Genetyka roślin

advertisement
Kod genetyczny (informacja genetyczna)
- liniowy
układ nukleotydów
w pojedynczej nici DNA
Dlaczego w pojedynczej nici DNA?
Odczyt informacji
genetycznej
zachodzi zawsze w
jednym kierunku:
od końca 5` do końca 3`
Nicią kodującą (sensowną)
jest nić DNA 3`→ 5`
Nić niekodująca (antysensowna)
Cechy kodu genetycznego
• Trójkowy – trzy kolejne nukleotydy
warunkują włączenie jednego
aminokwasu do łańcucha
polipeptydowego; odczytywany jest po
trzy nukleotydy stanowiące jeden
kodon (tryplet)
Cechy kodu genetycznego
• Niezachodzący – nukleotyd wchodzący w
skład jednego kodonu nie może być
składnikiem jednocześnie sąsiedniego
kodonu
AAG GCA ACC
AAGCACC
Cechy kodu genetycznego
• Niejednoznaczny (zdegenerowany) –
ten sam aminokwas może być
kodowany przez kilka różnych
kodonów
CZTERY NUKLEOTYDY: A U C G
KODON = TRZY NUKLEOTYDY Z CZTERECH MOŻLIWYCH =
64 KOMBINACJE
20 AMINOKWASÓW BUDUJĄCYCH BIAŁKA
ŚREDNIO TRZY KODONY NA JEDEN AMINOKWAS
61 KODONÓW SENSOWNYCH (kodujących aminokwasy) + 3 KODONY STOP
OCHRE
OPAL
AMBER
Cechy kodu genetycznego
• Bezprzecinkowy – pomiędzy kolejnymi
kodonami nie ma żadnych wolnych
nukleotydów, przerw czy dodatkowych
cząsteczek, mogących pełnić rolę
przystanków
Cechy kodu genetycznego
• Uniwersalny – ta sama zasada kodowania
poszczególnych aminokwasów obowiązuje
w całym świecie ożywionym
Table 1.3 Genomes 3 (© Garland Science 2007)
Gen
Odcinek DNA zawierający informację o
rodzaju i kolejności ułożenia
aminokwasów w białku lub o kolejności
nukleotydów w cząsteczkach RNA.
Podstawowa jednostka dziedziczności
(niepodzielna).
Figure 1.21 Genomes 3 (© Garland Science 2007)
• Geny struktury – wyznaczające
pierwszorzędową kolejność ułożenia
aminokwasów w łąńcuchach
polipeptydowych, z których zbudowane
jest białko.
• Geny regulatorowe – system kontrolujący
syntezą białek w żywej komórce.
• Housekeeping genes – geny
odpowiedzialne za podstawowe procesy
metaboliczne komórki, działające w każdej
komórce be względu na przynależność
tkankową
• Geny tkankowo-specyficzne – działające
tylko w komórkach budujących określony
rodzaj tkanki czy organu.
• Geny wielu białek występują w genomie w
jednej kopii, np. gen insuliny u ssaków
• Niektóre rodzaje białek są kodowane przez
rodziny genów (np. aktyna, miozyna, globina,
histony).
• Geny stanowiące rodzinę mogą być w
genomie rozproszone (rodzina genów
kodujących globinę) lub ułożone tandemowo,
czyli jeden przy drugim (rodzina genów
kodujących histony u Drosophila).
5`
3`
CGCG
intron
ekson
intron
CZĘŚĆ KODUJĄCA GENU
ekson
TERMINATOR
PROMOTORY
ekson
• Sekwencje regulatorowe mogą występować
zarówno w bezpośrednim sąsiedztwie jak i w
mniejszej lub większej odległości od genu,
po jego stronie 5` lub 3`.
• Wśród sekwencji regulatorowych wyróżnia
się promotory oraz sekwencje wzmacniające
(enhancery).
• Promotory i enhancery mają działanie
stymulujące transkrypcję.
Download
Random flashcards
bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Create flashcards