Zachować pamięć

advertisement
Druga wojna światowa spowodowała wstrząs, który całkowicie zmienił
Izbicę. W obozach zagłady w Sobiborze i Bełżcu oraz na miejscowym
kirkucie w 1942 r. dokonało żywota ok. 85 % mieszkańców osady. O tym,
że miejscowość nie podniosła się po stratach wojennych, niech świadczy
fakt, że obecnie liczy jedynie dwa tysiące mieszkańców, gdy w okresie
międzywojennym w osadzie mieszkało ponad 6 tys. osób...
20 stycznia 1942r. odbyła się konferencja w której brało udział 15
urzędników niemieckich którzy mieli na celu ustalenie jak najszybszego
wyeliminowania społeczności Żydowskiej.
Powstały trzy obozy śmierci: Sobibór, Bełżec i Aushwitz. W ciągu 18
miesięcy wymordowano 6mln ludzi, 70km od Izbicy o której właśnie
opowiemy…
Historia Izbicy
• Po 1772 roku Izbica weszła w skład zaboru austriackiego, w 1809 r.
Księstwa Warszawskiego a po 1815 roku Królestwa Polskiego
(Kongresowego).
• Wokół dworu osiadłego tutaj w XIX wieku cadyka Mordechaja
Józefa Leinera i jego syna Jakuba powstał silny ośrodek ruchu
chasydzkiego.
• Z Tarnogóry, która posiadała przywilej de non tolrandis Judaeis,
wyrugowano do Izbicy Żydów na mocy wyroku sądu asesorkiego z
1744. Wypędzonym Żydom zabroniono przekraczać dzielący Izbicę i
Tarnogórę most. Od początku Izbica była miastem wyłącznie
żydowskim (z początku najmniejszym miastem na ziemiach
polskich), co było ewenementem w ówczesnej Rzeczypospolitej.
• W 1781. w Izbicy mieskzało 71 Żydów. W roku 1827 Izbica miała 51
domów, które zamieszkiwało 407 osób (wyłącznie Żydów), zaś w
1860. 1455 mieszkańców. Pierwszym znanym z imienia rabinem
Izbicy był Elezier. W 1863 roku roku rozegrała się tu zwycięska
bitwa powstańców styczniowych. W okresie międzywojennym w
Izbicy mieszkało od ok 3 tys. (93% ogółu mieszkańców stanowili
Żydzi) (1921 r.) do prawie 6 tys. (1939 r.) osób, w tym ok. 90%
pochodzenia żydowskiego. Z uwagi na tak duży odsetek ludności
żydowskiej mieszkającej w Izbicy popularne było wówczas
powiedzenie "Izbica, Izbica - żydowska stolica". Miejscowość
rozwijała się w tym okresie bardzo dynamicznie leżąc przy ruchliwej
trasie Lublin-Zamość (wybudowanej w 1835 r.). Podczas I wojny
światowej (w 1917 r.) wybudowano przebiegającą przez Izbicę linię
kolejową.
Zagłada Żydów
•
•
•
•
Jesienią w 1942r, pewnego dnia po południu, do Izbicy przyjechała z lublina Duża ilość
żandarmów a wraz z nimi pewna ilość osób cywilnych; również przyjechali żandarmi z Zamościa i
SS-mani z Janowic oraz żandarmami z Krasnegostawu.
Obstawiono cala B dzielnice Żydowska a następnie cala osadę oraz wszystkie wyloty ulic
przy czym żandarmi na ulicach legitymowali przechodniów i tego samego dnia zakazano
poruszania się Żydom nawet posiadającym różnego rodzaju przepustki i auswisse. Wszystkich
zatrzymywanych Żydów z przepustkami i ausswaisami odprowadzono za druty. Oboz za drutami
jeszcze bardziej został otoczony Żandarmami. Pojawienie się tak dużej ilości żandarmów w izbicy
wśród ludności polskiej wywołało ogromna panikę, a w obozie za drutami ogromy niepokój i
trwogę. Następnego dnia rano w osadzie izbicy rozpoczęło się istne piekło. Duży ruch
samochodów niemieckich różnego typu; cala ulica lubelska prowadząca z osady do dworca
kolejowego została obstawiona żandarmami i na wszystkich ulicach wylotowych wzmocniono
posterunki żandarmerii.
W pewnym momencie żandarmi otworzyli bramę obozu i zaczęli z obozu wypędzać żydów
na rynek gdzie ich ustawiono w 4, a do kola kolumn żydowskich – gesty kordon żandarmerii.
Widok był straszny. Rodziny żydowskie skupiały się razem, dzieci tuliły się do matek; chorych i
wycieńczonych z głodu trzymano pod ręka. Gdy padła komenda marszu wśród kobiet i dzieci
powstał straszny lament i płacz. Wiele żydów padło na kolana i całowało ziemie, żegnając swoje
długoletnie miejsce zamieszkania.
Ci, którzy zdawali relacje w roku 1943 w izbicy byli świadkami tej wielkiej tragedii. Cały
pochód Żydów pędzono na bocznice kolejowa do przygotowanych wagonów towarowych. Przy
lądowaniu Żydów rozgrywały się okropne sceny. Chorych i wycieńczonych Niemcy rzucali do
wagonów jak worki z kartoflami. Po załadowaniu wszystkich do wagonów wagony zaplombowano
i pociąg ruszył do obozu śmierci do Bełżca.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards