Entropia, hierarchia układów ożywionych

advertisement
Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa im. St. Pigonia w Krośnie
Entropia, hierarchia układów
ożywionych, mianownictwo
anatomiczne, podstawowe części
ciała człowieka
Materiały do wykładów i ćwiczeń dla studentów I roku Pielęgniarstwa
Laboratorium Biologii Przemysłowej i Eksperymentalnej
Dr n. biol. Henryk Różański
Entropia
Rudolf Clausius 1822-1888,
profesor Uniwersytetu w Zurichu i Bonn
Pojęcie entropii i zasada termodynamiki 1865 r.
Entropia – ang. entropy
• Jest miarą molekularnego stanu
uporządkowania materii, miarą rozproszenia
energii.
• Stany nie uporządkowane są bardziej
prawdopodobne niż uporządkowane.
• Przejście do stanu nie uporządkowanego 
przyrost entropii.
• Powstanie stanu uporządkowanego 
zmniejszenie entropii.
Entropia
http://dailytruthbase.blogspot.com
http://sciphilos.info
http://bladeordie.com
Entropia
http://www.howtoloseweightquick.co
Dbanie o siebie, higiena,
oddychanie, odżywianie się,
dostarczanie energii, nakład
energii…
http://www.thestonehousemovie.com
Śmierć – zatrzymanie procesów życiowych, brak asymilacji 
degradacja struktury organizmu
Entropia - Entropy
• Zgodnie z II zasadą termodynamiki przy
procesach przebiegających spontanicznie
entropia wzrasta.
• Wytworzenie stanu uporządkowania wyższego rzędu
lub utworzenie potencjału termodynamicznego jest
możliwe, gdy spadek entropii zostaje kompensowany
przez wzrost entropii w innym miejscu (np. synteza
białek i innych polimerów z substratów pozyskanych po
uprzednim trawieniu pokarmu, na co potrzebna jest
energia pozyskana w procesie oddychania).
Kompartmentacja = przedziałowość
(compartmentation)
http://mppackaging.eu
http://www.made-in-china.com
http://cellbiology.med.unsw.edu.au
Entropia a Ziemia, czy Wszechświat
• Ziemia – geoorganizm (w ujęciu Haeckla) –
entropia w stanie równowagi.
• Czy Ziemia i Wszechświat dążą do wysokiej
entropii?
Hipoteza Gai
• Gaja – w mitologii greckiej Ziemia-Matka, wyłoniła
się z chaosu.
• Ziemia – ciało ożywione, którego funkcje
podtrzymują procesy fizjologiczne; jedność
biosfery, atmosfery, oceanów i gleby.
• Stabilność warunków pozwalających na rozwój
życia.
• Biosfera jest samoregulującym się
superorganizmem, w którym działalność świata
żywego wpływa na rozmaite aspekty środowiska
Ziemi (np. klimat, atmosfera, zasolenie oceanów).
http://real-gaia.angelfire.com
Gaia
http://www.sodahead.com/united-states/gaea-gaia--mother-earth
http://sensualtantrichealing.wordpress.com
Hierarchia układów ożywionych
• Geobiocenoza ← biocenoza ← populacja ← organizm
← układy narządów ← narządy ← tkanki ← komórka ←
organelle ← makrocząsteczki ← cząsteczki ← atomy <-neutrony, protony, elektrony, fotony.
• Ernst Haeckel (1834-1919) – monizm, podstawy
hipotezy geoorganizmu.
• James Ephraim Lovelock ur. 1919 r. – hipoteza Gai z
1979 r.
• Lynn Margulis (1938-2011) – endosymbiotyczna teoria
(1970 r.).
James Ephraim Lovelock
Ernst Haeckel
Lynn Margulis
Hackelizm
•
•
•
•
•
Anatomia porównawcza
Antropologia
Systematyka
Morfologia porównawcza
Embriologia, badania nad teorią
embrionalnego podobieństwa K.E. Baer’a
Karl Ernst von Baer 1792-1876
Karl Ernst Baer napisał w 1828 r. w dziele o Rozwoju zwierząt…
„ embrion wyższych form zwierzęcych nigdy nie jest podobny do
niższego zwierzęcia, lecz tylko do zarodka tych form”. Rozwój
embrionalny ujawnia najpierw cechy ogólne, właściwe większej
grupie zwierząt, potem dopiero cechy coraz bardziej specjalne.
Haeckelizm
• Prawo biogenetyczne z 1866 r.: rozwój
osobniczy (ontogenetyczny) jest skróconym
i uproszczonym powtórzeniem rozwoju
rodowego (filogenetycznego), np.
występowanie zębów u zarodków ptaków,
łuki skrzelowe u żab, ssaków i ptaków.
• Biorąc pod uwagę przesunięcia rozwoju w
czasie (heterochronia), jak i w pozycji danych
organów (heterotopia), skróty i
przyśpieszenia rozwojowe (tachygeneza) –
można sądzić, że dowody embriologiczne
przytaczane na korzyść teorii ewolucji,
należą raczej do najmniej pewnych i mało
ścisłych.
Haeckelizm a teologia
Haeckel jest autorem między innymi: Zarys filozofii monistycznej (1905 rok), Systematische
Phylogenie (tom 1-3 1884-1896), Zarys morfologii ogólnej organizmów (1866 rok). W 1869 roku
wprowadził pojęcie ekologia. W 1866 roku ogłosił prawo biogenetyczne: ontogeneza jest
powtórzeniem filogenezy. Głosił jedność świata materii i ducha. Pragnął reformy teologii, aby ta nie
walczyła z postępami biologii:
„Tylko ten światopogląd, który widzi siłę Boską i ducha Bożego we wszystkich zjawiskach przyrody, ten
tylko jedynie jest godzien Jego wielkości, obejmującej cały wszechświat.”
„Tylko wtedy, gdy skupimy w Bogu wszystkie siły, wszystkie objawy ruchu, wszelkie kształty i
właściwości materyi, uznając Jego jako sprawcę wszechrzeczy, wtedy tylko dochodzimy do tego
wzniosłego i dla nas ludzi dostępnego obecnie pojęcia o Bogu i do sposobu uwielbienia Stwórcy,
jedynie odpowiadającego Jego wielkości nieskończonej. Bo w nim my żyjemy, działamy - więc
istniejemy. W taki to sposób filozofia przyrody staje się Teologią, i kult przyrody przeistacza się w
prawdziwą służbę Bożą.”
(...). „Bóg jest wszechmocny, on jest jedynym .sprawcą i jedyną przyczyną wszechrzeczy, czyli innemi
słowy: Bóg jest prawem powszechnej przyczynowości.
(...). „Bóg jest sumą wszystkich sił, a więc i całej materyi.”
(...). „Gdy Monizm udowadnia jedność w całej przyrodzie, wskazuje tem zarazem, że istnieje jeden Bóg
tylko, i że ten Bóg objawia się nam we wszystkich zjawiskach przyrody, od ruchów Monery poczynając,
aż do olbrzymich przewrotów odbywających się na słońcach”
•
Ernst Haeckel
Ernst Haeckel
Anatomia
• Nauka o budowie i kształtach ciała.
• Jest nauką biologiczną.
• Anatomia prawidłowa – budowa ciała
organizmu zdrowego.
• Anatomia patologiczna – budowa ciała
organizmu chorego; zmiany wywołane w
ustroju przez chorobę lub kontuzje.
Anatomia
• Anatomia mikroskopowa – rozpatruje budowę
ciała na poziomie komórkowym i tkankowym.
• Anatomia topograficzna (anatomia
chirurgiczna) – położenie organów, wzajemne
ułożenie narządów względem siebie.
• Anatomia plastyczna (artystyczna) – anatomia
externa – kształty zewnętrzne organizmu,
wzajemne proporcje poszczególnych części
ciała.
Mianownictwo anatomiczne
• Mianownictwo anatomiczne powstało
równolegle z rozwojem anatomii.
• Oparte na nazwach łacińskich, greckich i
arabskich złacinizowanych (końcówki
łacińskie).
• Początkowo było mnóstwo synonimowych
nazw, co utrudniało porozumiewanie się.
Mianownictwo anatomiczne
• 1895 r. w Basel (Bazyleja) – kongres mający na
celu ujednolicenie, uproszczenie nazewnictwa,
usunięcie wielu nazwisk i synonimów; „Basel
Nomina Anatomica" (BNA) – miana po łacinie.
• prof. dr Stanisław Krysiński – przełożył BNA na
język polski; podstawa polskiego nazewnictwa
anatomicznego, 1897 r.
Mianownictwo anatomiczne
• W latach 1936-1937 ukazało się w Jenie
następne mianownictwo, znane jako jenajskie,
„Jena Nomina Anatomica" (JNA), wydane
również w języku łacińskim, które próbowało
ujednolicić nazewnictwo anatomii zwierząt i
anatomii człowieka.
Mianownictwo anatomiczne
• W 1955 r. VI Międzynarodowy Kongres
Anatomów w Paryżu dokonał korekty
poprzednich wydań Nomina Anatomica,
zatwierdził je i opublikował nowe, znane jako
wydanie paryskie, „Parisiensia Nomina
Anatomica" (PNĄ).
• W 1957 r. Polskie Towarzystwo Anatomiczne
opierając się na PNA opracowało nazewnictwo
polskie w zakresie anatomii.
Nazwy ogólne w anatomii
•
•
•
•
•
•
•
•
Pionowy – verticalis
Poziomy – horizontalis
Strzałkowy – sagittalis
Czołowy – frontalis
Podłużny – longitudinalis
Poprzeczny – transversalis
Środkowy – centralis
Pośrodkowy – medianus
Nazwy ogólne w anatomii
•
•
•
•
•
•
•
•
Średni – medius
Pośredni – intermedius
Górny – superior
Głowowy – cranialis
Dziobowy – rostralis
Bliższy – proximalis
Dolny – inferior
Ogonowy – caudalis
Nazwy ogólne w anatomii
•
•
•
•
•
•
•
•
Dalszy – distalis
Przedni – anterior
Brzuszny – ventralis
Tylny – posterior
Grzbietowy – dorsalis
Przyśrodkowy – medialis
Łokciowy – ulnaris
Piszczelowy – tibialis
Nazwy ogólne w anatomii
•
•
•
•
•
•
•
Boczny – lateralis
Promieniowy – radialis
Strzałkowy – fibularis
Powierzchowny – superficialis
Głęboki – profundus
Zewnętrzny – externus
Wewnętrzny - internus
Ciało człowieka
•
•
•
•
•
Corpus hominis składa się z:
Caput (głowa)
Cervix s. collum (szyja)
Truncus (tułów)
Extremitates (kończyny): extremitas superior
– kończyna górna; extremitas inferior –
kończyna dolna.
Caput
• Pars cerebralis
• Pars facialis
Cervix, collum
• Regio colli anterior
• Regio colli posterior (nucha – kark)
Truncus
•
•
•
•
•
Thorax – klatka piersiowa
Abdomen - brzuch
Pelvis - miednica
Regio trunci posterior
Regio trunci anterior
Extremitas superior
•
•
•
•
•
•
Regio acromialis – okolica barkowa
Regio deltoidea – okolica naramienna
Regio brachialis – okolica ramieniowa
Regio cubiti – okolica łokciowa
Regio antebrachii – okolica przedramieniowa
Regiones manus – okolice ręki
Extremitas inferior
•
•
•
•
•
•
•
Regio coxae – okolica biodrowa
Regio glutaea – okolica pośladkowa
Regio femoris – okolica udowa
Regio genus – okolica kolanowa
Regio cruris – okolica goleniowa
Regio maleolaris – okolica kostkowa
Regiones pedis – okolice stopy
Systema, glandulae et organa
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
Systema sceleti (osteologia)
Systema musculorum (myologia)
Systema digestorium
Systema respiratorium
Systema urogenitale (organa uropoetica, organa genitalia)
Glandulae sine ductibus
Systema circulatoria (angiologia)
Systema lymphaticum (limfologia)
Systema nervosum
Organa sensuum (estezjologia)
Splanchnologia – nauka o trzewiach (splanchnon, viscera)
Laboratorium Biologii Przemysłowej i Eksperymentalnej PWSZ Krosno
Henryk Różański
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Create flashcards