Leki ziołowe - EAU Patient Information

advertisement
Informacje dla pacjentów
4
3
Leczenie farmakologiczne dolegliwości ze strony dolnych dróg
moczowych u mężczyzn z łagodnie powiększoną prostatą
Podkreślone słowa znajdują się w słowniczku.
Po rozpoznaniu łagodnego powiększenia gruczołu
krokowego lekarz może zalecić leczenie farmakologiczne. Leczenie takie stosuje się, gdy objawy są
uciążliwe i negatywnie wpływają na jakość życia.
W tej części opisano różne rodzaje leczenia farmakologicznego, które należy omówić z lekarzem. Wspólnie można zdecydować, jaka terapia jest najlepsza.
Czynniki, które mają wpływ na tę decyzję, to:
•
•
•
•
•
Język polski
objawy,
rozmiar gruczołu krokowego,
historia choroby,
leki dostępne w kraju pacjenta,
osobiste preferencje i system wartości pacjenta.
W leczeniu objawów w przebiegu powiększenia gruczołu krokowego stosuje się kilka grup leków. Są to:
• leki ziołowe,
• alfa-blokery,
•
•
•
•
inhibitory 5-alfa-reduktazy,
antagoniści receptorów muskarynowych,
inhibitory fosfodiesterazy typu 5,
kombinacja wyżej wymienionych leków.
Powyższe grupy leków mają odmienne mechanizmy
działania, więc mogą różnić się skutecznością oraz
skutkami ubocznymi, jakie wywołują.
Leki ziołowe
Leki ziołowe powstają na bazie ekstraktów roślinnych, a do ich produkcji wykorzystuje się wiele rodzajów korzeni, nasion, pyłków, kory i owoców, zarówno pojedynczo jak i w kombinacji. Składniki, które
powszechnie stosuje się w preparatach ziołowych
używanych w leczeniu łagodnego powiększenia
gruczołu krokowego, otrzymuje się z:
• nasion dyni zwyczajnej (Cucurbita pepo),
• południowoafrykańskiej byliny potocznie zwanej
•
„ziemniakiem afrykańskim” (Hypoxis rooperi),
kory śliwy afrykańskiej (Pygum africanum),
Informacje dla pacjentów - Leczenie farmakologiczne dolegliwości ze strony
dolnych dróg moczowych u mężczyzn z łagodnie powiększoną prostatą
Strona 1 / 4
• pyłków żyta zwyczajnego (Secale cereal),
• owoców amerykańskiej palmy karłowatej
•
(Serenoa repens),
korzeni pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica).
Sposób, w jaki leki ziołowe redukują objawy
łagodnego powiększenia gruczołu krokowego nadal
nie jest dokładnie znany. Ponadto skuteczność ich
działania może być bardzo różna. Ze względu na dużą
ilość obecnie dostępnych leków ziołowych brak jest
szczególnych zaleceń dotyczących ich stosowania.
O przyjmowaniu preparatów ziołowych w celu
złagodzenia objawów należy zawsze poinformować
lekarza.
Skutki uboczne leków ziołowych są łagodne i
występują u niewielkiej grupy pacjentów. Zazwyczaj
są to dolegliwości żołądkowo-jelitowe (np. wzdęcia,
biegunki lub zaparcia).
Alfa-blokery
Alfa-blokery to grupa leków, które powodują
rozluźnienie mięśni gładkich gruczołu krokowego,
dzięki czemu łagodzą objawy i ułatwiają przepływ
moczu. Jest to najczęściej zalecana grupa leków
w leczeniu łagodnego powiększenia gruczołu
krokowego. Obecnie stosuje się pięć głównych typów
alfa-blokerów. Wszystkie wykazują podobne efekty
działania, lecz różnią się skutkami ubocznymi:
•
•
•
•
•
alfuzosyna,
doksazosyna,
tamsulozyna,
terazosyna,
sylodosyna.
Zazwyczaj leki te osiągają pełną skuteczność
w ciągu kilku tygodni od rozpoczęcia terapii, jednakże
u niektórych pacjentów poprawa jest zauważalna
już po kilku godzinach czy dniach stosowania. Alfablokery nie zmniejszają jednak wielkości gruczołu
krokowego ani nie hamują jego dalszego rozrostu.
W celu złagodzenia objawów niektórzy pacjenci
pomimo leczenia farmakologicznego ostatecznie
wymagają operacji.
Skutki uboczne alfa-blokerów są łagodne i występują u niewielu pacjentów, nawet przy długotrwałym
stosowaniu. Pacjenci ci skarżą się na osłabienie, zawroty głowy i nieznaczne obniżenie ciśnienia krwi.
Alfa-blokery u niektórych pacjentów powodują wytrysk wsteczny. Jest to rzadkie działanie niepożądane, które ustępuje po zaprzestaniu przyjmowania
leków.
Ponadto alfa-blokery mogą wpływać na mięśnie
oczu. Ten efekt uboczny nie jest szkodliwy, lecz pacjent powinien poinformować lekarza o leczeniu alfa-blokerem w przypadku planowanej operacji zaćmy.
Inhibitory 5-alfa-reduktazy
Inhibitory 5-alfa-reduktazy to grupa leków, które
zapobiegają powiększaniu się prostaty, a niekiedy
powodują nawet zmniejszenie jej wielkości.
Leki te działają skuteczniej na gruczoł krokowy
o objętości powyżej 40 ml i przepisuje się je tylko
w przypadku powiększenia, które wywołuje bardzo
uciążliwe objawy. Efekty działania inhibitorów 5-alfareduktazy widoczne są dopiero po 3–6 miesiącach
od rozpoczęcia leczenia. Leki te zmniejszają ryzyko
zatrzymania moczu i potrzebę leczenia operacyjnego.
Na efekty ich działania należy jednak długo czekać,
więc zaleca się, aby stosować je jedynie w terapii
trwającej ponad rok.
Istnieją dwa rodzaje inhibitorów 5-alfa-reduktazy
o podobnych efektach. Są to:
• dutasteryd,
• finasteryd.
Skutki uboczne tych leków związane są głównie
z zaburzeniami funkcji seksualnych, na przykład
zmniejszenie popędu płciowego, zaburzenia erekcji
oraz problemy z wytryskiem. Około 1–2 % mężczyzn
doświadcza powiększenia piersi lub tkliwości
brodawek sutkowych. Działania niepożądane nie
występują bardzo często i ustępują po odstawieniu
leków. Według niektórych źródeł inhibitory 5-alfa-
Informacje dla pacjentów - Leczenie farmakologiczne dolegliwości ze strony
dolnych dróg moczowych u mężczyzn z łagodnie powiększoną prostatą
Strona 2 / 4
reduktazy mogą zwiększać ryzyko wystąpienia raka
gruczołu krokowego. Jednakże jest to kontrowersyjny
temat, nad którym nadal toczy się dyskusja.
Inhibitory fosfodiesterazy
typu 5
Ze względu na możliwe skutki uboczne inhibitory
5-alfa-reduktazy są zalecane u mężczyzn z umiarkowanymi lub ciężkimi objawami.
Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 są grupą leków,
które stosuje się w leczeniu zaburzeń erekcji. Leki te
mogą także łagodzić niektóre objawy spowodowane
powiększeniem gruczołu krokowego. Nie są one
jednak zarejestrowane jako leki do terapii tego
schorzenia.
Leki te są najczęściej stosowane w połączeniu
z innymi typami leków. Możliwe kombinacje omówiono
w dalszej części.
Antagoniści receptorów
muskarynowych
Antagoniści receptorów muskarynowych są grupą leków, które zmniejszają skurcze pęcherza moczowego. Leki te są stosowane do leczenia zespołu pęcherza nadreaktywnego. Mogą one również
pomóc mężczyznom z objawami parcia na mocz spowodowanymi powiększonym gruczołem krokowym.
Na ogół nie przepisuje się ich w przypadkach, gdy
pęcherz nie jest całkowicie opróżniony po mikcji i dochodzi do zatrzymania dużej ilości moczu.
Istnieje kilka rodzajów antagonistów receptorów
muskarynowych:
•
•
•
•
•
•
•
daryfenacyna,
fezoterodyna,
oksybutynina,
propiweryna,
solifenacyna,
tolterodyna,
chlorek trospium.
Skutki uboczne stosowania antagonistów receptorów
muskarynowych są zwykle łagodne. Należą do nich:
uczucie suchości w jamie ustnej, suchość spojówek,
zaparcia, zaburzenia oddawania moczu, objawy
przeziębienia, zaburzenia widzenia i zawroty głowy.
Dostępne są trzy typy inhibitorów fosfodiesterazy
typu 5:
• sildenafil,
• tadalafil,
• wardenafil.
Tylko tadalafil został zatwierdzony do leczenia łagodnego powiększenia gruczołu krokowego. Terapia ta
nie jest jednak refundowana.
Korzyści z leczenia inhibitorami fosfodiesterazy
typu 5 mogą odnieść mężczyźni cierpiący zarówno
na zaburzenia wzwodu, jak i powiększenie gruczołu
krokowego.
Inhibitory fosfodiesterazy typu 5 mogą powodować
bóle i zawroty głowy, bóle pleców oraz niestrawność.
Ponadto ich stosowanie przeciwwskazane jest
w połączeniu z niektórymi lekami, między innymi
terazosyną i doksazosyną. Inhibitory fosfodiesterazy
typu 5 nie są zalecane również u mężczyzn
cierpiących na niektóre choroby serca, zaburzenia
ciśnienia tętniczego oraz niewydolność nerek. Jeśli
podczas stosowania inhibitorów fosfodiesterazy
typu 5 dojdzie do utraty wzroku, należy zgłosić się
do lekarza.
Wszelkie obawy związane ze skutkami ubocznymi inhibitorów fosfodiesterazy typu 5 oraz przeciwwskazaniami do ich stosowania należy omówić z lekarzem.
Informacje dla pacjentów - Leczenie farmakologiczne dolegliwości ze strony
dolnych dróg moczowych u mężczyzn z łagodnie powiększoną prostatą
Strona 3 / 4
Kombinacje leków
Tę kombinację leków zaleca się jedynie w leczeniu
długoterminowym.
Lekarz może także zalecić połączenie leków. Najczęściej stosowane kombinacje to:
•
•
alfa-blokery z inhibitorami 5-alfa-reduktazy,
alfa-blokery z antagonistami receptorów muskarynowych.
Celem takiego leczenia jest połączenie zalet
obu leków. Przy zastosowaniu kombinacji leków
efekt terapii jest lepszy, jednakże częściej może
dochodzić do wystąpienia działań niepożądanych.
Leczenie skojarzone jest zalecane u mężczyzn
z umiarkowanymi lub ciężkimi objawami.
Alfa-blokery z antagonistami receptorów
muskarynowych
Połączenie alfa-brokerów z antagonistami receptorów
muskarynowych zaleca się, gdy:
•
•
występują objawy związane z trzymaniem moczu
(zob. „Objawy i diagnostyka łagodnego powiększenia gruczołu krokowego”),
objawy nie zmniejszyły się w trakcie stosowania
jednego leku.
Alfa-blokery z inhibitorami 5-alfareduktazy
Połączenie alfa-blokerów
reduktazy zaleca się, gdy:
•
•
•
•
z
inhibitorami
5-alfa-
objętość prostaty wynosi ponad 40 ml,
wartość PSA wynosi ponad 1,5 ng/ml,
objawy się nasilają,
przepływ moczu jest powolny.
Informacje tu zawarte zostały po raz ostatni
uaktualnione w październiku 2013 roku.
Prezentowana ulotka jest częścią programu informowania
pacjentów na temat łagodnego powiększenia gruczołu krokowego
realizowanego przez Europejskie Towarzystwo Urologiczne
(European Association of Urology, EAU). Zawiera ona ogólne
informacje na temat łagodnego powiększenia gruczołu krokowego.
Z ewentualnymi pytaniami dotyczącymi własnego przypadku należy
zwrócić się do swojego lekarza lub innego pracownika służby
zdrowia.
Niniejsze informacje zostały opracowane przez EAU we
współpracy z działającą w ramach EAU Sekcją Urotechnologii
(EAU Section of Uro-Technology, ESUT), organizacją Europa
Uomo oraz Europejskim Towarzystwem Pielęgniarek Urologicznych
(European Association of Urology Nurses, EAUN).
Twórcy serii:
prof. Thorsten Bach
prof. Alexander Bachmann
prof. Louis Denis
dr Günter Feick
prof. Stavros Gravas
dr Hashim Hashim
prof. Rolf Muschter
dr. Cosimo De Nunzio
Hans Ransdorp
prof. Jens Rassweiler
Maria Russo
dr Roman Sosnowski
prof. Andrea Tubaro
Hamburg, Niemcy
Basel, Szwajcaria
Antwerpia, Belgia
Gehrden, Niemcy
Larisa, Grecja
Bristol, Wielka Brytania
Rotenburg, Niemcy
Rzym, Włochy
Bussem, Holandia
Heilbronn, Niemcy
Orbassano, Turyn, Włochy
Warszawa, Polska
Rzym, Włochy
Polska wersja opracowana przez Roman Sosnowski
oraz studentów CMUJ.
Treść tej ulotki jest zgodna z wytycznymi EAU.
we współpracy z PTU:
Więcej informacji na temat łagodnego powiększenia gruczołu
krokowego oraz innych chorób urologicznych można znaleźć na
naszej stronie internetowej: http://patients.uroweb.org
Informacje dla pacjentów - Leczenie farmakologiczne dolegliwości ze strony
dolnych dróg moczowych u mężczyzn z łagodnie powiększoną prostatą
Strona 4 / 4
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards