SCENARIUSZ LEKCJI

advertisement
SCENARIUSZ LEKCJI
Temat : Powtórzenie wiadomości – czasy stanisławowskie.
Cele:
Po zakończonej lekcji uczeń powinien:
 usystematyzować wiedzę o czasach stanisławowskich w Polsce;
 potrafić ułożyć chronologicznie wydarzenia z czasów panowania SAP ;
 umieć współpracować z grupą;
 łączyć wydarzenia w związki przyczynowo – skutkowe;
Metody:
puzzle edukacyjne, wywiad, gra dydaktyczna „Kółko i krzyżyk”, dyskusja,
praca z podręcznikiem, praca z mapą
Pomoce dydaktyczne:
Podręcznik „Historia II” – T.Małkowski, J.Rześniowiecki,
„Rzeczpospolita w okresie rozbiorów”, arkusze szarego papieru,
pytań, informacje na kartkach dotyczące czasów stanisławowskich;
mapa
zestawy
STRUKTURA I OPIS LEKCJI
I.
WPROWADZENIE
Nauczyciel przypomina wiadomości z ostatnich lekcji. Następnie informuje o
celach jakie będą realizowane w ciągu tej lekcji.
II.
ROZWINIĘCIE
1. Klasa zostaje podzielona na dwie grupy („O” i „X”) wg dowolnego
klucza. Nauczyciel, na tablicy, rysuje planszę do gry w „O” i „X”. Każda
grupa po kolei wybiera numer pola. Nauczyciel odczytuje wcześniej
przygotowane pytanie, a grupa ma 10 sek. na odpowiedź. Jeżeli
odpowiedzą poprawnie nauczyciel na tablicy oznacza pole ich symbolem.
Wygrywa ta drużyna, która pierwsza zaznaczy na planszy swoje symbole
w odpowiedniej konfiguracji.
1
2
3
4
5
6
7
8
9
2. Klasa jest podzielona na 6 zespołów. Każdy zespół
dostaje,
przygotowane przez siebie wcześniej, pytania wraz z odpowiedziami oraz
przygotowane przez nauczyciela, pocięte na puzzle, obrazy tematyczne.
Następnie z każdej grupy, wybrany przez nią reprezentant, przesiada
się do innej grupy biorąc ze sobą pytania przygotowane przez swoją
grupę. Lider „odpytuje” członków nowej grupy wg wcześniej
omówionych zasad. Wygrywa ta grupa, która pierwsza ułoży swój obraz
tematyczny. Następnie grupy szukają związku „swojego” Obrazu
z powtarzanym materiałem.
3. Klasa zostaje podzielona na 4 grupy. Każda z nich dostaje arkusz papieru
na którym wykonuje określone polecenia. Oprócz arkusz każda grupa
otrzymuje materiały pomocnicze.
 Grupa I : ułóż chronologicznie wydarzenia;
 Grupa II : dopasuj pojęcia do terminów lub odwrotnie;
 Grupa III : dopasuj postać do wydarzenia lub instytucji;
 Grupa IV : połącz skutki z przyczynami lub odwrotnie.
Po wykonaniu zadania , każda z grup prezentuje swoje rozwiązania i omawia
je na forum klasy.
III.
ZAKOŃCZENIE
Jeżeli starczy czasu :
 „wywiad” – klasa podzielona na dwie grupy; każda z grup wybiera
sobie dowolną postać z omawianego okresu; grupy, zadając sobie
pytania, odgadują o kim mowa.
 „puzzle II” – klasa podzielona na dwie części: nauczyciel ma
przygotowany jeden obraz; uczniowie na zmianę udzielają
odpowiedzi na przygotowane przez nauczyciela pytania ; wygrywa
ta drużyna, która odgadnie jaki obraz jest ukryty pod puzzlami.
1. Ocena uczniów.
2. Zadanie pracy domowej: Przygotować się na test.
Przykładowy materiał dla nauczyciela

konfederacja w Targowicy

II rozbiór polski

powstanie Komisji Edukacji Narodowej

uchwalenie Konstytucji 3 maja

powstanie kościuszkowskie

konfederacja barska

konfederacja

liberum veto

prawa kardynalne

protektorat

Komisja Edukacji Narodowej

virtuti militari


zbrojne wystąpienie szlachty przeciw królowi
wolne „nie pozwalam” ; w ten sposób zrywano sejmy.

utrwalały władzę szlachty i osłabiały władzę króla

kraj o własnym rządzie, który znajduje się pod kontrolą obcego państwa

pierwsze w Europie ministerstwo edukacji

order ustanowiony przez SAP w czasie powstania kościuszkowskiego

przyczyna i skutek

wtrącanie się państw sąsiednich w sprawy RP

osłabienie Polski

konfederacja barska

II rozbiór Polski

wolna elekcja


wybieranie „przypadkowych” królów
powstanie kościuszkowskie

III rozbiór Polski

uchwalenie Konstytucji 3 maja

konfederacja targowicka

uchwalenie praw kardynalnych

polska protektoratem Rosji

książę Józef Poniatowski

stał na czele wojsk koronnych w czasie powstania kościuszkowskiego

Katarzyna II Fryderyk II

inicjatorzy rozbiorów Rzeczypospolitej

Hugo Kołłątaj

skupił wokół siebie ludzi zwanych „kuźnicą kołłątajowską”

Tadeusz Kościuszko


inicjator powstania, wydał uniwersał połaniecki
kosynierzy

żołnierze Tadeusza Kościuszki
SPRAWDZENIE WIADOMOŚCI KL.II
CZASY STANISŁAWOWSKIE
Imię i nazwisko ................................................................... kl. ...............
1. Podkreśl datę uchwalenia Konstytucji 3 maja:
a) 1768
c) 1791
b) 1234
d) 1479
2. Podkreśl nazwy państw, które brały udział we wszystkich rozbiorach Polski:
Austria, Francja, Belgia, Rosja, Turcja, Hiszpania, Portugalia, Prusy, Polska,
1p.
1p.
3. Który spośród królów był ostatnim królem elekcyjnym :
a) Henryk Walezy
c) Stanisław August Poniatowski
b) Jan III Sobieski
d) Zygmunt Stary
1p.
4. Uzupełnij luki w zdaniach:
a) Król ...................................................................... założył Szkołę Rycerską.
b) W ........ roku Rosja, .............. i .............. dokonały pierwszego rozbioru Polski.
c) Konstytucja 3 maja znosiła .................... ................. i wolną elekcje.
d) Przywódcą powstania z 1794 roku był ...............................................................
4p.
5. Podaj jakich prób reform dokonał Stanisław August Poniatowski ( co najmniej 4
reformy)
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................4p
6. Podane niżej informacje wpisz w odpowiednie miejsce w tabeli:
zawiązana przeciwko królowi i Rosji; znosiła wolną elekcję; po jej stronie stanął St.
August Poniatowski; zakończyła się I rozbiorem Polski; zakończyła się II rozbiorem
Polski; została zawiązana przeciwko Konstytucji 3 maja; brała pod opiekę państwa
chłopów; władzę wykonawczą miała stanowić Straż Praw;
konfederacja barska
Konstytucja 3 maja
konfederacja targowicka
4p.
7. Wyjaśnij pojęcia :
Konfederacja - ........................................................................................................................
.................................................................................................................................................
insurekcja - .............................................................................................................................
.................................................................................................................................................
uniwersał - ..............................................................................................................................
.................................................................................................................................................
protektorat - ............................................................................................................................
.................................................................................................................................................
4p.
8. Na poniższej mapce zaznacz:



kolorem żółtym – ziemie zagarnięte przez Rosję w II rozbiorze
kolorem niebieskim – ziemie zagarnięte przez Prusy w I rozbiorze
kolorem czerwonym – ziemie zagarnięte przez Austrie w III rozbiorze
3p.
9. W odpowiednie miejsce tabeli wpisz skutki i przyczyny:
Konfederacja w Barze, traktat trzech czarnych orłów, powstanie kościuszkowskie, chęć
reformowania państwa, konfederacja targowicka, Szkoła Rycerska, II rozbiór Polski,
Konstytucja 3 maja, I rozbiór Polski, Stanisław August Poniatowski na tronie polskim,
PRZYCZYNA
SKUTEK
5p.
10. Gdybyś żył w II połowie VIII wieku , jakich reform byś dokonał, aby uchronić
Rzeczypospolitą od upadku ?
5p.
11. Jaki wpływ na losy naszego kraju miało uchwalenie przez sejm praw kardynalnych?
SCENARIUSZ LEKCJI
Temat: Odnowić Kościół
Cele:
Po zakończonej lekcji uczeń powinien:
- potrafić wymienić działania jakie Kościół podjął walcząc
z reformacją;
- potrafić ocenić działania Kościoła;
- rozumieć znaczenie soboru trydenckiego;
- wymienić cechy charakterystyczne baroku;
- kształtowanie postaw tolerancji wobec innych wyznań;
Metody:
rozmowa nauczająca, gra dydaktyczna, praca z podręcznikiem, praca z mapą,
praca w grupach
Pomoce:
,krzyżówka, podręcznik, mapa w podręczniku s.77,
STRUKTURA I OPIS LEKCJI:
I. Wprowadzenie
Przypomnienie wiadomości z poprzedniej lekcji. Każdy z uczniów
otrzymuje krzyżówkę z wpisanym hasłem REFORMACJA, którą ma uzupełnić
hasłami związanymi z poprzednim tematem lekcji. Pierwsze trzy osoby
odczytują swoje krzyżówki, tłumacząc poszczególne hasła. W nawiązaniu do
lekcji poprzedniej, przedstawiam cele dzisiejszej lekcji.
Następnie na podstawie mapy w podręczniku (s.77), uczniowie analizują podział
religijny w Europie w XVI wieku.
II. Rozwinięcie
Podział uczniów na 4 grupy. Każda z grup będzie reprezentantem innego
wyznania (luteranie, kalwini, anglikanie, katolicy). Uczniowie w grupach
szukają sposobów, na to jak zachęcić wiernych, aby przystąpili do wyznania
przez nich reprezentowanego. Muszą równocześnie uwzględnić poglądy
głoszone przez twórcę „swojego” wyznania. Następnie przedstawiciele grup
przedstawiają efekty pracy. Po dokonaniu prezentacji uczniowie oddają głosy
na poszczególne wyznania. Po przeanalizowaniu wyników głosowania
uczniowie zastanawiają się jak powinien w takiej sytuacji zachować się Kościół
Katolicki. W związku z tym otrzymują schemat drzewa decyzyjnego, które
rozwiązują w grupach. W pniu drzewa wpisują: Jak powinien zachować się
Kościół w dobie reformacji?. Jako cele i wartości można zaproponować;
odnowienie Kościoła, szerzenie wiary katolickiej, powrót zaufania do Kościoła.
Po skończonej pracy uczniowie prezentują swoje rozwiązania.
Następnie nauczyciel przedstawia klasie działania, które podjął Kościół,
aby zminimalizować straty wynikające z reformacji.
III .Podsumowanie
Uczniowie analizują różnice i podobieństwa między tym jak POWINIEN się
zachować Kościół Katolicki (drzewo decyzyjne) a tym jak się ZACHOWAŁ,
walcząc z reformacja. Wnioski zapisują na tablicy.
Praca domowa: Oceń postawę Kościoła wobec reformacji
SCENARIUSZ LEKCJI
Temat: Wazowie na tronie polskim.
Cele:
Po zakończonej lekcji uczeń powinien:
- potrafić scharakteryzować okres panowania Wazów;
- dostrzegać różnice między „złotym” a „srebrnym”
wiekiem;
- rozumieć dlaczego omawiany okres nazywamy „srebrnym
wiekiem”;
- potrafić podać przyczyny, które zadecydowały o tym, że
dynastia Wazów zasiadła na polskim tronie;
- potrafić ocenić i porównać panowanie każdego z Wazów;
Metody:
praca w grupach, mapa mentalna, praca z podręcznikiem, praca z mapą, gra
dydaktyczna „Kółko i krzyżyk”, dyskusja
Pomoce dydaktyczne:
podręcznik, szary papier, mapa „Rzeczpospolita w latach 1648-1764, karteczki
z imionami poszczególnych królów, zestaw pytań dotyczących wiadomości
z ostatniej lekcji
Struktura i opis lekcji
I. Wprowadzenie
Przypomnienie wiadomości metodą „Kółko i krzyżyk”. Następnie nauczyciel
podaje cele dzisiejszych zajęć. Uczniowie dzielą się na grupy według
dowolnego klucza. Przedstawiciele grup losują karteczki z imionami królów:
 grupa I, IV: ZYGMUNT III WAZA
 grupa II, V: WŁADYSŁAW IV
 grupa III, VI: JAN KAZIMIERZ
II. Rozwinięcie
Praca w grupach. Uczniowie, na postawie podręcznika, wykonują mapy
mentalne dla wylosowanych przez siebie królów. Zagadnienia, które mogą
znaleźć się w mapach to: wojny, stosunek do poddanych, straty, zyski, cechy
charakteru, pokoje i rozejmy. Po upływie określonego czasu uczniowie
prezentują wyniki swojej pracy. Omawiają wojny, zdobycze lub straty
terytorialne posługują się mapą.
III. Zakończenie
Po prezentacji nauczyciel zachęca uczniów do dyskusji na temat panowania
Wazów w Polsce oraz różnic i podobieństw między „złotym” a „srebrnym”
wiekiem. Wyciągnięte wnioski zapisują na tablicy, a następnie w zeszycie jako
notatkę.
Praca domowa: Napisać wypracowanie na temat: „Oceń okres panowania
Wazów w Polsce”.
SCENARIUSZ LEKCJI
Temat: Decyzja Bolesława Krzywoustego
Cele:
Po zakończonej lekcji uczeń powinien:
- wiedzieć kim był Bolesław Krzywousty;
- wiedzieć kiedy nastąpiło rozbicie dzielnicowe Polski;
- potrafić wymienić skutki rozbicia dzielnicowego;
- rozumieć znaczenie rozbicia dzielnicowego dla losów
państwa;
- rozumieć zasadę senioratu;
- rozumieć pojęcia: senior, dzielnica senioralna;
- potrafić wskazać na mapie ziemi przyznane poszczególnym
synom przez Bolesława Krzywoustego
Metody:
praca z podręcznikiem, rozmowa nauczająca z elementami wykładu, gra
dydaktyczna, drzewo decyzyjne, praca z mapką, praca z tekstem źródłowym;
Pomoce dydaktyczne:
podręcznik, schemat drzewa decyzyjnego, mapka w podręczniku s. 256,
krzyżówka, teksty źródłowe w podręczniku s.254
STUKTURA I PRZEBIEG LEKCJI
I. Wprowadzenie
W ramach powtórzenia wiadomości uczniowie otrzymują krzyżówkę
z informacjami z ostatniej lekcji (patrz materiał dla nauczyciela). Po upływie
określonego czasu uczniowie wspólnie rozwiązują krzyżówkę i wyjaśniają
hasła. Następnie nauczyciel podaje temat i cele lekcji.
II. Rozwinięcie
W wyniku krótkiego wykładu omawia sytuację wewnętrzną w Polsce po
wypędzeniu Bolesława Śmiałego z kraju. Zwraca szczególną uwagę na stosunki
Bolesława Krzywoustego z bratem – Zbigniewem. Następnie omawia przyczyny
wojny polsko-niemieckiej latem 1109 roku. Na podstawie tekstów źródłowych
uczniowie omawiają i oceniają sposób prowadzenia wojny przez Bolesława
Krzywoustego. Następnie nauczyciel przedstawia końcowy okres panowania
Bolesława Krzywoustego.
Dzieli klasę na 4-5 grup według dowolnego klucza. Rozdaje uczniom
drzewo decyzyjne. W pniu drzewa uczniowie wpisują problem:
„Któremu z synów przekazać władzę w państwie?”. W celach i wartościach
uczniowie wpisują: - utrzymanie spokoju w państwie, zapobieżenie
bratobójczym walkom, wzrost znaczenia państwa na arenie międzynarodowej.
Po upływie określonego czasu uczniowie czytają swoje propozycje
rozwiązań. Następnie nauczyciel, przy pomocy mapki w podręczniku, omawia
decyzje Bolesława Krzywoustego dotyczące podziału ziem między synów;
tłumaczy na czym polega zasada senioratu i jakie ma ona znaczenie dla dalszych
losów państwa polskiego.
III. Zakończenie
W podsumowaniu nauczyciel rozdaje uczniom krzyżówkę z hasłem:
TESTAMENT, a uczniowie mają ją uzupełnić pojęciami i wiedzą z dzisiejszej
lekcji. Następnie wybrani uczniowie przedstawiają i wyjaśniają swoje
krzyżówki.
Praca domowa: Jakie znaczenie dla rozwoju państwa polskiego miała decyzja
Bolesława Krzywoustego?
SCENARIUSZ LEKCJI
Temat: Pierwsi królowie elekcyjni
Cele:
Po zakończonej lekcji uczeń powinien:
- wiedzieć kto był pierwszym królem elekcyjnym;
- wiedzieć dlaczego doszło do wolnych elekcji w Polsce;
- rozumieć pojęcia: interrex, wolna elekcja, pacta connenta,
artykuły henrykowskie,
- rozumieć znaczenie artykułów henrykowskich dla
zachowania przywilejów szlacheckich;
- ocenić wolną elekcję jako sposób wybierania króla;
Metody:
Rozmowa nauczająca, praca z podręcznikiem, praca z tekstem źródłowym,
kółko i krzyżyk, analiza SWOT, burza mózgów
Pomoce:
Podręcznik, teksty źródłowe (s.125, 126), arkusze szarego papieru;
PRZEBIEG I STUKTURA LEKCJI
I. Wprowadzenie
Metodą „kółko i krzyżyk” nauczyciel przypomina wiadomości
z poprzedniej lekcji. Dzieli klasę na 2 grupy, rysuje na tablicy planszę do gry.
Grupy na zmianę odpowiadają na pytania dotyczące poznanych wiadomości.
Następnie przypomina sytuację Rzeczpospolitej po śmierci Zygmunta Augusta.
Metodą burzy mózgów, uczniowie zapisują na tablicy propozycje rozwiązania
problemu sukcesji po Zygmuncie Auguście. Następnie przybliża instytucję
„interrexa”.
II. Rozwinięcie
Nauczyciel tak kieruję burzą mózgów, aby wśród propozycji
uczniowskich znalazła się wolna elekcja. Następnie omawia propozycje szlachty
dotyczące wyboru nowego króla. Na podstawie tekstu źródłowego (s.125),
uczniowie omawiają przygotowania i przebieg sejmu elekcyjnego. Nauczyciel
wyjaśnia, w krótkiej rozmowie nauczającej pojęcie „wolnej elekcji”. Następnie
dzieli klasę na 4 grupy i rozdaje zadania, które uczniowie wykonają na szarym
papierze.
Grupa I, II: Dobre strony i możliwości wynikające z wyboru króla metodą
wolnej elekcji.
Grupa III, IV: Złe strony i zagrożenia wynikające z wyboru króla metodą
wolnej elekcji.
Po upływie określonego czasu uczniowie omawiają swoje prace, tak aby
powstał z nich schemat analizy SWOT.
WOLNA ELEKCJA:
Dobre strony
Złe strony
Możliwości
Zagrożenia
Następnie nauczyciel, na podstawie tekstu źródłowego, przybliża uczniom
kandydatów na tron Polski po śmierci Zygmunta Augusta. W wyniku
głosowania uczniowie wybierają „swojego” króla i porównują swój wybór
z tym, którego dokonała szlachta w 1573 roku. Nauczyciel omawia warunki
jakie musiał spełnić każdy nowo wybrany król, aby mógł panować w Polsce.
Szczególną uwagę zwraca na artykuły henrykowskie i pacta conventa. Wraz
z uczniami dokonują oceny tych dokumentów i ich wpływu na losy Polski.
Zakończenie
W podsumowaniu lekcji uczniowie analizują nowy sposób wyboru króla
i jego znaczenie dla dalszych losów kraju. Jako pracę domową uczniowie mają
przeanalizować jakie cechy powinien mieć nowy król, aby umocnić swoją
władzę, skrócić samowładzę szlachty, stworzyć z Polski silne niezależne
państwo.
IV.
SCENARIUSZ LEKCJI HISTORII
TEMAT: Walka papiestwa z cesarstwem o inwestyturę
CELE: Po zakończonej lekcji uczeń powinien:
rozumieć sedno sporu między papieżem i cesarzem;
rozumieć znaczenie sporu dla sytuacji politycznej w Europie;
wyjaśnić rolę Grzegorza VII i Henryka IV w tym sporze;
omówić znaczenie reform Grzegorza VII dla Kościoła;
-
przygotowanie do publicznych wystąpień;
twórcze rozwiązywanie problemów;
METODY: rozmowa nauczająca, praca z tekstem źródłowym, drzewo
decyzyjne, praca z podręcznikiem, puzzle edukacyjne
POMOCE DYDAKTYCZNE: schemat drzewa decyzyjnego, schemat puzzli
edukacyjnych związany z tematyką lekcji, podręcznik, plansze: PAPIEŻ,
CESARZ, kartki z informacjami dotyczącymi zakresu władzy papieskiej i
cesarskiej, tekst źródłowy: podręcznik s.206, szary papier.
STRUKTURA I PRZEBIEG LEKCJI
V.
Wprowadzenie:
Nauczyciel prosi uczniów o wyciągnięcie i podpisanie kartek, na których
będą zapisywali sobie „+” lub „-„ zdobyte w czasie lekcji. Następnie dzieli
klasę na dwie grupy i metodą puzzli edukacyjnych przypomina wiadomości z
ostatniej lekcji (na rysunku pod puzzlami powinny być elementy związane z
tematem dzisiejszej lekcji).
II. Rozwiniecie
W czasie krótkiej rozmowy nauczającej nauczyciel omawia:
 znaczenie Kościoła, papieża i cesarza w średniowiecznej Europie;
 sytuację społeczno-moralną wokół Kościoła;
 średniowieczny uniwersalizm.
Następnie dzieli klasę na 4-6 grup i przydziela im kartki, na których wypisane
są informacje dotyczące władzy papieskiej i cesarskiej. Na tablicy przywiesza
dwa arkusze szarego papieru. Jeden nosi tytuł „WŁADZA CESARSKA”,
a drugi: „WŁADZA PAPIESKA”. Uczniowie, na podstawie podręcznika
przyklejają informacje, przyporządkowując je odpowiedniej „WŁADZY”.
Następnie wraz z nauczycielem omawiają swoją pracę. Uczniowie zastanawiają
się, które spośród „UPRAWNIEŃ” mogły stać się przyczyną konfliktu miedzy
papieżem i cesarzem. W tych samych grupach pracują z drzewem decyzyjnym:
Sytuacja wymagająca podjęcia decyzji:
„Cesarz przekroczył swe uprawnienia jako władza świecka. Co powinien zrobić
jako przedstawiciel władzy Kościelnej?”.
Cele i wartości:
„Podniesienie prestiżu władzy papieskiej i Kościoła, załagodzenie konfliktu,
szerzenie idei średniowiecznego uniwersalizmu .”
Po upływie 5 minut uczniowie prezentują swoje „drzewa”.
Następnie nauczyciel przedstawia jak zakończył się spór między papieżem
a cesarzem i jego znaczenie dla ówczesnej Europy.
III. ZAKOŃCZENIE
W ramach rekapitulacji uczniowie dzielą się na dwie grupy. Ich
przedstawiciele, przy pomocy reszty klasy, dopisują pojęcia do krzyżówki do
hasła: WORMACJA. Podczas całej lekcji uczniowie, za każdą prawidłową
odpowiedź i pracę w grupach, otrzymywali „+” lub „-„. Teraz nauczyciel
przelicz je na oceny i wpisuje do dziennika.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

Create flashcards