Skarga konstytucyjna dla SSP II i SSA(3)

advertisement
SKARGA KONSTYTUCYJNA
mgr Piotr Kapusta
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Skarga konstytucyjna jest to instytucja służąca osobie fizycznej
lub prawnej do ochrony na drodze szczególnego postępowania
przed sądem konstytucyjnym przysługujących jej praw
konstytucyjnych w przypadku ich naruszenia przez organy władzy
publicznej, przy czym naruszenie to dokonane może być poprzez
ich akty, a w większości krajów – również ich bezczynność.
przysługujące jednostce w stosunku do państwa
roszczenie o ochronę jej podstawowych
wolności i praw w szczególnym postępowaniu
przed sądem konstytucyjnym
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Pierwowzór skargi konstytucyjnej
Niemieckiej z dn. 28 marca 1849 r.
w
Konstytucji
Rzeszy
§ 126. Zur Zuständigkeit des Reichsgerichts gehören:
g) Klagen deutscher Staatsbürger wegen Verletzung der durch
die Reichsverfassung ihnen gewährten Rechte. Die näheren
Bestimmungen über den Umfang dieses Klagerechts und die Art
und Weise dasselbe geltend zu machen, bleiben der
Reichsgesetzgebung vorbehalten.
Mimo że Konstytucja ta nie weszła w życie, to przewidziane w
niej założenia skargi konstytucyjnej stały się wzorem dla innych
państw.
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
1. Austriacka ustawa zasadnicza z dn. 21 grudnia 1867 r. –
powołanie Trybunału Państwa (kompetencja rozpatrywania
skarg obywateli na naruszenie
zagwarantowanych im
konstytucyjnie praw politycznych, w razie rozstrzygnięcia
2. sprawy w ustawowo określonym trybie administracyjnym)
Konstytucja Szwajcarii z 1874 r. (skarga na naruszenie praw
konstytucyjnych przez władze kantonalne kierowane do Sądu
Związkowego)
3. Konstytucja Austrii z 1920 r. (skarga konstytucyjna
rozpatrywana przez Trybunał Konstytucyjny)
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Typy skargi konstytucyjnej
ujęcie węższe
ograniczenie podstaw skargi do zarzutu,
w myśl którego orzeczenie naruszające
wolności lub prawa skarżącego zostało
wydane w oparciu o przepis prawa
sprzeczny z konstytucją
skarga na akt stanowienia prawa
ujęcie
szersze
możliwość postawienia również zarzutu,
w myśl którego samo orzeczenie zostało
wydane
w
sposób
naruszający
konstytucję
możliwość skarżenia tak samej normy,
jak i orzeczenia
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Art. 79 ust. 1 Konstytucji RP
Każdy, czyje konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone,
ma prawo, na zasadach określonych w ustawie, wnieść skargę do
Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności z Konstytucją
ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego
sąd lub organ administracji publicznej orzekł ostatecznie o jego
wolnościach lub prawach albo o jego obowiązkach określonych w
Konstytucji.
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Konstrukcja skargi konstytucyjnej
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
Wskazanie miejsca i daty sporządzenia skargi konstytucyjnej
Oznaczenie adresata skargi konstytucyjnej
Określenie podmiotu występującego ze skargą konstytucyjną
Oznaczenie rodzaju pisma procesowego
Określenie przedmiotu skargi konstytucyjnej
Uzasadnienie skargi konstytucyjnej
Pieczęć i podpis adwokata albo radcy prawnego
Wskazanie załączników
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Miejsce i data sporządzenia skargi konstytucyjnej
- deklaratoryjny charakter danych
- postulat, by miejsce sporządzenia było tożsame z miejsce
zamieszkania/siedzibą kancelarii zaś data sporządzenia skargi
mieściła się w okresie 3 miesięcy liczonych od dnia doręczenia
prawomocnego rozstrzygnięcia
- data złożenia skargi (prezentata biura podawczego TK lub data
stempla pocztowego!) – podstawa dla ustalenia zachowania 3miesięcznego terminu na złożenie skargi (tempus continuum
art. 112 k.c. w zw. z art. 165 § 1 k.p.c.; termin zawity –
nieprzywracalny wg art. 168 k.p.c.)
- data wyroku i data doręczenia wyroku i ich związek z data
złożenia skargi
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Adresat skargi konstytucyjnej
Trybunał Konstytucyjny
Al. Jana Christiana Szucha 12a
00-918 Warszawa
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Określenie podmiotu występującego ze
skargą konstytucyjną
Ze skarga konstytucyjną może wystąpić każdy, czyje
konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone.
Trzy kategorie podmiotów:
a) osoby fizyczne;
b) osoby prawne prawa prywatnego;
c) osoby prawne prawa publicznego.
Do wystąpienia ze skargą konstytucyjną nie maja legitymacji
organy władzy publicznej i inne podmioty realizujące władztwo
publiczne, w szczególności j.s.t.
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Określenie podmiotu występującego ze
skargą konstytucyjną (osoby fizyczne)
Legitymowana jest każda osoba znajdująca się
pod władzą RP (obywatele RP, cudzoziemcy i
Cudzoziemcy i apatrydzi
apatrydzi).
ograniczenia podmiotowe
możliwość ograniczenia lub wyłączenia
cudzoziemców z możliwości korzystania z
niektórych wolności lub praw określonych w
konstytucji
ograniczenia przedmiotowe
skarga konstytucyjna cudzoziemca nie
może dotyczyć prawa azylu ani prawa do
uzyskania w RP statusu uchodźcy
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Określenie podmiotu występującego ze
skargą konstytucyjną (osoby fizyczne)
Osoba fizyczna nie może wnieść skargi konstytucyjnej w
imieniu osoby trzeciej.
Wyjątek!
Wyrok TK z dn. 24.1.2001 r., SK 30/99, LEX nr 46002
Dopuszczalność wniesienia skargi konstytucyjnej przez
małżonków, o ile kwestionowany przepis znalazł
zastosowanie do jednego z nich jako podatnika, a
następnie do drugiego jako małżonka podatnika.
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Określenie podmiotu występującego ze skargą
konstytucyjną (osoby prawne prawa
prywatnego)
- konieczność odpowiedniości między charakterem danej osoby
prawnej a charakterem wolności lub prawa, na który dana
osoba prawna się powołuje (np. wolność działalności
gospodarczej, prawo własności, prawo do sądu)
- wyłączone są prawa, których beneficjentami mogą być
prawo do
wyłącznie osoby fizyczne (np.
prawa
ochrony zdrowia)
wyborcze,
na
- fakt realizowania przez osobę prawna określonych usług
na
rzecz państwa lub j.s.t. nie ma automatycznego wpływu
pozbawienie jej możliwości korzystania z konstytucyjnie
gwarantowanych jej praw
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Określenie podmiotu występującego ze skargą
konstytucyjną (osoby prawne prawa
prywatnego)
Możliwość wniesienia skargi konstytucyjnej przez osobę prawną
jest uzależniona od wyrażenia przez właściwy organ statutowy
upoważnienia dla podmiotu lub organu reprezentującego daną
osobę prawną.
(por. postanowienie TK z dn. 12.12.2001 r., Ts 113/01, LEX nr 52891)
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Określenie podmiotu występującego ze skargą
konstytucyjną (osoby prawne prawa
prywatnego)
Możliwość wystąpienia przez osobę prawną prawa prywatnego ze skargą
konstytucyjną w imieniu osoby trzeciej – konieczność kumulatywnego
spełnienia trzech przesłanek:
1. osoba trzecia korzysta ze swych praw i wolności konstytucyjnych w
ścisłym związku z działalnością danej osoby prawnej
2. osoba trzecia nie ma możliwości złożenia skargi konstytucyjnej
3. osoba trzecia nie ma możliwości zainicjowania postępowania przez TK
w trybie art. 191 ust. 1 pkt 3-5 Konstytucji RP
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Określenie podmiotu występującego ze skargą
konstytucyjną (osoby prawne prawa
publicznego)
Osoby prawne prawa publicznego jedynie na zasadzie wyjątku mogą
wystąpić ze skarga konstytucyjną – wyłącznie po kumulatywnym
spełnieniu przesłanek:
1. niezależność jej sytuacji prawnej od organów władzy publicznej;
2. jej działalność wywiera bezpośredni wpływ na sposób korzystania z
konstytucyjnych praw przez określone jednostki;
3. ograniczenie praw danej osoby prawnej prowadzi jednocześnie do
ograniczenia praw innych jednostek.
Przykład: ochrona praw majątkowych spółki z udziałem Skarbu
Państwa
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Obowiązek zastępstwa przez zawodowego
pełnomocnika (1)
Skarga konstytucyjna oraz zażalenia na postanowienie o odmowie nadania
skardze dalszego biegu muszą być podpisane (niekoniecznie sporządzone)
przez adwokata lub radcę prawnego.
chyba że skarżącym jest sędzia, prokurator, notariusz, doktor
habilitowany lub profesor nauk prawnych
Obowiązek ten nie dotyczy reprezentowania go już w toku postępowania
przed TK.
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Obowiązek zastępstwa przez zawodowego
pełnomocnika (2)
Pełnomocnik
z wyboru
ustanowiony z urzędu
a) wniosek składany do SR
miejsca
zamieszkania skarżącego
b) powód: niemożność
poniesienie
kosztów pomocy prawnej
do czasu rozstrzygnięcia wniosku nie
biegnie termin do wniesienia skargi
konstytucyjnej
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Oznaczenie rodzaju pisma procesowego
SKARGA KONSTYTUCYJNA
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Określenie przedmiotu skargi konstytucyjnej
Podstawowe elementy:
1. wskazanie podstawy prawnej skargi konstytucyjnej (art. 79 ust. 1 w zw. z art. 188
pkt 5 Konstytucji RP);
2. dokładne określenie:
a) ustawy lub innego aktu normatywnego, na podstawie którego sąd lub organ
administracji orzekł ostatecznie o wolnościach lub prawach albo obowiązkach
określonych w Konstytucji RP i w stosunku do którego skarżący domaga się
stwierdzenia niezgodności z ustawą zasadniczą,
b) przepisu lub przepisów konstytucji, których naruszenie zarzucane jest w skardze
konstytucyjnej oraz sposoby, w jaki zostały one naruszone;
3. wniosek o zwrot kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący zawnioskować może o wydanie postanowienia tymczasowego o charakterze
zabezpieczającym, a którego treścią będzie zawieszenie lub wstrzymanie wykonania
orzeczenia indywidualnego, w związku z którym wniesiono skargę konstytucyjną.
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Uzasadnienie skargi konstytucyjnej
Powinno ono zawierać następujące elementy:
1. dokładny opis stanu faktycznego sprawy zawisłej przed TK;
2. wskazanie orzeczenia ostatecznego, z którym łączone jest naruszenie praw lub
wolności skarżącego;
3. charakterystykę naruszonych wolności lub praw konstytucyjnych;
4. charakterystykę sposobu naruszenia wolności lub praw konstytucyjnych;
5. uzasadnienie zarzutu niezgodności kwestionowanego przepisu ze wskazanym w
petitum skargi wzorcem konstytucyjnym.
Uzasadnienie powinno oddawać dualistyczny charakter skargi konstytucyjnej, tj. jako
środka ochrony wolności i praw zagwarantowanych w RP oraz jako narzędzia służącego
eliminacji z porządku prawnego przepisów sprzecznych z konstytucją.
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Pieczęć i podpis adwokata lub radcy prawnego
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Wskazanie załączników
1. pełnomocnictwo wraz z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej lub postanowienie
SR o ustanowieniu pełnomocnika z urzędu wraz z decyzją organu samorządu
adwokackiego albo radcowskiego wyznaczającą konkretną osobę jako
pełnomocnika z urzędu lub kopie dokumentów potwierdzających posiadanie
szczególnych kwalifikacji zawodowych
2. kopia uchwały organu statutowego osoby prawnej upoważniającej podmiot
reprezentujący tę osobę prawną do złożenia skargi konstytucyjnej;
3. aktualny wyciąg z właściwego rejestru
4. kopia orzeczenia organu władzy publicznej, z którego wydaniem skarżący łączy
naruszenie przysługujących mu wolności lub praw konstytucyjnych
5. kopie orzeczeń wydanych w związku z wyczerpaniem przez skarżącego
przysługujących mu środków odwoławczych lub środków zaskarżenia, łącznie z
orzeczeniem wydanym przez sąd I instancji
6. pięć egzemplarzy skargi konstytucyjnej wraz z załącznikami
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Opracowano na podstawie:
Artur Biłgorajski, Prawo konstytucyjne i ustrój organów
ochrony prawnej dla praktyków. Objaśnienia, wzory
pism, pytania i kazusy, Warszawa 2013
Dziękuję za uwagę!
Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii
Katedra Prawa Konstytucyjnego
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards