Program nauczania religii katolickiej „Życiem odpowiadamy na

advertisement
Komisja Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski
Program nauczania religii katolickiej
„Życiem odpowiadamy na wezwanie Boże”
Program Nauczania Religii zatytułowany: Życiem odpowiadamy na wezwanie Boże,
zatwierdzony przez Komisję Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski,
w Radomiu w dniu 20 września 2001 r., jest w pełni zgodny z założeniami zawartymi
w Podstawie programowej katechezy Kościoła katolickiego w Polsce z 20 VI 2001 r.
i stanowi ich konkretyzację.
Program nauczania religii dla gimnazjum
WIERZYĆ CHRYSTUSOWI
NUMER PROGRAMU: AZ-3-01/1
klasy I - III gimnazjum
Wydawnictwo WAM-2001
Program wprowadza katechizowanych w tajemnicę wiary w Boga działającego w Starym
i Nowym Przymierzu oraz rzeczywistości Kościoła. Myślą przewodnią katechizacji
w gimnazjum stała się prawda o Bogu, który mówi do człowieka przez piękno świata, dzieje
Izraela, Swojego Syna i Kościół oraz że człowiek winien wiarą odpowiadać na usłyszane
słowo Boga. Niewierność człowieka wobec Boga spowodowała, że utracił on wolność
i właściwą sobie godność dziecka Bożego. Dopiero interwencja Boga w Jezusie Chrystusie
umożliwiła człowiekowi powrót do Ojca. Dlatego też w centrum przekazywanej wiary
w Boga stawia się osobę Jezusa Chrystusa, który obdarza człowieka łaską życia i przywraca
mu jedność z Bogiem poprzez sakramenty, a szczególnie sakramenty chrztu, pokuty
i pojednania oraz Eucharystii. Na tym fundamencie działania katechetyczne zmierzają do
wychowywania człowieka do życia w wolności opartej na Chrystusie.
Nauczanie religii w gimnazjum ma nadto ukazać młodzieży Chrystusowy Kościół,
który jest wspólnotą Ludu Bożego. Został on wyposażony przez Boskiego Założyciela
w Ducha Świętego, aby Jego mocą prowadził dzieło zbawienia w świecie. Kościół jest
wspólnotą wiary, w której Chrystus, mocą Ducha Świętego, uczy i posyła. Dlatego też kolejne
1
z zadań katechezy związane jest z wychowywaniem do życia we wspólnocie ludzkiej
i wspólnocie chrześcijańskiej.
Program zmierza do przygotowania katechizowanych do sakramentu bierzmowania
i przyjęcia go we wspólnocie Kościoła. Przyjęcie sakramentu bierzmowania jest zaplanowane
w klasie III. Przygotowanie do tego wydarzenia powiązano z nauczaniem religii i katechezą
parafialną. Rozpoczyna się je w klasie I. Jest ono kontynuowane w klasie II i III. Jego
właściwością winno być zwracanie uwagi nie tyle na przekaz wiedzy religijnej, co na
wprowadzenie katechizowanych w wyznawanie wiary i praktykę życia chrześcijańskiego.
Służyć temu winien udział przygotowujących się do przyjęcia sakramentu bierzmowania
w liturgii, nabożeństwach, modlitwie wspólnotowej i indywidualnej.
Program koncentruje się wokół następujących treści:
Klasa I - Jezus Chrystus objawia prawdę o Bogu i człowieku
Uczniowie klasy I gimnazjum przeżywają nowe doświadczenia związane ze zmianą
środowiska, gdyż musza wejść środowisko szkolne, które zweryfikuje ich możliwości i
zdolności. Jest to też nowy etap w ich życiu wiarą, który ma wprowadzić w dojrzalszy stopień
życia religijnego, a którego zewnętrznym wyrazem ma stać się przygotowanie do przyjęcia
sakramentu bierzmowania. Dlatego dziania katechetyczne winny prowadzić katechizowanych
w kierunku rozwoju i kształtowania wiary dojrzałej, świadomie wybieranej i wyznawanej.
Myślą przewodnią katechizacji w klasie i gimnazjum stał się prawda wyjaśniająca
zwracanie się Boga do człowiek przez piękno świata, dzieje Izraela, przez Syna Bożego
Jezusa Chrystusa i Kościół. Drugim nurtem tej katechezy ma być wskazywanie
katechizowanym na to, jak człowiek odpowiada, albo jak winien odpowiadać wiarą na słowo
Boże.
1. Pytania egzystencjalne człowieka
Cele katechetyczne
•
Wprowadzenie w tematykę roku w kontekście pytań dotyczących istnienia człowieka
oraz rozwijania potrzeby poszukiwania na nie odpowiedzi w dostępnych człowiekowi
źródłach, w tym także źródłach wiary, jakimi są Biblia i nauczanie Kościoła.
2
Treści
•
Jaki jest sens życia?
•
Skąd pochodzimy i dokąd idziemy?
•
Kim jest człowiek?
•
Jaki jest początek świata?
Zadania nauczyciela religii
•
Ukazanie zakresu stawianych przez człowieka pytań egzystencjalnych.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: rodzaje literackie, wybrane utwory z klasyki światowej- Biblia, filmy,
słuchowiska, przekazy ikoniczne.
•
Wiedza o społeczeństwie : sens i cel życia, życie jako fundamentalna wartość,
człowiek istota społeczna, grupa i więzi społeczne.
2. Ludzie wszystkich narodów szukają Boga
Cele katechetyczne
•
Poszukiwanie uzasadnień dla istnienia wielu religii
•
Zapoznanie z wielkimi religiami świata.
•
Wyjaśnienie charakterystycznych właściwości religii chrześcijańskiej oraz roli, jaką
spełnia w życiu człowieka.
Treści
•
Wielość religii.
•
Religie naturalne.
•
Trzy religie monoteistyczne.
•
Istota religii i uzasadnienie jej istnienia.
Zadania nauczyciela religii
•
Ukazanie przyczyn istnienia w świecie wielu religii.
3
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Historia: cywilizacje starożytne.
3. Bóg zwraca się do człowieka w swoim słowie.
Cele katechetyczne
•
Zapoznanie z podstawowymi informacjami dotyczącymi Biblii: jej powstanie,
autorstwo, natchnienie, gatunki literackie, kanon
•
Ukazanie religijnego znaczenia Biblii dla chrześcijan.
Treści
•
Chrześcijaństwo religią objawioną.
•
Bóg objawia się w swoim słowie.
•
Biblia księgą Boga i ludzi.
•
Natchnienie i jego skutki, religijna prawda Pisma Świętego.
•
Interpretacja Pisma Świętego.
•
Kanon Pisma Świętego.
•
Jak czytać Pismo Święte?
Zadania nauczyciela religii
•
Przekazanie najistotniejszych treści o Piśmie Świętym.
•
Uczenie odkrywania religijnego wymiaru Pisma Świętego.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: rodzaje oraz gatunki literackie. Pojęcia: myśl przewodnia, sensy
symboliczne i metaforyczne utworu, narracja, symbol, alegoria.
•
Historia: powstanie chrześcijaństwa.
4. Bóg mówi przez działo stworzenia.
Cele katechetyczne
•
Wyjaśnienie ludzkich pytań „o początek” w świetle wiary w Boga- Stwórcę świata i
człowieka.
•
Wyjaśnienie natury człowieka w świetle wiary w Boga Stwórcę.
•
Rozwijanie wiary w Boga Stwórcę.
4
Treści
•
Bóg stwarza świat i człowieka z miłości.
•
Świat znakiem Boga –harmonia we wszechświecie.
•
Człowiek obrazem Boga.
•
Relacje wiary i nauki.
Zadania nauczyciela religii
•
Uczenie rozgraniczenia poznania wynikającego z poznania empirycznego oraz
poznania płynącego z wiary.
•
Uczenie ustalania zakresu działania w świecie Boga i działania w nim człowieka.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Wiedza o społeczeństwie: sens i cel życia, życie jako fundamentalna wartość,
człowiek istota sieczna, niezbywalny charakter praw człowieka.
•
Biologia: działania człowieka w środowisku przyrodniczym i ich konsekwencje.
•
Geografia: ziemia jako środowisko życia, jej historii. Interakcja Ziemia- człowiek.
5. Bóg objawia się w dziejach narodu wybranego.
Cele katechetyczne
•
Ukazywanie działania Boga w zawieranych z ludźmi przymierzach.
•
Kształtowanie wiary w działanie Boga w ludzkiej historii.
Treści
•
Bóg powołuje Abrahama.
•
Bóg powołuje Mojżesza.
•
Bóg zawiera przymierza ze swoim ludem.
•
Bóg daje prawo- Dekalog( ogólnie)
•
Bóg działa przez sumienie człowieka- prawo naturalne.
•
Bóg działa przez proroków ( proroctwa mesjańskie)
Zadania nauczyciela religii
•
Ukazanie religijnego znaczenia przymierza zawieranego przez Boga z ludźmi, o
których opowiada Biblia.
5
•
Uzasadnianie znaczenia dla życia ludzkiego przykazań.
•
Uwrażliwienie na religijne znaczenie proroctw mesjańskich.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: wybrane utwory z klasyki światowej- Biblia
•
Historia: cywilizacje starożytne- Izrael.
•
Wiedza o społeczeństwie: rola autorytetu w życiu człowieka oraz właściwy jego
wybór, grupa i więzi społeczne. Niezbywalny charakter praw człowiek, ich katalog i
system ochrony.
6. Bóg przemienia przez swego Syna Jezusa Chrystusa.
Cele katechetyczne
•
Odkrywanie tajemnicy osoby Jezusa Chrystusa.
•
Kształtowanie wiary w osobę Jezusa Chrystusa.
Treści
•
Jezus Chrystus i Jego czasy.
•
Źródła o życiu Jezusa i ich wiarygodność.
•
Jezus Chrystus postacią historyczną.
•
Jezus Chrystus centrum historii zbawienia.
•
Jezus Chrystus przedmiotem wiary człowieka.
•
Tradycje wiary w Jezusa.
•
Jezus mówi o Bogu.
•
Jezus objawia prawdę o człowieku.
Zadania nauczyciela religii
•
Przybliżenie historyczności Jezusa na podstawie źródeł pozachrześcijańskich i
chrześcijańskich.
•
Wskazanie na istotę i zasadność wiary chrześcijan w osobę Jezusa.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: wybrane utwory z klasyki światowej- Biblia.
•
Historia: cywilizacje starożytne- Izrael; powstanie chrześcijaństwa
6
•
Wiedza o społeczeństwie: sens i cel życia jako fundamentalna wartość, rola autorytetu
w życiu człowieka oraz właściwy jego wybór.
7. Człowiek odpowiada wiarą na objawienie Boże.
Cele katechetyczne
•
Ukazanie na przykładzie postaci biblijny istotnych elementów religijnej wiary
człowieka.
•
Kształtowanie i uzasadnienie potrzeby rozwijani w sobie wiary religijnej.
Treści
•
Abraham wzorem wiary.
•
Samuel wzorem wiary i posłuszeństwa Bogu.
•
Król Dawid kieruje się w swoim życiu wiarą w Boga.
•
Wierni Bogu w ucisku ( Machabejczycy, Maksymilian Kolbe)
•
Maryja Matką wierzących.
•
Życie wiarą.
Zadania nauczyciela religii
•
Ukazanie oraz wyjaśnienie istoty wiary religijnej na przykładzie postaci biblijnych.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: wybrane utwory z klasyki światowej- Biblia.
•
Historia: cywilizacje starożytne- Izrael
•
Wiedza o społeczeństwie: rola autorytetu w życiu człowieka, grupy i więzi społeczne.
8. Osobista odpowiedź wiary na słowo Boże
Cele katechetyczne
•
Rozwijanie przeświadczenia o potrzebie posłuszeństwa Bogu, które wynika z przyjętej
i wyznawanej wiary.
•
Rozwijanie przeświadczenia, ze życie inspirowane treściami wiary jest konsekwencją
otrzymanego sakramentu chrztu.
Treści
•
Chrzest początkiem życia wiarą w Boga.
7
•
Trwanie w Kościele.
•
Początki chrześcijaństwa w Polsce( św. Stanisław, św. Wojciech, św. Jadwiga)
•
Posłuszeństwo słowu ( przykazani I-III)
•
Spotkanie w sakramentach.
•
Modlitwa.
•
Miłość braterska ( przykazania IV-X)
•
Miłość w rodzinie.
•
Odnowienie przyrzeczeń chrztu.
Zadania nauczyciela religii
•
Wskazywanie na chrzest, który rozpoczyna drogę świadomego wyboru Jezusa i Jego
stylu życia.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: Bogurodzica; H. Sienkiewicz, Quo vadis.
•
Historia: Polska pierwszych Piastów. Pierwsi Jagiellonowie na tronie polski, specyfika
polskiego średniowiecza.
•
Wiedza o społeczeństwie: człowiek- istota społeczna. Grupa i więzi społeczne. Naród
i państwo, tożsamość narodowa. Miłość i jej rozwój, problem inicjacji seksualnej,
kształtowanie więzi w rodzinie, grupa i więzi społeczne, niezbywalny charakter praw
człowieka.
•
Sztuka: różnorodność muzyki ojczystej. Środki wyrazu plastycznego.
•
Geografia: problemy integracyjne na świeci, w Europie i w Polsce.
Wskazania do realizacji programu
Program nastawiony jest na rozwijanie postawy szukania prawdy dotyczącej życia
i odnajdywania jej w kontekście innych przedmiotów szkolnych, a przede wszystkim
w wierze, która swe treści czerpie z Bożego objawienia. Zaleca się prowadzenie zajęć
tokiem problemowym. Należy stosować metody aktywizujące, co ma szczególne
znaczenie dla procesów kształtowania w katechizowanych wiary dojrzałej. Właściwemu
odczytaniu przesłania tekstu źródłowego służy stosowanie metod pracy z tekstem.
Przedostatni
blok
powinien
być
przeprowadzony
wprowadzających w przeżycie sakramentów.
8
w
formie
nabożeństw
Zamierzone osiągnięcia.
Uczeń powinien umieć:
•
rozmawiać na tematy egzystencjalne i wyjaśniać je w kategoriach religijnych
•
uzasadnić wielość religii
•
podać charakterystyczne elementy wiary chrześcijańskiej
Uczeń powinien znać:
•
wielkie religie świata
•
podstawowe informacje o Piśmie Świętym
•
wyjaśnienie natury wiary na przykładach postaci biblijnych
•
zasadność i przesłanie przykazań Bożych
•
treść proroctw mesjańskich
•
treść i zasadność wiary dotyczącej osoby Jezusa Chrystusa
•
kościół i jego pożytki w Polsce
Klasa II Jezus Chrystus zbawia.
Zamierzeniem programu w klasie II gimnazjum jest wyjaśnienie chrześcijańskiego
rozumienia wolności oraz uczenie życia nią. Podstawą i istotą wolności człowieka jest życie z
Bogiem. Pragnienie szczęścia, dobra, piękna prawdy, jakie nosi w sobie człowiek, jest
pragnieniem Boga. Przeszkodą dla życia w wolności jest grzech, który niszczy wewnętrzną
harmonię i więź z Bogiem. Na skutek grzechu człowiek traci życie z Bogiem i własną
tożsamość. Program katechetyczny zmierza więc do tego, aby odkryć przed katechizowanymi
tajemnicę Boga, który podejmuje Jezus Chrystus trud, wysiłek wyzwolenia człowieka z
grzechu i jego skutków. Nadto ważnym elementem jest przybliżenie katechizowanym
motywu, dla jakiego Bóg podjął się dzieła zbawienia człowieka. Jest nim miłość.
9
1. Niezaspokojone pragnienia człowieka.
Cele katechetyczne
•
Ukazanie wielości pragnień i dążeń człowieka do własnego szczęścia.
•
Wykazanie niemożliwości zaspokojenia przez samego człowieka swoich pragnień
oraz wskazanie, że pragnienia te zaspokoić jest w stanie tylko Bóg.
Treści
•
Zasadność pragnienia przez człowieka szczęścia.
•
Formy zaspokajania ludzkich pragnień.
•
Wiara zawiera ofertę Boga, która może w pełni zaspokoić ludzkie pragnienia.
Zadania nauczyciela religii
•
Pomoc w określeniu ludzkich pragnień i dążeń.
•
Wskazywanie sposobów zaspokajania ludzkich pragnień.
•
Wskazywanie na objawienie Boże jako ofertę zapewniającą zaspokojenie ludzkich
pragnień.
•
Wyzwalanie poczucie bezpieczeństwa i możliwości zaspokojenia ludzkich pragnień
przez Boga.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: A. de Saint - Exupery. Mały Książę.
•
Wiedza o społeczeństwie: sens i cel życia; życie jako fundamentalna wartość. Kryteria
dojrzałej osobowości i odpowiedzialność za własny rozwój.
•
2. Dlaczego ludzie nie są szczęśliwi, a na świecie jest zło i cierpienie?
Cele katechetyczne
•
Ukazanie, że człowiek powołany do życia z Bogiem nie odnajdzie szczęścia poza
Nim.
•
Łączenie występującego w świecie zła z działaniem człowieka, które jest przeciwne
ofercie złożonej ludzkości przez Boga i oparte zostaje na korzystaniu w życiu z
pseudowolności.
Treści
•
Sytuacja człowieka w raju po grzechu.
•
Człowiek opanowany przez zło( Kain i Abel)
10
•
Obraz życia bez Boga ( wieża Babel)
•
Natura i źródło zła, któremu podlega człowiek.
•
Doświadczenie zła i istnienie szatana.
•
Obietnica nowej ludzkości (potop)
•
Obietnica zbawienia.
Zadania nauczyciela religii
•
Przywołanie skutków zła oraz poszukiwanie jego przyczyn.
•
Religijne określenie istoty i natury zła oraz jego skutków.
•
Wskazanie na Boga, który nie pozostawi człowieka w jego nieszczęściu i obiecuje
wybawienie.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: rodzaje oraz gatunki literackie. Pojęcia: myśl przewodnia, sensy
symboliczne i metaforyczne utworu, narracja, symbol, alegoria.
3. Bóg zbawia.
Cele katechetyczne
•
Ukazanie działania Boga na biblijnym przykładzie wyprowadzani narodu wybranego z
niewoli egipskiej oraz religijne odczytywanie tego historycznego wydarzenia.
Treści
•
Dzieje narodu izraelskiego w Egipcie.
•
Religijna interpretacja dziejów narodu wybranego w Egipcie.
•
Obecność i działanie Boga w dziejach narodu wybranego. Bóg pamięta o przymierzu
zawartym z Abrahamem.
•
Religijne znaczenie wyjścia narodu wybranego z Egiptu.
•
Prawo wolnego ludu.
•
Pascha chrześcijan.
Zadania nauczyciela religii
•
Ukazanie religijnego znaczenia opowiadań o działaniu Boga w dziejach narodu
wybranego, który przez Mojżesza wyprowadza go z niewoli egipskiej.
11
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: wybrane utwory z klasyki światowej- Biblia.
•
Historia: cywilizacje starożytne- Izrael
•
Wiedza o społeczeństwie: rola autorytetu w życiu człowieka oraz właściwy jego
wybór, grupa i więzi społeczne. Niezbywalny charakter praw człowieka, ich katalog i
systemy ochrony.
4. Pełnia czasów.
Cele katechetyczne
•
Wyjaśnienie religijnego znaczenia tajemnicy Jezusa.
•
Treści
•
Tajemnica Wcielenia: Jezus prawdziwym Bogiem i człowiekiem.
•
Celebracja tajemnicy Wcielenia.
•
Udział Maryi w tajemnicy Jezusa.
Zadania nauczyciela religii
•
Ukazanie religijnego sensu życia, nauki czynów Jezusa, który przeszedł na świat dać
życie w obfitości.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: wybrane utwory z klasyki światowej- Biblia.
•
Historia: cywilizacje starożytne- Izrael; powstanie chrześcijaństwa
•
Wiedza o społeczeństwie: sens i cel życia jako fundamentalna wartość, rola autorytetu
w życiu człowieka oraz właściwy jego wybór.
5. Jezus Chrystus mówi o królestwie Bożym.
Cele katechetyczne
•
Wyjaśnienie zbawczego działania Jezusa Chrystusa we współczesnym świecie.
Treści
•
Jezus mówi o panowaniu boga w świecie i nastaniu królestwa Bożego ( przypowieści).
•
Jezus uczy zwracać się do boga : „Ojcze Nasz”.
•
Jezus przybliża istotę królestwa Bożego.
•
Błogosławieństwa prawem królestwa Bożego.
12
•
Kościół narzędziem wypełniania się obietnic o ostatecznym nastaniu królestwa
Bożego.
•
Droga do zdobycia królestwa Bożego: wiara, nawrócenie.
Zadania nauczyciela religii
•
Wskazywanie na znaki zbawczego działania Jezusa we współczesnym świecie ze
szczególnym podkreśleniem roli sakramentów pokuty i pojednania oraz Eucharystii.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: wybrane utwory z klasyki światowej- Biblia.
•
Historia: cywilizacje starożytne- Izrael
•
Wiedza o społeczeństwie: rola autorytetu w życiu człowieka, grupy i więzi społeczne.
6. Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa.
Cele katechetyczne
•
Wyjaśnianie zbawczego znaczenia wydarzeń paschalnych.
Treści
•
Męka i śmierć ostatecznym wypełnieniem obietnic mesjańskich.
•
Krzyż- znakiem Nowego Przymierza.
•
Doświadczenia wielkanocne uczniów Jezusa: pusty grób.
•
Wiara w zmartwychwstanie Jezusa.
•
Świętowanie Wielkanocy.
•
Znaczenie śmierci Jezusa: doskonała ofiara miłości i posłuszeństwa.
•
Zbawcze skutki śmierci Jezusa.
•
Prawo Nowego Przymierza.
•
Jezus Chrystus w chwale Ojca.
•
Nasz Pan przyjdzie.
Zadania nauczyciela religii
•
Podkreślenie roli wiary w zmartwychwstanie Jezusa dla człowieka oraz wskazywanie
na jej konsekwencje.
13
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: wybrane utwory z klasyki światowej-Biblia; Quo vadis.
•
Historia: cywilizacje starożytne- Izrael; Powstanie chrześcijaństwa
7. Życie z Chrystusem zmartwychwstałym.
Cele katechetyczne
•
Budzenie i rozwijanie wiary w obecność i dzielenie Jezusa Chrystusa w sakramentach
Kościoła stanowiących dla wierzących źródło życia Bożego.
Treści
•
Wypełnianie się obietnicy Jezusa: „Ja jestem z wami..”
•
Sakrament chrztu- przejściem ze śmierci grzechu i wprowadzeniem w życzie z
Bogiem.
•
Dopełnienie chrztu- bierzmowanie.
•
Uobecnienie ofiary Nowego Przymierza w Eucharystii.
•
Świętowanie Eucharystii we wspólnocie wierzących istotą niedzieli chrześcijańskiej.
•
Chrześcijańskie nawrócenie.
•
Sakrament pojednania i pokuty.
•
Praktyka stałego przezwyciężania grzechu: nawrócenie.
•
Modlitwa naturalnym wyrazem więzi z Bogiem.
•
Życie oparte na miłości: zło dobrem zwyciężaj.
•
Sakrament małżeństwa i jego przymioty.
•
Rodzina wspólnotą życia i miłości.
•
Radosne i przykre doświadczenia życiowe ( rozrywka, nałogi)
•
Bolesne doświadczenie życiowe- cierpienie.
•
Sakrament namaszczenia chorych.
Zadania nauczyciela religii
•
Wskazywanie na zasadność szukania w codziennym życiu u Jezusa poprzez życie
sakramentalne pomocy i światła przy kształtowaniu własnego człowieczeństwa.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
14
•
Wiedza o społeczeństwie: rola autorytetu w życiu człowieka, grupy i więzi społeczne.
8
Nadzieja nowego życia.
Cele katechetyczne
•
Przybliżenie treści wiary dotyczącej obietnicy życia wiecznego.
Treści
•
Chrześcijanin wobec śmierci.
•
Chrystus jako Pan i Sędzia.
•
Nadzieja nieśmiertelnej chwały.
•
Świętych obcowanie.
•
Wezwanie do świętości: świętymi bądźcie.
Zadania nauczyciela religii
•
Wskazywanie
na
religijne
postrzeganie
ludzkiego
życia
nazywanego
pielgrzymowaniem do Boga, do życia z Nim przez wieczność.
9. Celebracja tajemnic zbawienia w roku liturgicznym.
Cele katechetyczne
•
Uświadomienie religijnego znaczenia okresów i świat roku liturgicznego oraz
wprowadzanie w ich przeżywanie.
Treści
•
wyjaśnienie znaczenia roku liturgicznego.
•
Znaczenie i przeżywanie adwentu.
•
Znaczenie i przeżywanie Bożego Narodzenia.
•
Znaczenie i przeżywanie Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan.
•
Znaczenie i przeżywanie Wielkiego Postu.
•
Rekolekcje szkolne.
•
Znaczenie i przeżywanie Triduum Paschalnego.
•
Znaczenie i przeżywanie okresu wielkanocnego.
•
Znaczenie i przeżywanie uroczystości Zesłania Ducha Świętego.
•
Znaczenie i przeżywanie świąt i uroczystości maryjnych.
•
Znaczenie i przeżywanie uroczystości świętych patronów Polski i innych wybranych
Świętych.
15
Zadania nauczyciela religii
•
Uczenie religijnego przeżywania w roku liturgicznym zbawczych wydarzeń.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: adwent, Boże Narodzenie, wielki Post, Wielkanoc w literaturze. Maryja i
święci w literaturze.
•
Historia: powstanie chrześcijaństwa i pierwsze wielki jego rozwoju.
•
Sztuka: motywy adwentowe, pasyjne i paschalne w malarstwie i muzyce.
Wskazania do realizacji programu
Program jest ukierunkowany na wychowanie do wolności. Zaleca się prowadzenie
zajęć tokiem problemowym. Należy stosować metody aktywizujące, co ma szczególne
znaczenie przy kształtowaniu u katechizowanych wiary dojrzałej. Ograniczyć należy do
minimum metody podające. Dużą pomocą w rozwijaniu rozumienia objawienia Bożego
będą metody ułatwiające pracę z tekstami źródłowymi.
•
Zamierzone osiągnięcia.
Uczeń powinien umieć:
•
odkrywać sakramenty jako znaki działania Boga w życiu Kościoła
•
dostrzegać związek między Eucharystią oraz sakramentem pokuty a życiem
moralnym chrześcijanina
•
religijnie przeżywać święta liturgiczne
Uczeń powinien znać:
•
pojęcia zła i grzechu oraz ich skutki
•
religijne rozumienie wolności jako wyboru posłuszeństwa Chrystusowi, pełnienie
jego woli
•
właściwe rozumienie „tajemnicy Chrystusa”
•
życie, naukę i zbawczą misję Jezusa Chrystusa i Jego Tajemnicę Paschalną
•
warunki stawania się królestwa Bożego : wiarę , nawrócenie, naśladowanie
•
znaki obecności Jezusa Chrystusa w Kościele
•
znacznie Mszy świętej i sakramentów dla chrześcijanina
16
•
znaczenie obchodzenia świat kościelnych w roku liturgicznym
Klasa III Chrystus mocą Ducha Świętego uczy i posyła
Program nauczania religii w III klasie gimnazjum zmierza do przybliżenia prawdy
wiary mówiącej o obecności i działaniu Jezusa Chrystusa w Koiciel- wspólnocie Ludu
Bożego- który został wyposażony w Ducha Świętego do prowadzenia w świecie działa
zbawienia. Ze względu na znaczenie wspólnoty w życiu człowiek w programie występują
częste odwoływania się do związanych z życiem wspólnoty doświadczeń ( dział 1), aby
następnie ukazać Kościół jako wspólnotę wiary( dział 2i 3), w której Jesus Chrystus mocą
Ducha Świętego uczy i działa ( działy 4- 6) i posyła swoich uczniów do świata ( dział 7)
1. Nikt nie jest samotną wyspą.
Cele katechetyczne
•
Przywoływanie społecznych właściwości człowieka.
•
Przywoływanie roli różnych wspólnot w życiu człowieka.
•
Odkrywanie roli i zadań wspólnoty wierzących chrześcijan wobec świata.
•
Rozwijanie wiary w obecności Jezusa Chrystusa mocą Ducha Świętego we
wspólnocie i przez wspólnotę Kościoła.
Treści
•
Człowiek istotą społeczną.
•
Formy życia we wspólnocie.
•
Zasady życia we wspólnocie.
•
Kościół wspólnota wiary.
•
Zadania związane z przynależnością do wspólnoty wiary Kościoła.
Zadania nauczyciela religii
•
Wskazywanie na różne wspólnoty oraz określanie zasad niezbędnych do życia we
wspólnocie.
•
Wskazywanie na znaczenie wspólnoty dla jednostki.
•
Wyjaśnianie natury wspólnoty wiary- Kościoła oraz postawionych przed nią zadań.
17
•
Wyjaśnianie i uzasadnianie konieczności identyfikowania się wspólnota wiaryKościoła.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Geografia: problemy integracyjne na świecie, w europie i Polsce.
•
Wiedza o społeczeństwie: Kształtowanie więzi w rodzinie, rola miłości. Człowiekistota społeczna; grupa i więzi społeczne; naród i państwo.
2. Kościół wspólnotą Ducha Świętego
Cele katechetyczne
•
Uświadamianie istoty i celu posłannictwa Kościoła.
•
Kształtowanie wiary w prawdziwą obecność i działanie Jezusa Chrystusa we
wspólnocie Kościoła
•
Uświadamianie boskiego wymiaru - działania Ducha Świętego- w życiu społeczności
Kościoła.
•
Uświadamianie istotnych założeń życia Kościoła.
Treści
•
Wydarzenie Zesłania Ducha Świętego.
•
Kościół dziełem Ducha Świętego.
•
Kościół spełnia swą misję mocą Ducha Świętego.
•
Kościół wspólnotą ludzi wierzących w Chrystusa ( biblijne obrazy Kościoła)
•
Właściwości życia chrześcijańskiego w Kościele.
Zadania nauczyciela religii
•
Przybliżenie i wyjaśnienie bosko-ludzkiego wymiaru Kościoła.
•
Przybliżenie istoty misji Kościoła.
•
Wyjaśnianie prawdy wiary w obecność i działanie Jezusa Chrystusa.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: H. Sienkiewicz Quo vadis.
•
Historia: powstanie chrześcijaństwa i pierwsze wieki jego rozwoju.
3. Duch Święty działający w Kościele.
18
Cele katechetyczne
•
Ukazanie roli pasterzy w Kościele.
•
Przybliżenie struktur organizacyjnych życia Kościoła.
•
Ukazanie religijnego znaczenia przyjmowania sakramentu bierzmowania dla
chrześcijanina.
•
Wychowywanie do jedności z Kościołem.
Treści
•
Wiara w obecność i działanie Ducha Świętego w Kościele.
•
Duch Święty w życiu Kościoła- Urząd Nauczycielski Kościoła.
•
Duch Święty źródłem życia chrześcijańskiego- sakrament bierzmowania.
•
Znaczenie sakramentu bierzmowania dla chrześcijanina.
•
Duch Święty w życiu ludzi Kościoła( św. Augustyn, św. Benedykt, Grzegorz Wielki
itp.)
•
Papież i biskup w Kościele.
•
Diecezja i parafia.
•
Grzechy przeciwko Duchowi Świętemu.
Zadania nauczyciela religii
•
Wyjaśnianie treści wiary w tajemnicę Ducha Świętego.
•
Wprowadzenie w misję i naukę Kościoła.
•
Ukazanie rzeczywistości Kościoła partykularnego.
•
Rozwijanie ducha odpowiedzialności za Kościół.
•
Przygotowanie do godnego i owocnego przyjęcia sakramentu bierzmowania.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Historia: powstanie chrześcijaństwa i pierwsze wieki jego rozwoju.
4. Duch Święty umacnia w wyznawaniu wiary.
Cele katechetyczne
•
Uświadomienie, że wiara jestem darem Boga.
•
Wyjaśnienie procesu formułowania się Credo Kościoła.
19
•
Rozwijanie życia wiarą i ducha modlitwy.
Treści
•
Duch Święty źródłem wiary.
•
Rola Ducha Świętego w rozwoju życia wiarą jednostki i społeczności.
•
Wiara w moc działającego w Kościele Ducha Świętego, który wspomaga do w
ważnych dla jego przyszłości momentach dotyczących życia wiarą ( głównie spory
doktrynalne- sobory powszechne)
•
Wyznanie wiary Kościoła.
Zadania nauczyciela religii
•
Towarzyszenie i wspieranie procesów rozwoju wiary.
•
Pomoc w nabywaniu umiejętności wyznawania wiary.
•
Pomoc w zdobywaniu umiejętności modlitwy.
•
Uświadomienie, że Kościół kontynuuje dzieło zbawcze Jezusa Chrystusa i nie może
głosić innej nauki od tej, którą mu powierzyły Boski Założyciel.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Historia: Polska lat osiemdziesiątych, proces budowy III Rzeczpospolitej.
5. Duch Święty uzdalnia do miłości.
Cele katechetyczne
•
Uświadomienie, że miłość nadje najpełniejszy sens życia człowieka.
•
Ukazanie, że miłość stanowi w chrześcijańskim rozumieniu podstawę.
•
Uświadamianie znaczenia nadawanego „miłości” przez chrześcijaństwo.
•
Wspieranie i rozwijanie motywów ułatwiających kierowanie się w życiu miłością.
Treści
•
Duch Święty źródłem miłości głoszonej i praktykowanej przez Kościół.
•
Miłość zasadą życia Kościoła.
•
Miłość i odpowiedzialność w życiu chrześcijanina ( katolicka odpowiedź na problemy
związane
z
przekazywaniem
i
podtrzymywaniem
życia:
prawo
do
życia
nienarodzonych i niepełnosprawnych, eutanazja, antykoncepcja itp.)
•
Praktykowanie miłość konkretną formą odpowiedzi na Boże powołanie do świętości.
20
Zadania nauczyciela religii
•
Przygotowanie do życia w miłości.
•
Wspieranie motywami religijnymi procesu samowychowania.
•
Wskazywanie na źródło dojrzałej i odpowiedzialnej ludzkiej miłości- osobę Ducha
Świętego.
•
Uświadamianie znaczenia wiary przy nadawaniu konkretnej formy ludzkiemu życiu.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Język polski: W. Szekspir, Romeo i Julia; A. de Saint – Exupery, Mały Książę.
•
Wiedza o społeczeństwie: Miłość i jej rozwój; miłość młodzieńcza, miłość dojrzała;
miłość i rodzicielstwo jako główne funkcje płciowości; problem inicjacji seksualnej;
związek między aktywnością seksualną a miłością i odpowiedzialnością.
•
6. Duch Święty jednoczy Kościół.
Cele katechetyczne
•
Ukazanie zapowiadanego przez Jezusa jednoczącego Kościół chrystusowy działania
Ducha Świętego.
•
Ukazanie różnych form jednoczącego działania Ducha Świętego w Kościele: jeden
Bóg, jedna wiara,, jeden lud.
•
Uświadomienie, że podziały w chrześcijaństwie są przeciwne zbawczej woli
Chrystusa i istocie Kościoła.
Treści
•
Obecność Ducha Świętego w Kościele.
•
Boski charakter Kościoła Chrystusowego : jeden , świetny, powszechny i apostolski.
•
Grzechy przeciw jedności Kościoła: schizmy, herezje, sekty.
•
Wyznani chrześcijańskie: katolickie, prawosławne, ewangelickie, anglikańskie.
•
Ekumenizm w Kościele.
Zadania nauczyciela religii
•
Wyjaśnianie znaczenia zapowiedzi Jezusa o obecności i działaniu Ducha Świętego w
Kościele.
21
•
Wskazywanie na religijne znaczenie wysiłków zmierzających do jednoczenia ludzi
wokół Jezusa Chrystusa.
•
Zapoznanie z wysiłkami ekumenicznymi Kościoła katolickiego.
•
Formowanie ducha ekumenicznego.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Historia: Europa i świat śródziemnomorski w wiekach średnich; Europa i świat w
XVI-XVII wieku : reformacja i reforma katolicka: Rzeczpospolita szlachecka XVIXVII wieku- kraj wielu kultur i religii
•
Geografia: Źródła konfliktów i próby ich rozwiązywania.
7. Duch Święty uzdalnia do apostolstwa.
Cele katechetyczne
•
Wyjaśnienie czym jest apostolstwo.
•
Ukazanie źródła, dzięki któremu chrześcijanie składają świadectwo swej wierze.
•
Przedstawienie znaczenia charyzmatów w Kościele.
•
Ukazanie charakterystycznych form apostolstwa osób konsekrowanych.
•
Ukazanie charakterystycznych form apostolstwa świecki katolików.
•
Ukazanie katolickiej nauki społecznej jako inspiracji do apostolskiego zaangażowania
chrześcijan.
•
Wskazywanie motywów uzasadniających konieczność apostolskiego angażowanie się
wierzących.
Treści
•
Duch Święty źródłem działalności apostolskiej chrześcijan.
•
Charyzmaty w Kościele uzdalniające do apostolstwa.
•
Chrześcijanie oddani apostolskiej służbie Kościoła wobec społeczności.
•
Formy apostolstwa świeckich.
•
Katolicka nauka społeczna inspiracją apostolskiej działalności chrześcijan.
Zadania nauczyciela religii
•
Ukazanie, że każdy chrześcijanin uczestniczy w potrójnej misji Chrystusa:
kapłańskiej, prorockiej i królewskiej.
•
Przybliżenie społecznej nauki Kościoła.
22
•
Rozwijanie i wspieranie form zaangażowania apostolskiego poszczególnych członków
Kościoła.
•
Pomoc w odkrywaniu własnego miejsca w życiu Kościoła.
Korelacja z innymi przedmiotami szkolnymi
•
Historia: Prześladowanie chrześcijan w czasach rzymskich; jedność i różnorodność
kultury średniowiecza; losy i postawy polaków w warunkach braku niepodległości, II
wojna światowa.
•
Wiedza o społeczeństwie: etyka w życiu publicznym; wybrane zagadnienia z etyki
życia gospodarczego.
•
Wskazania do realizacji programu.
Wymiar egzystencjalny w programie nauczania religii w klasie III gimnazjum
nawiązuje do różnych form życia we wspólnocie ludzkiej. Zakładając, że prawdziwą
wspólnotę tworzą osoby wolne, które wchodzą w relacje interpersonalne z innymi ludźmi,
zmierzmy do ukazywania występujących w niej osobowych więzów wyrażających się między
innymi w poszanowaniu osoby, respektowaniu jej praw i jej wolności. Wreszcie ważne jest
też uświadamianie ponoszenia wzajemnej odpowiedzialności przez poszczególnych członków
wspólnoty. Takie przywoływanie doświadczeń związanych z życiem we wspólnotach ma
wspierać dziania wychowawcze wyzwalające poczucie osobistej odpowiedzialności za
wybrany system wartości, który funkcjonuj w wybranej wspólnocie.
Wszystkie te ludzkie dążenia do wspólnot, jak również wyniesione z życia we
wspólnocie doświadczenia winny zostać ubogacone pochodzącą od Boga wizją wspólnoty.
Wizję tę odkryć można w świetle wiary. Chodzi przy tym o wyjaśnianie katechizowanym, że
to Bóg Ojciec podejmuje inicjatywę zjednoczenia ludzi przez Jezusa Chrystusa mocą danego
Kościołowi Ducha Świętego. Bóg wskazuje ludzkości pełny sens ich dążeń nie tylko do
wspólnego podejmowania wysiłków na rzecz ułatwienia współżycia między osobami, ale też
sens trwania we wspólnocie i jedności każdej osoby i całej ludzkości z Bogiem. W tym
znaczeniu wiara zostaje ukazana jako orędzie o skierowanym do ludzkości przez Boga
zaproszeniu do znajdowania pełnego sensu swego życia na ziemi. W orędziu tym zawiera się
także wezwanie Boże przyjąć i nim żyć. Wyrazem takiej decyzji jest angażowanie się w życie
społeczności
oddającej
część
Bogu
(
społeczności
23
wierzących).
Formy
takiego
zaangażowania mogą być bardzo zróżnicowane, zawsze jednak otrzymuje charakter
apostolskiego zaangażowania uczniów Jezusa Chrystusa. Ważne jest przy tym, aby
podkreślić, że zaangażowanie takie otrzymuje swą pełnię wówczas, gdy spełniane jest w
duchu trwania w jedności i gdy jest działaniem w imieniu Kościoła Chrystusowego.
Źródłem takiego odkrywania istoty oraz zdań Kościoła ma być Boże objawienie.
Mając na uwadze procesy dojrzewania katechizowanych do coraz bardziej osobistej decyzji
wiary należy podejmować działania umożliwiające im osobiste poszukiwanie ich miejsca w
Kościele oraz werbalizowanie tych odkryć. Dla poprawności tych procesów ważną funkcję
może spełniać troska o rozróżnianie tego, co boskie i tego, co ludzkie w Kościele.
Konieczność ta zdaje się wynikać przed wszystkim z faktu, że potocznie funkcjonuje bardzo
zróżnicowane obrazy i wyobrażenia Kościoła, jak też związane z tym różne uprzedzenia i
niewłaściwe oczekiwania. Wszystko to wymaga zatem dużej cierpliwości oraz ciągłego
przywoływania poprawnego rozumienia natury Kościoła. Dlatego też zajęcia nie mogą
przybierać formy wykładu. Winny natomiast mieć jak najwięcej z tego, co nazywamy
dialogiem, poszukiwaniami i badaniami źródeł wiary, czy też metod pracy z tekstem.
Wszystko to po to, aby umożliwić im sformułowanie własnych sądów i w konsekwencji
podejmowania własnych decyzji wiary.
Zamierzone osiągnięcia
Uczeń powinien umieć:
•
określić, co jest w Kościele święte i niezmienne
•
uzasadnić, dlaczego Kościół niezmiennie przez dwa tysiące lat głosi tę sama
naukę o zbawieniu człowieka
•
uzasadnić niepoprawność tezy : Chrystus- tak, Kościół- nie.
•
rzeczowo rozmawiać na tematy Kościoła i utożsamiać się z nim
•
wytłumaczyć wybrane zagadnienia z historii Kościoła
•
uczestniczyć w życiu Kościoła
Uczeń powinien znać:
•
istotę Kościoła, jego zadani i przymioty
•
rolę Ducha Świętego w Kościele
24
•
znaczenie Ducha Świętego w życiu chrześcijanina
•
zadania hierarchii w Kościele
•
zadania ludzi świeckich w Kościele
•
zadania zakonów w Kościele
Współpraca środowisk katechetycznych
Parafia
Katecheza szkolna w gimnazjum powinna być prowadzona w korelacji z działaniami
podejmowanymi w parafii. W przygotowaniu do sakramentu bierzmowania parafia jest
podstawową wspólnota Kościoła, do której wprowadzamy katechizowanych. Bezpośrednie
przygotowanie do przyjęcia tego sakramentu winno odbywać się we wspólnocie parafialnej w
formie systematycznych spotkań formacyjnych. Należy wyodrębnić przygotowanie dalsze,
bliższe i bezpośrednie.
Przygotowanie dalsze obejmuje całość katechizacji w szkole podstawowej oraz
całościową formację religijną zdobywaną w gimnazjum. Przygotowanie bliższe obejmuje
pełne trzy lata gimnazjum.
•
W I roku na początku września należy zaprosić uczniów na wspólną liturgię wraz z
rodzicami i rodzicami chrzestnymi. W czasie takiej liturgii ważne wydaje się być
przeprowadzenie obrzędu, podczas którego kandydaci do przyjęcia sakramentu
bierzmowania
zostaliby
wezwani
i
zaproszeni
na
drogę
bezpośredniego
przygotowania do sakramentu bierzmowania. Podczas takiego spotkania winno się
zapoznać kandydatów z trzyletnim programem przygotowywania się na to ważne
wydarzenie zostania uznanym przez Kościół za dojrzałego chrześcijanina. Spotkania
kandydatów w pierwszym i drugim roku katechizacji w gimnazjum mogą mieć
miejsce raz w miesiącu. Winny one przybierać postać spotkań formacyjnych. Celem
tej formacji winno być pogłębienie rozumienia sakramentu chrztu i doprowadzenie do
decyzji przyjęcia wynikającego z niego konsekwencji religijnych. Zakończeniem tego
etapu byłoby odnowienie przyrzeczeń chrzcielnych.
•
W drugim roku takiego przygotowania należy zwracać uwagę na związek
ochrzczonego z Jezusem Chrystusem, który wyzwala człowieka z niewoli grzechu i
daje mu udział w swoim życiu. W przygotowaniu tym należy skupić się na znaczeniu i
25
przyjmowaniu sakramentów pokuty i pojednani oraz Eucharystii. Etap ten kończyłby
się dopuszczeniem do bezpośredniego przygotowania.
•
Trzeci rok katechizacji w gimnazjum rozpoczyna bezpośrednie przygotowanie do
przyjęcia sakramentu bierzmowania. Na początku roku szkolnego kandydaci do
bierzmowania mogą złożyć swe prośby ( podania) do Księdza Biskupa o udzielenie
sakramentu bierzmowania. Całość przygotowania winna być ukierunkowana na
tajemnicę Ducha Świętego obecnego w życiu Kościoła. W tym okresie oczekiwania
na Zesłanie Ducha Świętego w miarę możności można zaproponować wspólne
trwanie na modlitwie poprzez udział w rekolekcjach zamkniętych, pielgrzymce do
sanktuarium oraz uczestnictwo w nowennie do Ducha Świętego. Po przyjęciu
sakramentu bierzmowania wszyscy uczestniczą z wdzięcznością w pielgrzymce do
sanktuarium i rozpoczyna się czas misji, świadectwa wiary i apostolstwa, do którego
młodzi są przygotowani poprzez kolejne lata katechizacji.
Rodzina
Nawiązanie kontaktu z rodziną nie jest łatwe na tym etapie katechizacji, choć jest
konieczne z racji włączenia się rodziny w przygotowanie kandydatów do przyjęcia
sakramentu bierzmowania. Na początku pierwszej klasy katecheta powinien powiadomić
ich o trzyletnim programie przygotowania do przyjęcia tego sakramentu oraz zaprosić do
współprac. Rodzice powinni wiedzieć, jakie są ich obowiązki i zadani w procesie
przygotowania oraz jakie są wobec nich oczekiwania. Nadto należy przedstawić im treści
rozpoczętego przygotowania, jak również winno się podać sposób prowadzenia całej
formacji kandydatów do bierzmowania.
26
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

słowka

2 Cards kksenia.kot1997

Create flashcards