Wstęp - NetPrace.pl

advertisement
x60Wstęp
Ogromna rolę w dziejach ludzkości spełniały i spełniają religie. Kształtowały one i nadal
kształtują świadomość ludzi oraz ich postawy życiowe. Religie dzielą się na monoteistyczne
(jednobóstwo) i politeistyczne (wielobóstwo). Różnią się także ilością wyznawców i
wielkością pełnionej przez siebie roli. Do najważniejszych religii wyznawanych we
współczesnym świecie należą: chrześcijaństwo, hinduizm, judaizm, buddyzm, konfucjonizm i
islam.
Geografia religii jest bardzo zróżnicowana. Nie ogranicza się ona do regionów lub krajów, w
których te religie wzięły swój początek, gdyż rozprzestrzeniły się one w ciągu wieków nawet
na odległe kontynenty. Niektóre z nich stały się religiami światowymi, uniwersalnymi,
ponieważ nie ograniczają się do jednej grupy etnicznej lub narodu, ale obejmują różne kraje
czy też części kontynentu.
Religie wywierały i wywierają wielki wpływ na rozwój malarstwa, rzeźby, architektury,
literatury i muzyki. Wspaniałymi przykładami tego są m.in. budowle sakralne: bazyliki,
kościoły, synagogi, meczety, klasztory i zgromadzone w nich obrazy, rzeźby i inne dzieła
sztuki, będące trwałym dorobkiem kultury ludzkiej. Są one również wyrazem poziomu życia
materialnego i rozwoju gospodarczego wielu pokoleń w ciągu minionych wieków.
1
Celem mojej pracy jest przedstawienie religii współczesnych Indii oraz odpowiedzenie na
pytanie zawarte w temacie: Czy religia ta ma wpływ na życie polityczne? Indie-jedno z
największych państw świata-łączą różnorodne kultury i tradycje ,są krajem pełnym
sprzeczności i kontrastów ,w którym mówi się wieloma językami:1odpowiednie dane
określają ich liczbę od 845 do 1652 ,w tym język urzędowy hindi, 17 języków regionalnych
oraz język angielski jako pomocniczy .W żadnym innym kraju tradycja i postęp nie
przenikają się tak ściśle jak tutaj.
Najważniejszą religią Indii jest hinduizm, wyznawany przez 81,1% ludności, dominujący we
wszystkich stanach i terytoriach związkowych z wyjątkiem Pendżabu, Dżammu i Kaszmiru
oraz stanów przygranicznych na pn. wschodzie. Islam wyznaje 12% mieszkańców Indii ,
przede wszystkim w stanach Dżammu i Kaszmir , Uttar Prades , Asam , Bengal Zach.i
pn.Kerala. 2,3% ludności stanowią chrześcijanie , z czego połowa to katolicy, pozostali zaśunici (rytu malabarskiego i malankarskiego) , prawosławni i protestanci; chrześcijanie
zajmują gł. pd. Keralę , Goa (dawne enklawy portugalskie) oraz pd.-wsch. Tereny pogranicza,
na których prowadzono intensywną działalność misyjną. 1,9% mieszkańców Indii stanowią
sikhowie zamieszkujący Pendżab i terytorium stołeczne Delhi; pozostałe mniejszości religijne
to : buddyści (0,8%-wsch.Dżammu i Kaszmir , Sikkim , Arunacal Prades , Maharasztra ) ,
dźiniści (0,4%-Radźasthan , Madhja Prades ) i parsowie ( 0,01%- Bombaj ).
Szerzej przedstawiłam poszczególne religie w Indiach , a przynajmniej te najważniejsze w I ,
II oraz III rozdziale mojej pracy. W IV zaś zawarłam istotny wpływ tych religii na życie
polityczne tego państwa.
.
I. Hinduizm- najważniejsza religia Indii
W Indiach największą religią jest Hinduizm. Religia ta ukształtowała się w V p.n.e., i jest
wyznawana przez większość ludności tego państwa.
W odróżnieniu od chrześcijaństwa, buddyzmu czy islamu hinduizm nie wykształcił się z nauk
jednego człowieka. Religia ta jest gigantycznym konglomeratem rozmaitych wierzeń i
poglądów. Często wręcz ze sobą sprzecznych. Niektórzy obliczają, że w hinduizmie jest 330
mln bogów i bóstw, choć liczba ta jest być może nieco przesadzona. Ze względu na wielką
różnorodność hinduizmu, religia ta nie wykształciła jednolitej organizacji ani kanonu. w
związku z czym trudno jest określić, kto jest hindusem i jakie są szczegóły jego wiary.
Ze względów praktycznych przyjęło się, Że hindusem jest ten, kto urodził się w jednej z
licznych kast i kto akceptuje nauki spisane w sanhitach, czyli w czterech najstarszych
Wedach. Nawet termin hinduizm został stworzony przez Brytyjczyków, którzy podbili Indie i
przez wiele dziesiątków lat tam panowali. W sanskrycie, starożytnym świętym języku
hindusów, nie ma nawet słowa odpowiadającego hinduizmowi, a to, co Europejczycy
określają tym mianem, w sanskrycie nazywa się sanatana dharma,. czyli „wieczna tradycja”
albo „wieczna zasada”.
O religii tej można na pewno powiedzieć tyle, że jest bardzo stara. Korzenie hinduizmu
sięgają co najmniej 4000 lat wstecz. Odkrycia archeologów w pozostałościach po cywilizacji
Doliny Indusu (2500-1500 roku p.n.e.) wykazały, że już wówczas czczono wiele bóstw i
bogiń, w tym również bóstwo, które jak się sądzi, było wczesną postacią boga hinduizmu –
Śiwy. Około roku 1500 p.n.e. na Dolinę Indusu najechali z północy Ariowie. W tym więc, co
później stało się hinduizmem, znalazło się wiele elementów wierzeń religijnych i zwyczajów
Ariów. Jednocześnie jednak wierzenia miejscowej ludności zostały częściowo zasymilowane
1
Encyklopedia PWN Religia,,tom 5, str.7
2
przez religię najeźdźców. W tysiącach odmian i odłamów hinduizmu można też odnaleźć
ślady lokalnych tradycji. Z czasem z języka Ariów powstał nowy język, który obecnie
nazywamy sanskrytem. To właśnie w tym języku spisana została większość najważniejszych
pism hinduizmu. Najstarsze z nich są tzw. Wedy. W sanskrycie Weda znaczy „wiedza”.
Najstarsza i najważniejsza Weda to Rygweda, czyli „wiedza hymnów”1. Cztery Wedy
(Rygweda, Samaweda, Jadżuryweda i Atharweda) nazywane są przez hindusów sanhi-tami.
Do literatury wedyjskiej należą też brahmany i upaniszady.
Do najważniejszych bogów znanych z Wed należą: Jndra2 , Agni 3oraz Waruna –
wszystkowiedzący władca nieba Najważniejsi bogowie późniejszego hinduizmu, Siwa i
Wisznu, występują wprawdzie w Wedach, lecz mają znacznie mniejsze znaczenie. Systemy
religijne, w których istnieje wielu bogów, a dominujący okresowo się zmienia, nazywamy
henoteistycznymi. We wczesnym hinduizmie, czyli w wedyzmie, każdy z bogów (w tym
czasie wszyscy bogowie byli rodzaju męskiego) pod pewnym względem miałprzewagę nad
pozostałymi. Stąd też wzięła się późniejsza koncepcja, że każdy
z nich był jedynie przejawem czy też wcieleniem jednego potężnego bytu, siły sprawczej
wszystkiego – Brahmana.
Ariowie mieli duży zbiór obrzędów. który z czasem ulegał wzbogacenia, poszczególne
rytuały stawały się coraz bardziej skomplikowane — w końcu stały się tak wyrafinowane, że
poprowadzić je potrafili jedynie bramini, czyli kapłani. Około VII w. p.n.e. Ariowie
zdominowali całą Dolinę Gangesu, w tym też czasie bramini utrwalili swoją pozycję jako
przewodnicy duchowi całego społeczeństwa. Powołując się na fragmenty Rygwedy, kapłani
wprowadzili podział na kasty. Rzeczony tekst opowiadał o stworzenia świata i życia na Ziemi
i poświęceniu puruszny, czyli ducha świata, czy też praczłowieka. Z różnych części jego ciała
powstały poszczególne stany. z których później wyłoniły się kasty. I tak z ust powstali
bramini (kapłani); z ramion — kszatrijowie (rycerze i urzędnicy); z bioder wajśjowie
(wieśniacy); wreszcie z nóg siudrowie (służący i niewolnicy).
Komentarze dotyczące Wed noszą nazwę upaniszad. Upaniszad jest bardzo wiele, nowe
powstają nawet obecnie, jednak do kanonu tekstów świętych zalicza się tylko 13, które
spisano w latach 800-400 p.n.e. Znajduje się w nich wiele nowych koncepcji i kategorii
filozoficzno-religijnych. Spośród których najważniejsze są pojęcia sansary i karmy
(karmanu). San-sara to wieczne koło narodzin i śmierci. Karma zaś to suma etycznych
skutków wszystkich uczynków i myśli człowieka, wyznaczająca jego pozycję i los w
kolejnych inkarnacjach (wcieleniach). Idea karmy posłużyła kapłanom do uzasadnienia
podziała na kasty: jeśli ktoś urodził się w wyższej kuście, to znaczyło to, że w poprzednich
wcieleniach niejako sobie na to „zasłużył”. Upaniszady zajmowały się zagadnieniami
praktycznymi w niewielkim tylko stopniu, przede wszystkim koncentrowały się na poznania i
zrozumieniu przenikającego wszystko, absolutnego bytu, czy też siły Brahmana. Wiedzę o
tym bycie zdobywa się dzięki nieśmiertelnej duszy atmanie — to ona jest jedną z
nieskończenie wielu siedzib Brahmana.
Droga poznania Brahmana może być różna: poprzez ofiarę, ćwiczenie umysłu (joga) albo
przez poświęcenie się jednemu z bogów. Ostatecznie człowiek może osiągnąć stan
wyzwolenia i wyrwać się z wiecznego kręgu wcieleń.
Fundamentalne dzieła hinduizmu, Wedy, brahmany i upaniszady powstały bardzo dawno, bo
ponad 2,5 tysiąca lat temu. Od tego czasu jednak hinduska myśl filozoficzno-religijna długo
ewoluowała, Około roku 1500, kiedy do wybrzeży Indii zaczęły docierać statki handlowe z
Jest to zbiór ponad 1000 hymnów spisanych z przekazów ustnych w latach 1000-800 roku p.n.e. .Praca
zbiorowa, Zarys dziejów religii , Warszawa 1986,s.55
2
Wiedzie swoich wojowników na bój z ludźmi i demonami .Richard Waterstone Indie, Świat książki, Warszawa
1996, s.14.
3
Bóg ognia, pośrednik miedzy ludźmi i bogami..Ibidem, s.19.
1
3
Europy, większość kluczowych pojęć i koncepcji była już ustalona. Znany był panteon
najważniejszych bóstw, wyraźnie wyznaczone były też strefy ich wpływów na życie łudzi.
Określone były poza tym ramy doktryny etycznej, wiadomo było, że życie człowieka dzieli
się na cztery etapy, że w życiu można zmierzać ku czterem celom i że istnieją trzy drogi
zbawienia. W ramach ogólnej doktryny etycznej uzasadniono i wyraźnie zdefiniowano bardzo
skomplikowany i silnie utrwalony system kastowy..
Czwórka najważniejszych bogów hinduizmu składa się z męskiej trójcy: Brahmy, Wisznu i
Śiwy oraz jednej bogini — Dewi. Każde z bóstw może mieć wiele postaci, czy też wcieleń
(awatara) o różnych imionach i atrybutach. Brahma, stwórca jest uważany za bardzo
potężnego, nie jest jednak obiektem szczególnego kultu. Obiektami najwyższej czci jest
trójka pozostałych bóstw — Wisznu, Śiwa i bogini Dewi (wcielenia to Kali i Durga).
Opowieści o stosunkach między bogami a ludźmi znajdują się w dwóch świętych dziełach
literackich, Ramajanie i Mahabharacie. Mahabharata to największy objętościowo poemat
epicki na świecie. Jego Ostatnia część, Bkagawadgita została dopisana później.
Dzięki idei awatar, czyli kolejnych wcieleń bóstwa, hinduizm mógł asymilować lokalne
bóstwa i wpisywać je w pierwotny porządek świata. Z drugiej strony, według niektórych
szkół, poszczególne wcielenia bogów były jednocześnie częścią Brahmanu, czyli Ostatecznej
Rzeczywistości. Dwa najsłynniejsze z dziesięciu wcieleń boga Wisznu, wielkiego opiekuna
świata to Kriszna i Rama. Śiwa, drugi z najważniejszych bogów hinduizmu jest zarówno
uosobieniem destruktywnych sit życiowych, jaki odrodzenia, mchu i bezruchu. Z jednej
strony symbolem Śiwy jest fallus, z drugiej jest on postrzegany jako uosobienie cnotliwości.
Najsłynniejsze wcielenia bogini Dewi to Kali i Durga. Kali to okrutna bogini śmierci, a
jednocześnie ta, która przynosi spokój i odpoczynek. Kali przedstawiana jest jako małżonka
boga Śiwy równocześnie razem z Sarawasti, żoną Brahmy i Lakshmi, żoną Wisznu uważana
jest za uosobienie potężnego pierwiastka żeńskiego — Śakti.1
Oprócz wiedzy teoretycznej hinduizm zawiera także szereg praktycznych porad i nakazów
dotyczących życia codziennego. Cztery dopuszczalne cele życia dotyczą zarówno
teraźniejszości, jak i odleglejszej perspektywy, samsary. Dwa ziemskie cele życia —
poszukiwanie przyjemności, w tym również przyjemności seksualnej (kama), oraz
zdobywanie dóbr doczesnych, są w hinduizmie traktowane jako wartościowe, cenniejsze są
jednak dwa pozostałe cele — spełnianie obowiązków wobec bliźniego i poszukiwanie
ostatecznego wyzwolenia. czy też zbawienia (moksza).
Życie hindusa, a konkretnie bramina, dzieliło się na cztery podstawowe etapy. Każdy bramin
był kolejno: uczniem, panem domu, pustelnikiem i świętym ascetą. Podążanie tą drogą
traktowane było zarówno jako idealny model życia osobistego, jak i doskonały oraz
praktyczny sposób organizacji życia rodzinnego. Każdy etap życia bramina wiązał się z
innymi obowiązkami. Na przykład uczeń powinien zachować czystość cielesną, z kolei pan
domu powinien się ożenić i mieć synów. Cnotliwa kobieta powinna kolejno pozostawać pod
opieką ojca, męża i synów. Powinności zależały również od statusu społecznego. Zważywszy,
że od czynów w tym życiu zależało to, w jakiej kaście dana osoba odrodzi się w przyszłości,
należało żyć cnotliwie, zgodnie z wymaganiami dla danej kasty, by zasłużyć sobie na nagrodę
w przyszłym wcieleniu.
Zbawienie można było osiągnąć, idąc jedną z trzech dróg. Byty to karma-marga, czyli „droga
uczynków”; dżniana-marga, czyli „droga wiedzy” i bhakti-marga, czyli „droga oddania się,
poświęcenia”. Droga uczynków była praktykowana przez większość hindusów. Polegała ona
na spełnianiu powinności wynikających z przynależności kastowej i aktualnego etapu życia.
Ci, którzy kroczyli drogą wiedzy, czytali święte pisma, zwłaszcza upaniszady i rozmyślali
1
Richard Waterstone Indie,Świat książki, Warszawa 1996, s.80.
4
nad ich treścią. Medytując i samodoskonaląc się, starali się osiągnąć oświecenie i dotrzeć do
Ostatecznej Rzeczywistości. Droga poświęcenia się bogu, miłości do niego jest jednym z
najstarszych elementów hinduizmu. Opowieści o Krisznie i Śiwie w Mahabharacie i o
Krisznie w Bhagawatpuracie to właśnie przykłady
literatury sławiącej bogów, będącej wyrazem poświęcenia i oddania się. Jednym z
największych mistrzów tego prądu był Ramanudża1. Doskonałym przykładem ludzi, którzy
wybrali drogę poświęcenia się, są członkowie Ruchu Świadomości Kriszny.. Ich pieśni są
improwizowaną mantrą, wielokrotnie powtarzanym imieniem boga. Hindusi
oddają też cześć swoim bogom stawiając ołtarze, nucąc rytualne pieśni, paląc świece I
składając ofiary .
W hinduizmie znane są świątynie i kapłani, nie ma jednak struktur hierarchicznych (takich,
jak na przykład w kościele katolickim), nie ma jednolitego wyznania wiary, ani jednorodnego
kodeksu postępowania. Jednocześnie jest to jedna z najpotężniejszych religii świata — ocenia
się, że różne formy hinduizmu wyznaje prawie miliard ludzi na całym świecie, głównie w
Indiach, ale także, ludzie hinduskiego pochodzenia, na przykład w Wielkiej Brytanii i RPA.
Dzięki upowszechnieniu dostępu do edukacji i swobodnemu przepływowi informacji w
ostatnim stuleciu wykształcił się tak zwany hinduizm akademicki
— głównymi bóstwami tej podstawowej odmiany hinduizmu są Wisznu, Śiwa
i Bogini-Matka (Dewi). W Indiach jest jednak kilkaset tysięcy wiosek i w większości z nich
religia przyjmuje specyficzną formę. W różnych miejscach czci się różne lokalne bóstwa.
Poszczególne bóstwa z hinduskiego panteonu mogą zajmować inne miejsce w hierarchii.
W różnych rejonach Indii obchodzi się inne święta, tradycyjnie też różne są święte miejsca,
do których wędrują pielgrzymi. Istnieją też jednak święta wspólne dla większości
wyznawców hinduizmu. Jednym z takich świąt jest Diwali, Święto Światła, przypadające na
przełom października i listopada. Kojarzone jest ono z kultem Lakszmi — bogini szczęścia i
pomyślności, małżonki Śiwy. Charakterystycznym elementem tego święta,
nazywanego także hinduskim Nowym Rokiem, są sztuczne ognie i fajerwerki. Hindusi
wierzą, że szczęście zawita do każdego domu, w którym jest zapalone światło. Wiosenne
święto Holi jest równie popularne jak Diwali, bardziej uroczyście obchodzone jest w
północnej części kraju. Holi to święto
radosne. jego charakterystycznymi elementami są okazjonalne żarty i okresowe zawieszenie
podziału kastowego i większości tabu. Bohaterami święta Holi są Kriszna
i Wisznu, a dzień ten jest uznawanyza święto płodności i nieskrępowanej seksualności.
Tradycja nakazuje w czasie święta Holi oblewanie się barwioną wodą albo obrzucanie
kolorowympudrem. Ostatnio w niektórych miejscowościach zakazano tych praktyk
Najsłynniejszą pielgrzymką hindusów jest odbywająca się co 12 lat Kumb Mela —
pielgrzymka i kąpiel w świętej rzece — Gangesie. W pielgrzymce do Allahabadu, gdzie
spotykają się dwie święte rzeki — Ganges i Jumna — uczestniczy czasami nawet 10
milionów pielgrzymów!
Wyznawcy hinduizmu nie są zobowiązani do uczestnictwa w jakimkolwiek publicznym
obrzędzie czy akcie kultu, Religia ta jest bowiem skrajnie indywidualistyczna i jedyny
obowiązek, jaki nakładu na swoich wyznawców to nakaz postępowania zgodnie z
obowiązkami wynikającymi z przynależności kastowej. W hinduizmie kapłan nie jest
niezbędnym pośrednikiem w kontaktach człowieka z bogami. Nie ma też zwyczaju
wspólnego, zbiorowego czczenia bóstw. Każdy hindus może indywidualnie oddawać cześć
bogu w świątyni albo we własnym domu. W świątyniach pudźa może obejmować takie
Żył w latach 1017-1108r.n.e.,indyjski filozof ,teoretyk wendanty rzecznik monizmu względnego; wg R. świat i
dusze są atrybutami, nie częścią Boga pojętego personalistycznie; gł. droga-bhakti. Encyklopedia PWN,
Warszawa 1982.
1
5
czynności jak ofiarowywanie wizerunkom bogów darów, na przykład kwiatów, i chodzenie w
kółko zgodnie z ruchem wskazówek zegara. W domu pobożny hindus,
zwłaszcza ten wysoko urodzony 1, odprawia codzienne rytuały w specjalnym, odosobnionym
pokoju albo przed umieszczoną w kącie kapliczką. Bogów, przodków i wszystkie żywe istoty
czci się odpowiednio — wznosząc modlitwy, ofiarowując ogień, wodę i pokarm. W
hinduizmie znane są rytualne uroczystości związane z poszczególnymi etapami życia rytuały
inicjacyjne młodych mężczyzn, śluby, pogrzeby2 i oddawanie czci przodkom rodu.
Tradycyjna forma pogrzebu, w czasie którego żona była zmuszana do towarzyszenia
zmarłemu mężowi na stosie, została zakazana przez Brytyjczyków w 1829 roku i obecnie jest
już prawie całkowicie zapomniana.
System kastowy wciąż odgrywa w Indiach ogromną rolę, chociaż hierarchia wynikająca z
podziału kastowego nie jest równoznaczna z podziałem na biednych i bogatych. Należący do
najwyższej karty bramin może być na przykład bardzo biedny, a znacznie niżej ulokowany
wajśja (kupiec) może być prawdziwym bogaczem. Nawet jednak ten tradycyjny model został
nieco zmodyfikowany przez współczesny system prawny. Wprowadzono bowiem prawa
zakazujące prześladowania i wykorzystywania przedstawicieli niższych kart, zwłaszcza zaś
tzw. Niedotykalnych, czyli ludzi nie należących do żadnej kasty. Obecnie niedotykalni mają
na przykład zagwarantowane miejsca w parlamencie. Mimo tych ograniczeń, system kastowy
jest jednak w Indiach wciąż żywy, najwyraźniej widać to w doborze partnerów życiowych w
Indiach niemal wszystkie małżeństwa (wciąż aranżowane przez rodziców młodych)
zawierane są w obrębie jednej kasty.
Na obecny kształt hinduizmu wywarło wpływ wielu myślicieli. Najważniejsi z nich to
prawdopodobnie Sri Ramakrishna (1836-1886r) i jego uczeń, Swami Vivekananda (18631902r) Ci dwaj mędrcy stworzyli filozoficzne podwaliny pod współczesny w miarę
jednolity hinduizm, głosząc, że różnice w kulcie są nieistotne, że właściwie wszyscy czcimy
jeden byt nadrzędny, zasadę wszechrzeczy- Swami Vivekananda uczył, że chociaż najwyższy,
nieosobowy bóg nie posiadaatrybutów i nie może być w związku z tym ani zrozumiany, ani
opisany, to jednak jego poszczególne wcielenia mogą przyjmowaćpostać osobową. Różne
religie mogą nadawać swoim bogom
różne imiona, jednak jak hindusi twierdzą, są to tylko różne postacie tegosamego boskiego
pierwiastka.
Niewykształcony,
prosty
wieśniak
oddający
częśćjednemu
z.
najpopularniejszych bogów jest wart tyle samo, co mędrzec znający na wylot starożytne
święte pisma.
Pod koniec XIX wieku wykształceni hindusi, zwłaszcza w Wielkiej Brytanii, zdali sobie
sprawę, że hinduizm ma coś do zaoferowania światu, Zaczęli więc propagować rodzimą
kulturę. Jednym z takich właśnie wykształconychmędrców, którzy nie odwrócili się od
swoich korzeni, był prawnik filozof i działacz społeczny — Mohandas Karamchand Gandhi 1
.Początkowo działał w Południowej Afryce, w Natalu, gdzie walczył o prawa mniejszości
hinduskiej. Z tego okresu pochodzi jego koncepcja ahimsy, czyli oporu wobec
niesprawiedliwości, ale bez stosowania przemocy. Koncepcja unikania przemocy znana była
w hinduizmie już od czasów wedyjskich, nikt nie próbował jej jednak wcielać w życie z taką
konsekwencją. Po powrocie do Indii w 1914 roku walczył o prawa niedotykalnych. między
innymi odrzucając przesąd. iż członek wyższej kasty „kala się” poprzez kontakt z
przedstawicielem kasty niższej. Chociaż Mahatma Gandhi nie wywarł wielkiego wpływuna
doktrynę religijną hinduizmu, stal się największym chyba popularyzatoremhinduizmu na
świecie. Zawsze pozostawał posłuszny głoszonym przez siebie zasadom, był jednym z ojców
Czyli należący do kasty kapłanów, wojowników albo kupców.
Zwykle poprzez kremację.
1
1869-1948r., znany jako Mahatma, czyli „wielki duchem”
1
2
6
niepodległości Indii. Wielokrotnie głodował, protestując przeciwko wewnętrznym konfliktom
etnicznym. Zginął w 1948 roku, zabity przez hinduskiego fanatyka.
.
II. Islam
W Indiach jak już wspomniałam na wstępie islam wyznaje 12% ludności, dlatego też warto
jest przybliżyć w niewielkim stopniu tę religię.
Jest to wielka monoteistyczna religia, założona w VII w. przez Mahometa, a której główne
zasady wyłożone są w Koranie i Sunnie muzułmańskiej. Główne zasady to: wiara w jedynego
boga Allaha i w proroków. Przyjęto 99 "imion" Allaha - tworzą one różaniec muzułmański.
Islam jest ostatnią, wielką religią uniwersalną, jedną z religii objawionych, kontynuującą
tradycje religii żydowskiej i chrześcijańskiej. Liczy obecnie ponad 700 milionów
wyznawców, skupiających się głównie: w Afryce Północnej i na kontynencie azjatyckim- na
Bliskim i Środkowym Wschodzie, w Indiach oraz w Azji Południowo-wschodniej. Islam z
chwilą swego powstania zaczął nową epokę w historii ludów, które go przyjęły. Islam jest to
religia i państwo jednocześnie, prawo i ideologia obejmująca całość życia jednostkowego i
społecznego jego wyznawców. Inaczej mówiąc, islam jest religią, która się zajmuje w równej
mierze życie człowieka na tym świecie, jak i jego "życiem ostatecznym", a więc prawdami
wiecznymi, jak również państwem, rodziną, małżeństwem itp. Władza Świecka w islamie jest
związana ściśle z władzą duchowną. Islam jako religia jest rygorystycznie monoteistyczna,
nie dopuszcza więc nawet cienia czy pozoru politeizmu, jest jeden jedyny Bóg- Allah i nie ma
żadnego innego bóstwa. Tak więc, w pojęciu rygorystycznych muzułmanów, nawet religia
chrześcijańska przez swój dogmat o Trójcy Świętej posiada elementy politeizmu. Islam nie
posiada instytucji "kościoła",
nie ma też duchowieństwa
w rozumieniu np. chrześcijańskim, nie ma więc w społeczności muzułmańskiej podziału na
duchowieństwo i ludzi świeckich. Jeżeli istnieją w islamie bractwa religijne, które są nawet
bardzo rozpowszechnione, to, po pierwsze, nie jest to zgodne z duchem pierwotnego islamu, a
po drugie, są to zgromadzenia ludzi świeckich, którzy zbierają się wspólnie dla odprawiania
wspólnych ceremoniałów i modlitw. Islam odnosi się negatywnie do życia w celibacie i
zachęca do małżeństwa, a Koran poświęca wiele uwagi rodzinie i małżeństwu.
Moralność muzułmanów jest oparta na naukach zawartych w Koranie i Sunnie proroka, na
islamu prawie, które ma charakter totalitarny, rządzący każdą czynnością człowieka
należącego do społeczności muzułmańskiej. Praktyczne zasady etyki muzułmańskiej są
zawarte w każdym dziale prawnym i stosownie do nich czyny są dzielone .Największą
zbrodnią w islamie jest odstępstwo od wiary, a następnie: morderstwo, nierząd, sodomia,
picie wina, kradzież, fałszywe świadectwo, oszczerstwo oraz odmowa jałmużny. Do zasad
moralnych islamu należy przestrzeganie obowiązków islamu.
Obowiązki islamu
Każdego muzułmanina, czyli wyznawcę islamu obowiązują:
1) szahada- wyznanie wiary1.
2) salat- modlitwa muzułmańska
3) zakat- podatek o charakterze jałmużny.2
4) saum- post.3
„Nie ma boga prócz Allaha, Mahomet jest jego wysłannikiem.” Wykład prof. dr hab. K. Kondrat Antropologia
kulturowa-Islam.
2
2,5% od majętności , na ubogich, sieroty, wdowy, biednych.
3
Od wschodu do zachodu słońca przez miesiąc.
1
7
5) hadżdż- pielgrzymka do Mekki.
Obowiązki te nazywają się w teologii muzułmańskiej pięcioma filarami islamu. Szerzenie ich,
zalecane przez Koran za pomocą oręża, czyli przez Świętą wojnę, nazywa się dżihad. W
związku z tym, iż islam zajmuje się wiele "sprawami tego świata", od samego początku
popierał on naukę i szkolnictwo, nakazując "poszukiwać wiedzy od kolebki do grobu". Toteż
w islamie rozwinęła się bardzo szybko nauka, filozofia, zakwitła bogata, nawet wyrafinowana
kultura. To wszystko miało sprzyjać pomyślności w życiu na tym świecie, jako
przygotowaniu do życia w świecie przyszłym.
We współczesnym świecie islam może wydawać się egzotyczny, a ponad to ekstremistyczny.
Być może przyczyną tego jest fakt, że na Zachodzie religia nie dominuje w życiu
codziennym. Muzułmanie natomiast religię zawsze stawiają na pierwszym miejscu, nie
ustalając granic między życiem świeckim a sakralnym. Wierzą oni, że Prawo Boskie Shari'a
powinno być przestrzegane bardzo dokładnie, dlatego sprawy związane z religią są tak ważne.
III. Mniejszości religijne Indii.
1.Buddyzm
O Indiach mówi się , że jest to kraj wielu religii. Tak też faktycznie jest, wiele religii bierze
swój początek właśnie z tego państwa.
Buddyzm, mimo że narodził się w Indiach, to nie ma dzisiaj w tym kraju zbyt wielu
wyznawców. Na świecie jest buddystów około 300 milionów: 200 tysięcy w Europie, 200
tysięcy w Ameryce Północnej, 500 tysięcy w Ameryce Łacińskiej, 300 tysięcy w byłym
ZSRR. Najwięcej wyznawców mieszka na Cejlonie, w Birmie, Tajlandii, Japonii, Korei i
Chinach. Niewielkie gminy buddyjskie znajdują się w Europie.1
Buddyzm jest to religia pochodząca z Indii Północnych. Jest to ruch religijno filozoficzny
zwrócony przeciw wierze w bogów, buddyści odrzucili system kastowy i obrządki wedyjskie.
Ze starszej religii przejęli idee karmy,
reinkarnacji, nirwany i wiele innych pojęć. Ich religia kładzie nacisk na medytacje i
przestrzeganie wzorców moralnych.
Jego twórcą był Gautama z rodu Siaków. Buddyzm głosi idee tolerancjidla odmiennych
poglądów i wierzeń (uznając je za różne sposoby głoszenia tej samej prawy o człowieku),
równości społeczeństw i potępia kastowość. Znalazł wielu wyznawców wśród ludów
żyjących w surowych warunkach przyrodniczych i społecznych. OD swoich wyznawców
wymaga wyrzeczenia się uciech, czystości serca, życzliwości dla wszelkich form życia, a
przede wszystkim dla cierpiących. Językiem buddyzmu jest język jego wyznawców. Mimo, iż
kolebką buddyzmu są Indie ,we współczesnych Indiach buddyści zostali już tylko
mniejszością religijna wypartą przez hinduizm.
„ Poznawanie buddyzmu jest poznawaniem siebie. Poznawanie siebie jest wykraczaniem
poza siebie. Wykraczanie poza siebie będzie pełnym oświeceniem. Pełne oświecenie jest
wyzwoleniem naszego ciała i umysłu i wyzwoleniem ciał i umysłów innych. Nie pozostają
żadne ślady oświecenia i ten brak śladów ciągnie się w nieskończoność.”2
2.Dżinizm
Richard Waterstone Indie ,Świat książki,Warszawa 1996,s.30.
Dogen ,mistrz Zen (1200-1253) był prawdopodobnie największym mistrzem japońskiego buddyzmu zen. Po
studiach w Chinach w 1227r. wrócił do Japonii .Uważany jest za założyciela japońskiej tradycji Soto. Jego
unikalne dzieło to „Shobogenzo” ,www.republika.pl/bardo4/dogen.html
1
2
8
Doktryna dżinijska stanowi w przeciwieństwie do buddyzmu zwarty i spójny system
filozoficzny, który zakłada: (1) istnienie wielu dusz jednostkowych (dżiwa ), (2) dusze mają
następujące właściwości: nieograniczone widzenie i zdolności poznania, nieograniczoną moc
i błogość, (3) aktywność człowieka powoduje osadzanie się w duszy subtelnej materii, czyli,
karmana, (4) karman osadzony w duszy ogranicza jej właściwości i w wyniku tego zachodzą
nowe narodziny. Sposób wydobycia się z kołowrotu narodzin i śmierci :
- należy prowadzić moralny tryb życia
- uniezależniać zmysły od wrażeń zewnętrznych, gdyż wywołują one namiętności, natomiast
uniezależnienie się zmysłów prowadzi do osłabienia karmana
- stosować ascezę, gdyż jest ona najważniejszym środkiem prowadzącym do zniszczenia
karmana. Wyzwolona w ten sposób dusza udaje się w kierunku centrum świata, gdzie spotyka
się i łączy z innymi duszami, tworząc duchową wspólnotę.
Aby uzyskać wyzwolenie, wyznawcy dżinizmu musieli się stosować do następujących
zaleceń: trzeba być mnichem oraz spełnić pięć ślubów, które mówią, że:
(1) należy oszczędzać każde życie,
(2) mówić prawdę,
(3) nic nie posiadać,
(4) niczego nie zdobywać,
(5) utrzymywać czystość seksualną.
Ponadto należy być ostrożnym przy chodzeniu, mówieniu, zbieraniu jałmużny, braniu do ręki
jakiejś rzeczy oraz przy wypróżnianiu się.
Należy prowadzić rozmyślania na temat: nietrwałości wszechrzeczy, bezsilności istot,
następowania wcieleń, samotności wszelkiej istoty, różnicy między duszą i ciałem,
nieczystości ciała, powstawania karmana, wieczności świata, wyjątkowości oświecenia i
szlachetności nauki dżinijskiej. Oprócz tego istnieją dwadzieścia dwie uciążliwości, którym
powinien oddawać się mnich dżinijski, między innymi są to: głód, pragnienie, upał, zimno,
kłujące owady, twarde łoże, obelgi itp.
Dziś dżinizm jest niemal nie obecny w Indiach , ale jednak jeszcze istnieje dlatego warto jest
wspomnieć o tak ciekawej religii i dla nas europejczyków tak egzotycznej.
IV. Wpływ religii na politykę
.
1.Problem głodu.
Indie – wielomilionowy kraj, zróżnicowany pod względem kulturowo-religijnym, ponoszący
ogromne wydatki na zbrojenia, z którego pochodzi wielu wybitnych ludzi boryka się ze
straszliwą plagą głodu. Jak może mieć to miejsce, gdy na ulicach paradują dobrze odżywione
i zdrowe tłuściutkie krowy?
Ważnym problemem powodującym głód jest religia. Indie zajmują czołowe miejsce pod
względem pogłowia bydła, jednak hinduizm surowo zabrania uboju tych zwierząt.
Dostarczają one, co prawda mleka, naturalnego nawozu i w razie potrzeby materiału na opał,
jednak korzyści te są nieporównywalnie mniejsze od tych, które udałoby się osiągnąć przez
przeznaczenie, choć części z nich do konsumpcji. Dochodzi wręcz do paradoksu. Ale religia
jest religią, więc należy uszanować te ograniczenia.
2.Konflikty wewnętrzne w Indiach.
„Gwoździem do trumny” są nieustannie wybuchające konflikty zbrojne. Do najbardziej
zaciętego należy spór o Kaszmir. Wiadomo też, że oba kraje dysponują bronią nuklearną.
Prognozy nie są zbyt obiecujące. Przy dzisiejszych problemach z gospodarką indyjską nie ma,
co liczyć na unowocześnianie rolnictwa, edukację i programy pomocy rządu.
Sprawa Kaszmiru ciągnie się od 1947 r., czyli od czasu uzyskania niepodległości przez Indie i
Pakistan. Był on już bezpośrednim powodem wybuchu dwóch wojen między Indiami i
9
Pakistanem. Na terenie Kaszmiru od 1990 r. toczy się wojna partyzancka przeciwko władzom
indyjskim. Separatyści kaszmirscy są popierani przez Pakistan, który liczy, że w przyszłości
obejmie on całą kontrolę nad Kaszmirem. Z drugiej strony
działają ruchy separatystyczne nie kontrolowane przez to państwo, które dążą do
niepodległości Kaszmiru. W stolicy Kaszmiru Srinagarze już od lat panuje stan wyjątkowy.
Wojsko i władze indyjskie prześladują mieszkańców tego stanu, podejrzanych o współpracę z
separatystami. W lipcu 1995 r. terroryści kaszmirscy z grupy Al Faran uwięzili pięciu
zakładników z państw zachodnich. Jednego z nich w okrutny sposób zamordowali. Domagali
się od rządu w Delhi wypuszczenia z więzienia 21 aktywistów kaszmirskich. Zamordowanie
jednego z zakładników - Norwega wzbudziło protesty na całym świecie. Ze względu na położenie geopolityczne szanse na
niepodległość Kaszmiru są nikłe. Kaszmirczycy muszą wybierać między Indiami a
Pakistanem, czyli wyznawcami hinduizmu a braćmi spod znaku Mahometa.
Pendżab - Sikhowie .
Sikhowie stanowią 52% ludności indyjskiego stanu Pendżab. Od Hindusów odróżnia ich
pochodzenie i wiara. Na początku lat 80. rozpoczęli walkę o niepodległość Pendżabu. W 1984
r. rząd centralny wydał rozkaz szturmu na Złotą Świątynię w Amritsarze. Zginęło setki
Sikhów wraz z ich duchownymi przywódcami. Poprzysięgli oni pani premier I. Gandhi
zemstę. Została ona zamordowana przez Sikhów z jej osobistej ochrony 31 października 1984
r. w Delhi. Był to odwet za zamordowanie ich
przywódcy Singha Bhindranwale i tysięcy jego wyznawców oraz współpracowników podczas
szturmu na Złotą Świątynię w czerwcu 1984 roku. Sikhowie ciągle myślą o realizacji budowy
państwa o nazwie Khalistan (Chalistan) w Pendżabie.
3.Konflikty na subkontynencie indyjskim
15 sierpnia 1947 r. w Delhi i Karaczi odbyły się uroczystości przyznania niepodległości
Indiom i Pakistanowi. Sam pomysł podziału Indii Brytyjskich na dwa państwa o w miarę
jednolitej strukturze religijnej przez Brytyjczyków był uważany za dobry. Znawcy problemu
uważali jednak inaczej. Na początku chodziło o Bengal i Pendżab, które zostały podzielone
przez nowe państwa. Z czasem problemem stał się Kaszmir i Dżammu, zamieszkały w
większości przez wyznawców islamu. Początek niepodległości obydwu państw to ponad pół
miliona zabitych w zamieszkach w samym Pendżabie. Od tej pory historia obydwu państw
została naznaczona sporami terytorialnymi o zabarwieniu religijnym. Z czasem pojawił się
także trzeci uczestnik wydarzeń - Chiny. Kraj ten, pretendujący do roli mocarstwa
regionalnego, a później światowego, nie
mógł zaakceptować indyjskiej polityki niezaangażowania i pokoju. Ważną rolę odgrywały tu
także wewnętrzne konflikty o zabarwieniu narodowym i religijnym w samych Indiach.
-Konflikt Indie – Pakistan .
I wojna Indie - Pakistan wybuchła w październiku 1947 roku. Maharadża Gulab Singh
przyłączył Kaszmir i Dżammu do Indii. Była to trudna decyzja, gdyż ze względów
geopolitycznych Kaszmir nie miał szans na niepodległość. Względy religijne i ekonomiczne
przemawiały za połączeniem z Pakistanem. 22 października 1947 r. zaczęły
się rzezie hinduistów w Kaszmirze, dokonywane przez rebeliantów muzułmańskich.
Maharadża wezwał na pomoc wojska indyjskie, które bardzo szybko
rozprawiły się z rebeliantami. Na teren Kaszmiru weszły także wojska pakistańskie i
rozpoczęły się walki, chociaż w ograniczonym wymiarze. Nie toczono tu wielkich bitew, ale
dochodziło do sporadycznych starć.
1 stycznia 1948 r. Indie przekazały sprawę Radzie Bezpieczeństwa ONZ.
1 stycznia 1949 r. nastąpiło zawieszenie broni oraz utworzono linię demarkacyjną
kontrolowaną przez ONZ. Dwie trzecie terytorium Kaszmiru kontrolowały Indie, a pozostałą
10
część Pakistan. O przyszłości spornego terytorium miał zadecydować plebiscyt zaproponowany
przez ONZ, którego jednak nie przeprowadzono.
II wojna Indii z Pakistanem wybuchła 5 lipca 1965 r. Była to wojna o pustynię Rann of Kutch.
Podczas niej kilkakrotnie zawierano i zrywano rozejmy. 6 września 1965 r. wojska indyjskie
dokonały inwazji na terytorium Pakistanu. Do trwałego zawieszenia bronii przyczyniła się
mediacja ZSRR. W styczniu 1966 r. prezydent Pakistanu Ayub Khan i premier Indii Lal
Bahadur Shastri podpisali rozejm
III wojna Indii z Pakistanem wybuchła 2 grudnia 1971 r. Była ona ubocznym efektem wojny
domowej w Pakistanie, w wyniku której powstał Bangladesz. 26 marca 1971 r. w Dhakka
proklamowano powstanie nowego państwa Bangladesz, które powstało po secesji Pakistanu
Wschodniego. Po dwóch tygodniach walki wojska pakistańskie zostały pokonane. W Pakistanie
Zachodnim Indie zajęły prowincję Kutch. Po tym premier I. Gandhi zdecydowała się na
zawarcie rozejmu. Premierem Pakistanu
został Zulifikar Ali Bhutto, a premierem Bangladeszu Mudżibur Rahman.
Zakończenie
Na postawione w temacie pracy pytanie ,odpowiadam zdecydowane TAK, -religia we
współczesnych Indiach ma wpływ na życie polityczne, myślę że przedstawione przeze mnie
przykłady ,dają wyraźny tego obraz i odzwierciedlają najistotniejsze współczesne problemy
polityki tego kraju związane z religią.
W swojej pracy przedstawiłam w skrócie pozycję ludzi i wszechświata. Egzystencję człowieka
w tym życiu konstytuują dwie sfery jego działalności. Jedna z nich jest niezmienna dla
wszystkich ludzi i nie można jej uniknąć, jest to całkowite poddanie się boskiemu prawu.
Druga dotyczy wolnej woli człowieka, ponieważ posiada on moc myślenia i formułowania
sądów, został zaopatrzony w rozsądek i intelekt. Może przyjąć każdą wiarę, sposób życia lub
stworzyć swój własny kodeks postępowania, został obdarzony nieograniczoną swobodą wyboru
i działania. Człowiek rodzi się muzułmaninem, hindusem , chrześcijaninem itp. w zależności od
miejsca na świecie Jednak. to od nas
zależy kim będziemy w swoim życiu.
Indie pod względem zróżnicowania religijnego są krajem wyjątkowo interesującym, myślę ,że
po zapoznaniu się z moją lekturą można być tego pewnym .W żadnym innym kraju tradycja,
religia i postęp nie przenikają się tak ściśle jak tutaj.
Swoją prace pragnę zakończyć słowami Williama Cecila1, który twierdził, że państwa
w których obywatele są wyznawcami dwóch różnych religii są stale zagrożone możliwością
konfliktu. "Nigdy nie może być bezpieczne takie państwo, gdzie toleruje się dwie religie. Nie
ma bowiem nienawiści tak wielkiej jak wyznaniowa, a ci, co różnią się w służbie Bożej, nie
pogodzą się nigdy w służbie ojczyzny."
Praktyka wskazuje, że pomimo różnic kulturowych, doktrynalnych można w różnorodności
wyznań znaleźć płaszczyzny porozumienia, wyodrębnić to co wspólne, to co łączy. Konieczna
do tego jest tolerancja religijna. Kwestia tolerancji religijnej należy do najzacniejszych
problemów życia społecznego i to zarówno w przeszłości jak i obecnie.
.
BIBLIOGRAFIA
Lord Burghley, 1520-1598,ang.mąż stanu; doradca Elżbiety I,40 lat kierował polityką państwa .Wielka
Encyklopedia Polonica.
1
11
1.Encyklopedia PWN, Warszawa 1982.
2. Internet, Hinduizm-Sanatana Dharma http://kazwid.w.interia.pl
3. Internet, Ciało i umysł http://republika.pl/bardo4/dogen.html
4. Kodrat K., Islam ,wykład z antropologii kulturowej ,I semestr Stosunki
Międzynarodowe, Białystok 2003.
5. Mejor M., Człowiek poszukuje Boga, Warszawa 2002.
6. Państwa świata-leksykon ,tom 4 Azja ,Australia, Oceania . Geo Center
Warszawa 2001.
7. Religia Encyklopedia PWN, tom 5
8 Staniów H., Geografia 2.Podręcznik dla Gimnazjum, Wyd .Edukacyjne
Wiking , Warszawa 2000.
9. Waterstone R.,Indie, Świat książki, Warszawa 1996.
10.Zarys dziejów religii ,Iskry, Warszawa 1986.
SPIS TREŚCI:
WSTĘP.........................................................................................................1
I. HINDUIZM-NAJWAŻNIEJSZA RELIGIA W INDIACH.................3
II. ISLAM.................................................................................................14
III. MNIEJSZOŚCI RELIGIJNE INDII....................................................17
1)Buddyzm...........................................................................................17
2)Dżinizm.............................................................................................18
IV. WPŁYW RELIGII NA POLITYKE ..................................................20
1)Problem głodu w Indiach..................................................................20
2)Konflikty wewnętrzne w Indiach......................................................20
3)Konflikty na subkontynencie indyjskim...........................................22
-konflikt Indie-Pakistan......................................................................22
ZAKOŃCZENIE........................................................................................24
12
BIBLIOGRAFIA........................................................................................26
13
Download
Random flashcards
66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

słowka

2 Cards kksenia.kot1997

Create flashcards