o ochronie gruntów rolnych i leśnych

advertisement
Nieruchomości rolne
WYCENA
Ryszard Cymerman
Pojęcia dotyczące przestrzeni rolniczej
Ewidencja gruntów
i budynków
Kodeks cywilny Ustawa o
podatku rolnym
art.55
Kodeks cywilny Art.461
Ustawa z 3.02.1995r
o ochronie gruntów
rolnych i leśnych
USTAWA o
kształtowani
u
ustroju
rolnego
Użytek Grunt Nieruchomość Gospodarstwo rolne
rolna
rolny
rolny
UR
GR
NR
Gos.Rol.
Użytek rolny
UR
Jedna z (7) grup użytków gruntowych wyodrębniona
dla celów ewidencji gruntów
Rodzaje w grupie UR
R
Grunty orne
Ł
Łąki
Ps
Pastwiska
S/R Sady
B/R Zabudowa zagrodowa
Wsr Stawy rybackie
W
Rowy melioracyjne
Użytek gruntowy –
ciągła część
powierzchni ziemi
użytkowana w sposób
jednolity.
Wartość użytkowa
przestrzeni rolniczej
KLASYFIKACJA BONITACYJNA GLEB
Bonitacji podlegają następujące
rodzaje użytków:
•gleby orne,
•gleby użytków zielonych (łąki i
pastwiska),
•gleby pod lasami,
•gleby pod wodami,
•nieużytki.
KLASYFIKACJA BONITACYJNA GLEB
Polskie Towarzystwo Gleboznawcze
wyróżnia następujące jednostki
systematyczne gleb:
- typ i podtyp gleby,
- rodzaj gleby,
- gatunek gleby,
- klasa bonitacyjna,
- kompleks przydatności rolniczej
gleby.
KLASYFIKACJA BONITACYJNA GLEB
Typ gleby - wyraża określone stadium
rozwoju gleby, uwarunkowane przez
proces glebotwórczy.
Czynniki glebotwórcze, takie jak:
a) klimat,
b) rzeźba terenu,
c) szata roślinna,
d) działalność człowieka.
KLASYFIKACJA BONITACYJNA GLEB
Rodzaj
gleby
określa
pochodzenie skały macierzystej, z której
dana gleba się wykształciła. Na mapach
glebowo – rolniczych oznaczenia rodzaju
gleby zostały zredukowane - rodzaje
gleb oznaczamy tylko w terenach
górzystych. Na terenach nizinnych
występują gleby wytworzone z osadów
lodowcowych.
KLASYFIKACJA BONITACYJNA GLEB
Podział gleb na gatunki - oparty jest
na składzie mechanicznym.
Na mapach
glebowo-rolniczych stosuje się podział na
następujące grupy mechaniczne:
1) żwiry (części o śr. 1-20 mm)
2) piaski (ziarna o śr. 0.1 - 1 mm)
3) gliny (utwory różnoziarniste)
4) iły (utwory drobnoziarniste)
5) utwory pyłowe (cząstki o śr. 0.1- 0.02 mm)
6) lessy (utwory pyłowe)
7) rędziny
Mierniki wartości użytkowej przestrzeni rolniczej
Klasy bonitacyjne gleb
Klasy bonitacyjne – ustala się w ramach wydzielonych jednostek
glebowych.
Przy ustalaniu poszczególnych klas bierze się pod uwagę następujące
cechy:
•ukształtowanie terenu,
•charakter użytkowania,
•miąższość poziomu próchnicowego,
•barwę poszczególnych poziomów,
•skład mechaniczny całego profilu i poszczególnych jego poziomów,
•pH (kwasowość gleby),
•zawartość CaCo3,
•warunki wodne,
•oglejenie,
•występowanie konkrecji (zagęszczenia minerałami kulistymi lub
owalnymi o innym składzie chemicznym)
•oraz wartość rolniczą z punktu widzenia udawania się na danej glebie
określonych roślin.
Mierniki wartości użytkowej przestrzeni rolniczej
Klasy bonitacyjne gleb
R
Ł
Ps
Ls i Lz
Wody
9
6
7
6
6
I
II
IIIa
IIIb
IVa
IVb
V
VI
VIz
I
II
III
IV
V
VI
I
II
III
IV
V
VI
VIz
I
II
III
IV
V
VI
I
II
III
IV
V
VI
Mierniki wartości użytkowej przestrzeni rolniczej
Kompleksy
przydatności rolniczej
Kompleksy przydatności rolniczej (glebowo-rolnicze)
– takie zespoły różnych i różnie położonych (pod
względem klimatycznym i geomorfologicznym) gleb,
które wykazują podobne właściwości rolnicze i mogą być
podobnie użytkowane. Stanowią one typy siedliskowe
gruntów, charakterystyczne pod względem doboru roślin
uprawnych.
Oznaczenia na mapie glebowo-rolniczej
Nr kompleksu
Głębokość zmiany warstw
:
6 Dz ps : pl
:
do 50 cm
50-100 cm
100-150 cm
Typ gleby
Rodzaj gleby na wierzchu
Rodzaj gleby
pod spodem
Kompleksy rolniczej przydatności gleb ornych
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
pszenny bardzo dobry
pszenny dobry
pszenny wadliwy
żytni bardzo dobry
żytni dobry
żytni słaby
żytni bardzo słaby
zbożowo-pastewny mocny
zbożowo-pastewny słaby
zbożowo-pszenny górski
zbożowy górski
owsiano-ziemniaczany górski
owsiano-pastewny górski
gleby orne przeznaczone pod użytki zielone
Kompleksy rolniczej przydatności trwałych
użytków zielonych
1 z użytki zielone bardzo dobre i dobre
(grądowe i łęgowe) klasy I i II
2z
użytki zielone średnie (grądowe,
łęgowe i bagienne) klasy III i IV
3z
użytki zielone słabe i bardzo słabe
(grądowe, łęgowe i bagienne) klasy
V i VI.
Zamiana gruntów
rolnych i leśnych na
inne
Zamiana gruntów rolnych i leśnych na inne
przepisy prawne:
USTAWA
z dnia 3 lutego 1995 r.
o ochronie gruntów rolnych i leśnych
T.j. Dz. U. z 2004r. Nr 121, poz. 1266)
P Rozporządzenie Ministra Środowiska z 20 czerwca 2002
r. w sprawie jednorazowego odszkodowania za
przedwczesny wyrąb drzewostanu Dz.U. Nr 99 poz.905
Uwaga
U S TAWA z dnia 19 grudnia 2008 r.
o zmianie ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych Dz.U
Nr 237 poz. 1657
.
Art. 5b. Przepisów ustawy nie stosuje się
do gruntów rolnych stanowiących użytki
rolne położonych w granicach
administracyjnych miast.
Ograniczenia związane z zamianą gruntów
rolnych i leśnych na inne
Zabudowa
nierolnicza
Zabudowa
rolnicza
III. Wyłączenie
z produkcji
II. Uzyskanie zgody na
zmianę przeznaczenia
I. Obowiązek sporządzenia mpzp
Przypadki, w których potrzebna jest zgoda na
przeznaczenie gruntów rolnych i leśnych na inne cele.
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. nr 16, poz. 78)
Lp.
Wyszczególnienie
Organ wydający
zgodę
1
grunty rolne stanowiące użytki rolne klas I – III,
jeżeli ich zwarty obszar projektowany do takiego
przeznaczenia przekracza 0,5 ha
Minister
Rolnictwa i
Rozwoju Wsi
2
grunty stanowiące użytki rolne klas IV, jeżeli ich
zwarty obszar projektowany do takiego
przeznaczenia przekracza 1 ha,
3
Grunty rolne stanowiące użytki rolne klas V i VI
wytworzone z gleb pochodzenia organicznego
oraz torfowisk jeżeli ich zwarty obszar
przekracza 1 ha
4
lasy prywatne i komunalne
5
lasy Skarbu Państwa
Marszałek
Minister
Środowiska
!! PRZEZNACZENIE !!
!! WYŁACZENIE !!
Stan wg miejscowego
planu (funkcja)
ROLNICZA LUB LEŚNA
Stan wg ewidencji gruntów
(sposób korzystania)
INNA (np. rekreacja, budownictwo mieszkaniowe)
INNY (np. rekreacja,
budownictwo mieszkaniowe)
ROLNICZY LUB LEŚNY
I
II
III
"Zgodność planu
z ewidencją"
"Plan się nie zgadza
z ewidencją"
"Zgodność planu
z ewidencją"
Różne stany nieruchomości w zależności od zaawansowania procesu przekształcania
gruntów rolnych i leśnych na inne cele.
Starosta
Dyrektor Regionalnej
Dyrekcji Lasów
Państwowych
Dyrektor Parku
Narodowego
Lasy
Grunty rolne
Nieruchomości na
terenie
Parku narodowego
Organy wydające decyzje o wyłączeniu gruntów
rolnych i leśnych z produkcji.
OBOWIĄZEK
UISZCZANIA OPŁATY !
OPŁATY
GRUNTY
BEZWARUNKOWO KLAS
I-III
GLEBY
ORGANICZNE
LASY
OPŁATY
WARUNKOWE
GRUNTY KLASY IV jeżeli Gmina podejmie
uchwałę o ochronie gleb klasy IV
OPŁATY NIE
WYSTĘPUJĄ
GRUNTY KLAS IV V , VI
GLEB MINERALNYCH
Wycena
Prawne uregulowania
wyceny nieruchomości
rolnych
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o
gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi
Skarbu Państwa
Reguluje procedury wyceny
nieruchomości rolnych Skarbu
Państwa z zasobu ANR
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami
a)Rozporządzenie Rady Ministrów z 21.IX.2004 r. w
sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania
operatu szacunkowego (Dz. U. nr 207, poz. 2109).
Określa ogólne procedury wyceny oraz procedurę
wyceny nieruchomości rolnych metodą wskaźników
szacunkowych gruntu, a także podaje zasady określania
wartości dla celów odszkodowawczych
w tym:
•
gruntów,
•
plantacji kultur wieloletnich,
•
budynków,
•
upraw i zasiewów jednorocznych.
•
drzewostanów,
Ustawa z dnia 20.XII.1990 r. o ubezpieczeniu
społecznym rolników (art. 58)
Rozp. Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z
dnia 18.XI.1992 r. - w sprawie stwierdzenia
niemożliwości sprzedaży przez osoby uprawnione
do emerytury lub renty z ubezpieczenia
społecznego rolników oraz przejmowania tych
nieruchomości na własność Skarbu Państwa (Dz.U.
89, poz. 445).
Wycena dla celów przekazania gospodarstwa
na Skarb Państwa
USTAWA z dnia 11 kwietnia 2003 r.
o kształtowaniu ustroju rolnego
(Dz. U. Nr 64, poz. 592)
Wycena w przypadku skorzystania ANR z
prawa pierwokupu
Przedmiot wyceny
•nieruchomości rolne przeznaczone w
planie miejscowym, na cele produkcji
rolnej,
•części składowe nieruchomości rolnych, których
wartość w szczególnych przypadkach może być
określana odrębnie,
•nieruchomości rolne położone na terenach, dla
których nie istnieje obowiązek sporządzania planu
miejscowego oraz na obszarach rolniczej przestrzeni
produkcyjnej wyłączonej z zabudowy.
Nie są przedmiotem wyceny
Nieruchomości gruntowe
wykorzystywane aktualnie na cele
produkcji rolnej, a przeznaczone w
planach miejscowych na inne cele,
wycenia się jak nieruchomości
innego niż rolne przeznaczenie.
Rolne przeznaczone na inne cele
WARTOŚĆ
Dlatego, że wartość ich jest inna
f
e
d
c
b
a
PLAN
MIEJSCOWY
EWIDENCJA
GRUNTÓW
AKTUALNY
STAN
Rolnicze
Rolnicze
Rolnicze
Mieszkaniowe, przemysłowe, usługowe
Rolnicze
Mieszkaniowe,
przemysłowe,
usługowe
Rolnicze
Rolnicze
Podział
Budowa
infrastruktur
y
Wyłączeni
ez
produkcji
Realizacja
inwestycji
Korzystani
e
Nieruchomości rolne - cechy
nieruchomości niezabudowane i nie przeznaczone pod
zabudowę
1. lokalizacja i położenie,
2. różnorodność rodzajów użytków gruntowych,
3. występowanie szczególnych cech określających zdolności
produkcyjne gleb w tym zagrożenie erozją, przydatność
do produkcji określonych roślin, kultura gleb, trudność
uprawy, kamienistość,
4. różnorodność utworów tworzących glebę,
5. występowanie gleb o różnej przydatności rolniczej,
6. wyposażenie w budowle i urządzenia służące produkcji
rolnej,
7. możliwość innego, niż rolnicze, wykorzystania.
Nieruchomości rolne - cechy
nieruchomości zabudowane i
przeznaczone pod zabudowę
1. lokalizacja,
2. różnorodność istniejącej lub możliwej
zabudowy oraz stan tej zabudowy,
3. występowanie gruntów o różnej
przydatności do zabudowy,
4. wyposażenie w sieci infrastruktury
technicznej
Części składowe gruntu rolnego
1. grunty rolne
2. budynki i budowle rolnicze,
3. rośliny:
•uprawy i zasiewy,
•plantacje kultur wieloletnich,
•drzewa i krzewy
4. Wody (w stawach i innych zbiornikach
5. złoża kopalin pospolitych
Uprawy i zasiewy
- są nimi rolnicze plantacje roślinne
jednoroczne
oraz
jeżeli
przepis
szczególny nie stanowi inaczej, rośliny
dwuletnie lub kilkuletnie.
Kultury wieloletnie
-
są to rolnicze plantacje roślinne: zielne,
krzewinkowe, krzewiaste, i drzewiaste, a w
szczególności sady, plantacje, szkółki roślin
sadowniczych i ozdobnych, plantacje nasienne
roślin wieloletnich.
Budynki rolnicze
Są to budynki związane z prowadzeniem
działalności rolniczej w gospodarstwie
rolnym, w tym mieszkalne i służące do
produkcji,
przechowywania
środków
produkcji i magazynowania produktów
rolniczych.
Budowle rolnicze
są to budowle dla potrzeb rolnictwa i
przechowalnictwa produktów
rolnych, w szczególności takie jak:
•
•
•
•
•
•
zbiorniki na płynne odchody zwierzęce,
płyty do składowania obornika,
silosy na kiszonkę,
silosy na zboże i paszę,
komory fermentacyjne,
zbiorniki biogazu.
Przedmiot wyceny
Może nim być
1. nieruchomość rolna – jako całość.
lub
2. sam grunt albo określona część
składowa gruntu rolnego.
W szczególności dotyczy to: zasiewów,
upraw, plantacji kultur wieloletnich,
budynków i innych urządzeń, a także szkód
związanych z uszkodzeniem gruntu.
Przedmiot wyceny
Wartość nieruchomości rolnej o dużej
różnorodności:
•użytków,
•budynków mieszkalnych, inwentarskich,
magazynowych, przetwórczych,
•budowli: stawy rybne, melioracje, itp.
można określić poprzez
wydzielenie części funkcjonalnych
celem ich oddzielnej wyceny.
szczególne źródła informacji:
dokumentacja klasyfikacji gleboznawczej,
mapy glebowo-rolnicze,
mapy zasobności gleb,
dokumenty, na podstawie których
można ocenić poprawność i poziom
agrotechniki,
informacje zawarte w decyzjach
dotyczących wyłączenia gruntów z
produkcji rolnej,
szczególne źródła informacji:
publikacje specjalistyczne
w szczególności instytutów naukowych i organizacji
zajmujących się doradztwem rolniczym, a dotyczących
charakterystyki uprawianych odmian roślin, informacji o
cenach produktów rolnych, pochodzących z
monitorowania rynku, kosztach produkcji i dochodach z
prowadzenia działalności rolniczej,
dokumentacje gospodarcze
dotyczące zgodności kierunków produkcji,
sposobu korzystania z budynków inwentarskich,
szczególne w przypadku gruntów położonych w
strefach szczególnej ochrony środowiska lub
strefach ochronnych zakładów
przemysłowych.
Procedury wyceny
metody podejść:
•porównawczego,
•dochodowego,
•kosztowego
•mieszanego.
Ich zastosowanie wymaga
uwzględnienia szczególnych cech
nieruchomości rolnych.
Procedury wyceny
Podejście dochodowe
Przy zastosowaniu podejścia dochodowego -
metody inwestycyjnej,
dochód z nieruchomości może być określany
wyłącznie na podstawie
czynszów dzierżawnych
i nie może być utożsamiany z dochodem z
działalności rolniczej prowadzonej na tej
nieruchomości.
Wysokość czynszu dzierżawnego określa
się na podstawie analizy kształtowania się
rynkowych stawek czynszów.
Procedury wyceny
Metoda wskaźników szacunkowych gruntów
może być stosowana tylko wówczas
jeżeli brak jest na danym rynku
lokalnym danych o cenach
transakcyjnych nieruchomości
podobnych do nieruchomości
będącej przedmiotem wyceny, jak
też danych o wysokości stawek
rynkowych czynszów dzierżawy.
Procedury wyceny
jednostka porównawcza
Przy wycenie gruntów rolnych
jednostką porównawczą jest
1 ha fizyczny
Procedury wyceny
W przypadku gdy na nieruchomości
znajdują się uprawy lub zasiewy,
wartość tej nieruchomości określana
jest jako suma
wartości
rynkowej gruntu i
wartości zasiewu lub
uprawy.
Procedury wyceny
Wartość nieruchomości gruntowej z plantacją kultur
wieloletnich może być określona:
• jako całość w podejściu porównawczym lub
dochodowym przy uwzględnieniu w
szczególności takich cech jak: lokalizacja,
gatunek i odmiana rośliny, poziom
prowadzenia plantacji, warunki glebowoprzyrodnicze, wyposażenie w budowle i inne
urządzenia,
• jako suma wartości rynkowej gruntu (wraz z
budowlami i urządzeniami) i wartości plantacji
określanej w podejściu mieszanym lub poprzez
obliczenie kosztów odtworzenia.
Procedury wyceny
ugorowane lub odłogowane
można wyceniać:
1. w podejściu porównawczym przy
przyjęciu jako obiektów
porównawczych
podobnych nieruchomości
ugorowanych lub odłogowanych
ugorowane lub odłogowane
można wyceniać:
2. jako różnicę wartości rynkowej podobnego
gruntu będącego w uprawie i kosztów
przywrócenia wycenianej nieruchomości do
stanu umożliwiającego rolnicze wykorzystanie
Wo= Wr- Kr
wycena powinna uwzględniać w szczególności:
•popyt na tego typu nieruchomości
•całość kosztów związanych z przywróceniem
nieruchomości do użytkowania np. remonty budowli,
regeneracja porostu roślinnego na trwałych użytkach zielonych
Procedury wyceny
Wartość rynkowa nieruchomości
zabudowanej budynkami i innymi
urządzeniami o zróżnicowanym
przeznaczeniu określana jest przy
uwzględnieniu:
1. cech poszczególnych obiektów z
uwzględnieniem kompleksowości i
funkcjonalności nieruchomości dla
prowadzenia określonej działalności,
2. podziału nieruchomości na funkcjonalne
części z uwzględnieniem charakteru i
potrzeb rynku,
Procedury wyceny
Wartość nieruchomości rolnych wykorzystywanych
jako stawy rybne określana jest:
w całości przy zastosowaniu podejścia
porównawczego lub podejścia dochodowego z
uwzględnieniem w szczególności takich cech
jak: lokalizacja, warunki wodne, charakter
produkcji, wyposażenie w budowle i inne
urządzenia,
przy zastosowaniu podejścia kosztowego i
określaniu wartości odtworzeniowej
nieruchomości jako sumy wartości rynkowej
gruntu i wartości odtworzeniowej budowli i
innych urządzeń.
Procedury wyceny
Określanie wartości rynkowej dla
gruntów rolnych będących
użytkami zielonymi
dotyczy gruntu wraz z porostem
roślin i w szczególności powinno
uwzględniać takie cechy jak:
położenie, skład gatunkowy i stan
porostu roślinnego, poziom
produkcji, warunki glebowoprzyrodnicze, wyposażenie w
budowle i inne urządzenia.
Wartość upraw i zasiewów określa się w
zależności od fazy cyklu wegetacyjnego
poprzez określenie:
1.rynkowej wartości
spodziewanych pożytków
2. obliczenie kosztów
poniesionych nakładów.
Uprawy i zasiewy
Czas istnienia upraw i zasiewów można dla
potrzeb wyceny podzielić na dwa okresy:
•okres upraw, trwający od rozpoczęcia prac
agrotechnicznych do wysiewu nasion, gdzie przy wycenie
należy zawsze określić wartość poprzez koszty poniesionych
w tym okresie nakładów,
•okres istnienia zasiewów
od wysiewu nasion do zbioru plonów, gdzie
wycena następuje z uwzględnieniem
poniższych zasad
UPRAWY I ZASIEWY ROŚLIN
JEDNOROCZNYCH
Data wyceny
dochód
D
Koszty nie poniesione
Wp
Knp
Koszty poniesione
Początek upraw
W- wartość plonu na datę wyceny
Kp Kp
zbiór
W=Wp-Knp =Kp+D
Plantacje kultur wieloletnich
1. Wartość plantacji kultur wieloletnich
w zależności od celu wyceny może być
określona łącznie z gruntem albo wycenie
może podlegać odrębnie plantacja.
Czas trwania plantacji kultur wieloletnich
obejmuje okres od rozpoczęcia
przygotowania gleby do końca okresu
plonowania wraz z czasem likwidacji plantacji
– usunięcia roślin i przywrócenia
nieruchomości do stanu umożliwiającego
dalsze rolnicze wykorzystanie.
Plantacje kultur wieloletnich
2. Określanie wartości plantacji kultur
wieloletnich jako części składowych
nieruchomości gruntowych następuje przy
zastosowaniu:
podejścia porównawczego – gdzie wartość plantacji
określana jest jako różnica pomiędzy wartością
nieruchomości z plantacją określoną w podejściu
porównawczym a wartością rynkową podobnego gruntu,
podejścia dochodowego - gdzie wartość plantacji określa
się jako różnica pomiędzy wartością nieruchomości
obliczoną poprzez czynsze dzierżawne z nieruchomości z
plantacją lub poprzez zastosowanie metody zysków, a
wartością rynkową podobnego gruntu,
Uwagi dodatkowe
Wartość nieruchomości gruntowych
sklasyfikowanych w ewidencji gruntów
jako użytki zadrzewione, zakrzewione
(Lz), ekologiczne (E), wody stojące (Ws),
rowy (W) i drogi (Dr) może być określana
wg podanych zasad, jeżeli te
nieruchomości związane są z
prowadzeniem działalności rolniczej.
Procedury
wycen
wynikające z
różnych aktów
prawnych
Uregulowania dotyczące ustalania wartości nieruchomości rolnych
Skarbu Państwa w celu sprzedaży lub dzierżawy z możliwością wykupu
oraz wartości „produkcji w toku” przy dzierżawie zwykłej:
wynikające z ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu
nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw
(Tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128)
Przedmiot
wyceny
Uregulowanie
Art. z
ust.,
§z
rozp.
Cenę nieruchomości Zasobu ustala się w wysokości nie
niższej niż wartość tej nieruchomości określona przy
zastosowaniu sposobów jej ustalania przewidzianych w
przepisach o gospodarce nieruchomościami
Nieruchomość
Art. 30.1.
21.VIII.1997 r
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Tekst jednolity: Dz.
U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128)
Przedmiot
wyceny
Nieruchomość rolna (bez
nieruchomości
przeznaczonych w planie
zagospodarowania
przestrzennego na cele nie
związane z prowadzeniem
gospodarki rolnej lub
leśnej)
Uregulowanie
Cenę nieruchomości rolnej można również ustalić w Art. 30.2.
wysokości nie niższej niż suma wartości gruntu
określona z uwzględnieniem stawek szacunkowych
jednego hektara oraz ceny 100 kg żyta, ustalonej
stosownie do przepisów o podatku rolnym i wartości
części składowych tego gruntu, określonej według zasad
z przepisów gospodarce nieruchomościami.
Wr = Wg + Wp
Według stawek
szacunkowych
Art.
(Wr + Wb+Ww+Wk)
Według ustawy z 21.08.1997r
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw (Tekst jednolity: Dz.
U. z 2004 r. Nr 208, poz. 2128)
Przedmiot
wyceny
Uregulowanie
Grunty
orne, użytki
zielone (łąki
i pastwiska)
Mnożąc stawkę
szacunkową jednego
hektara przez cenę
jednego kwintala ziarna
żyta ustaloną stosownie
do przepisów o podatku
rolnym
Art.
Art.
30.2
R. 2 §
25.1
Zasiewy, uprawy i inne zbiory jednoroczne
Według zasad przewidzianych w
przepisach o gospodarce
nieruchomościami.
Określa się wartość
przewidywanych plonów według
cen kształtujących się w obrocie
rynkowym, zmniejszając ją o
wartość nakładów koniecznych w
związku ze zbiorem tych plonów.
Art.
30.2.
U. 3
Art.
135.7
Drzewostany
Według zasad przewidzianych w przepisach o
gospodarce nieruchomościami.
A)
określa
się
wartość
drewna
w
drzewostanie – jeśli występują materiały
użytkowe,
B)
określa się koszty zalesienia i pielęgnacji
do dnia wyceny – jeśli nie występują materiały
użytkowe lub koszty zalesienia i pielęgnacji są
wyższe od wartości drewna, które można
pozyskać
Art. 30.2.
U. 3.
Art. 135.5
Plantacje kultur wieloletnich
Według zasad przewidzianych w przepisach o Art.
gospodarce nieruchomościami.
30.2.
Przy określaniu wartości należy uwzględnić: U. 3.
Art.
1.
koszty założenia plantacji,
135.6
2.
koszty pielęgnacji do czasu pierwszych
zbiorów,
3.
utracone pożytki do końca pełnego
plonowania,
4.
odpisy amortyzacyjne
wykorzystany).
(za
okres
Budynki Urządzenia Maszyny
Według zasad przewidzianych w
przepisach o gospodarce
nieruchomościami
A. według cen rynkowych,
B. według wartości odtworzenia
pomniejszonej o stopień zużycia,
C. według wartości materiałów
porozbiórkowych – w przypadku
likwidacji
Art.
30.2.
Nieruchomości przekazane nieodpłatnie przez ANR i
przed upływem 10 lat zbyte lub przeznaczone na
inne cele niż określone w umowie
Agencja może żądać zwrotu Art.
aktualnej wartości
24.5
pieniężnej tej
.
nieruchomości ustalonej
według zasad art. 30 ust. 1.
Domy, lokale mieszkalne, budynki gospodarcze
wraz z niezbędnymi gruntami; Ogródki przydomowe
Garaże (tzw. mieszkaniówka w byłym PGR
A.
Sprzedaż następuje po cenie równej wartości
rynkowej określonej przy zastosowaniu sposobów jej
określania przewidzianych w przepisach o gospodarce
nieruchomościami
B.
Art.
42.2.
R. 1 §
1.4
Cena sprzedaży najemcom jest pomniejszona:
•
o 6% za każdy rok pracy najemcy w państwowym Art.
przedsiębiorstwie gospodarki rolnej (lub innym zakładzie 42.2-6.
U4
związanym z produkcją rolniczą – art. 2a pkt 1) i
Art.8
•
o 3% za każdy rok najmu mieszkania od zakładów
pracy podanych wyżej, nie więcej jednak niż 95%.
Części
G składowe nieruchomości oraz nie pobrane
pożytki, przejęte do ANR od użytkowników (od
spółdzielni, osób fizycznych, innych
niepaństwowych jednostek organizacyjnych)

Art.
Dotychczasowemu
16.4.
użytkownikowi przysługuje
odszkodowanie ustalone na
zasadach art. 30 ust. 2 ustawy z
dnia 19 października 1991 r.
Nakłady
G poniesione na budynki i inne części
składowe nieruchomości przy przekazaniu mienia w
zarząd między państwowymi jednostkami
organizacyjnymi nie posiadającymi osobowości

prawnej
Jednostce przekazującej przysługuje Art.
od jednostki przejmującej zwrot 35.2.
nakładów. Wartość nakładów ustala
się na zasadach określonych w art. 30
ustawy z dnia 19 października 1991 r.
Ustawa z 21.08.1997r
o gospodarce nieruchomościami
Dz.U. z 2000 r nr 46 poz.543
Rozporządzenie Rady
Ministrów z dnia z dnia 21
września 2004 r. w sprawie
wyceny nieruchomości i
sporządzania operatu
szacunkowego Dz.U.207
poz.2109
Jak? - Procedury określania wartości
Podejście
Metoda
Technika
Porównywania parami
Porównawcze
Analizy statystycznej rynku
Korygowania ceny średniej
Inwestycyjna
Kapitalizacji prostej
Zysku
Dyskontowania strumieni
dochodów
Dochodowe
Kosztowe
Kosztów odtworzenia
Elementów scalonych
Kosztów zastąpienia
Kosztów likwidacji
Mieszane
Szczegółowa
Pozostałościowa
Wskaźników
szacunkowych gruntu
Wskaźnikowa
Szczegółowa
Wskaźnikowa
ROZPORZĄDZENIE RADY MINISTRÓW z dnia 21.09.2004
Metoda wskaźników
szacunkowych gruntów.
Metoda wskaźników szacunkowych gruntów.
stosuje się w przypadku braku transakcji rynkowych,
przy określaniu wartości nieruchomości przeznaczonych
na cele rolne lub leśne,
wartość gruntu określa się jako iloczyn wskaźnika
szacunkowego 1 ha gruntu i ceny 1 decytony ziarna żyta
albo ceny 1 m³ drewna.
Cenę ziarna żyta przyjmuje się z rynku lokalnego.
Cenę drewna, skorygowaną o koszty jego pozyskania i przemieszczenia
do miejsca odbioru transportem mechanicznym, przyjmuje się z rynku
lokalnego albo nadleśnictwa właściwego dla miejsca położenia
nieruchomości lub nadleśnictw sąsiednich. Cenę drewna przyjmuje się
jako średnią ważoną z uwzględnieniem rodzaju sortymentów
sprzedawanego drewna.
Metoda wskaźników szacunkowych gruntów.
Klasy gruntów przyjmuje się według danych z katastru
nieruchomości, a przy określaniu typów siedliskowych
lasów wykorzystuje się dane z planów urządzenia lasów.
Okręg podatkowy przyjmuje się według przepisów o
podatku rolnym.
Wskaźniki szacunkowe gruntów, w
zależności od klasy gruntu lub grupy typu
siedliskowego lasu i okręgu podatkowego,
określa załącznik do rozporządzenia.
Wskaźniki szacunkowe w q ziarna żyta
Grunty orne ( R )
Okręg
podatkowy
I
II
I
145
KLASY
IIIa IIIb IVa IVb
V
VI
VIz
132
118
100
80
60
35
15
8
II
126 115
103
86
70
52
30
12
5
III
110
100
90
75
60
45
25
10
1
IV
94
85
76
64
50
38
20
6
1
Użytki zielone ( Ł i Ps)
KLASY
Okręg
podatkowy
I
II
III
IV
V
VI
VIz
I
145
118
93
67
35
13
5
II
126
103
80
58
30
10
3
III
110
90
70
50
25
8
1
IV
94
76
60
43
20
5
1
Wskaźniki dla innych rodzajów gruntów
•Dla gruntów stanowiących sady
wskaźnik szacunkowy ustala się jak dla klasy gruntu, na
którym został założony sad.
•Dla gruntów rolnych zabudowanych
wskaźnik szacunkowy ustala się jak dla klasy I gruntu
ornego.
•Dla gruntów stanowiących zadrzewienia śródpolne
wskaźnik szacunkowy ustala się:
a) jeżeli grunty są klasyfikowane – w wysokości 50%
wskaźnika szacunkowego ustalonego dla odpowiedniej
klasy gruntu ornego, z tym że dla klasy III i IV przyjmuje się
wskaźniki gruntu ornego klasy IIIb i IVb;
b) jeżeli grunty nie są klasyfikowane – jak dla klasy VI
gruntu ornego.
Wskaźniki dla innych rodzajów gruntów
Dla gruntów pod wodami stanowiącymi jeziora i inne
zbiorniki niż stawy rybackie wskaźnik szacunkowy
ustala się:
a) jeżeli grunty są klasyfikowane - jak dla danej klasy
gruntu;
b) jeżeli grunty nie są klasyfikowane - jak dla klasy IV
łąk i pastwisk trwałych.
Dla gruntów pod stawami rybackimi wskaźnik szacunkowy
ustala się:
a) jeżeli grunty są klasyfikowane - jak dla danej klasy
gruntu;
b) jeżeli grunty nie są klasyfikowane – jak dla klasy I łąk i
pastwisk trwałych.
Metoda wskaźników szacunkowych gruntów.
§ 19.
Przy stosowaniu metody wskaźników szacunkowych
gruntów uwzględnia się:
w odniesieniu do nieruchomości
przeznaczonych na cele rolne:
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
położenie w stosunku do głównych dróg,
jakość dróg dojazdowych,
zagrożenie erozją
kulturę rolną
trudność uprawy
wielkość zanieczyszczeń środowiska
występowanie urządzeń melioracyjnych
strukturę użytków gruntowych
9. występowanie infrastruktury utrudniającej agrotechnikę;
ZADANIE Nr 2
Określić wartość rynkową nieruchomości gruntowej
rolnej niezabudowanej przy wykorzystaniu metody
korygowania ceny średniej.
Opis nieruchomości:
powierzchnia działki: 12,7000 ha
Zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy w
Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego
działka położona jest w strefie określonej jako teren
rolny otwarty /4d RO/.
Lokalizacja ogólna: dobra
Warunki terenowe: średnie
Przydatność rolnicza działki - Wartość
bonitacyjna: słaba
Dla potrzeb szacowania przyjęto następującą
charakterystykę rynku w ramach poszczególnych
cech rynkowych
Cecha
Ocena
Opis cechy
słaba
Wartość
średnia
bonitacyj
dobra
na
Cecha ta jest podstawowym kryterium określającym
możliwości produkcyjne nieruchomości rolnych i
uwzględnia takie cechy, jak: różnorodność rodzajów
użytków gruntowych, różnorodność utworów tworzących
glebę i jej ożywiony charakter oraz występowanie gleb o
różnej przydatności rolniczej
Lokaliza słaba
cja
średnia
dobra
Cecha ta określa walory lub ewentualne utrudnienia w
korzystaniu z nieruchomości związane z ogólnie pojętą
lokalizacją nieruchomości i uwzględnia następujące jej
elementy położenie lokalizację szczegółową, dostępność,
rozłóg, bezpośrednie otoczenie.
słabe
Warunki
średnie
terenowe
dobre
Cecha ta określa takie walory lub ewentualne utrudnienia
w korzystaniu z nieruchomości jak: zagrożenie erozją,
kulturę gleb, trudność uprawy, kamienistość, przebieg
granic.
OKREŚLENIE WAG CECH RYNKOWYCH
Wagi cech rynkowych ustalono na podstawie
preferencji nabywców oraz w oparciu o analizę
rynku i wpływ poszczególnych cech rynkowych na
cenę nieruchomości.
L.p.
Rodzaj cechy
Waga cechy W%
1
2
3
Wartość bonitacyjna
Lokalizacja
Warunki terenowe
40%
30%
30%
100%
Trend czasowy na terenie lokalnego, rynku nieruchomości
podobnych (pow. 5-20ha) kształtuje się na poziomie
około 2,0% w stosunku miesięcznym.
Wartość Warunki Przeznac
bonitacyj terenow zenie w
na
e
mpzp
cena 1 ha
skorygowana na
datę wyceny z
uwagi na trend
czasowy w zł
Ip.
pow.
w ha
Lokaliz
acja
1
1,2784
średnia
średnia
słabe
rolna
5 554 zł
2
13,2978
dobra
dobra
średnie
rolna
5 794 zł
3.
11,0441
dobra
słaba
słabe
rolna
3 120 zł
4.
9,5248
średnia
średnia
słabe
rolna
4 214 zł
5.
12,01
słaba
słaba
słabe
rolna
2 974 zł
6.
13,62
słaba
średnia
słabe
rolna
4 093 zł
7.
2,3701
słaba
dobra
dobre
rolna
6 934 zł
8
8,8689
dobra
średnia
dobra
rolna
5 902 zł
9
36,3708
dobra
średnia
dobre
rolna
7 111 zł
10
15,5436
słaba
słaba
średnie
rolna
3 799 zł
11
8,5601
średnia
słaba
średnie
rolna
4 230 zł
12
7,26
średnia
średnia
średnie
rolna
4 440 zł
13
13,9098
dobra
dobra
dobre
rolna
6 300 zł
Wartość Warunki Przeznac
bonitacyj terenow zenie w
na
e
mpzp
cena 1 ha
skorygowana na
datę wyceny z
uwagi na trend
czasowy w zł
Ip.
pow.
w ha
Lokaliz
acja
14
13,68
słaba
słaba
słabe
rolna
3 860 zł
15
10,3482
średnia
średnia
słaba
rolna
3 907 zł
16
1,14
dobra
dobra
dobra
rolna
7 429 zł
17
3,3386
słaba
średnia
średnia
rolna
4 645 zł
18
41,9252
dobra
dobra
średnie
rolna
11 166 zł
19
0,99
dobra
dobra
średnie
rolna
7 440 zł
20
1,523
dobra
średnia
słaba
rolna
4 925 zł
21
3,7516
średnia
średnia
średnie
rolna
4 169 zł
22. 37,9223
średnia
słaba
słabe
rolna
4 276 zł
23. 43,0649
dobra
słaba
słabe
rolna
5 354 zł
Nieruchomości rolne
sady
Ustawa z 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami
art. 135.6
Plantacje kultur wieloletnich
Przy określaniu wartości należy uwzględnić:
1.koszty założenia plantacji,
2.koszty pielęgnacji do czasu pierwszych zbiorów,
3.utracone pożytki do końca pełnego plonowania
4.odpisy amortyzacyjne (za okres wykorzystany).
Plantacje kultur wieloletnich
1. Wartość plantacji kultur wieloletnich w
zależności od celu wyceny może być
określona łącznie z gruntem albo wycenie
może podlegać odrębnie plantacja.
Czas trwania plantacji kultur wieloletnich
obejmuje okres od rozpoczęcia
przygotowania gleby do końca okresu
plonowania wraz z czasem likwidacji plantacji
– usunięcia roślin i przywrócenia
nieruchomości do stanu umożliwiającego
dalsze rolnicze wykorzystanie.
Plantacje kultur wieloletnich
2. Określanie wartości plantacji kultur
wieloletnich jako części składowych
nieruchomości gruntowych następuje przy
zastosowaniu:
podejścia porównawczego – gdzie wartość plantacji
określana jest jako różnica pomiędzy wartością
nieruchomości z plantacją określoną w podejściu
porównawczym a wartością rynkową podobnego gruntu,
podejścia dochodowego - gdzie wartość plantacji określa
się jako różnica pomiędzy wartością nieruchomości
obliczoną poprzez czynsze dzierżawne z nieruchomości z
plantacją lub poprzez zastosowanie metody zysków, a
wartością rynkową podobnego gruntu,
Plantacje kultur wieloletnich
3. W przypadku gdy przypisy szczególne
tego wymagają lub zastosowanie wyżej
wymienionych podejść jest niemożliwe
określa się odrębnie wartość plantacji
przy zastosowaniu określonych
procedur w zależności od wieku
plantacji.
Plantacje kultur wieloletnich
4. Czas istnienia plantacji kultur wieloletnich
można dla potrzeb wyceny podzielić, w
zależności od jej wieku, na trzy okresy:
•okres założenia i pielęgnacji – trwający od
rozpoczęcia prac agrotechnicznych do początku
okresu plonowania, gdzie samodzielnie wartość
plantacji można określić wyłącznie poprzez
obliczenie kosztów odtworzenia,
•okres plonowania gdzie samodzielnie wartość
plantacji określić można poprzez zastosowanie
podejścia mieszanego,
•okres likwidacji plantacji gdzie samodzielnie
wartość plantacji określić można poprzez
zastosowanie metody kosztów likwidacji.
Plantacje kultur wieloletnich
5. Przyjęcie zasady obliczenia kosztów
odtworzenia dla wyceny plantacji dotyczy
kosztów poniesionych nakładów i może mieć
miejsce w przypadku wykonania zabiegów
agrotechnicznych lub po posadzeniu roślin
przed wejściem w plonowanie.
Przy określaniu poziomu i wartości nakładów
uwzględniać należy warunki racjonalnie
prowadzonej gospodarki oraz faktycznie
poniesione nakłady z uwzględnieniem ich
jakości.
Plantacje kultur wieloletnich
6. Przy zastosowaniu podejścia mieszanego
wartość plantacji określa się jako sumę kosztów jej
założenia i pielęgnacji do pierwszych zbiorów, oraz
wartości utraconych pożytków od dnia na który
określany jest stan plantacji, do końca okresu
plonowania. Sumę tę pomniejsza się odpowiednio o
zużycie – amortyzację wynikającą z okresu
wykorzystania plantacji od pierwszego roku
plonowania do dnia w którym określany jest stan
nieruchomości.
Plantacje kultur wieloletnich
6. Wartość
utraconych pożytków i poziom
nakładów określa się biorąc w szczególności
pod uwagę: (1) cechy roślin (gatunek,
odmianę, poziom prowadzenia plantacji), (2)
warunki glebowo-przyrodnicze, (3) koszty
likwidacji plantacji, (4) wielkość i wartość
pożytków, z uwzględnieniem warunków
racjonalnie prowadzonej gospodarki oraz
poziom faktycznie poniesionych nakładów
przy racjonalnych kosztach, (5) dochód
związany z gruntem i innymi urządzeniami.
Wycena roślin w zależności od fazy rozwojowej
Rodzaj roślin
Faza rozwojowa Reguły wyceny
Uprawy i zasiewy
oraz kultury
wieloletnie
plonujące na
koniec okresu
uprawy
1. Okres uprawy (od rozpoczęcia
prac do wysiewu)
kultury wieloletnie
plonujące na
koniec okresu
uprawy
1. Okres założenia i pielęgnacji
Koszty odtworzenia
2. Okres plonowania
Koszty założenia i pielęgnacji
oraz odpisy amortyzacyjne oraz
wartość pożytków do końca
ploniowania + koszty likwidacji
plantacji
3. Okres likwidacji plantacji
Ewentualna wartość drewna +
koszty likwidacji +koszty
doprowadzenia gruntu do
użytkowania
2.
Okres
istnieni
a
zasiewó
w
Koszty odtworzenia
a) Niemożliwe
określenie przyszłych
pożytków
Koszty odtworzenia
b)Możliwe określenie
przyszłych pożytków
Rynkowa wartość plonów z
uwzględnieniem nie poniesionych
nakładów
G
Krzysztof Zmarlicki
Określenie wartości roślin sadowniczych (na
plantacjach towarowych) i upraw ogrodniczych
(w ogrodach działkowych i przydomowych przy
wywłaszczaniu nieruchomości.
Wartość drzew i krzewów sadowniczych na plantacjach towarowych
wartość bieżąca rośliny X w
wieku Y odszukana z tabel
Wartość
rośliny
sadowniczej
współczynnik oceny
bonitacyjnej wartości bieżącej,
określony na podstawie wizji
lokalnej (tabela 61)
Wrs = Wb x Wbwb+ Wuk x Wbwuk
wartość utraconych
korzyści z rośliny X w
wieku Y odszukana z tabel
współczynnik oceny bonitacyjnej
wartości utraconych korzyści,
określony na podstawie wizji
lokalnej (tabela 62)
Wartość drzew i krzewów sadowniczych na plantacjach towarowych
Tabela 1.
Wartość
bieżąca i
wartość
utraconych
korzyści
drzewa
jabłoni na
podkładkach
karłowych.
Wb
i
Wuk
Wiek w latach
Wartość bieżąca
Wartość utraconych korzyści
1
17,43 zł
37,64 zł
2
24,19 zł
36,19 zł
3
29,87 zł
34,66 zł
4
27,69 zł
33,05 zł
5
25,56 zł
31,37 zł
6
23,43 zł
29,59 zł
7
21,30 zł
27,74 zł
8
19,17 zł
25,78 zł
9
17,04 zł
23,73 zł
10
14,91 zł
21,58 zł
11
12,78 zł
19,32 zł
12
10,65 zł
16,95 zł
13
8,52 zł
14,46 zł
14
6,39 zł
11,84 zł
15
4,26 zł
9,09 zł
16
2,13 zł
6,21 zł
17
0,00 zł
3,18 zł
Wartość drzew i krzewów sadowniczych na plantacjach towarowych
Wbwb
współczynnik oceny bonitacyjnej wartości bieżącej,
określony na podstawie wizji lokalnej (tabela 61)
Wbwb =średniej liczbie punktów za dwie cechy:
stanowisko i stan zdrowotny = ½(Ps+Pz)
Tabela 61 Punktacja cech określających wartość bieżącą roślin - wskaźnik oceny bonitacyjnej.
Lp Cechy określające
wartość bieżąca
rośliny
Ocen Ilość
a
punkt
ów
Ocen Ilość
a
punkt
ów
Ocen Ilość
a
punkt
ów
Ocena
Ilość
punktó
w
1.
Stanowisko,
warunki
siedliskowe i
glebowe
b.do
bra
1,4
dobr
a
1,0
Słab
a
0,4
zła
0,2
2.
Wskaźnik oceny
stanu zdrowotnego
b.do
bra
1,3
dobr
a
1,0
Słab
a
0,3
zła
0,2
Przykładowo:
• stanowisko, warunki siedliskowe- ocena bardzo dobra- ilość punktów 1,4
•stan zdrowotny-dobry- ilość punktów 1,0. Razem 2,4
ogólny wskaźnik bonitacyjny wynosi - 1,2
Wartość drzew i krzewów sadowniczych na plantacjach towarowych
Wbwuk
współczynnik oceny bonitacyjnej wartości utraconych
korzyści, określony na podstawie wizji lokalnej (tabela 62)
Wbwuk= liczbie punktów uzyskanych przydatność
produkcyjną
Tabela 62 Punktacja cechy określającej wartość utraconych korzyści z roślin wskaźnik oceny bonitacyjnej.
Lp. Cechy
określające
wartość
użytkową
rośliny
1.
Przydatność
produkcyjna
odmiany,
podkładka,
Ocena
b.
wysok
a
Ilość Oce
punk na
tów
1,5
dob
ra
Ilość Oce
punkt na
ów
1,0
Słab
a
Ilość
punkt
ów
Ocena
Ilość
punktó
w
0,5
zła
0,2
Wartość drzew i krzewów sadowniczych w ogrodach działkowych i
przydomowych
wartość bieżąca rośliny X w
wieku Y odszukana z tabel
Wartość
rośliny
ogrodowej
współczynnik oceny
bonitacyjnej wartości bieżącej,
określony na podstawie wizji
lokalnej (tabela 61)
Wro = Wb x Wbwb+ Wuk x Wbwuk
wartość utraconych
korzyści z rośliny X w
wieku Y odszukana z tabel
współczynnik oceny bonitacyjnej
wartości utraconych korzyści,
określony na podstawie wizji
lokalnej (tabela 62)
Ogródki działkowe i ogrody przydomowe
Wartość bieżąca i
wartość utraconych
korzyści drzewa jabłoni
na podkładkach
karłowych.
Wb
i
Wuk
Wiek w
latach
Wartość
bieżąca
Wartość utraconych
korzyści
1
21,18 zł
63,58 zł
2
26,34 zł
61,93 zł
3
31,26 zł
60,19 zł
4
38,41 zł
58,37 zł
5
36,28 zł
56,46 zł
6
34,14 zł
54,45 zł
7
32,01 zł
52,35 zł
8
29,87 zł
50,13 zł
9
27,74 zł
47,81 zł
10
25,61 zł
45,37 zł
11
23,47 zł
42,81 zł
12
21,34 zł
40,12 zł
Ogródki działkowe i ogrody przydomowe
rośliny cebulowe, krzewy ozdobne i trawy
wartość
pozostałych
roślin:
cebulowych,
krzewów
ozdobnych
współczynnik oceny
bonitacyjnej wartości bieżącej,
określony na podstawie wizji
lokalnej (tabela 61)
Wprd = Wt
wartość
odszukana z
tabeli (47-60)
x (Wbwb + Wbwuk)
2
współczynnik oceny bonitacyjnej
wartości utraconych korzyści,
określony na podstawie wizji
lokalnej (tabela 62)
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards