instytucji
międzynarodowych, organizacji
pozarządowych i wielu zaproszonych
gości. Wśród zaproszonych znalazło się
także wielu byłych, prominentnych
polityków i szefów wielkich firm.
•
W przeciwieństwie do poprzednich
konferencji tym razem organizatorzy z
Klausem SCHWABEM na czele (to
założyciel i szef WEF) zrezygnowali z
wysłania zaproszeń dla gwiazd showbiznesu. Jedynym przedstawicielem
tego środowiska, który otrzymał takie
zaproszenie był BONO (U2), znany z
propagowania idei walki ze światową
biedą.
Klausa W. Schwab
• WEF zostało założone w
1971 r. przez Klausa W.
Schwaba, niemieckiego
profesora biznesu.
CSR
• Społeczna odpowiedzialność biznesu
(przedsiębiorstw) (z ang. CSR – Corporate Social
Responsibility) Koncepcja, według której
przedsiębiorstwa na etapie
• budowania strategii
• dobrowolnie
• uwzględniają interesy społeczne i ochronę
środowiska, a także relacje z różnymi grupami
interesariuszy.
Dlaczego CSR?
• Zrównoważony rozwój
(Sustainable Development) to proces mający na celu
zaspokojenie ambicji
rozwoju obecnego
pokolenia w sposób
nieuniemożliwiający takich
samych dążeń przyszłym
pokoleniom.
• Źródło:
www.poznajmyonz.pl
• Prosument
•
Termin ten został wprowadzony 1980
przez Alvina Tofflera,
•
Warto być odpowiedzialnym wobec
społeczeństwa , gdyż na rynku jest
coraz więcej prosumentów (czyli
konsumentów świadomych,
podejmujących decyzje zakupowe ze
świadomością ich konsekwencji).
Profesjonalny konsument
•
MORALNY KLIMAT SPOŁECZNOŚCI
LOKALNEJ, NARODOWEJ, REGIONALNEJ, GLOBALNEJ
MORALNY KLIMAT W GOSPODARCE
MORALNY KLIMAT W BRANZY
MORALNY KLIMAT W FIRMIE
ETYKA
ZACHOWANIE
INSTYTUCJE
OSOBISTA
ZWIEZRCHNIKA
ETYCZNE
KULTURA
ORGANIZACYJNA
ZACHOWANIE
KOLEDZY
RÓWNORZED
KULTURA ORGANIZACYJNA
NORMY I WARTOŚCI
RYTUAŁY, CEREMONIE, OPOWIEŚCI,
JĘZYK, SLOGANY
SYMBOLE, AKCYDENSY
ETYKA OSOBISTA
ZAŁOZYCIEL, HISTORIA FIRMY
POZIOM ROZWOJU MORALNEGO
JEDNOSTKI
PRZEKONANIA I WARTOŚCI
UZNAWANE SYSTEMY ETYCZNE
WYBÓR
CNOTY OSOBISTE
INSTYTUCJONALIZACJA ETYKI
POLITYKA I PROGRAMY SPOŁECZNE
KODEKSY ETYCZNE
SZKOLENE ETYCZNE
STRUKTURY I PROCEDURY
ZASADY, TESTY ETYCZNE
Etyczny „Framework Collinsa”pytania
1.
2.
3.
4.
5.
Jacy są wszyscy interesariusze działania?
Czy działanie jest korzystne dla mnie?
Czy działanie jest popierane przez moją grupę społeczną?
Czy działanie jest akceptowane przez prawo narodowe?
Czy działanie czyni największe dobro dla jak największej
liczby interesariuszy?
6. Czy motywem działania jest prawość, szacunek i uczciwość
wobec wszystkich interesariuszy?
Etyczny „Framework Collinsa”odpowiedzi
•
•
•
1.
Odpowiedzi „TAK” pyt. 2-6 działaj!
Odpowiedzi „NIE” pyt. 2-6 nie działaj!
Odpowiedzi MIX – modyfikuj działanie
Jeśli odp. 5 i 6 są „tak”, to znaczy, że planujesz akcję o
najwyższym statusie etycznym (rozważ pyt.2 i 4)
2. Jeśli odp. 5 i 6 są „NIE”, to jest to najgorsza decyzja (akcja)
3. Jeśli odp. 5 i 6 są MIX, to modyfikuj akcje, by były obie „TAK”,
a dalej pyt. 2 i 4)
Przeniesienie Pandy – czerwiec
2010
•
Fiat zdecydował się na to, chociaż na
przeniesienie produkcji Pandy do Włoch
wyda aż 700 mln euro. Do zatwierdzenia
inwestycji brakowało tylko zgody
związkowców na warunki pracy zbliżone
do warunków w Polsce. Chodzi o pracę na
trzy zmiany przez sześć dni w tygodniu
(teraz pod Neapolem pracują na dwie
zmiany pięć dni w tygodniu), zwiększenie
liczby godzin nadliczbowych, skrócenie
przerw oraz ograniczenie prawa do
absencji i strajku. Wprowadzenie
"wschodnioeuropejskich" warunków
pracy koncern z Turynu omawia z włoskimi
związkowcami od tygodni, coraz bardziej
się niecierpliwiąc.
Tychy
• Fabryka w Tychach to największy i najbardziej wydajny zakład
włoskiego koncernu w Europie. W zeszłym roku
wyprodukowała 605 tys. samochodów - niemal tyle samo, co
pięć fabryk Fiata we Włoszech. Prawie połowę aut
zjeżdżających z taśm zakładu w Tychach stanowi Panda.
• Plany oficjalnie ogłoszone przez Fiata przewidują, że zakład w
Tychach jako jedyna fabryka włoskiego koncernu w Europie w
ciągu czterech lat zmniejszy produkcję aż o jedną czwartą. Czy
nie spowoduje to zwolnień w tyskich zakładach, które
zatrudniają 6,5 tys. osób? Fiat dotąd tego nie ujawnił.
Rafał Orłowski
• Już wiadomo, że plany Fiata uderzą w kooperantów włoskiego
koncernu w Polsce. Po prostu łatwiej i taniej będzie
produkować części do nowej Pandy we Włoszech, niż wozić je
z Polski. - Żadna z firm produkujących duże podzespoły do
obecnej wersji Pandy nie dostała umów na taką produkcję do
nowej Pandy - powiedział "Gazecie" Rafał Orłowski z firmy
doradczej AutomotiveSuppliers.pl. U kooperantów
produkujący części do produkcji auta Fiata w Polsce pracuje co
najmniej 20 tys. osób. Orłowski nie prognozował, ilu z nich
może stracić pracę po przeniesieniu produkcji Pandy do
Włoch.
A co na to NATO?
• Ministerstwo Gospodarki nie odpowiedziało nam, czy
oszacowało, jak przeniesienie produkcji Pandy do Włoch
odbije się na polskim rynku pracy i naszym bilansie handlu
zagranicznego. Resort poinformował nas tylko, że nie był
oficjalnie informowany o planach Fiata wobec fabryki w
Tychach. A od dyrektora Fiata w Polsce resort gospodarki
dowiedział się, że przeniesienie produkcji Pandy do Włoch
"nie powinno wpłynąć na redukcję zatrudnienia w Tychach".
Rzecznik rządu Paweł Graś, którego pytaliśmy, co zrobił
premier, by powstrzymać Fiata od przeniesienia produkcji
Pandy do Włoch, wysłał nam kopię odpowiedzi z resortu
gospodarki.
Framework
Jacy są wszyscy interesariusze działania?
Czy działanie jest korzystne dla mnie?
Czy działanie jest popierane przez moją grupę społeczną?
Czy działanie jest akceptowane przez prawo narodowe?
Czy działanie czyni największe dobro dla jak największej
liczby interesariuszy?
Czy motywem działania jest prawość, szacunek i uczciwość
wobec wszystkich interesariuszy?
5A. Relacja firma - klient
Odpowiedzialność = uwzględnianie
interesów innych podmiotów
(interesariuszy) w arbitralnie
ustalonym zakresie
•
• Arbitralnie (bez konsultacji,
• po konsultacji,
• w debacie)
•
•
•
•
Zapobieganie możliwej szkodzie
Ustalanie możliwej szkody
Określanie warunków
zabezpieczających
Unikanie szkodzenia
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Przypadek Forda Pinto
Lata 70-te w USA
Założona cena 2000 $ w kampanii
marketingowej
Dodatkowa blacha – 11 $, 200 osób
Kalkulacja ceny życia ludzkiego.
Zachowanie po szkodzie
Usunięcie
Powetowanie
Gotowość do współpracy przy
ustalaniu przyczyn i winy
By Grzegorz Myśliwiec
ODPOWIEDZIALNOŚĆ C.D.
• Rękojmia = O S T N U...
Niezgodność z umową
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Koncepcje:
Umowna – WADY I ZALET Y
Pełna (USA) (gorąca kawa z MC Donaldsa,
kuchenka mikrofalowa)
Należytej staranności (Europa)
Typowe sytuacje użytkowe
Wysoki standard bezpieczeństwa użytkowania
Sekwencja nieprawdopodobnych zdarzeń
Zdarzenie z kosiarka ogrodową – kamień,
grabie, wywrotka, skaleczenie
•
•
POZIOMY ODPOWIEDZIALNOŚCI
•
Poczucie autonomii jako warunek ....
•
•
•
•
•
•
Poziom zadań
Poziom obowiązków
Poziom powinności
Odpowiedzialność dostawcy – dwa reżimy
•
•
z tytułu niezgodności towaru z umową : odpowiada sprzedawca
odpowiedzialność ta powstaje z mocy prawa , istnieje 2 lata od wydania towaru,
kupujący może żądać naprawy lub wymiany towaru na nowy, a w dalszej
kolejności może żądać obniżenia ceny lub odstąpienia od umowy, w ciągu 2
miesięcy od stwierdzenia niezgodności konsument powinien zawiadomić o tym
sprzedawcę,
z tytułu gwarancji : odpowiada ten, kto udzielił gwarancji ,czyli gwarant(w
praktyce jest to najczęściej producent ), roszczenia kieruje się do gwaranta ,
udzielenie gwarancji nie jest obowiązkowe(są towary, na które nie udzielono
żadnej gwarancji) gwarant kształtuje treść gwarancji w dokumencie gwarancyjnym
swobodnie, długość okresu gwarancji na dany towar określa ten –kto udziela
gwarancji (gwarant), w ramach gwarancji najczęściej spotykaną formą
zaspokojenia roszczeń jest naprawa lub wymiana, o sposobie zaspokojenia w
konkretnej sytuacji decyduje sam gwarant.
Bezpieczeństwo pracy???
By Grzegorz Myśliwiec
Safety first!
•
Amerykańska firma Maclaren zapowiedziała
wycofanie ze sprzedaży produkowanych przez
siebie wózków dla dzieci. Firma podjęła taką
decyzję po tym, jak dowiedziała się o kilku
przypadkach zmiażdżenia dziecięcych palców,
które utkwiły w zawiasach wózka - informuje
BBC.
•
Do okaleczenia może dojść podczas rozkładania
wózka, gdy dziecko włoży palce w zawiasy. Firma
przyznaje, że dotyczy to wszystkich wózków –
zarówno pojedynczych, jak i podwójnych
Do tej pory odnotowano 15 przypadków
okaleczenia dziecięcych palców. 12 z nich
zakończyło się amputacją.
Wózki Maclaren dostępne są także w Polsce. Na
stronie internetowej nie ma jednak informacji o
niebezpiecznych elementach.
•
Firma wymienia niebezpieczne
modele: Volo, Triumph, Quest Sport,
Quest Mod, Techno XT, Techno XLR,
Twin Triumph, Twin Techno oraz
Easy Traveller.
•
W Polsce…
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Wózek Quest Sport Mac Laren posiada:
ergonomiczne rączki
miękkie uchwyty dostosowujące się do dłoni
obszerny kosz na zakupy
zespolony hamulec na tylne koła
samonastawne koła przednie z możliwością ich
blokowania
5-cio punktowe pasy bezpieczeństwa
okienko w budce
dodatkowe zabezpieczenie przed przypadkowym
złożeniem wózka
blokadę spinająca wózek po złożeniu
folię przeciwdeszczową w komplecie
cztery pozycje pochylenia oparcia
możliwość rozłożenia oparcia do pozycji leżącej
waga 5,5 kg
Technika a etyka
• Mario Augusto Bunge (born September 21, 1919, Buenos Aires) is an
Argentine philosopher and physicist mainly active in Canada.
• IMPERATYW TECHNOLOGICZNY
• PODEJMUJ TYLKO TAKIE PROJEKTY I POMAGAJ WDRAŻAĆ TYLKO TAKIE ROZWIĄZANIA,
KTÓRE NIE NARAŻĄ NA SZWANK DOBRA WSPÓLNEGO I WZBUDZAJ CZUJNOŚĆ SPOŁECZNĄ
PRZECIW WSZELKIM TAKIM PRZEDSIĘWZIĘCIOM, KTÓRE NIE SPEŁNIAJĄ TEGO WARUNKU.
• [Mario Bunge, Philosophy of Technology, w: Treatise..., Vol. 7:2, s. 310]
• Wartościowanie techniki (technology assessment) będące formalną
procedurą społecznej akceptacji (lub jej braku) dla dzieł technicznych, np.
klonowanie, miny przeciwpiechotne
(prof. Wojciech Gasparski)
•
Technika - o czym należy pamiętać - jest społecznym eksperymentowaniem, nie
można bowiem na skalę masową przeprowadzić laboratoryjnego doświadczenia ze
stosowaniem rozwiązań technicznych.
•
•
W związku z tym obowiązkiem inżyniera jest:
zapewnienie bezpieczeństwa oferowanych dzieł techniki,
•
przewidywanie - co wymaga wyobraźni - możliwych skutków ubocznych proponowanych
rozwiązań,
przejawianie dostatecznej troski o śledzenie skutków ubocznych rozwiązań oraz konsekwencji
stosowania tych rozwiązań na wielką skalę,
bezpośrednie, osobiste, autentyczne angażowanie się we wszystkie stadia realizacji
przedsięwzięć technicznych,
rzetelne informowanie o zagrożeniach,
stałe uwzględnianie eksperymentalnego charakteru każdego przedsięwzięcia,
branie pod uwagę przyzwolenia społecznego na tworzenie, wytwarzanie i rozpowszechnianie
rozwiązań technicznych,
gotowość do ponoszenia odpowiedzialności za wyniki podejmowanych przedsięwzięć.
•
•
•
•
•
•
5.C. Relacje między interesariuszami
•
Dobre praktyki rad nadzorczych i zarządów
•
•
•
•
Powinni reprezentować wysoki poziom moralny oraz być w stanie poświęcić niezbędną ilość czasu, (19)
niezależnych członków, (20) połowa składu, świadczenia wobec zarządu, większość członków niezależnych
Gdy większościowy akcjonariusz co najmniej 2 niezależnych.
Wszyscy członkowie rady powinni poinformować pozostałych członków o konflikcie interesów (23) i
(zarządy 37)
Rola członka rady i jego powiązania z akcjonariuszami powinna być dostępna publicznie (24)
Członek rady nadzorczej powinien umożliwić zarządowi przekazanie w sposób publiczny i we właściwym
trybie informacji o zbyciu lub nabyciu akcji (26)
Członek rady nadzorczej nie powinien rezygnować z pełnienia tej funkcji w trakcie kadencji, jeżeli... (31)
transakcji z akcjonariuszami oraz innymi osobami, których interesy wpływają na interes spółki na
warunkach rynkowych (34)
Gdy członek zarządu uzyska informację o możliwości przeprowadzenia korzystnej transakcji w pierwszej
kolejności (35)
Wynagrodzenie członków zarządu powinno być ustalane na podstawie przejrzystych (38), proporcjonalnie
do...
•
•
•
•
•
•
C G 2008
•
•
•
•
•
•
•
•
Polityka informacyjna, uruchomienia strony internetowej,
funkcjonowaniem spółek notowanych na więcej niż jednym rynku giełdowym.
Poza tym po raz pierwszy kodeks domagał się ujawniania informacji o programach
motywacyjnych.
wymaga tylko dwóch takich członków. Warto przy tym zauważyć, że ta zasada i tak nie była i
nie jest stosowana w większości spółek
ochrony interesów akcjonariuszy ( chodziło głównie o decyzje dotyczące emisji akcji z
zachowaniem prawa poboru czy dywidendy) ,terminem ustalenia prawa do dywidendy a
dniem jej wypłaty był możliwie najkrótszy, a najlepiej, żeby nie przekraczał 15 dni.
zasady „comply or explain” - O odstępstwach od kodeksu muszą zaś informować osobnym
komunikatem. Ponadto każda firma powinna dołączyć do raportu rocznego informacje o tym
nie ma zgody co do interpretacji słowa „powiązania” i „podmiot powiązany”
komitetu audytu. Zgodnie z kodeksem powinna w nim zasiadać przynajmniej jedna osoba,
która ma „kompetencje w dziedzinie rachunkowości i finansów”.
Zmiana właściciela
•
•
Akceptowana - Fuzja
Wielkość firm zbliżona:
Polifarb Cieszyn i Wrocław
Parytet zamiany akcji
Exxon i Mobil = 80 mld $
•
•
•
•
Wykupy menedżerskie:
MBO – BUYOUTS
MBI – BUYIN
BIMBO
•
•
Akceptowane Przejęcie
Wielkość firm nierówna:
CBR – Cementownia Górażdże
Odwrotne:
Kredyt Bank – PBI
Handlowy - PeKaO
•
•
Trudna sytuacja firmy
Stocznia Gdynia i Janusz Szlanta
•
•
•
Szlanta Janusz
•
•
•
•
•
•
•
Polityk, biznesmen
Data urodzenia: 1953
84 miejsce w roku 2002
na „Liście Najbogatszych” Wprost
W 1987 r. założył pierwszą firmę organizującą
roznoszenie mleka. W 1990 r. podczas kampanii
prezydenckiej działał w sztabie wyborczym
Tadeusza Mazowieckiego. Następnie był szefem
radomskiej Unii Demokratycznej, prezesem
Agencji Rozwoju Regionalnego,
wojewodą radomskim,
dyrektorem Polskiego
Banku Rozwoju.
•
•
•
•
W 1996 r. został szefem rady nadzorczej
Stoczni Gdynia. Rok później objął funkcję
jej prezesa. W 1998 r. doprowadził do
przejęcia upadłej Stoczni Gdańskiej.
Janusz Szlanta, 45 lat, z wykształcenia
fizyk techniczny ciała stałego, po 1989 r.
założył firmę w Radomiu, która
produkowała klamerki do butów
narciarskich.
Andrzej Buczkowski, 44 lata, w 1991 r.
wrócił do Gdyni z wysp Fidżi na Pacyfiku.
Pracował tam w małej stoczni jako ekspert
ONZ.
Hubert Kierkowski, także
czterdziestolatek, bankowiec. Ale w lutym
został dyrektorem departamentu w
Ministerstwie Skarbu i odsprzedał swoją
cześć akcji w Stoczni Gdynia. Nie wiemy,
komu.
Przejęcia wrogie
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Oferta dwuwarstwowa 51%
wezwanie na..., czas)
Wilcze stado, obowiązek informacji 5%,10%,15%
Parkowanie Bank wykonuje prawo własności
Obrona przed przejęciem
Złoty spadochron
Poison pill
Zielony okup
Biały rycerz
Aniołowie biznesu??
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards