Epidemiologia Wstęp Definicja Etiologia

advertisement
Epidemiologia
Wstęp
Pomimo postępu cywilizacji i poprawy warunków sanitarnych choroby pasożytnicze skóry wciąż stanowią problem epidemiologiczny.
Do jednej znajczęstszych
chorób pasożytniczych wieku dziecięcego należy zaliczyć wszawicę głowową.
Definicja
Wszawicą nazywa się występowanie na ciele człowieka lub na jego ubraniu
wszy ludzkich, ich larw lub
jajeczek zwanych potocznie gnidami. Wesz jest małym pasożytem o długości
2-3 mm, żywiącym się wyłącznie krwią człowieka.
Pasożyt ten ma zdolność
do mimikry, co oznacza,
że jego korpus może stać
się jaśniejszy
lub ciemniejszy w zależności od
koloru włosów żywiciela.
Cykl rozwojowy pasożyta
wynosi średnio 32 dni. Po
Wszawica jest zaliczana przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) do chorób
zakaźnych. W Polsce wszawica wymieniona jest w ustawie o chorobach zakaźnych i zakażeniach z dnia 6 września 2001 r. Ustawa ta określa zasady i tryb
po s- tępowania w zakresie zapobiegania wszawicy oraz nakazuje jej zwalczanie.
Wszawica głowowa występuje u ludzi różnych ras i grup etnicznych. Nie zależy
od wieku, płci czy koloru włosów. Nie ma też znaczenia to, czy włosy są kręcone, czy proste. Wszawica głowowa (Pediculosis humanus capitis) nie ma bezpośredniego powiązania ze złym stanem sanitarno-higienicznym.
Częstość zakażeń jest większa dla dużych miast i aglomeracji miejskich. Najczęściej zakażenie
wszawicą głowową występuje u dzieci w wieku od 2 do 12 lat. Jest to związane
z typowymi zachowaniami dla tego wieku, tj. częstymi kontaktami fizycznymi
w trakcie wspólnych gier, zabaw i zajęć. Zdaniem ekspertów, nasilenie wszawicy
występuje w okresie letnim oraz zimą.
W przeciwieństwie
do wszawicy głowowej wzrost zachorowań na wszawicę
odzieżową jest powiązany ze złymi warunkami sanitarnymi i brakiem higieny.
Nasilenie zakażeń występuje w czasie klęsk żywiołowych,
migracji ludzi oraz
w okresie konfliktów zbrojnych.
Badania epidemiologiczne
wskazują wiele czynników mogących wpływać na
zwiększoną liczbę zakażeń wszą ludzką. Należy do nich zaliczyć czynniki biologiczne, medyczne, społeczne, zwiększoną migrację ludzi, zmianę stylu życia,
a nawet zmiany klimatyczne. Infestacja wszawicą ludzką może być również powiązana z wytworzeniem
się mechanizmów obronnych pasożyta na stosowane
insektycydy. Uważa się, że stosowanie tych samych insektycydów w przemyśle
chemicznym, rolnictwie oraz innych gałęziach przemysłu powoduje uodpornianie się pasożytów na te środki. Inną przyczyną braku skuteczności leczenia są
błędy w ich stosowaniu.
Etiologia
Wesz w powiększeniu
6-7 dniach z gnidy wykluwa się larwa, która przez kolejne 10 dni nie ma zdolności do namnażania się.
Aby pasożyt mógł właściwe egzystować, musi żywić się krwią człowieka od 3 do
5 razy dziennie. Brak dostępu do żywiciela przez okres ok. 24-36 godzin powoduje śmierć wszy. Samica składa średnio od 4 do 8 jajeczek dziennie. W ciągu
jednego cyklu może złożyć nawet 150 jaj. Wszy przytwierdzają jajeczka do trzonów włosów żywiciela, wykorzystując
specjalną substancję klejącą. W efekcie
jaja (gnidy) nie dają się usunąć za pomocą ciepłej wody, wyczesywania ani przy
użyciu szamponów do włosów.
Wszawica głowy spowodowana jest obecnością wszy głowowej (Pediculus humanus capitis), a skóry gładkiej przez wesz odzieżową (Pediculus humanus corporis), natomiast wszawica okolic narządów płciowych to efekt działania wszy
łonowej (Phthirius pubis).
Wesz głowowa i łonowa żyją bezpośrednio na gospodarzu. Ich występowanie
nie ma bezpośredniego związku ze stanem higieny czy zachowaniem określonej
grupy społecznej. Wesz odzieżowa przytwierdza się do bielizny. Kontakt pasożyta ze skórą ma miejsce jedynie w chwili zdobywania przez niego pożywienia
(krwi). W przeciwieństwie
do wszawicy głowowej zakażeniom wszą odzieżową
sprzyjają złe warunki sanitarno-higieniczne.
Wszy odzieżowe mogą przenosić
Zakażenie się wszawicą głowową jest wyjątkowo łatwe i następuje poprzez
bezpośredni kontakt zdrowych włosów z włosami zainfekowanymi.
Zakażenie
pośrednie występuje zdecydowanie
rzadziej, gdyż przy braku żywiciela wszy
giną w ciągu kilkunastu godzin. Zakażenie pośrednie może być efektem wspólnego korzystania ze szczotek, grzebieni, opasek, gumek, spinek do włosów,
a także używania tych samych ręczników czy nakryć głowy.
związki z tej grupy powinny być szczególnie ostrożnie stosowane u dzieci (poniżej 3. r.ż.), osób chorych na astmę lub cierpiących z powodu chorób alergicznych.
Stosowanie insektycydów na uszkodzoną skórę głowy (przeczosy) może nasilać
działania niepożądane.
Pomimo usunięcia przyczyny zakażenia (pasożyta), świąd, stan zapalny i reakcje
alergiczne mogą utrzymywać
się do 7 dni.
Nową metodą leczenia wszawicy jest stosowanie
Objawy
Wszawica głowowa - najczęściej spotykana u dzieci w wieku od 2 do 12 lat.
Przenosi się przez bezpośredni kontakt głowy z głową. Zainfekowanie dotyczy
owłosionej skóry głowy, choć może dotyczyć również rzęs, brwi i brody. Ukąszenia wszy z czasem powodują silny świąd skóry głowy, który następnie w wyniku
drapania może powodować nad każenia bakteryjne, grzybicze oraz powiększenie węzłów chłonnych. Podczas przeglądania włosów można zaobserwować
szypułkowane trudne do usunięcia gnidy przyczepione do ich nasady. Wielkość
gnidy nie przekracza l mm (wielkości główki od szpilki). Zdecydowanie trudniej
dostrzec same wszy, które są w stanie dość szybko przemieszczać się po trzonie
włosa oraz maskują się, dostosowując swój kolor do barwy otoczenia. Miejsca,
w których najczęściej występują, to okolice skóry karku, za uszami oraz skronie
(bardziej wilgotne części głowy).
4% roztworu
dimetikonu
i cy-
klometikonu 5. Badania laboratoryjne i doświadczalne wykazały unicestwienie
pasożyta oraz wszystkich jego form rozwojowych w zaledwie kilka minut od zastosowania
roztworu.
Mechanizm działania 4% dimetikonu i cyklometikonu
5 polega na blokowaniu
kanałów (przetchlinek) w ciele pasożyta, przez które zachodzi wymiana gazowa
wszy.
Blokowanie przetchlinek - kanalów, przez które zachodzi wymiana gazowa pasożyta.
Zdjęcia wykonane przy użyciu mikroskopu elektronowego.
Wesz łonowa - zakaża głównie włosy w okolicach narządów płciowych i odbytu. U zarażonych często dochodzi do niekontrolowanego
drapania oraz do
wtórnego zakażenia bakteryjnego. W miejscach, w których doszło do nakłucia
przez pasożyta, widoczne są drobne plamy w kolorze błękitno-fioletowym.
Wesz
łonowa jest większa od wszy głowowej.
Wesz odzieżowa - rzadko spotykana w dobrych warunkach sanitarno-higienicznych. Jaja pasożyta najczęściej można zaobserwować
w szwach bielizny
stykających się z ciałem. Zmiany chorobowe, którym towarzyszy świąd, można
wykryć na brzuchu, pośladkach i w okolicy ramion oraz pachwin. Spalenie zainfekowanego
ubrania oraz dokładna dezynfekcja osoby zakażonej powoduje
eliminację pasożyta.
Kanał zaczopowany przez roztwór 4% dimetikonu
(spektrum 2)
Blokowanie
przetchlinek
w organizmie
możliwości
prowadzi do zaburzenia
gospodarki
pasożyta. Wesz ulega unicestwieniu
odparowania
nadmiaru
wodnej
przez uduszenie
wody z organizmu
powoduje
i gazowej
się, a brak
pęcznienie
i pękanie pasożyta.
Leczenie
Dimetikon
Najbardziej rozpowszechnioną
metodą leczenia wszawicy głowowej jest stosowanie pochodnych insektycydów (organofosforanów).
Najczęściej używanymi
związkami są fenotryna, malation, lindan, permetryna. Pomimo różnej budowy
tych substancji ich wspólną cechąjest działanie neurotoksyczne na układ nerwowy pasożytów. Stosowane insektycydy wchłaniają się przez skórę głowy, dlatego
powiednich
powiednie
i cyklometikon
właściwości
silikonów,
fizyczne polimerów
na włosach oraz dokładne
całkowicie
są polimerami
które przy zachowaniu
od-
proporcji wykazują bardzo wysoką lepkość przy niskiej gęstości. Od-
obojętne
jest wyłącznie
pokrywanie
ułatwiają
pasożytów
silikonów
i ich jaj. Polimery silikonu są
dla człowieka i nie są wchłaniane
miejscowe.
rozprowadzenie
przez skórę. Ich działanie
W 2005 roku opublikowano
wyniki randomizowanego
badania klinicznego,
w którym porównywano
skuteczność i bezpieczeństwo zastosowania 0,5% fenotryny pochodnej pestycydów z grupy pyretroidów z 4% roztworem dimetikonu i cyklometikonu
5 ([email protected]).
ży i matek karmiących. Brak zapachu zapobiega drażnieniu dróg oddechowych,
co jest szczególnie ważne u osób chorych na astmę, a bezbarwny roztwór nie
brudzi ubrań. Pomimo krótkiego okresu od pierwszego wprowadzenia produktu
[email protected] na rynek w Wielkiej Brytanii (2006) wyrób ten jest dostępny obecnie
w ponad 80 krajach.
Było to pierwsze badanie kliniczne, w którym zastosowano polimery silikonu
do leczenia wszawicy głowowej. Fenotryna to najczęściej stosowany środek do
zwalczania wszawicy głowowej w Wielkiej Brytanii. Badanie objęło 253 pacjentów. U 127 osób zastosowano 4% dimetikon, a u 1250,5% fenotrynę. Wykonano
2 aplikacje w odstępie 7 dni. Oba preparaty były nakładane na owłosioną skórę
głowy i suche włosy w takiej ilości, by dokładnie je pokryć. Następnie roztwory pozostawiono do wyschnięcia. Badania kontrolne były prowadzone kolejno
w 2., 6., 9. i 14. dniu.
Skuteczność lecznicza obu związków wypadła bardzo podobnie. Wyleczono
70% osób leczonych dimetikonem
i 75% leczonych fenotryną. Stwierdzono, że
oba preparaty były skuteczne w zabijaniu wszy i ich jaj. Działania niepożądane
w wyniku stosowanych terapii wystąpiły u 9% leczonych fenotryną i 2% leczonych dimetikonem.
W 2007 roku opublikowano
wyniki badania klinicznego, w którym porównywano skuteczność leczenia wszawicy przy użyciu 4% dimetikonu ([email protected]) i 0,5%
malationu. Malationjest pestycydem często stosowanym wWielkiej Brytanii oraz
innych krajach Europy. Badanie objęło łącznie 73 pacjentów. Oba preparaty stosowano na owłosioną skórę głowy i na suche włosy. Następnie oba preparaty pozostawiono do wyschnięcia. Leczenie prowadzono przy użyciu 2 aplikacji wodstępie 7 dni. Wyniki badania klinicznego wykazały znacznie większą skuteczność
roztworu 4% dimetikonu. Wyleczenie uzyskano na poziomie 76,9% wśród osób,
u których zastosowano 4% dimetikon i tylko u 34,5% leczonych, u których użyto 0,5% melation. Objawy niepożądane wystąpiły u 2 osób leczonych melationem. U obu chorych wystąpił świąd skóry oraz podrażnienie okolic karku i skóry
głowy. Badania kliniczne przeprowadzono
zgodnie z Deklaracją Helsińską dot.
prowadzenia badań klinicznych i dyrektywą UE 2001/20/ EC.
Zastosowanie
4% dimetikonu
i cyklometikonu
5 ([email protected]) jest skuteczne
w leczeniu wszawicy głowy. Zaletą tej metody jest działanie powierzchniowe
polimerów silikonów, które nie przenikają przez skórę. Tym samym wywołują
znacząco mniej działań niepożądanych. Działanie fizyczne, a nie neurotoksyczne, powoduje, że przy stosowaniu 4% dimetikonu i cyklometikonu
5 nie występuje oporność pasożytów na ten typ leczenia. Do innych ważnych walorów użytkowych silikonów należy zaliczyć brak ograniczeń wiekowych (można stosować
u dzieci, które ukończyły 6 miesięcy), bezpieczeństwo stosowania u kobiet w cią-
1.BurgessI.F.,Brown CM., Lee N.P.(2005)",Treatment of head louse infestation with 4% dimeticone 10tion: randomised controlled equivalence trial'; Br Med J 330:1423-1425 (wydany 10 czerwca 2005 r.).
2. Hill N., Moor G., Cameron M.M., Butlin A., Preston M., Williamson M.S. (2005). "A single blind,
randomised controlled trial comparing the Bug Buster kit with over-the-counter insecticide treatments for head lice in the UK'; Br Med J 331:384-387 (wydany 5 sierpnia 2005 r.).
3. Burgess I.F.,Brown CM. (1999)",Management of insecticide resistance in head lice Pediculus capitis (Anoplura: Pediculidae)'; [w:] W.H. Robinson, F.Rettich, GW. Rambo (red.) (1999). Proceedings
of the 3rd International Confonference on Urban Pests, Prague, Czech Republic: Graficke' za'vody
Hronov, 249-53.
4. Burgess I. (1991), "Malathion lotions for head lice: a less reliable treatment than commonly believed'; Pharm J 247:630-632.
5. Mumcuoglu K.Y.(2006), "Effective treatment of head louse with pediculicides'; J Drugs Dermatol
5:415-417.
6. Burges I.F.,Lee P.N.,Matloch G. (2007), "Randomised, controlled, assessor blind trial comparing
4% dimeticone lotion wit h 0,5 % malathion liquids for head louse infestation'; PLoS ONE 2007,
2 (11), e 1127.
7. Chodorowska G., Juszkiewicz-Borowiec M., Wojnowska D. (2006), "Leczenie wszawicy głowy
- przyczyny niepowodzeń terapeutycznych'; [w:] A. Buczek, C Błaszak (red.) (2006). Stawonogi Znaczenie epidemiologiczne,
Wyd. Koliber, Lublin, 325-331.
8. Mumcuoglu K.Y.(2006)",Effective treatment of head louse wit h pediculicides'; J Drugs Dermatol
5 (5),451-452.
9. Maj J., Plomer-Niezgoda E. (2002), "Choroby pasożytnicze'; [w:] 1. Szepietowski (red.) (2002),
Leczenie chorób skóry i chorób przenoszonych
drogq płciowq, Wydawnictwo Lekarskie PZWL,
Warszawa, 110-119.
10. Huynh T.H., Norman RA (2004), "Scabies and pediculosis" Dermatl Ciin, 22:7-11.
Skuteczna i bezpieczna
metoda eliminacji
wszy i gnid
bez pestycydów i działania
toksycznego
skuteczność potwierdzona
w badaniach klinicznych'
bez konieczności
wyczesywania
właściwy dla podrażnionej
skóry i dla alergików
NIE TRAĆ GŁOWY
UiVJGŁOWV
UZYJ HEDRIN
8
Hedrin·
Roztwór
Skl,d:
roztWór 4'!'bd'mellkonu
i 96% r;yldomelikonu
S. [)zjałanie:
dllTM'!llkon i ąklometikon
5 otacnją szczelnie
wszy i ich jaja. Uni(>możIiWl3Ją
im oddychame
i blokują
funk<je życiowe.
Przeciwwsbuni~:
nadwrażl~
na składniki
preparatu.
Działanie
"iepo'
.ąd ••ne: podczas
stosowanl<l
roztWOrU u nielianych
osób zaoMerwow<lno
lekkie zhJszaenie
~Ófy głowy. swędzenie,
podrażnienie
woltóIoczu. Środki osuoinoki: w ~ku
pojawlt'Oiasięwysypkiskórnejlub innychobjawów nadwrazliwosd
nalezy pa_iK
stosowanie
roztworu
Hednna.
PTremy.:; skórę wodą l m~.
Jeżeli preparat
przypadkowo
dostanie
się do oczu, przem~
ohńcie
wodą. Jeśli podraznierloe
utrzyma
się. zalec.l SIę loiJs.ęgnąc' porady
lekaf7.oll. $tQSOWanie roztworu
Hednnu
u dzied ponizej 6. miesiąca
zycia wyłącznie
pod kontrolą
Ieka~.
Oawkow;lInie:
nanieść
płyn na skórę głowy j włosy. Hedrin·
roq>rowadzal
od cebulek
aż po
same końcówki
włosów. PozostClwit
do wyschnięocia.
Dla zapewnienia
maksymalnej
o;kutecmoki
zaleca su; pozostawił
na wł~h
przez 8 godzin
lub na noc. Naslępnie
umyć wlosy .l:wyklym SLlmponem,
spłukać
obficie wodą i wysuS.l:)'Ć. Zastosować
ponownie
po
7 dniach. Brak drugiej aplik<lcji może skutkować
nawrotem
ws~wicy.
Dostępne
opakowania:
butelka
50 mi i 100 m1. Producent:
Thornton
& Ross lreland
Lld. Belgard
Rd. Tallaghl,
Dublin 2:4. Dystrybutor:
Solpharm
Sp . .l: O.O~ ul. Zwycię.l:CÓW 42: lok. 93, 03·938
WarS.l:awa.
1. Ocena
badań
klinianych
.l: utyciem
Hedrinu,
4% ronWOfU
dimetikonu
w leaeniu
wS.l:awicy głowy. lan f. 8urgess.
Materialy
klinic.l:oeThornton
& Ross, 2008
( E Wyrób
medyczny.
Przed użyciem
zapoznaj
się z treścią ulotki.
Producent:
Thornton & Ross lreland Ltd.
Belgard Rd, Tallaght, Dublin 24
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Create flashcards