EWALUACJA leczenie ARV 1999-2003

advertisement
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
OCENA REALIZACJI PROGRAMU
POLITYKI ZDROWOTNEJ
pt.: „Leczenie antyretrowirusowe osób
żyjących z wirusem HIV w Polsce”
w latach 1999-2003
Krajowe Centrum ds. AIDS
1
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
I. Wstęp
Zakażenie wirusem HIV w świetle dzisiejszego stanu wiedzy medycznej jest chorobą
poddającą się leczeniu, choć nadal jest chorobą nieuleczalną. Tego rodzaju opinia oparta jest
na stanowisku specjalistów wynikającym z osiągnięć terapii zakażenia HIV w ostatnich
latach. Stało się tak dzięki wprowadzeniu skojarzonego leczenia antyretrowirusowego, tzw.
wysoce aktywnej terapii antyretrowirusowej (Highly Active Antiretroviral Therapy HAART), co miało miejsce w roku 1996. Wprowadzenie leczenia spowodowało spadek
liczby zachorowań na AIDS oraz spadek śmiertelności z powodu AIDS w krajach
rozwiniętych. Ma ono również znaczenie prewencyjne, gdyż u osób objętych terapią
antyretrowirusową ( ARV ) dochodzi do zmniejszenia ilości krążącego we krwi wirusa, co
powoduje zmniejszenie zakaźności tych osób. Ponadto, jak wykazują prowadzone badania,
leczenie antyretrowirusowe jest ekonomicznie efektywne, gdyż zmniejsza całkowite koszty
wydatkowane na leczenie osób żyjących z HIV.
Pomimo, iż w regionie Europy Środkowej i Wschodniej główną drogą zakażeń pozostaje
dożylne stosowanie środków odurzających, w Polsce coraz więcej osób zakaża się poprzez
kontakty heteroseksualne, a zjawisko to narasta niepokojąco szybko.
Należy także podkreślić, iż pomimo stosunkowo stabilnej sytuacji epidemiologicznej w
regionie Europy Środkowej, Polska pozostaje drugim ( po Rumunii 309 /milion ) krajem co
do wskaźników prewalencji HIV/AIDS (212 /milion mieszkańców ).
Jak wynika z danych skumulowanych, w Polsce od początku epidemii, tj. od 1985 r. do
dnia 31 grudnia 2003 r. wykryto 8491 przypadków zakażenia wirusem HIV. Każdego
roku wykrywa się średnio 550-600 zakażeń. Ogółem od 1986 odnotowano
1366
zachorowań na AIDS - zmarło 665 pacjentów. Szacuje się jednak, że w Polsce ogólna
liczba żyjących osób zakażonych HIV lub chorych na AIDS wynosi 15-20 tysięcy, z
czego około 20% to kobiety.
2
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Dane epidemiologiczne do dnia 31 grudnia 2002.
Wykres nr 1
Liczba wykrytych zakażeń HIV w Polsce
1000
800
600
400
200
0
1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002
m
11
9
32
59
517
809
559
481
384
423
539
551
579
638
527
629
560
573
Wykres nr 2
Liczba zachorowań na AIDS w Polsce
150
120
90
60
30
0
1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002
n
0
1
2
2
24
21
46
35
69
99
114
109
117
119
119
71
168
124
Wykres nr 3
Liczba zgonów z powodu AIDS w Polsce
100
80
60
40
20
0
1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002
l
0
1
2
2
14
12
13
28
34
3
54
78
74
61
51
60
29
42
53
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Leczenie ARV
Począwszy od pierwszej połowy lat 90-tych ( pierwsi chorzy: rok 1991), zaczęto wdrażać w
Polsce terapię dwoma lekami z grupy analogów nukleozydowych. Ten schemat terapeutyczny
został zastąpiony metodą HAART z udziałem, oprócz wyżej wymienionych, także
inhibitorów proteazy.
W początkowym okresie głównymi parametrami oceny efektywności leczenia był stan
kliniczny (z wykorzystaniem właściwych i zróżnicowanych technik), oznaczanie liczby
limfocytów CD4+ oraz proporcji subpopulacji limfocytów CD4+/limfocyty CD8+. Według
szacunkowych danych, liczba leczonych monoterapeutycznie wynosiła wtedy około 350 osób.
Wysoce aktywna terapia antyretrowirusowa ( HAART ) jest prowadzona w Polsce od
roku 1997. Leczenie antyretrowirusowe w Polsce prowadzone jest zgodnie z zaleceniami
zawartymi w „Strategii leczenia antyretrowirusowego”, zaakceptowanej przez Ministra
Zdrowia.
W latach 1999- 2000 leczenie to było realizowane w Polsce w ramach tzw. procedur
wysokospecjalistycznych na podstawie umów zawartych pomiędzy Ministerstwem Zdrowia, a
szpitalami ( Krajowe Centrum ds. AIDS nie podpisywało wtedy umów ) na bazie których
działają ośrodki referencyjne prowadzące opiekę stacjonarną i ambulatoryjną skierowną do
osób żyjących z HIV. Leczeniem w latach 1999-2000 objęto łącznie grupę około 1100 osób.
Pomiędzy rokiem 1999 a 2003 przyrost liczby poddanych terapii wynosił 59%. Był więc
bardzo znaczny.
W latach 1998 – 2003 terapii antyretrowirusowej poddawanych było 60-65% osób
zidentyfikowanych jako zakażone HIV/AIDS. U źródeł tych danych leży fakt, iż u części
pacjentów we wczesnych stadiach choroby jeszcze nie wszczynano terapii, a część z nich nie
mogła być zakwalifikowana z przyczyn psychosocjalnych (dotyczy to szczególnie osób, nie
gwarantujących ciągłości leczenia ze względu na swoisty tryb życia- czynni narkomani,
alkocholicy, lekomanii i inni ).
4
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
W ostatnich dwóch latach uległy rozszerzeniu metody diagnostyczne, obejmujące w coraz
szerszym stopniu pomiary wiremii w trakcie i przed leczeniem, jak również oznaczanie
lekooporności. Rozpowszechnienie tego typu diagnostyki jest jednym z ważniejszych zadań,
stojących przed ośrodkami diagnostyczno-terapeutycznymi HIV/AIDS.
Od 1 stycznia 2001 roku dzięki wprowadzonemu Programowi Polityki Zdrowotnej
Ministerstwa Zdrowia - „Leczenie antyretrowirusowe osób żyjących z HIV
w Polsce”
była kontynuowana leczenie terapia ARV u pacjentów wprowadzonych do w latach ubiegłych
w ramach procedur wysokospecjalistycznych. Rok 2003 był trzecim rokiem prowadzonego
programu polityki zdrowotnej, koordynowanym przez Krajowe Centrum ds. AIDS.
Leczenie antyretrowirusowe w Polsce jest prowadzone w 12 szpitalach na bazie których
działają ośrodki referencyjne leczące zakażonych HIV i chorych na AIDS. Leczenie
antyretrowirusowe jest prowadzone również w zakładach penitencjarnych (umowa z
Centralnym Zarządem Służby Więziennej ), dla
pacjentów
wymagających
takiego
leczenia lub jako kontynuacja leczenia dla pacjentów już wcześniej leczonych przed
umieszczeniem
ich
w
zakładzie
penitencjarnym. Jest ono konsultowane
przez
specjalistów z wymienionych poniżej ośrodków referencyjnych specjalizujących się w
leczeniu zakażonych HIV i chorych na AIDS ( Tabela nr 1 ).
Ośrodki referencyjne leczące osoby żyjące z HIV i chore na AIDS.
Lp.
NAZWA PLACÓWKI
ADRES
Szpitale na bazie których działają ośrodki
referencyjne
1.
Wojewódzki Szpital Zakaźny
01 – 201 Warszawa, ul. Wolska 37
Wojewódzki Szpital Zakaźny
01 – 201 Warszawa, ul. Wolska 37
2.
Klinika Hepatologii i Nabytych Niedoborów
Immunologicznych AM
01 – 201 Warszawa, ul. Wolska 37
Klinika Chorób Zakaźnych Wieku
Dziecięcego AM w Warszawie
01 – 201 Warszawa, ul. Wolska 37
Klinika Chorób Zakaźnych AM
15 – 540 Białystok, ul. Żurawia 14
Wojewódzki Szpital Zakaźny
01 – 201 Warszawa, ul. Wolska 37
3.
4.
5.
Klinika Chorób Zakaźnych AM
85 – 030 Bydgoszcz, ul.Św. Floriana 12
6.
Szpital Specjalistyczny - Ośrodek
Diagnostyki i Terapii AIDS
41 – 500 Chorzów, ul. Zjednoczenia 10
Klinika Chorób Zakaźnych AM
80–214 Gdańsk, ul. Smoluchowskiego 18
7.
Wojewódzki Szpital Zakaźny
01 – 201 Warszawa, ul. Wolska 37
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny
im. Druskiego, ul. Żurawia 14
15 – 540 Białystok
Wojewódzki Szpital Obserwacyjno - Zakaźny, im.
T. Browicza
ul. Św. Floriana 12, Bydgoszcz
Szpital Specjalistyczny
ul. Zjednoczenia 10
41 – 500 Chorzów
Wojewódzki Szpital Zakaźny
ul. Smoluchowskiego 18
80 – 214 Gdańsk
5
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych AM
Szpital Uniwersytecki w Krakowie
8.
Collegium Medicum Uniwersytetu
ul. Śniadeckich 5
31 – 531 Kraków, ul. Śniadeckich 5
31 – 501 Kraków
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny
Wojewódzki Szpital Specjalistyczny
9.
Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych AM
im. Wł. Biegańskiego, ul. Kniaziewicza 1/5
91 – 347 Łódź, ul. Kniaziewicza 1/5
91 – 347 Łódź
Szpital Zakaźny
Zakład Opieki Zdrowotnej Stare Miasto,
10.
Klinika Chorób Zakaźnych AM
ul. Szkolna 2,
61 – 003 Poznań, ul. Wincentego 2
60 – 987 Poznań
Klinika Obserwacyjno – Zakaźna Dzieci, ul.
Samodzielny Szpital Kliniczny AM Nr 5, ul.
11.
Szpitalna 27 /33
Szpitalna 27 /33
65 – 572 Poznań
65 – 572 Poznań
Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital
12. Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych AM ul.
Arkońska 4
Zespolony
ul. Arkońska 4, 71 – 455 Szczecin
71 – 455 Szczecin
Katedra i Klinika Chorób Zakaźnych AM
Wojewódzki Specjalistyczny Szpital Chorób
13.
51- 149 Wrocław, ul. Koszarowa 5
Infekcyjnych , ul. Koszarowa 5,
51 – 149 Wrocław
PZOM - Dziecięcy Szpital Kliniczny
Samodzielny Publiczny ZOZ Dziecięcy - Szpital
14.
Oddział Obserwacyjno Zakaźny
Zakaźny
50 – 345 Wrocław, ul. Bujwida 44
ul. Wrońskiego 24 / 25, 50 – 375 Wrocław
Leczenie antyretrowirusowe w Polsce prowadzone jest zgodnie z zaleceniami zawartymi w
„Strategii leczenia antyretrowirusowego”, zaakceptowanej przez Ministra Zdrowia, a
opracowanej w roku 1998 przez zespół pod kierunkiem prof.
Andrzeja
Gładysza -
Krajowego konsultanta w dziedzinie chorób zakaźnych. Zalecenia te są poddawane okresowej
weryfikacji celem ich aktualizacji i dostosowania do standardów terapeutycznych
obowiązujących na świecie. W latach 1999 – 2003 zanotowano spadek zapadalności na
AIDS, który można, przynajmniej częściowo, odnieść do prowadzonego leczenia.
Terapia substytucyjna metadonem
W Polsce podobnie jak w krajach rozwiniętych jest prowadzone leczenie substytucyjne osób
uzależnionych od opiatów lekiem metadon. Program metadonowy jest prowadzony zgodnie
z Ustawą o Przeciwdziałaniu narkomanii w państwowych zakładach opieki zdrowotnej na
podstawie zgody na prowadzenie programu wydanej przez wojewodę, który wydają ją w
porozumieniu z Ministrem Zdrowia.
Narkomani zakażeni HIV leczeni substytucyjnie w ramach programu metadonowego, ze
wskazań klinicznych mogą również zostać włączeni do terapii antyretrowirusowej, co ma
niebagatelne znaczenie dla ograniczania zasięgu epidemii HIV/AIDS w Polsce.
W sumie terapią ARV objętych zostało 2100 pacjentów ( na dzień 31 grudnia 2003 r. ), którzy
wymagali pilnego wprowadzenia do leczenia ze względu na pogarszający się stan
kliniczny i bezpośrednie zagrożenie życia.
6
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Obserwujemy znaczną dynamikę wzrostu liczby pacjentów wymagających leczenia
antyretrowirusowego w ostatnich latach ( Tabela nr 2 i wykres nr 4 ).
Tabela nr 2
Data
Lp.
Liczba pacjentów
leczonych ARV
1
Sierpień 2000
1020
2
Grudzień 2000
1069
3
Luty 2001
1136
4
Maj 2001
1289
5
Sierpień 2001
1278
6
Grudzień 2001
1375
7
Styczeń 2002
1390
8
Lipiec 2002
1445
9
Wrzesień 2002
1511
10
Grudzień 2002
1626
11
Marzec 2003
1798
12
Czerwiec 2003
1950
13
Wrzesień 2003
1988
14
Grudzień
2100
Wzrost liczby pacjentów leczonych ARV w latach 2000-2003, przedstawia poniższy
wykres:
Liczba leczonych pacjentów w latach 2000 - 2003
2250
2000
1750
1500
1250
1000
750
500
250
7
listopad
2003
wrzesień
2003
czerwiec
2003
marzec
2003
grudzień
2002
wrzesień
2002
lipiec 2002
styczeń
2002
grudzień
2001
sierpień
2001
maj 2001
luty 2001
grudzień
2000
sierpień
2000
0
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Profilaktyka ARV zakażeń wertykalnych matka -dziecko
Wraz z pierwszym opisem AIDS u dziecka w 1982 roku stało się jasne, że HIV może być
przenoszony od matki do dziecka. Ponieważ wszystkie matki, które urodziły dzieci zakażone
HIV były HIV-dodatnie, utrwaliło się przekonanie, że zakażenie HIV u matki zawsze
powoduje zakażenie HIV u jej dziecka.
Wobec braku dokładnych danych można przypuszczać, że w Polsce co roku ok. 150 – 200
kobiet zakażonych HIV rodzi dzieci. Od połowy lat 90-tych obserwujemy stały wzrost liczby
kobiet zakażonych HIV, które zachodzą w ciąże i decydują się na urodzenie dziecka.
Ryzyko transmisji odmatczynej HIV na terenie Europy wynosi 15–30%. Jest większe w
przypadku matek z wysoką wiremią, podczas porodu drogami natury, u dzieci karmionych
piersią i kobiet, które nie były pod specjalistyczna opieką podczas ciąży i porodu oraz nie
otrzymywały
profilaktycznie
leków
antyretrowirusowych.
Do
ok.
70%
zakażeń
odmatczynych HIV dochodzi podczas porodu. Poznanie czynników ryzyka przeniesienia
zakażenia HIV od matki do dziecka pozwoliło na opracowanie programów profilaktyki
odmatczynych zakażeń HIV.
Profilaktyka zakażeń wertykalnych stosowana jest w Polsce od r. 1994. W ramach
profilaktyki zakażeń perinatalnych stosowano początkowo monoterapię Retrovirem, a
następnie skojarzone leczenie antyretrowirusowe ( zawsze z Retrovirem ).
Równolegle z rozwojem metod terapii wdrażano leczenie zapobiegawcze u ciężarnych.
Począwszy od czasu jego opracowania w roku 1996 profilaktyka jest prowadzona według
protokołu ACTG 076 i jest to rutynowe postępowanie u każdej zidentyfikowanej ciężarnej
HIV dodatniej.
W skali roku leki antyretrowirusowe otrzymuje ok. 120 kobiet ciężarnych zakażonych HIV i
ich nowo-urodzonych dzieci. U kobiet, które były leczone antyretrowirusowo
przed
zajściem w ciąże, leczenie to jest kontynuowane z ewentualnymi zmianami na mniej
toksyczne dla dziecka leki.
Dzięki zastosowaniu profilaktyki antyretrowirusowej odsetek zakażeń zmniejszył się z 23%
przed rokiem 1989 do 0.5% zakażeń HIV w grupie noworodków , których matki otrzymały
profilaktykę ARV zakażenia wertykalnego ( doc. T. Niemiec).
8
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Leczenie atyretrowirusowe dzieci
U młodzieży i starszych dzieci do zakażenia HIV może dojść tak jak u dorosłych, najczęściej
przez zanieczyszczone krwią igły i strzykawki przy stosowaniu dożylnych narkotyków,
narzędzia wielokrotnie używane do nacięć skóry. Coraz częściej słyszy się o
wykorzystywaniu seksualnym dzieci, pedofilii, wczesnej inicjacji seksualnej.
W
Polsce od lipca 2001 do lipca 2002 r. przebadano, wykorzystując test bibułowy w
kierunku fenyloketonurii, ponad 25.000 noworodków, u 14 z nich stwierdzono obecność
przeciwciał anty- HIV (testem EIA + Western blot), co pozwala sądzić, że na 370 tysięcy
żywych porodów jakie miały miejsce w Polsce w 2001 roku urodziło się 150 – 200
dzieci matek HIV /+/. ( za doc. T. Niemcem).
Leczenie atyretrowirusowe
dzieci zakażonych HIV i chorych na AIDS, a także
leczenie noworodków i niemowląt urodzonych przez matki zakażone HIV ( profilaktyka
zakażenia wertykalnego u noworodka – syrop RETROVIR ) jest
prowadzone
bez
ograniczeń i „kolejki oczekujących”.
U 20 % dzieci zakażonych HIV dochodzi do gwałtownego postępu choroby, objawy choroby
średnio pojawiają się w 8 miesiącu życia. 80 % dzieci ma objawy do 2 roku życia. Średnie
przeżycie wynosi 22- 38 miesięcy. 25 % dzieci bez leczenia rozwija pełnoobjawowy AIDS
przed ukończeniem pierwszego roku życia.
Poza lekami antyretrowirusowymi wszystkie wymienione powyżej dzieci otrzymują
bezpłatnie szczepionki według specjalnego kalendarza szczepień opracowanego na
potrzeby dzieci
Warszawie
-
przez
Klinikę Chorób Zakaźnych Wieku Dziecięcego AM
zatwierdzonego i
finansowanego
przez
Ministerstwo
w
Zdrowia z
rozdziałupoza programem polityki zdrowotnej.
Profilaktyka zakażeń zawodowych i pozazawodowych wypadkowych
Od początku możliwości zastosowania swoistych leków anty-HIV wdrożono czynne
zapobieganie infekcji HIV u osób zawodowo eksponowanych. W związku z tym zostały
opracowane – oparte na kryteriach międzynarodowych – zasady postępowania po analizie
konkretnych zdarzeń.
9
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Po wprowadzeniu modyfikacji ukazało się na ten temat kilka publikacji w monografiach,
prasie fachowej, jak również znalazły one formę zaleceń eksperckich wydanych w postaci
plakatowej ( dla placówek służby zdrowia ) przez Krajowe Centrum ds. AIDS w roku 2000.
Należy podkreślić, że tego rodzaju zalecenia, choć w większości przypadków realnie dotyczą
pracowników służby zdrowia, to również są stosowane poza tą grupą zawodową. Dotyczy to
pracowników zatrudnionych w takich służbach, jak: straż pożarna, policja oraz incydentalnie
innych osób spoza wyżej wymienionych kręgów. Łącznie w kraju postępowaniu
poekspozycyjnemu z użyciem leków antyretrowirusowych poddano kilkaset osób.
Również przypadki ekspozycji pozazawodowej wypadkowej na zakażenie HIV – u osób
zgwałconych, zakłutych igłą niewiadomego pochodzenia, czy też zakłutych przez
narkomanów itp. są objęte profilaktyką poekspozycyjną lekami antyretrowirusowymi
pochodzącymi z puli programu leczenia ARV.
Dzięki zastosowaniu leków ARV w celach profilaktycznych nie zarejestrowano żadnego
przypadku zakażenia HIV.
Koszty leczenia antyretrowirusowego.
W latach 1996-1998 nastąpił znaczny wzrost środków finansowych z budżetu ministra
zdrowia przeznaczanych na leczenie. W roku 1996 - 24%, tj. kwota 709 975,00 PLN, w roku
1997 – 34% tj. kwota 1 726 026,00 PLN, w roku 1998 - 41% tj. kwota 3 615 724,00 PLN.
Wiązało się to z koniecznością objęcia opieką i leczeniem osób żyjących z wirusem HIV
W 1999 roku Ministerstwo Zdrowia przeznaczyło dodatkowe środki finansowe na zakup
leków. W latach 1999 – 2000 Zakład Zamówień Publicznych przy Ministerstwie Zdrowia
dokonał zakupu leków na kwotę ponad 73 677 748,00PLN (procedury wysokospecjalistyczne
– umowy Ministerstwa Zdrowia ze szpitalami ), niezależnie od środków przyznanych w tym
czasie w ramach działań Krajowego Centrum ds. AIDS.
W kolejnych latach utrzymuje się tendencja wzrostowa wydatków przeznaczonych na
leczenie. Jednakże wysokość środków finansowych, które Minister Zdrowia przeznaczył na
zapobieganie i zwalczanie AIDS w latach 1999-2002 była znacznie niższa ( patrz wykres
nr 5 i nr 6 ) od zaplanowanych w trakcie opracowywania i przyjęcia w roku 1999 Krajowego
Programu Zapobiegania Zakażeniom HIV, Opieki nad Żyjącymi z HIV i Chorymi na AIDS
przez Rząd RP. Wynikało to z ogólnie panującej trudnej sytuacji w budżecie kraju.
10
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Wykres ...5
Zestawienie wydatków na HIV/AIDS w latach 1994 - 2002
10
10
8
8
miliony €
10
11
12
6
4
3
3
Kwoty wydatków na
profilaktykę
2002
2001
2000
1999
2
2
1998 1
1
0
0
1997 1
0
1996 1
0
1995 0
0
1994 0
2
Kwoty wydatków na
leczenie
Wykres...6
Wydatki w latach 1996 - 2002 w porównaniu do szacunkowych kwot niezbędnych
na realizację Krajowego Programu
3
72
50
56
49
40
Kwoty faktycznie
wydatkowane na
realizację KP
Kwoty zaplanowane
szacunkowo na realizację
KP
2002
2001
2000
1999
1998
1996
7
0
30
20
5
23
40
52 44
34
68
60
1997
miliony zł
80
Wykres 7
Procentowy udział wydatkowanych kwot w roku 2002
0%
14%
0%
86%
Wydatki na leki
Wydatki na profilaktykê
11
Wydatki na sprzêt medyczny
Wydatki inwestycyjne biura
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Koszty profilaktyki zakażeń wertykalnych
I. Profilaktyka zakażeń wertykalnych w 2001 roku.
W 2001 roku zostało objętych profilaktyką zakażeń wertykalnych około 120 kobiet
żyjących z HIV.
Na koszt profilaktyki zakażeń wertykalnych składają się następujące części;
1. Koszt leczenia matki : 9 x 3500,00 PLN x 120 osób = 3 780 000,00 PLN
2. Zestaw leków do porodu: 350,00 PLN x 120 osób = 42 000,00 PLN
3. Leki dla dzieci urodzonych przez matki żyjące z HIV = 120 x 2 x 113,00 PLN =
27 120,00 PLN
W sumie wydatkowano na profilaktykę wertykalną w 2001 r. około: 3 849 120,00 PLN
II. Profilaktyka zakażeń wertykalnych w 2002 roku.
W 2002 roku zostało objętych profilaktyką zakażeń wertykalnych około 125 kobiet
żyjących z HIV.
Na koszt profilaktyki zakażeń wertykalnych składają się następujące części;
1. Koszt leczenia matki : 9 x 3500,00 PLN x 125 osób = 3 937 500,00 PLN
2. Zestaw leków do porodu: 350,00 PLN x 125 osób =
43 750,00 PLN
3. Leki dla dzieci urodzonych przez matki żyjące z HIV = 125 x 2 x 113,00 PLN =
28 250,00 PLN
W sumie wydatkowano na profilaktykę wertykalną w 2002 r. około: 4 009 500,00 PLN
III. Profilaktyka zakażeń wertykalnych w 2003 roku.
W 2003 roku zostało objętych profilaktyką zakażeń wertykalnych około 125 kobiet
żyjących z HIV.
Na koszt profilaktyki zakażeń wertykalnych składają się następujące części;
1. Koszt leczenia matki : 9 x 3500,00 PLN x 120 osób = 3 780 000,00 PLN
2. Zestaw leków do porodu: 315,64 PLN x 120 osób =
37 876,80 PLN
3. Leki dla dzieci urodzonych przez matki żyjące z HIV = 120 x 2 x 113,00 PLN =
27 120,00 PLN
W sumie wydatkowano na profilaktykę wertykalną w 2003 r. około: 3 844 996,80 PLN
12
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Nakłady finansowe poniesione na leczenie dzieci zakażonych HIV i chorych
na AIDS
I. ROK 2001 - Liczba dzieci leczonych antyretrowirusowo: 68
Koszt leczenia: 1 463 621,66 PLN
( średni koszt leków antyretrowirusowych na dwanaście miesięcy - w przeliczeniu na
jedno dziecko wynosi: 21 523,85 PLN ).
II. ROK 2002 - Liczba dzieci leczonych antyretrowirusowo: 72
Szacunkowy koszt leczenia do 31 grudnia 2002 r: 1 900 800,00 PLN
( średni koszt leków antyretrowirusowych na dwanaście miesięcy - w przeliczeniu na
jedno dziecko wynosi: 26 400,00 PLN ).
III. ROK 2003 - Liczba dzieci leczonych antyretrowirusowo: 79
Szacunkowy koszt leczenia do 31 grudnia 2003 r.: 2 223 060,00 PLN
( średni koszt leków antyretrowirusowych na dwanaście miesięcy - w przeliczeniu na
jedno dziecko wynosi: 28 140,00 PLN ).
Wszystkie wymienione koszty leczenia dzieci nie zawierają wcześniej rozliczonego kosztu
profilaktyki wertykalnej u noworodków urodzonych przez matki zakażone HIV.
ŚRODKI
WYDATKOWANE NA LEKI ANTYRETROWIRUSOWE 1998 - 2003
Środki na leki z budżetu
Ministerstwa Zdrowia
Rok
Liczba leczonych/procedur
1997
? ( zielone recepty )
1 726 026,00 PLN
1998
? ( zielone recepty )
2 963 818,00 PLN
1999
862
35 890 000,00 PLN
2000
1170
37 420 000,00 PLN
2001
1270
40 000 000,00 PLN
2002
1450
42 000 000,00 PLN
2003
2100
59 000 000,00 PLN
13
Uwagi
Pozostałe poniesione środki to
leki zakupione na „zielone
recepty”
Pozostałe poniesione środki to
leki zakupione na „zielone
recepty”
Umowy szpitali z
Ministerstwem Zdrowia
na procedury
wysokospecjalistyczne
Umowy szpitali z
Ministerstwem Zdrowia
na procedury
wysokospocjalistyczne
Program polityki zdrowotnej
Ministerstwa Zdrowia
Leki + testy
( CD4/CD8, wiremia HIV )
Program polityki zdrowotnej
Ministerstwa Zdrowia
Leki + testy
( CD4/CD8, wiremia HIV )
Program polityki zdrowotnej
Ministerstwa Zdrowia
Leki + testy
( CD4/CD8, wiremia HIV )
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Średni koszt leczenia ARV w przeliczeniu na jednego pacjenta wyliczenia w oparciu o dane liczbowe i cenowe z 2002 r.
6 przykładowych terapii
TERAPIA ANTYRETROWIRUSOWA
Lp.
I lek
II lek
1.
COMBIVIR
CRIXIVAN
2.
RETROVIR
VIDEX
3.
ZERIT
4.
III lek
______________
IV /V lek
Koszt leczenia
jednego pacjenta
przez 12 miesięcy
_____________
__
34 546,68 PLN
CRIXIVAN
_____________
_
36 548,87 PLN
3 TC
FORTOVASE
_____________
41 724,28 PLN
ZERIT
VIDEX
KALETRA
_____________
42 341,04 PLN
5.
RETROVIR
HIVID
VIRACEPT
_____________
_
43 324,44 PLN
6.
ZERIT
3 TC
CRIXIVAN
NORVIR
54 851,68 PLN
ŚREDNIO
42 222,83 PLN
* Powyższe zestawienie pochodzi ze sprawozdania ośrodka leczącego zakażonych HIV
i chorych na AIDS - bez podania dawek zastosowanych w indywidualnych terapiach
14
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Leki antyretrowirusowe stosowane w programie leczenia
- stan na dzień 31. 12. 2003r.
Terapia ARV jest prowadzona i dobierana indywidualnie dla poszczególnych
pacjentów. Zastosowana dawka i ilość zużytego leku antyretrowirusowego zależy od
wagi pacjenta, a także zastosowanej kombinacji leków. W różnych kombinacjach terapii
podaje się czasami różne dawki danego leku.
Lp.
Nazwa leku
Firma
Postać leku
1.
RETROVIR
tabl. syrop, ampułki
2.
3TC
3.
COMBIVIR
4.
ZIAGEN
5.
AGENERASE
6.
TRIZIVIR
7.
VIRAMUNE
Glaxo
Wellcome
Glaxo
Wellcome
Glaxo
Wellcome
Glaxo
Wellcome
Glaxo
Wellcome
Glaxo
Wellcome
Boehringer
8.
CRIXIVAN
MSD
kaps. 400 i 200
9.
STOCRIN
MSD
kaps. 200 , 100 , 50
10.
VIRACEPT
ROCHE
tabletki , proszek
11.
FORTOVASE
ROCHE
kapsułki
12.
13.
14.
15.
INVIRASE
HIVID
FUZEON
ZERIT ( D4T )
ROCHE
ROCHE
ROCHE
BMS
16.
VIDEX EC
BMS
kapsułki
tabl. 750
fiolki
kaps. 40, 30, 20, 15,
proszek
kaps. 400
17.
VIDEX
BMS
kaps. 100
18.
VIDEX
BMS
kaps. 50
19.
VIDEX
BMS
kaps. 25
20.
REYATAZ
BMS
kaps.
21.
NORVIR
Abbott
kaps. syrop
22.
KALETRA
Abbott
kaps. syrop
23.
VIREAD
GILEAD
kaps.
15
tabl. syrop
tabletki
tabletki, syrop
kaps.
tabletki
tabletki, syrop
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
A. Nukleozydowe Inhibitory Odwrotnej Transkryptazy
Lp.
Nazwa leku
Nazwa firmy
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
RETROVIR ( AZT )
3TC ( Lamivudine )
COMBIVIR ( AZT/3TC )
ZIAGEN ( Abacavir )
TRIZIVIR ( AZT/3TC/Abacavir)
HIVID ( Zalcitabine )
VIDEX ( Didanosine )
VIDEX EC ( Didanosine )
ZERIT ( Stavudine )
GlaxoSmithKline
GlaxoSmithKline
GlaxoSmithKline
GlaxoSmithKline
GlaxoSmithKline
ROCHE
Bristol-Myers Squibb
Bristol-Myers Squibb
Bristol-Myers Squibb
Uwagi
Koszt miesięcznej kuracji dla dorosłej osoby wymienionymi powyżej lekami
kształtuje się w granicach od: 800,00 do 1600,00 zł.
B. Nienukleozydowe Inhibitory Odwrotnej Transkryptazy
Lp.
1.
2.
Nazwa leku
Nazwa firmy
Uwagi
STOCRIN ( Efavirenz )
MSD
VIRAMUNE ( Nevirapine ) Boehringer Ingelheim
Koszt miesięcznej kuracji dla dorosłej osoby wymienionymi powyżej lekami
kształtuje się w granicach od: 910,00 do 1250,00 zł.
C. Inhibitory proteazy
Lp.
Nazwa leku
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
AGENERASE ( Amprenavir )
CRIXIVAN ( Indinavir )
FORTOVASE ( Saquinavir )
INVIRASE ( Saquinavir )
VIRACEPT ( Nelfinavir )
NORVIR ( Ritonavir )
KALETRA
( Lopinavir/Ritonavir )
VIREAD ( Tenofovir )
REYATAZ ( Atanazavir )
8.
9.
Nazwa firmy
Uwagi
GlaxoSmithKline
MSD
ROCHE
ROCHE
ROCHE
Abbott
Abbott
Gilead
Bristol Myers Squibb
Koszt miesięcznej kuracji dla dorosłej osoby wymienionymi powyżej lekami
kształtuje się w granicach od: 1250,00 do 2200,00 zł.
16
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Koszty miesięcznych kuracji zostały podane w założeniu podawania pełnej dawki
leku. W przypadku doboru indywidualnych terapii ( np. mniejsze dawki
poszczególnych leków przy ich większej liczbie leków w kombinacji ) koszty są
różne w zależności od zastosowanej dawki leku.
Program leczenia w 2003 r. – rozliczenie do dnia 30 czerwca 2003 r.
Koszt miesięczny leczenia jednego dorosłego pacjenta kształtuje się od 3200,00 PLN do
nawet 4800,00 PLN ( średnio do ok. 4000,00 PLN - zależy to od indywidualnego
doboru leków ).
Na dzień 30 czerwca 2003 r. zostało objętych leczeniem 1950 pacjentów w tym 76
dzieci zakażonych HIV.
Realizacja przebiega następująco. Zgodnie z Ustawą o zamówieniach publicznych Krajowe
Centrum ds. AIDS w I półroczu 2003r. zakupiło za pośrednictwem Zakładu Zamówień Publicznych
przy Ministrze Zdrowia leki
antyretrowirusowe -
I transza
przetargowe - zakupy z wolnej ręki od producentów leków
zakupu leków ( postępowanie
ARV - Decyzje Prezesa Urzędu
Zamówień Publicznych ) oraz testy diagnostyczne: do oznaczania poziomu wiremii HIV i
profilu immunologicznego CD4/CD8 również za zgodą Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych
na zakup z wolej ręki na kwotę: 25 323 839,37 PLN.
Wszystkie zakupione leki i testy składowane są w magazynach obcych - magazynach firm
farmaceutycznych. Jednakże całą gospodarkę magazynową (ewidencję ilościowo-wartościową
oraz dystrybucję) prowadzi Krajowe Centrum ds. AIDS.
Ogółem z rozdziału 85149 wydatkowano w ramach realizacji Programu w
pierwszym półroczu 2003 r. kwotę: 25 326 673,47 PLN
( w tym na leki 25 323 839,37 PLN, na koszty dodatkowe 2 834,10 PLN, a kwotę 127,77
PLN zapłacono ze środków bieżących).
17
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
System komputerowej bazy danych
Uruchomienie
ogólnopolskiej
bazy
danych
do
rejestracji
zużycia
leków
antyretrowirusowych pozwoli bardziej obiektywnie i dokładnie ocenić rzeczywiste
zapotrzebowanie na leki, prowadzić należyta gospodarkę lekami, jak również kontrolować
„przepływ” pacjentów między ośrodkami, co w przypadku osób żyjących z HIV jest w
pewnym sensie standardem.
Objecie ośrodków referencyjnych siecią informatyczną
umożliwi szybką wymianę doświadczeń wynikających z wniosków
wypływających z
problemów kwalifikacji do leczenia, a także z obserwacji dotyczących skuteczności leczenia,
szczególnie w odniesieniu do działań niepożądanych.
18
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
Wnioski
1) Terapią ARV ( leczenia antyretrowirusowego ) objętych zostało 1950 pacjentów
( stan na dzień 30 czerwca 2003 r. )
2) Specyfika leczenia antyretrowirusowego wymaga zachowania ciągłości i nie
przerywania prowadzonej terapii.
3) Stworzenie
centralnej
ogólnopolskiej
puli
leków
administrowanej przez
Krajowe Centrum ds. AIDS umożliwiło prowadzenie leczenia ARV w sposób
ciągły we wszystkich ośrodkach w Polsce.
4) Opierając się na literaturze światowej należy wnioskować że nie podważalne
korzyści płynące z zapewnienia dostępu do leczenia ARV to stabilizacja liczby
zachorowań na AIDS i zauważalny spadek śmiertelności z powodu AIDS w
ostatnich dwóch latach.
5) Dzięki zastosowaniu leków ARV w celach profilaktycznych po ekspozycji na
zakażenie HIV nie zarejestrowano żadnego przypadku tego rodzaju zakażenia.
6) Ze względy na wydłużony okres przeżycia pacjentów zakażonych HIV i coraz
dłuższy okres leczenia antyretrowirusowego od początku rozpoczęcia terapii
istnieje pilna konieczność rozpowszechnienia diagnostyki specjalistycznej:
wiremii i lekooporności w obserwacji przebiegu zakażenia i leczenia ARV
7) Dzięki zastosowaniu profilaktyki antyretrowirusowej w grupie noworodków
urodzonych przez matki zakażone HIV zmniejszył się odsetek zakażeń z 23%
przed rokiem 1989 do 0.5% zakażonych noworodków od momentu wprowadzenia
profilaktyki ARV zakażenia wertykalnego.
8) W ramach ograniczania ryzyka odmatczynych zakażeń HIV zostały opracowane
standardy postępowania z kobietą zakażoną HIV podczas ciąży i porodu.
Standardy te
i
rekomendacje
zostały
czasopismach naukowych.
19
opublikowane
w
recenzowanych
„Leczenie antyretrowirusowe... Krajowe Centrum ds. AIDS
9) W związku ze stałym wzrostem liczby pacjentów obejmowanych terapią ARV,
w celu dokładnej analizy jakościowej, ilościowej i wartościowej prowadzonego w
Polsce leczenia ARV i diagnostyki, niezbędne jest pilne uaktywnienie
stworzonego przez Krajowe Centrum ds. AIDS komputerowego systemu bazy
danych.
10)
Pomiędzy rokiem 1999 a 2002 przyrost liczby pacjentów objętych
terapią ARV wyniósł 88%
11)
pacjentów
W najbliższych latach należy spodziewać się dalszego wzrostu liczby
wymagających
diagnostyki i leczenia
antyretrowirusowego
ze
wskazań życiowych. Wynika to m.in. z sytuacji epidemiologicznej na początku lat
’90, kiedy to wykrywano najwięcej zakażeń HIV, obecnie przechodzących w fazę
pełno-objawowego AIDS.
20
Download
Random flashcards
Create flashcards