Jarosław Lesiak 5 z

advertisement
Jarosław Lesiak 5 z
UKŁAD NERWOWY
Układ nerwowy utrzymuje łączność organizmu z otoczeniem, reguluje pracę narządów wewn
i integruje wszystkie części ciała w jedną całość. Informacje otrzymywane są z receptorów
rejestrujących zmiany środ zewn i we wnętrzu ciała. Ich analiza umożliwia reagowanie
organizmu na bodźce, a więc przystosowanie się do środowiska. Reakcje organizmu
dochodzą do skutku dzięki powiązaniu ukł nerwowego z aparatem wykonawczym, czyli
efektorami (np. mięśnie).
Komórka nerwowa – neuron, jest podstawową jednostką budulcową i czynnościową ukł nerw.
Od ciała komórki nerwowej (perikarionu) odchodzą 2 rdz wypustek: krótkie rozgałęzione
dendryty i zazwyczaj 1 długi rozgałęziony na końcu akson lub neuryt – włókno osiowe.
Komórkę otacza neurylemma – bł kom. W perikarionie występują: siateczka
śródplazmatyczna ziarnista, ciałka Nissla (tigroidy) – skupiska kwasu rybonukleinowego i
neurofibrylle – rurkowate struktury wnikające do wypustek, uczesticzące w procesach
transportu wewnątrzkom od perikarionu w kier zakończeń aksonu. Aksony – wypustki
nerwowe wyprowadzające impulsy z ciała kom nerwowej. Są ich 3 rodzaje włókien:
- bezrdzenne – szare, otoczone lemocytami tworzącymi tzw. osłonkę Schwanna, wyst w ukł
wegetatywnym
- rdzenne / mielinowe – mają podwójną osłonkę mielinową, powstałej przez nałożenie na
siebie wielu warstw substancji lipidowych. Mielina spełnia rolę ochrony mech i izolatora
elektrycznego oraz ułatwia przenikanie subst chem do aksonu
- nagie – pozbawione osłonek, otoczone tylko neurylemmą.
Zakończenia aksonów to rozgałęzienia, które łączą neuron z inną kom nerwową lub
efektorową. Miejsca styku komórek to synapsy. Zapewniają one ciągłość czynnościową w ukł
nerwowym i umożliwiają przekazywanie informacji z tego ukł do innych organów. Rodzaje
synaps: nerwowo – nerwowe, nerwowo – mięśniowe, nerwowo – gruczołowe, nerwowo –
płytkowe. Rodzaje neuronów:
- ruchowe – przewodzą impulsy nerwowe odśrodkowo
- czuciowe – przew impulsy nerw dośrodkowo.
Pobudzenie nerwowe spowodowane działaniem bodźca musi pokonać drogę złożona z co
najmniej 2 neuronów: czuciowego i ruchowego. W obrębie synaps nie dochodzi do bezpośr
kontaktu między kom. Są oddzielone szczeliną grubości ok. 20nm. Procesy umożliwiające
przejście pobudzenia w obrębie synaps nazywamy przekazywaniem. U podstaw pobudliwości
znajdują się procesy jonowe związane z selektywną przepuszczalnością błon neuronu,
zwłaszcza dla jonów Na+ i K+.
BUDOWA
Główne elementy układu nerwowego to:
- ośrodkowy ukł nerwowy (mózg i rdzeń kręgowy)
- obwodowy ukł nerwowy – 12 par nerwów mózgowych i 31 par nerwów rdzeniowych
Rdzeń kręgowy znajduje się w kanale utworzonym przez łuki rdzeniowe kręgów, a mózg w
komorze chronionej kośćmi czaszki. Dodatkowo chronią je opony: twardówka (zewn),
pajęczynówka (środkowa) i naczyniówka (wewn), przylegająca do rdzenia i mózgu. Ciała
neuronów tworzą w ośrodkowym układzie nerwowym tzw substancję szarą, a pęczki
aksonów i dendryty – subst białą.
RDZEŃ KRĘGOWY
Jest ośr odruchów bezwarunkowych i przewodzi impulsy do i z mózgu. Wszystkie nerwy
rdzeniowe są mielinowe i unerwiają mięśnie oraz skórę. Wychodzi z niego 31 par nerwów
rdzeniowych zawierających włókna czuciowe i ruchowe, somatyczne i wegetatywne.
Rdzeń przedłużony jest najbardziej ku tyłowi położoną częścią mózgu. Biegną tam szlaki
łączące rdzeń z mózgiem i łączące ze sobą wszystkie części mózgu. Są tam też skupiska
neuronów stanowiące ośr wegetatywnych funkcji organizmu. One kontrolują i regulują
odruchowe czynności mięśni klatki piersiowej, przełyku, tętno serca, kurczenie i rozszerzanie
naczyń krwionośnych, odruchy obronne (kichanie, kaszel itp.).
Móżdżek (tyłomózgowie) leży nad rdzeniem przedłużonym, koordynuje pracę mięśni
szkieletowych. Przed móżdżkiem jest most Varola przewodzący impullsy z jednej półkuli
móżdżku do drugiej.
Śródmózgowie jest małe, lezy z przodu móżdżku i mostu. Zlokalizowane są w nim ośr
odruchów wzrokowych i słuchowych; kontroluje napięcie mięśniowe i postawę ciała.
Międzymózgowie jest mniejszą częścią mózgu. Z niej powstaje szyszynka, przysadka
nerwowa, część oka i ucha. Biegną w nim szlaki łączące kresomózgowie z tyłomózgowiem.
Kresomózgowie składa się z 2 półkul mózgowych połączonych spoidłem wielkim.
Powierzchnia półkul jest silnie pofałdowana i składa się z subst szarej zawierającej ponad
połowę wszystkich neuronów ciała. W każdej z nich są 4 płaty: czołowy, ciemieniowy,
skroniowy, potyliczny. Są one oddzielone od siebie bruzdami. Zewn część substancji szarej to
kora mózgowa, ośr regulujący i kierujący czynnościami organizmu. Jest najdelikatniejszą i
najb skomplikowaną częścią mózgu. Tu odbywa się analiza i segregacja podniet ze świata
zewn. Tu każdy narząd zmysłowy ma stację odbiorczą.
SOMATYCZNY UKŁ NERWOWY
Odpowiada za kontakty ze światem zewn. Jego efektory to gł. mięśnie szkieletowe i skórne,
gruczoły skórne i komórki barwnikowe. Kieruje czynnościami na ogół zależnymi od woli
organizmu – możliwość szybkiej odpowiedzi na odebrane bodźce. Można go nazwać ukł
szybkiem, świadomej reakcji.
WEGETATYWNY UKŁ NERWOWY
Inaczej autonomiczny ukł nerwowy kontroluje i reguluje funkcje narządów wewn i nie
podlega naszej woli. Składa się z ukł sympatycznego (współczulnego) i parasympatycznego
(przywspółczulnego). Obie części działają antagonistycznie. Jeżeli jedna z nich wzmaga
działanie narządu, to druga powoduje zmniejszenie jego aktywności.
Sympatyczny ukł nerwowy ma ośrodki w rogach bocznych subst szarej piersiowego i
lędźwiowego odcinka rdzenia kręgowego. Pobudzenie tej części ukł wegetatywnego daje
prawie takie same efekty jak wydzielanie adrenaliny do krwi w sytuacji stresowej.
Parasympatyczny ukł nerwowy ma ośrodki w międzymózgowiu i rdzeniu przedłużonym oraz
w krzyżowej części rdzenia kręgowego. Z ośr biegną wypustki przedzwojowe, które w
pobliżu unerwianego narządu wchodzą do zwoju. Ze zwoju wybiegają krótkie wypustki
zazwojowe, unerwiające narządy docelowe.
MÓZG
Komputery to cud obecnych czasów. Mały laptop ważący ok. 3 kg może pomieścić w swojej
pamięci całą twórczość Wiliama Szekspira lub kilkadziesiąt kolorowych ilustracji.
Natomiast ludzki mózg, ważący połowę mniej niż laptop, mieści znacznie więcej informacji i
ma nieporównanie większe możliwości. Barwy szaroróżowej i konsystencji zsiadłego jogurtu
przez całe życie gromadzi informacje wzrokowe, dźwiękowe, i smakowe, uczucia i emocje.
Zdolność mózgu człowieka do przetwarzania danych przekracza wszelki9e wyobrażenie. Np.
pilot śmigłowca jest bombardowany napływającymi informacjami zmysłowymi („na
wejściu”): widok na zewnątrz, wskaźniki lotu, dźwięk silników, komunikaty radiowe, ruchy
maszyny przenoszone przez fotel, bodźce czuciowe od rąk i nóg. W każdej sekundzie jego
zmysły odbierają więcej informacji niż wielka miejska centrala telefoniczna w ciągu
tygodnia.
Nie mniej zdumiewająca jest informacja „na wyjściu” . Co sekundę miliony sygnałów
nerwowych koordynują ponad 600 mięśni, dzięki którym pilot manipuluje drążkiem
sterowym i pedałami, porusza głową i oczami, a także mówi przez mikrofon i radio.
Oprócz tego niesłychanie wiele dzieje się w samym mózgu. Odbiera on i analizuje impulsy,
ustala priorytety, ocenia szanse i decyduje o rodzaju podjętego działania. Niewielka część
tego wszystkiego zachodzi w świadomości pilota. Znacznie więcej przebiega automatycznie,
na zasadzie wielokrotnie powtarzanych i utrwalonych czynności.
KOMÓRKA NERWOWA
Komórka nerwowa (neuron) - składa się z ciała komórki (perikarion) i dwóch rodzajów
wypustek cytoplazmatycznych (dendryty) oraz pojedynczej wypustki osiowej (neuryt lub
akson) Dendryty przekazują impulsy do komórki nerwowej, a neuryt przewodzi impulsy z
kom. na obwód. W cytoplazmie kom. znajdują się :
- liczne mitochondria
- rozbudowany aparat Golgiego
- ziarnistości zawierające RNA (tigroid)
- włókienka nerwowe (neurofibrylle).
Ze względu na liczbę wypustek kom. nerwowe dzielimy na :
- jednobiegunowe
- rzekomojednobiegunowe
- dwubiegunowe
- wielobiegunowe
Neurony dzielimy na :
- czuciowe
- ruchowe
- pośrednicząco kojarzeniowe
Włókna nerwowe - wypustki kom. nerwowej (neuryty). Dł. ok. 1 metra. Jedne włókna mają
osłonkę białkowo-lipidową (mielina) i są to włókna rdzenne które dzielimy na
jednoosłonkowe i dwuosłonkowe. Inne jej nie posiadają i nazywają się wł. bezrdzennymi. Te
z kolei dzielima na nagie (nie posiadające osłonki) lub tylko z jedną osłonką.
Mielina - tworzy przewężenia Ranviera. Odcinek pomiędzi dwoma przewężeniami Ranviera
zawiera tylko 1 lemocyt. Na osłonce mielinowej znajduje się oslonka kom. zwana neurolemą
lub oslonką Schwanna (utworzona przez lemocyty). Mielina powstaje w wyniku wniknięcia
aksonu do cytoplazmy lemocytu powodując zdwojenie jego błony. Zdwojenie to okrężnie
owija się wokół włókna osiowego co powoduje nawarstwianie się błony lemocytu w postaci
koncentrycznie ułożonych blaszek. Ostatnia blaszka zawiera cytoplazmę i jądro kom. Stanowi
zarazem neurolemę wł. nerwowego. W skłąd mieliny wchodzą rożne lipidy (np. cholesterol,
fosfolipidy). Pełni funkcję izolatora. Obecność przew. Ranviera umożliwia skokowy przekaz
impulsów nerwowych ( od przewężenia do przewężnia) co jest o wiele szybsze od
rozprzestrzeniania się falowego w włók bezrdzennym.
Przewodzenie impulsu z kom. nerwowej na drugą lub z kom. nerwowej na efektor zapewniją
styki zwane synapsami. Pierwsze to międzyneronalne a drugie neronowo-efektorowe. Błona
plazmatyczna zakończenia neronu nazywa się błoną presynaptyczną. Wyróżniamy sanpsy
chemiczne i elektryczne. W synapsie chem. między nueronami występuje wąska szczelina
synaptyczna a przewodznie impulsu jest jednokierunkowe. W elek. błony przylegają do siebie
a impuls jest dwukierunkowy.
OKO i UCHO
Zdolność układu nerwowego do odbierania bodźców świetlnych i przetwarzania ich w mózgu
na wrażenia wzrokowe jest określana jako zmysł wzroku. Anatomiczną postacią tego zmysłu
jest narząd wzroku, który składa się z gałki ocznej, aparatu ochronnego i aparatu ruchowego
oka oraz połączeń nerwowych siatkówki oka ze strukturami mózgu.
Gałka oczna znajduje się w przedniej części oczodołu i porusza się dzięki ruchom mięśni
ocznych w zagłębieniu utworzonym przez tkankę tłuszczową oczodołu i liczne powięzie.
Wychodzący z niej nerw wzrokowy przechodzi przez otwór kostny do wnętrza czaszki i dalej
do mózgu.
Oko ma w przybliżeniu kształt kuli o średnicy 24 mm, wypełnionej w większości
bezpostaciową substancją (ciałkiem szklistym), znajdującej się pod ciśnieniem pozwalającym
na utrzymanie jego kształtu.
Twardówka jest najbardziej zewnętrzną częścią oka. Zbudowana jest z nieprzeźroczystej
błony włóknistej łącznotkankowej. W przedniej części oka przechodzi w rogówkę.
Rogówka kształtem przypomina wypukłe szkiełko od zegarka. Zbudowana jest z
przeźroczystej błony włóknistej.
Między twardówką i siatkówką leży naczyniówka, która wraz z tęczówką i ciałem rzęskowym
tworzy błonę naczyniową, w której znajdują się naczynia krwionośne. Ciało rzęskowe
utrzymuje soczewkę w odpowiednim położeniu.
Siatkówka jest receptorową częścią oka. Składa się z trzech warstw, przy czym najbliższa
środka oka warstwa składa się z czopków i pręcików - komórek światłoczułych, a dwie
pozostałe z neuronów przewodzących bodźce wzrokowe. Na siatkówce znajduje się plamka
żółta, będąca miejscem o największym skupieniu czopków i z tego powodu cechuje się
największą wrażliwością na barwy i światło. Nieco niżej znajduje się plamka ślepa - miejsce
pozbawione komórek światłoczułych i dlatego niewrażliwe na światło. Jest miejscem zbiegu
nerwów łączących komórki światłoczułe z nerwem wzrokowym.
Soczewka jest zawieszona między tęczówką a ciałem szklistym na obwódce rzęskowej.
Składa się z torebki, kory i jądra i ma dwie wypukłe powierzchnie - przednią i tylną. Jeśli
wyobrazimy sobie soczewkę jako owoc, to torebka jest jego skórką, kora jego miąższem, a
jądro pestką.
Tęczówka jest umięśnioną częścią błony naczyniowej otaczającej otwór nazywany źrenicą.
Dzięki zawartemu w niej pigmentowi jest kolorowa. Mięśnie tęczówki pozwalają na
zwiększanie lub zmniejszanie dopływu światła przez regulację wielkości źrenicy.
Wnętrze oka wypełnia przeźroczysta, galaretowata substancja, nazywana ciałem szklistym.
Przednia część gałki ocznej i wewnętrzna część powiek pokryte są spojówką. W górno bocznej części oczodołu znajduje się gruczoł łzowy wydzielający łzy mające za zadanie
oczyszczać powierzchnię oka z zabrudzeń i nawilżać ją.
Układ optyczny oka przyrównać można do aparatu fotograficznego, przy czym rolę soczewek
obiektywu spełniają rogówka i soczewka oka, rolę przysłony - tęczówka, a warstwy
światłoczułej kliszy - siatkówka.
Światło wpadające do oka biegnie przez rogówkę, komorę przednią oka, soczewkę i ciało
szkliste, by zakończyć swą podróż na siatkówce wywołując wrażenie wzrokowe
przekazywane do mózgu za pośrednictwem nerwów łączących się w nerw wzrokowy.
Rogówka, wraz z cieczą wodnistą, soczewką i ciałem szklistym, stanowią układ skupiający
promienie świetlne tak, by na siatkówce pojawiał się ostry obraz obserwowanego przedmiotu
i dawał jak najostrzejsze wrażenie wzrokowe. Dlatego też soczewka ma możliwość zmiany
swojego kształtu, a co za tym idzie mocy optycznej. Pozwala to na ogniskowanie na
siatkówce przedmiotów znajdujących się w różnych odległościach od oka. Zdolność tę
nazywamy akomodacją. Ostre widzenie uzyskiwane jest wtedy, gdy ognisko obrazowe
pokrywa się z siatkówką. W przypadku, gdy oko nie jest w stanie zogniskować światła
dokładnie na siatkówce mówimy o wadach wzroku. Moc optyczna oka nieakomodującego
wynosi około +60 dioptrii, przy czym około 2/3 tej mocy przypada na rogówkę.
Do soczewki ocznej przylega tęczówka spełniająca rolę przysłony aperturowej kurczącej się
pod wpływem bodźców świetlnych, co powoduje zmianę średnicy źrenicy wejściowej oka.
Tęczówka ma zdolność do zmiany apertury wejściowej oka w zakresie od 8 mm w ciemności
do 2 mm przy intensywnym oświetleniu.
Układ optyczny z pewnym przybliżeniem uważać można za centryczny. Środki krzywizn
rogówki i soczewki leżą na prostej zwanej osią optyczną oka. Występuje jednak rozbieżność
osi optycznej i osi widzenia, która jest wynikiem przesunięcia dołka środkowego poza oś
optyczną oka. W efekcie występuje obrót osi widzenia względem osi optycznej średnio o
około 5 stopni.
Siatkówka jako odbiornik promieniowania elektromagnetycznego zbudowane jest z dwóch
rodzajów komórek światłoczułych: czopków i pręcików połączonych za pomocą nerwów z
mózgiem. Czopki o względnie niskiej czułości przeznaczone są do obserwacji przy świetle
dziennym. Ich maksymalne zagęszczenie występuje w dołku środkowym. Jeśli zatem obraz
obserwowanego przedmiotu znajdzie się dokładnie w tym obszarze uzyskujemy wtedy
najlepsza zdolność rozdzielczą. Wraz ze spadkiem natężenia światła wpadającego do oka
rośnie średnica źrenicy. W momencie, gdy czułość czopków jest niewystarczająca do
prowadzenia obserwacji, mimo dużych wymiarów źrenicy, funkcję receptorów przejmują
pręciki. Pręciki znajdują się poza dołkiem środkowym, a największe ich zagęszczenie
znajduje się w odległości kątowej 15 stopni od jego środka, (dlatego widzenie nocne
nazywamy widzeniem peryferyjnym). Przy dużym natężeniu światła pręciki chronione są
przed nadmiarem światła przy użyciu specjalnego barwnika. Jego działanie możemy
zaobserwować przechodząc z ciemnego pomieszczenia do jasnego lub odwrotnie (efekt
olśnienia). Proces przystosowania wzroku do warunków oświetlenia nazywamy adaptacją.
W miejscu gdzie połączenia nerwowe elementów światłoczułych z mózgiem tworzą wspólny
nerw wzrokowy powstaje plamka ślepa pozbawiona zupełnie czopków i pręcików. Jeśli obraz
przedmiotu obserwowanego znajdzie się w tym miejscu wrażenie wzrokowe nie zostanie
odebrane i obserwator nie zauważy tego przedmiotu.
Oko odbiera tylko część promieniowania nań padającego. Związane jest to z własnościami
fizyko-chemicznymi rogówki, czopków i pręcików. Odbieramy, zatem tylko światło, które
mieści się w zakresie tzw. okna optycznego. Okno optyczne to przedział długości fali
elektromagnetycznej (światła) od ok. 400nm, (co odpowiada światłu o barwie fioletowej) do
ok. 700nm, (co odpowiada światłu o barwie czerwonej). Powyżej długości 700nm znajduje
się niewidoczna dla człowieka podczerwień, a poniżej 400nm, również niewidoczny,
ultrafiolet. Do fal elektromagnetycznych zaliczamy także niewidoczne dla człowieka
promienie gamma, promienie X i inne. Promieniowanie o długości fali spoza okna
optycznego nie jest przepuszczane przez rogówkę oka. Promieniowanie, które wniknie do oka
w różnym stopniu wywołuje reakcje elektrochemiczne w czopkach i pręcikach stając się
źródłem bodźców. Ze względu na różną budowę czopków i pręcików występują różne
właściwości widzenia ciemnego (przy małym oświetleniu, np. w nocy) i jasnego (przy dużym
oświetleniu, np. w dzień). Przyjmuje się maksimum czułości czopków na 550 nm., a pręcików
na 510 nm.
Gdy patrzymy na przedmiot ustawiony bardzo daleko od nas osie patrzenia obu oczu
ustawione są prawie równolegle. Jeżeli przedmiot ten będziemy zbliżali w naszym kierunku,
to mięśnie gałek ocznych będą zmieniać położenie gałek tak by osie widzenia podążały za
tym przedmiotem, a tym samym przecięły się. Zjawisko to nosi nazwę konwergencji. Im
bliżej oczu znajdzie się nasz przedmiot, tym osie patrzenia przetną się pod większym kątem.
Analizując ten kąt mózg człowieka wnioskuje o odległości obserwowanego przedmiotu od
oczu. Gdyby, zatem człowiek wyposażony był w tylko jedno oko bardzo trudno byłoby mu
określać odległość obserwowanego przedmiotu od siebie.
Obraz przedmiotu na siatkówce jest odwrócony "do góry nogami", co wynika z fizycznej
budowy oka (soczewka odwraca obraz). W pierwszych dniach życia mózg człowieka uczy się
widzieć prawidłowy obraz obracając go by w późniejszym życiu robić to automatycznie.
Oznacza to, że niemowlę widzi świat "postawiony na głowie" i dopiero po pewnym czasie
zaczyna widzieć normalnie.
System słuchowy człowieka określany jest jako drugi pod względem złożoności po systemie
analizatora wzrokowego. Narząd słuchu składa się z trzech głównych części: ucha
zewnętrznego, środkowego i wewnętrznego Należy jednak zauważyć, że w tym klasycznym
już dziś ujęciu nie uwzględniono połączenia pomiędzy sensoryczną częścią narządu słuchu a
mózgiem. Tak więc integralną częścią analizatora słuchu jest również nerw słuchowy i
ośrodek korowy słuchu w mózgu.
Ucho zewnętrzne. W strukturze ucha zewnętrznego wyróżnia się małżowinę uszną i przewód
słuchowy zewnętrzny. Ucho zewnętrzne stanowi ochronę ucha środkowego i wewnętrznego.
Małżowina uszna ma za zadanie zbieranie fal akustycznych, które następnie kierowane są do
przewodu słuchowego. U wielu gatunków zwierząt małżowina uszna ma na celu polepszenie
lokalizacji źródeł dźwięku. W przypadku człowieka funkcja ta ma stosunkowo niewielkie
znaczenie, choć dzięki wpływowi cienia akustycznego małżowiny dźwięki dobiegające z
przodu ludzie słyszą lepiej niż dochodzące z boku czy z tyłu głowy. Zmiany poziomu sygnału
spowodowane kierunkiem jego docierania do małżowiny usznej nie przekraczają jednak kilku
decybeli. Przewód słuchowy doprowadza falę dźwiękową do błony bębenkowej, ochrania
błonę bębenkową przed uszkodzeniami mechanicznymi z zewnątrz oraz zapewnia
odpowiednią (stałą) temperaturę i wilgotność. W przewodzie słuchowym występuje fala
stojąca, która powstaje w wyniku odbicia się fali dźwiękowej prostopadle od powierzchni
błony bębenkowej. Drgania słupa powietrza zawartego w przewodzie słuchowym powodują
wystąpienie rezonansu dla częstotliwości ok. 3000 Hz i w konsekwencji wzmocnienie
dźwięku dla tej częstotliwości o ok. 10 dB. Ucho środkowe stanowi zespół kosteczek
(młoteczek, kowadełko, strzemiączko) znajdujący się w jamie bębenkowej. Objętość ucha
środkowego szacuje się na ok. 2 cm3. Jama bębenkowa stanowi wąską przestrzeń wysłaną
błoną śluzową i wypełnioną powietrzem. W jamie bębenkowej występują dwa mięśnie,
których rola jest szczególnie istotna z punktu widzenia ochrony przed hałasem. Są to: mięsień
bębenkowy (napinacz błony bębenkowej) oraz mięsień strzemiączkowy. Mięsień bębenkowy
reguluje napięcie błony. Jest to szczególnie istotne w przypadku wystąpienia dźwięku o
dużym natężeniu, który mógłby spowodować uszkodzenie narządu słuchu. Zmniejszenie
napięcia błony bębenkowej nosi nazwę refleksu akustycznego. Skuteczność tego zjawiska
dotyczy jednak niskich częstotliwości. Zadaniem mięśnia strzemiączkowego jest z kolei
regulacja ruchu i amplitudy wychylenia układu kosteczek. Zmniejszenie energii dźwięku
występuje jednak tylko dla częstotliwości niższych niż 1 kHz i jest wynikiem zmian w
impedancji ucha środkowego. Częścią ucha środkowego jest także trąbka Eustachiusza -
przewód łączący ucho środkowe z jamą gardłową (dł. ok. 3-4 cm), który pozwala na
wyrównanie ciśnienia panującego w uchu środkowym do poziomu ciśnienia otoczenia w
określonych sytuacjach (tj. przełykanie śliny, ziewanie, itd).
Ucho wewnętrzne składa się z szeregu połączonych ze sobą przestrzeni, w których wyróżnia
się błędnik błoniasty i błędnik kostny. Błędnik kostny zawiera przedsionek, ślimak i trzy
kanały półkoliste. Jest on wypełniony płynem, zwanym przychłonką (perylimfa). Wewnątrz
błędnika kostnego mieści się błędnik błoniasty zawieszony na licznych pasemkach
łącznotkankowych, umocowanych na ścianach kostnych. Błędnik błoniasty wypełniony jest
śródchłonką (endolimfą).
Błędnik łączy się z jamą bębenkową dwoma otworami: okienkiem przedsionka (owalnym), o
które opiera się płytka strzemiączka i okienkiem ślimaka (okrągłym), zamkniętym błoną
bębenkową wtórną.
Ze względu na funkcje błędnik dzieli się na część statyczną (narząd równowagi), do której
należą przedsionek i kanały półkoliste oraz część słuchową, czyli ślimak. Zadaniem części
statycznej jest sygnalizacja zmian położenia głowy i utrzymywanie równowagi. Ślimak ma
postać podobną kształtem do muszli ślimaka o 2 i 3/4 zwojach. Jest on zwężającym się
kanałem.
Przewód ślimakowy jest wypełniony endolimfą. Od schodów przedsionka jest oddzielony
błoną Reissnera, zaś od schodów bębenka błoną podstawną. Błona podstawna nie jest na całej
długości jednakowo szeroka i naprężona. Tuż przy przedsionku jest najwęższa i najsilniej
naprężona. Od strony dziurki osklepka ślimaka naprężenie maleje, zaś jej szerokość wzrasta.
Na błonie podstawnej, od strony światła przewodu, umiejscowiony jest narząd spiralny,
zwany narządem Cortiego, w którym znajduje się nabłonek zmysłowy narządu słuchu i w nim
zaczynają się włókna części ślimakowej nerwu przedsionkowo-ślimakowego.
Narząd spiralny (narząd Cortiego) pokrywa elastyczna błona nakrywkowa. Ucho wewnętrzne
jest unerwione przez nerw słuchowy .
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Create flashcards