ODLEŻYNY -

advertisement
ODLEŻYNY - PRZYCZYNY, ZAPOBIEGANIE, LECZENIE
Maria Kolomecka
Pracownia Gerontologii UM
ODLEŻYNY U OSÓB W WIEKU PODESZŁYM
CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA ODLEŻYN JEST W PLACÓWKACH MEDYCZNYCH I
OPIEKUŃCZYCH MIERNIKIEM JAKOŚCI OPIEKI ZDROWOTNEJ
„ODLEŻYNY ZWIĘKSZAJĄ ŚMIELTELNOŚĆ OSÓB W WIEKU PODESZŁYM
„ZNACZNIE ZWIĘKSZAJĄ KOSZTY OPIEKI MEDYCZNEJ
„ WIĘKSZOŚĆ ODLEŻYN POWSTAJE U UNIERUCHOMIONYCH PACJENTÓW
POWYŻEJ 70 ROKU ŻYCIA (3-11% hospitalizowanych dorosłych, 2,5-24% osób stale
przebywających w domach opieki, do 17% osób dorosłych unieruchomionych w domach)
„PRZYKUCIE DO ŁÓŻKA ALBO WÓZKA INWALIDZKIEGO NA TYDZIEŃ ZWIĘKSZA
CZĘSTOŚĆ WYSTĘPOWANIA ODLEŻYN O 28%
„KIEDY ROZWINIE SIĘ PIERWSZE STADIUM ODLEŻYNY, RYZYKO PRZEJŚCIA W
KOLEJNE STADIA WZRASTA DZIESIĘCIOKROTNIE
„SPRAWĄ ZASADNICZĄ JEST ZAPOBIEGANIE ODLEŻYNOM
„
DEFINICJA, LOKALIZACJA, OCENA
KAŻDA ZMIANA ORGANICZNA BĘDĄCA SKUTKIEM DŁUGOTRWAŁEGO UCISKU,
KTÓRA OPRÓCZ ZMIAN POWIERZCHOWNYCH OBEJMUJE USZKODZENIE
GŁĘBSZYCH TKANEK (mięśnie są bardziej wrażliwe na niedotlenienie aniżeli skóra)
„W TYPOWYCH PRZYPADKACH ODLEŻYNY TWORZĄ SIĘ NAD NIEDOSTATECZNIE
OSŁONIĘTYMI MIĘŚNIAMI I TKANKĄ TŁUSZCZOWĄ WYNIOSŁOŚCIAMI KOSTNYMI
„70% WSZYSTKICH ODLEŻYN WYSTĘPUJE W OBRĘBIE MIEDNICY, STAWÓW
BIODROWYCH I KOŃCZYN DOLNYCH : 43% w okolicy krzyżowej, 12% - krętarzy
większych, 11% - pięty, 6% - kostki boczne, 5% guzy kulszowe
„OCENA ODLEŻYNY POLEGA NA OPISANIU JEJ LOKALIZACJI, STADIUM I
ROZLEGŁOŚCI USZKODZENIA (długość, szerokość, głębokość), obecności przetok,
podminowań, wysięku, rozległości tkanek zmacerowanych albo zmienionych martwiczo,
tworzenia albo braku ziarniny
„
NAJCZĘSTSZA LOKALIZACJA ODLEŻYN (rysunek)……………
KARTA PIELĘGNACJI ODLEŻYN (tabela)………………..
SKALA OCENY CIĘŻKOŚCI ODLEŻYN( wg.National Pressure Ulcer Advisory Panel 1994)
(tabela)………..
CZYNNIKI RYZYKA ROZWOJU ODLEŻYN WEWNĄTRZPOCHODNE
UNIERUCHOMIENIE
OGRANICZONA MOŻLIWOŚĆ PORUSZANIA
„NIETRZYMANIE STOLCA, (MOCZU ?)
„UPOŚLEDZENIE ODCZUWANIA BODŹCÓW (np. bólowych)
„ZABUŻENIA ŚWIADOMOŚCI
„NIEDOŻYWIENIE
„WIEK, ZWŁASZCZA POWYŻEJ 75 LAT (starzenie się skóry)
„CHOROBY WSPÓŁISTNIEJĄCE - udar mózgu, choroba Parkinsona, złamanie, zakażenia,
cukrzyca, niewydolność krążenia, niedokrwistość, nowotwory, odleżyny w wywiadzie i inne
„NIKOTYNIZM, TEMPERATURA OTOCZENIA, STOSOWANE LEKI, NIEDOSTATECZNE
ZAOPATRZENIE ORTOPEDYCZNE, WARUNKI SOCJALNE, POZIOM OPIEKI
„
„
CZYNNIKI RYZYKA ROZWOJU ODLEŻYN ZEWNĄTRZPOCHODNE
UCISK (SIŁY GRAWITACJI) - ciśnienie napełniania naczyń włosowatych wynosi 32 mmHg,
ciśnienie 60-70 mmHg wywierane przez 1-2 godziny może prowadzić do uszkodzenia mięśnia.
W pozycji leżącej ucisk na krętarze wielkie i pięty wynosi 50-95 mmHg, w pozycji siedzącej
ciśnienie wywierane na guzy kulszowe może wynosić 300-500 mmHg
„SIŁY ŚCINAJĄCE - działają przy ześlizgiwaniu się pod wpływem siły ciążenia z posłania wzajemne przemieszczanie się skóry i tkanki podskórnej powoduje zaginanie tętniczek i
upośledza krążenie
„TARCIE O PODŁOŻE - powoduje utratę warstwy rogowej naskórka i tworzenie pęcherzy
śródnaskórkowych (przy uszkodzeniu powłoki pęcherza - cechy II stadium odleżyn)
„WILGOTNOŚĆ - powoduje zmiękczenie warstwy rogowej naskórka i zwiększa ryzyko
uszkodzenia zmacerowanych tkanek przy tarciu
„
OCENA RYZYKA ROZWOJU ODLEŻYN
„
SKALA NORTONA OCENIAJĄCA OGÓLNY STAN ZDROWIA (tabela)………..
„SKALA BRADENA OCENIAJĄCA POZIOM PERCEPCJI BODŹCÓW CZUCIOWYCH,
WILGOTNOŚĆ SKÓRY, AKTYWNOŚĆ FIZYCZNĄ, RUCHLIWOŚĆ, STAN
ODŻYWIENIA ORAZ STOPIEŃ NARAŻENIA NA TARCIE I SIŁY ŚCINAJĄCE (rzadko
używana)
ZAPOBIEGANIE ODLEŻYNOM
IDENTYFIKACJA PREDYSPOZYCJI DO ODLEŻYN
„SPOSOBY ŁAGODZENIA UCISKU - CZĘSTE ZMIANY POZYCJI I UŁOŻENIA (obracanie
chorego co 2 godziny), STOSOWANIE PODPÓREK POZWALAJĄCYCH NA CZASOWE
UTRZYMANIE CIAŁA W OKREŚLONYM POŁOŻENIU I ZMIANĘ POZYCJI,
„
STOSOWANIE MATERACY ZAPEWNIAJĄCYCH RÓWNOMIERNY ROZKŁAD
CIĘŻARU CIAŁA : STATYCZNE I DYNAMICZNE
„PIELĘGNACJA SKÓRY (systematyczne oczyszczanie skóry, unikanie masowania i pocierania
zaczerwienionej skóry, zapobieganie nadmiernemu wysuszaniu skóry – gorąca woda,
wysuszające mydło, ochrona przed nadmierną wilgocią)
„OCENA STANU ODŻYWIENIA (30-35 kilokalorii i 1,25-1,50 g białka na kilogram masy ciała
na dobę, suplementacja witamin i mikroelementów w dużych dawkach)
„LECZENIE NIETRZYMANIA MOCZU I STOLCA, PRZECIWDZIAŁANIE ICH
KONSEKWENCJOM
LECZENIE ODLEŻYN
TRUDNE, DŁUGOTRWAŁE I KOSZTOWNE
WYMAGA ŚCISŁEJ WSPÓŁPRACY LEKARZA, PIELĘGNIARKI, REHABILITANTA I
DIETETYKA
„STARANNA KLASYFIKACJA ODLEŻYN
„ROZPOZNANIE I LECZENIE CHORÓB WSPÓŁISTNIEJĄCYCH
„ZAPOBIEGANIE POWSTAWANIA KOLEJNYCH ODLEŻYN
„PIELĘGNACJA ISTNIJĄCYCH ODLEŻYN
„REGULARNE MONITOROWANIE ODLEŻYN
„OPANOWYWANIE ZAKAŻEŃ
„
„
LECZENIE ODLEŻYN - POSTĘPOWANIE OGÓLNE
USTALENIE STADIUM ZAAWANSOWANIA ODLEŻYNY I SPORZĄDZENIE
DOKUMENTACJI
„ZAPEWNIENIE ODPOWIEDNIEGO ODŻYWIANIA
„OCENA POWIKŁAŃ
„ZWALCZANIE BÓLU
„ZMNIEJSZENIE UCISKU
„LECZENIE MIEJSCOWYCH I OGÓLNYCH ZAKAŻEŃ
„CHIRURGICZNE POSTĘPOWANIE NAPRAWCZE
„
LECZENIE ODLEŻYN - LECZENIE MIEJSCOWE
STADIUM I
„ZAPOBIEGANIE DALSZYM USZKODZENIOM SKÓRY
STADIUM II
„CHIRURGICZNE OPRACOWANIE RANY ZWYKLE NIEKONIECZNE
„PRZEMYCIE RANY IZOTONICZNYM ROZTWOREM CHLORKU SODU
„UŻYCIE OPATRUNKÓW HYDROKOLOIDOWYCH, PÓŁPRZEPUSZCZALNYCH
PIANKOWYCH ALBO POLIURETANOWYCH
STADIUM III i IV
OPRACOWANIE RANY ZA POMOCĄ METOD AUTOLITYCZNYCH,
MECHANICZNYCH, ENZYMATYCZNYCH LUB CHIRURGICZNYCH
„PRZEMYCIE RANY IZOTONICZNYM ROZTWOREM CHLORKU SODU
„OPATRZENIE ODLEŻYNY OPATRUNKIEM ZALEŻNIE OD ROZLEGŁOŚCI I
CZTSTOŚCI RANY
„
WSPOMAGAJĄCE LECZENIE ODLEŻYN
STYMULACJA ELEKTRYCZNA (zalecenia Agency for Health Care Policy and Research)
EKSPOZYCJA NA TLEN W KOMORZE HIPERBARYCZNEJ
„EKSPOZYCJA NA PROMIENIOWANIE PODCZERWONE ALBO ULTRAFIOLETOWE
„NAPROMIENIANIE WIĄZKĄ LASEROWĄ O MAŁEJ ENERGII
„STOSOWANIE ULTRADŹWIĘKÓW
„PODAWANIE CZYNNIKÓW WZROSTU
„WPROWADZANIE DO RANY STERYLNYCH LARW WYBRANYCH GATUNKÓW
MUCH
„
„
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Create flashcards