część 1 - Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie

advertisement
z życia uczelni
Inauguracja roku akademickiego 2015/2016
tekst: Monika Wiertek
zdjęcia: Monika Winiarska
Dzień Papieża Jana Pawła II jest szczególnym świętem dla naszej wspólnoty akademickiej, której patronuje polski papież –
dlatego corocznie 16 października uroczyście inaugurujemy kolejny rok akademicki. Nie inaczej było w tym roku. Po
raz kolejny zabrzmiał hymn Gaudeamus
igitur, symbolicznie otwierając najbliższe
miesiące pracy i nauki.
Uroczysta inauguracja roku rozpoczęła
się w kolegiacie św. Anny. Eucharystii przewodniczył kard. Stanisław Dziwisz – wielki kanclerz naszej uczelni. Homilię wygłosił biskup Jan Piotrowski. Po mszy świętej
wszyscy uczestnicy przeszli w orszaku do
Filharmonii Krakowskiej na dalszą część
uroczystości. Złożyły się na nią przemówienie rektora, immatrykulacja studentów pierwszego roku, wystąpienie przewodniczącej Samorządu Studenckiego. Poza tradycyjnie przyznawanymi nagrodami
rektora za pracę na rzecz uczelni oraz za
najlepsze prace naukowe, zostały nadane
szczególne oznaczenia – złote medale Zasłużony dla Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. Z rąk rektora ks.
prof. dr. hab. Wojciecha Zyzaka odebrali je
wcześniejsi rektorzy naszej uczelni: ks. prof.
dr hab. Adam Kubiś i ks. prof. dr hab. Jan
Maciej Dyduch, a także ks. prof. dr hab. Jó-
Nagrody Rektora
Nagrodę rektora za osiągnięcia w pracy naukowo-dydaktycznej i organizacyjnej
w minionym roku akademickim wyróżnieni otrzymali:
z Wydziału Filozoficznego
ks. dr hab. Tadeusz Biesaga SDB, prof. UPJPII
dr Jakub Gomułka
z Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego
dr hab. Włodzimierz Siedlik
ks. dr hab. Robert Tyrała
ks. dr Szymon Tracz
z Wydziału Nauk Społecznych
ks. dr hab. Michał Drożdż, prof. UPJPII
dr hab. Paweł Ulman
dr Katarzyna Drąg
dr Łukasz Ryszka
z Wydziału Prawa Kanonicznego
ks. dr hab. Piotr Majer
dr Aleksandra Brzemia-Bonarek
z Wydziału Teologicznego
ks. prof. dr hab. Jan Orzeszyna
s. dr hab. Adelajda Sielepin CHR, prof. UPJPII
ks. dr hab. Jan Kalniuk MS
ks. dr Wojciech Węgrzyniak
z Wydziału Teologicznego Sekcja w Tarnowie
ks. prof. dr hab. Antoni Żurek
ks. dr hab. Marek Kluz
z Międzywydziałowego Studium Języków Obcych
mgr Celina Budzowska
6
Nagrodą rektora dla pracowników administracji wyróżnieni zostali:
mgr Michalina Betlej
mgr Rafał Bober
Jan Chmielek
s. mgr Anna Kopińska
zef Krzywda – wieloletni dyrektor Instytutu
Prawa Kanonicznego oraz ks. infułat Bronisław Fidelus. Zostały także nadane medale za wieloletnią służbę przyznane przez
prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Medale w stopniu złotym otrzymali ks. prof.
dr hab. Bronisław Jelonek, ks. prof. dr hab.
Józef Makselon oraz ks. dr Józef Morawa.
Medal srebrny otrzymał ks. dr hab. Stanisław Wronka.
Niezwykle ważną częścią uroczystości było nadanie godności doktora honoris causa abp. Celestinowi Miglioremu –
nuncjuszowi apostolskiemu w Polsce. Więcej na temat tego wydarzenia na stronie 10.
z życia uczelni
Barbara Kowalska
Jolanta Machnik
Anna Nęcek
Iwona Okońska
Halina Pachacz
mgr Aleksandra Parafińska
Maria Poniewierska
mgr Monika Połowianiuk
mgr Barbara Skuratowicz
mgr Sylwia Sobieraj
mgr Małgorzata Szewczyk
Wojciech Wróbel
Nagrodą rektora za najlepszą pracę dyplomową
w minionym roku akademickim wyróżnieni zostali:
Prace doktorskie
z Wydziału Filozoficznego
dr Katarzyna LEWANDOWSKA
z Wydziału Teologicznego
o. dr Paweł STRUMIŁOWSKI OCist
Prace licencjackie (licencjat kościelny)
z Wydziału Prawa Kanonicznego
ks. mgr Tomasz POTERAŁA MSC
Prace magisterskie
z Wydziału Filozoficznego
mgr Joanna GAWEŁDA
z Wydziału Historii I Dziedzictwa Kulturowego
mgr Florentyna PSZON
mgr Hubert PIĄTKOWSKI
ks. mgr Piotr PRZYBYSZ
z Wydziału Nauk Społecznych
mgr Paula WIECZOREK
mgr Magdalena GADAMSKA
z Wydziału Teologicznego
ks. mgr Marek SZCZĘSNY
ks. mgr Michał WIDERA
z Wydziału Teologicznego Sekcja w Tarnowie
ks. mgr Jakub KUCHTA
Prace licencjackie (licencjat zawodowy)
z Wydziału Filozoficznego
lic. Magdalena URBANIEC
z Wydziału Historii i Dziedzictwa Kulturowego
lic. Agnieszka SKRABSKA
z Wydziału Nauk Społecznych
lic. Damian MAK
s. lic. Renata JURASZ CSFN
lic. Maria MURMIŁO
7
z życia uczelni
8
Przemówienie inauguracyjne rektora Uniwersytetu Papieskiego
Jana Pawła II w Krakowie ks. prof. dr. hab. Wojciecha Zyzaka
Eminencjo, Ekscelencjo Księże Arcybiskupie Nuncjuszu, Ekscelencje, Magnificencje, Szanowni Państwo!
Rozpoczynamy nowy rok akademicki na Uniwersytecie
Papieskim Jana Pawła II w Krakowie. Inauguracja jest dla naszej społeczności uniwersyteckiej nie tylko momentem podsumowania, ale przede wszystkim dniem wyruszenia w dalszą
część wspólnej podróży, której celem jest zdobywanie i przekazywanie wiedzy, rozwijanie uczelni powołanej przez św. Jana
Pawła II oraz za jego przykładem – udowodnienie, że możliwe jest połączenie dorobku myśli ludzkiej z prawdami wiary.
Przez miniony rok akademicki, pierwszy rok mojej kadencji
jako rektora, przeszliśmy daleką drogę, o której teraz chciałbym powiedzieć kilka słów.
Najważniejszym wydarzeniem ostatnich miesięcy było
nadanie godności doktora honoris causa papieżowi emerytowi Benedyktowi XVI przez nasz uniwersytet i Akademię Muzyczną w Krakowie. W ten sposób wyraziliśmy ojcu świętemu
hołd i wdzięczność za jego głębokie, niezwykle cenne dla teologicznej refleksji nauczanie o muzyce, a także troskę o naszą
uczelnię. Nasz uniwersytet przyznał także tytuł doktora honoris causa profesorowi Eliemu Wieselowi – pisarzowi oraz
Laureatowi Pokojowej Nagrody Nobla. Do najważniejszych
wydarzeń tego roku akademickiego należeć będzie nadanie
honorowego doktoratu Księdzu Arcybiskupowi Nuncjuszowi
Celestino Miglioremu.
Poprzedni rok akademicki był czasem wytężonej pracy dla
całej naszej wspólnoty akademickiej. To pierwszy rok działalności Wydziału Prawa Kanonicznego, Akademickiego Inkubatora Przedsiębiorczości, telewizji JP2TV. Przez ten rok
rozwijały się wszystkie jednostki naszej uczelni i organizacje
studenckie. Kontynuujemy starania o otwarcie nowych kierunków studiów: jednolitych studiów magisterskich z prawa kanonicznego oraz studiów trzeciego stopnia z dziedziny
nauk o mediach i nauk o rodzinie. Nasza uczelnia podpisała
wiele umów o współpracy międzynarodowej. Zorganizowanych zostało wiele interesujących konferencji naukowych.
W minionym roku akademickim nasz uniwersytet był głównym organizatorem Dni Tischnerowskich i Dni Jana Pawła II,
tradycyjnie też współorganizował konferencję Rola Kościoła
katolickiego w procesie integracji europejskiej. Studenci korzystają z profesjonalnie wyposażonego studia telewizyjnego, pracowni do nauki języków obcych oraz e-learningu. Stworzyliśmy dla naszych studentów siłownię, a obecnie trwają prace
nad modernizacją studia radiowego i budową pomieszczeń
multimedialnych. Rozwija się nasza współpraca z programem
Erasmus+ i coraz więcej naszych pracowników oraz studentów z niego korzysta. Utworzyliśmy Repozytorium cyfrowe
upowszechniające dorobek naukowy naszych pracowników.
Rozpoczął działalność Papieski Uniwersytet Dzieci i Rodziców Wiele czasu trzeba by, żeby wymienić wszystkie osiągnięcia i sukcesy naszych pracowników oraz studentów. Dlatego
dzisiaj chciałbym wyrazić wdzięczność wszystkim Państwu
za zaangażowanie i troskę o naszą Alma Mater.
Dziękuję studentom za wszystkie cenne inicjatywy, za zapał do podejmowania nowych wyzwań, za reprezentowanie
uczelni podczas różnych wydarzeń naukowo-kulturalnych,
ale także codziennie wśród swoich bliskich i znajomych. Mam
nadzieję, że nie zabraknie Wam energii do nauki i podejmowania nowych wyzwań.
Szanowni Państwo!
Przed nami nowy rok, który niesie ze sobą wiele ważnych
wyzwań i zadań. Jednak w ferworze codziennych obowiązków nie możemy zapominać także o duchowych przeżyciach,
które nas czekają. W tym roku zostaną beatyfikowani dwaj
nasi absolwenci – słudzy Boży Zbigniew Strzałkowski i Michał Tomaszek – franciszkanie, którzy zginęli za wiarę w Peru i na których nagrobkach zostały umieszczone inskrypcje:
„Mocni w wierze, płonący miłością, posłańcy pokoju aż do
męczeństwa”. Te słowa powinny stanowić pewnego rodzaju
wyzwanie dla całej naszej wspólnoty akademickiej. Trzeba
pamiętać, że łacińskie słowo martyr oznacza zarówno „męczennik”, jak i „świadek”. Beatyfikacja naszych absolwentów –
franciszkanów niech będzie zachętą dla naszej wspólnoty
akademickiej do dawania świadectwa odważnego życia według wartości i obrony ich – także w swoim życiu zawodowym i pracy naukowej.
Kolejnym dużym wyzwaniem w tym roku akademickim
będą Światowe Dni Młodzieży w Krakowie. Mam głęboką nadzieję, że wszyscy pracownicy i studenci jedynego w Polsce
uniwersytetu papieskiego aktywnie włączymy się w to wyjątkowe wydarzenie.
z życia uczelni
Pracownikom naukowym i dydaktycznym jestem wdzięczny za wkład w rozwój wszystkich wydziałów, za organizację
konferencji naukowych, starania o tworzenie nowych kierunków studiów, uruchomienie nowych studiów podyplomowych.
Dziękuję Państwu za zaangażowanie w prowadzenie zajęć dydaktycznych, za pasję, z jaką podchodzicie do swojej pracy,
za życzliwość w stosunku do studentów. Gratuluję wszystkich
sukcesów – zarówno tych naukowych i dydaktycznych, jak
i tych w pozyskiwaniu grantów, dzięki którym nasza uczelnia
może się rozwijać.
Dziękuję także
− pracownikom Biblioteki za pomoc w upowszechnianiu
dorobku naukowego oraz badań prowadzonych na uniwersytecie, zwłaszcza za pomocą Biblioteki Cyfrowej i za aktywny
udział w życiu kulturalnym i naukowym uczelni;
− Wydawnictwu Naukowemu za upowszechnianie wiedzy
powstałej na naszym uniwersytecie, także za pomocą platformy czasopism;
− pracownikom administracji za codzienną sumienną
pracę, cierpliwość, wyrozumiałość i zaangażowanie wkładane
w działania na rzecz naszej uczelni, bez których nie mogłaby
ona funkcjonować.
W szczególny sposób dziękuję tym z Państwa, dla których
nasza uczelnia to coś więcej niż tylko miejsce pracy i nauki.
Wiem, że w środowisku akademickim naszej uczelni tkwią
wielkie możliwości, które chcę razem z Państwem odkrywać
i je wspierać.
Szanowni Państwo!
Nad portalem głównego budynku naszego uniwersytetu
widnieje wyryta łacińska sentencja Nil est in homine bona
mente melius, co oznacza: „Nie ma nic w człowieku lepszego nad rozum”. Zdanie to zostało zacytowane przez
świętego Jana Pawła II w jego orędziu do świata polskiej
nauki w 1997 roku tam, gdzie dopiero co wspólnie uczestniczyliśmy w inauguracyjnej mszy świętej – w krakowskiej
kolegiacie św. Anny. W wystąpieniu tym papież mocno
podkreślał konieczność łączenia dorobku myśli ludzkiej
z prawdami wiary. Święty Jan Paweł II był głęboko przekonany, że harmonijna relacja między wiarą a rozumem
jest możliwa. W świetle jego nauczania widać podkreślenie pozytywnej roli, jaką odgrywa Kościół w dziedzinie
kultury i nauki, oraz potrzeby stałego rozwoju naszego
papieskiego Uniwersytetu.
Czcigodni Państwo, rok akademicki 2015/2016 uważam
za otwarty.
Quod bonum, felix, faustum fortunatúmque sit.
9
z życia uczelni
Abp Celestino Migliore doktorem honoris causa UPJPII
tekst: Monika Wiertek
zdjęcia: Monika Winiarska, Tadeusz Warczak
W piątek 16 października br., podczas
uroczystej inauguracji nowego roku akademickiego, Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie nadał godność
doktora honoris causa abp. Celestinowi
Miglioremu – nuncjuszowi apostolskiemu w Polsce. Uroczystość miała miejsce
w Filharmonii Krakowskiej.
Senat uczelni zadecydował o przyznaniu tytułu doktora honoris causa w szczególności za:
• kompetentne reprezentowanie Biskupa Rzymskiego oraz Stolicy Apostolskiej na forum międzynarodowym w poczuciu odpowiedzialności
za dobro wspólne oraz godność każdego człowieka;
• ważne oraz znaczące wystąpienia na forum Organizacji Narodów Zjednoczonych, które ukazują jasny oraz czytelny
głos Magisterium Biskupa Rzymskie-
go oraz Stolicy Apostolskiej w obronie
najważniejszych wartości;
• chętny i czynny udział w różnych konferencjach oraz zjazdach naukowych;
• żywe i twórcze, a także mądre oraz
odpowiedzialne współdziałanie na
rzecz Kościoła katolickiego w Polsce,
jego należnego funkcjonowania
instytucjonalnego, wraz z promowaniem
dokumentów papieskich w Kościele
lokalnym;
• wyróżniające wypełnianie od pięciu lat
zadań nuncjusza apostolskiego w Polsce, przez co Arcybiskup dr Celestino
Migliore wpływa niewątpliwie znacząco, swoją gruntowną wiedzą oraz zdobytym doświadczeniem – jako wybitna postać dyplomacji watykańskiej –
na kształtowanie współczesnych relacji
państwo − Kościół, przede wszystkim
w aspekcie dobra wspólnego.
Recenzentami w postępowaniu
o nadanie doktoratu honorowego byli
ks. prof. dr hab. Tomasz Rozkrut (UPJPII)
oraz ks. prof. dr hab. Henryk Stawniak
(UKSW). Laudatorem został ks. prof. dr
hab. Jan Maciej Dyduch.
Dziękujemy Księdzu Arcybiskupowi, że uczynił nam ten zaszczyt i przyjął tytuł doktora honoris causa naszej
uczelni. Jesteśmy przekonani, że nasza
dalsza współpraca będzie się nieustannie rozwijać.
Lectio magistralis abp. Celestina Migliorego
Format społeczny jako przestrzeń życia w relacji z innymi
i transcendencją
10
Przeżywana obecnie tragiczna i nasilona fala migracji do Europy dołącza do ciągu licznych kryzysów, które trapią nasz kontynent i cały świat. „To nie jest Europa!” – zawołał przewodniczący Komisji Europejskiej zaniepokojony niezdecydowaniem,
a nawet stawianiem murów w celu zatrzymania napływu ludzi
uciekających przed wojną lub prześladowaniem religijnym czy
politycznym. Sekretarz Organizacji Narodów Zjednoczonych
skomentował to słowami, że „nie jest to kryzys liczb, ale solidarności”. Papież Franciszek zwrócił się ze spontanicznym apelem
do wspólnot katolickich, prosząc je o przyjmowanie uchodźców.
Ktoś przyrównał ten masowy napływ ludzi do wydarzeń, które
w podręcznikach historii, z których uczyłem się pięćdziesiąt lat
temu, były nazywane „barbarzyńskimi najazdami z północy”.
Tymczasem obecnie kierunek wędrówki jest odwrotny, bo migranci napływają przede wszystkim z południa. Z biegiem czasu
poprawność polityczna wpłynęła na stosowaną terminologię, nazywając najazdy znane z dawnej historii wielką wędrówką ludów
z północy. Istota tamtych zmian migracyjnych była następująca:
w czasie słabości – żeby nie powiedzieć dekadencji – kulturowej,
społecznej i politycznej obszarów zdominowanych przez Imperium Rzymskie, często przy użyciu siły zbrojnej, ludy z północy
i wschodu Europy ulokowały się w nowych miejscach i miały
swój udział w budowaniu nowego społeczeństwa.
Kościół, który – zarówno wtedy, jak i dziś – nie jest zamknięty
w granicach państw i kultur, miał ogromny wkład w integrację
ludów i formowanie nowego społeczeństwa i nowej kultury. Na
obszarach objętych silnymi ruchami migracyjnymi w ostatnich
pięćdziesięciu latach – tak w Europie, jak i w Ameryce – widoczny jest ich duży wpływ kulturowy.
Przemieszczanie się milionów muzułmanów i mieszkańców Afryki w kierunku Europy oraz mieszkańców krajów
hiszpańskojęzycznych do Stanów Zjednoczonych zapoczątkowało przemiany kulturowe na tych kontynentach. Często
w odbiorze indywidualnym, a także w zbiorowej świadomości,
obecność imigrantów była postrzegana jako pewne zagrożenie. Z biegiem lat coraz częściej pojawiały się debaty na temat
społeczeństwa wielokulturowego, praw migrantów, tolerancji
i nacjonalizmów, rozróżnienia między migracją ekonomiczną, polityczną czy etniczną, zróżnicowania między uchodźcą,
osobą wysiedloną czy wnioskującą o azyl.
Mimo trudności, braku konsekwencji, epizodów negacji
i przemocy dokonał się gigantyczny postęp w poszukiwaniu
rozwiązań prawnych na poziomach krajowych i w skali międzynarodowej. Dalsze kroki są jeszcze potrzebne, i to pilnie
potrzebne.
Patrząc na przykład na nasz kontynent, zauważamy, że
europejska konstrukcja konstytucyjna kieruje rządy w stronę
przezwyciężania partykularyzmów narodowych. Ustawy krajowe coraz bardziej przystają do wizji ponadnarodowej. Dzisiejsza demokracja kroczy do przodu razem z coraz nowszymi
z życia uczelni
i często nieznanymi wcześniej potrzebami obywateli i przybyszów, którzy przemierzają nasz kontynent albo się na nim zadomawiają. Jednak ten postęp nie stawia czoła temu, co istotne, przebiega obok tego.
Co więc jest istotne? Wyartykułowali to między innymi
brytyjski historyk Arnold Toynbee i szkocki filozof Alasdair
MacIntyre. Toynbee w swoim Studium historii utrzymuje, że
upadek jakiejś cywilizacji nie jest powodowany jedynie przez
czynniki zewnętrzne, ale zasadniczy wpływ ma na to wewnętrzna dezintegracja kultury. MacIn­tyre w swoim Dziedzictwie
cnoty, nawiązując do sytuacji schyłku Imperium Rzymskiego,
twierdzi, że barbarzyńcami nie są tylko ci, którzy naruszają
granice i napływają do naszych krajów, ale przede wszystkim
ci, którzy w obrębie naszych społeczeństw i kultur podkopują
je propagowanymi i praktykowanymi przez siebie ideami libertyńskimi. Napisał nawet – przed prawie pięćdziesięciu laty – że „barbarzyńcy nie gromadzą się u naszych granic; oni
od pewnego już czasu sprawują nad nami władzę”1.
Na jakiej podstawie możemy twierdzić, że Europejczycy
stali się barbarzyńcami dla siebie samych, w tym sensie, że zaminowali – i ciągle to czynią – fundamenty swojej własnej kultury? Potwierdzają to liczne analizy, choć być może z przesadą
opisują i opłakują dryfowanie naszego współczesnego społeczeństwa, kładąc większy akcent na pars destruens niż na pars
construens; narzekanie niż wysiłek pozytywnego myślenia,
a przede wszystkim przeciwdziałania. Dlatego też ograniczę
się do przypomnienia rzeczowego i dalekowzrocznego spojrzenia na współczesną rzeczywistość ostatnich papieży, w którym
znajdujemy przede wszystkim pars construens.
W szczególności myślę o spotkaniu Jana Pawła II z europarlamentarzystami w Strasburgu w 1988 roku2. W swoim
przemówieniu papież mówił, że wyzwanie dla współczesnego
ducha europejskiego ma charakter głównie antropologiczny.
Innymi słowy, że koncepcja człowieka dotycząca jego samego charakteryzuje się silnym i absolutnym subiektywizmem;
zamknięciem immanistycznym; walką o autonomię nauk ścisłych, prawa, technologii, ekonomii całkowicie wolną od etyki
i antropologicznych racji działania; relatywizmem w stosunku
A. MacIntyre, After virtue. A study in moral theory, London 1985, s. 263;
tłum. pol. za: Dziedzictwo cnoty. Studium z teo­
rii moralności, tłum.
A. Chmielewski, Warszawa 1996, s. 466.
2
Zob. Jan Paweł II, Przemówienie w Parlamencie Europejskim, Strasburg,
11 października 1988 (tłum. własne).
1
do prawdy. Papież Jan Paweł II był przenikliwy i stały w krytyce złych prądów, ale dużo więcej czasu, energii i autorytetu
moralnego spożytkował na pars construens, na wyznaczanie
nowych horyzontów myśli i działania, przyczyniających się do
przezwyciężenia istniejącego impasu. W tej perspektywie można
rozumieć nową ewangelizację także jako drogę wyjścia i przezwyciężenie impasu płynącego z faktu, że rozum zachwycił się
sam sobą. Gdy wyrażamy nasze słuszne uznanie dla ogromnie
bogatego nauczania Jana Pawła II, nasz szacunek powinniśmy
mierzyć przede wszystkim poziomem przyjęcia nauczania i impulsów, jakie nam pozostawił w tej materii.
W podobnym tonie mówił o fundamentach etycznych wyborów społecznych i politycznych papież Benedykt podczas
przemówienia w Westminster. „Jeśli zasady moralne – przypomniał – leżące u podstaw procesu demokratycznego same
nie są określane przez nic bardziej trwałego niż społeczny
konsens, wówczas kruchość owego procesu staje się aż nazbyt
oczywista. Tu tkwi rzeczywiste wyzwanie dla demokracji”3.
Dalej zasugerował, że „świat rozumu i świat wiary – świat
świeckości racjonalnej i świat wiary religijnej – potrzebują siebie wzajemnie i nie powinny się obawiać podjęcia głębokiego
i stałego dialogu dla dobra naszej cywilizacji”4. W siedzibie
Bundestagu zauważył: „Na podstawie przekonania o istnieniu
Boga Stwórcy rozwinięto ideę praw człowieka, ideę równości
wszystkich ludzi wobec prawa, rozumienie nienaruszalności
godności ludzkiej w każdej pojedynczej osobie oraz świadomość odpowiedzialności ludzi za ich działanie. To przeświad Benedykt XVI, Spotkanie z przedstawicielami władz cywilnych, Westminster Hall, 17 września 2010 (tłum. własne).
4
Tamże.
3
11
z życia uczelni
czenie o rozumie tworzy naszą pamięć kulturową. Jej ignorowanie lub traktowanie jej tylko jako przeszłości byłoby amputowaniem naszej kultury w jej integralności i pozbawiałoby
ją jej całokształtu”1.
W encyklice Evangelii gaudium papież Franciszek identyfikuje niektóre wyzwania dzisiejszego świata, związane
z ekonomią wykluczenia, kultem pieniądza, który rządzi,
zamiast służyć, nierównością generującą przemoc, ze wzrastającą deformacją etyczną, będącą następstwem negacji
transcendencji. Formułuje też swoje propozycje, przywołując sprawdzone i skuteczne maksymy filozoficzne i praktyczne: czas jest ważniejszy niż przestrzeń, jedność ważniejsza
niż konflikty, rzeczywistość ważniejsza od idei, całość ważniejsza niż część2.
Jak już wspomniałem, historii nie buduje się na lamentach,
mniej czy bardziej świadomych, skoncentrowanych na bolączkach
współczesnego świata. Wprost przeciwnie, konieczne jest przywrócenie wagi i treści kryteriom etycznym i społecznym, które
zostały pozbawione sensu czy też zakłamane przez zręczne zabiegi
semantyczne. „Nie czekamy na Godota, lecz na kogoś innego, na
kolejnego – bez wątpienia bardzo odmiennego – św. Benedykta”3, napisał przed laty MacIntyre w Dziedzictwie cnoty. Był więc
ktoś – jak św. Benedykt – kto budował formy lokalnych społeczności strzegących cywilizacji, życia moralnego i intelektualnego
przed nadchodzącymi ciemnymi wiekami. To jest karta historii,
która także nam może wskazać dobrą drogę.
Pilną konieczność nadania nowego i kreatywnego sensu
dawnym i założycielskim dla naszej cywilizacji koncepcjom
można wyczytać w każdym wystąpieniu – formalnym lub
mniej formalnym, jak na przykład codzienne homilie – papieża Franciszka. Jest to przykładem na to, jak inteligentne magisterium chrześcijańskie, oświecone wiarą i pokrzepione medytacją słowa Bożego, jest w stanie ukazać idealną perspektywę,
w której mogą się rodzić i rozwijać myśl i działanie społeczne
i polityczne ludzi. To jest ta fundamentalna zasada relacyjności, która rządzi wszystkim, co stworzone; format społeczny,
otwarty na Boga i ludzi.
Dopiero co papież Franciszek przemawiał na współczesnym
areopagu, jakim jest Zgromadzenie Ogólne Organizacji NaroBenedykt XVI, Wizyta w Bundestagu, Berlin, 22 września 2011 (tłum.
własne).
Zob. Franciszek, adohort. apost. Evangelii gaudium, 24 listopada 2013.
3
A. MacIntyre, After virtue…, dz. cyt., s. 466.
1
2
12
dów Zjednoczonych. Znalazł się w sytuacji nie tak bardzo różnej od tej, jakiej mniej więcej dwa tysiące lat temu doświadczył
św. Paweł na ateńskim Areo­pagu4. Wśród głów państw i szefów
rządów znajdujących się na sali znalazł dobrą wolę i wysiłek
wielu, którzy – choć z różnych punktów wyjścia – starali się
znaleźć rozwiązanie dzisiejszych problemów.
Ogólnie mówiąc, ta dobra wola i wysiłek opierają się na
wspólnym przekonaniu nie tylko o przydatności techniki do
rozwiązywania problemów, ale także o jej autonomii. W takiej
perspektywie wielcy tego świata podpisali w owych dniach
Agendę Zrównoważonego Rozwoju 2030, w której zapisano
17 filarów i całą masę wskaźników mających na celu ocenę
stopnia osiągania zrównoważonego rozwoju5.
Papież Franciszek nie wchodził w ocenę etyczną tego projektu6, ale po prostu przyznał, że „bez uznania pewnych nieusuwalnych naturalnych ograniczeń etycznych i bez natychmiastowej realizacji owych filarów integralnego ludzkiego rozwoju
[czyli – jak my możemy dopowiedzieć: wartości transcendencji, zasady relacyjności i wzajemności] ideał [...] popierania postępu społecznego i poprawy warunków życia w większej wolności (Karta Narodów Zjednoczonych, preambuła) może się
stać nieosiągalnym mirażem lub, co gorsza, pustymi słowami,
służącymi za pretekst do wszelkich nadużyć i korupcji albo do
Dz 17, 18–34.
Zrównoważony rozwój opiera się na trzech zasadniczych komponentach:
zrównoważeniu ekonomicznym, rozumianym jako zdatny do generowania
przychodu i pracy, jako środki utrzymania ludzkości; zrównoważeniu
społecznym, ukierunkowanym na zapewnienie warunków dla dobrostanu ludzi (bezpieczeństwo, zdrowie, edukacja, demokracja, uczestnictwo,
sprawiedliwość), równomiernie rozłożonego w obrębie klas i rodzaju;
zrównoważeniu środowiskowym, rozumianym jako zdolność do utrzymania jakości i reprodukcyjności zasobów naturalnych. Łączne potraktowanie tych trzech komponentów idealnie wyznacza zrównoważony
rozwój.
6
Są autorzy, którzy widzą w tym programie – w którym nie ma żadnego odniesienia do transcendencji i godności przynależnej człowiekowi – a przede wszystkim w jego aspiracjach do wyłączności świecką etykę, „która «równoważy»
interesy ludzi i planety, absolutyzuje zrównoważony rozwój, czyniąc go
uniwersalną zasadą […]. Zrównoważony rozwój – zestaw norm politycznych
opracowanych przez ekspertów i wprowadzonych pod ich przewodnictwem – staje się zatem jednoczącą zasadą ludzkości w XXI wieku. Tworzy
światowy Pax Romana, zapewniając obywatelom całego świata wspólne cele,
wspólny język i etykę. Zjednoczenie świata poprzez zrównoważony rozwój
jest więc globalistyczne, lokalne (wyraźna chęć lokalnego zastosowania nom
pochodzących z góry) i konstruktywne. Odbywa się pod sztandarem ONZ
i wykorzystuje głównie specjalistów od globalnego zarządzania, których
władza polityczna i kontrola nad światem znacząco rośnie w miarę lokalnego
wdrażania stworzonych przez nich norm” (M. A. Peeters, Interactive Information Services (IIS), Raport 305, 3 czerwca 2015).
4
5
Franciszek, Spotkanie z przedstawicielami Zgromadzenia Ogólnego ONZ,
Nowy Jork, 25 września 2015 (tłum. własne).
Franciszek, Czuwanie przed Uroczystością Zesłania Ducha Świętego wraz
z członkami ruchów, nowych wspólnot i stowarzyszeń kościelnych, plac
św. Piotra, 18 maja 2013, passim (tłum. własne).
1
2
wia łatwego pauperyzmu, ale interpretuje rzeczywistość ludzką w świetle Chrystusa, który uczynił ją swoją, czyniąc ludzi
dziećmi Boga, a przez to braćmi i siostrami między sobą. Ta
wizja człowieka, widzianego w świetle Chrystusa, pokazała
swoją wielką wartość krytyczną, a jednocześnie swój walor
naprawczy i konstruktywny w stosunku do zawirowań antropologicznych dzisiejszej kultury, jak również odnośnie do
przejawów niesprawiedliwości, konfliktów, przemocy i dyskryminacji.
Jak mi się wydaje, w tej perspektywie także ośrodki akademickie, wychowawcze i formacyjne, o charakterze chrześcijańskim, katolickim, powinny wypracowywać nowe, kreatywne i programowe wizje świata, dając tym samym swój
wkład w budowanie świata, w którym lepiej się żyje. I tego
też życzę Uniwersytetowi Papieskiemu Jana Pawła II w Krakowie, który dziś zaszczycił mnie nadaniem swego najwyższego odznaczenia.
z życia uczelni
promowania kolonizacji ideologicznej przez narzucenie amoralnych wzorców i stylów życia, obcych tożsamości narodów,
a w ostatecznym rachunku nieodpowiedzialnych”1.
Papież Franciszek inspiruje kobiety i mężczyzn, wspólnoty
i społeczności, ludzi dobrej woli do stawiania czoła różnorakim sytuacjom kryzysowym, pojawiającym się w dzisiejszym
świecie, ogniskującym się w jednym zasadniczym kryzysie antropologicznym, na płaszczyźnie spraw społecznych i relacji
międzyludzkich, mających aspekt wertykalny w odniesieniu
do Boga i horyzontalny w odniesieniu do innych ludzi.
Gdy papież Franciszek mówi o centralnym miejscu osób
ubogich, w których odnajdujemy „ciało Chrystusa”2, nie upra-
Poświęcenie tablicy pamięci Jana Długosza
tekst: Monika Wiertek
zdjęcia: Monika Winiarska
Rok 2015 został ogłoszony przez Sejm RP
Rokiem Długosza. Przez ten czas odbyło się wiele konferencji naukowych i spotkań poświęconych osobie tego wielkiego kronikarza, dobrodzieja Kościoła krakowskiego, mecenasa nauki oraz wychowawcy synów królewskich. Zakończenie
tych obchodów odbyło się 28 listopada br. Najpierw została odprawiona Eucharystia w kościele na Skałce, gdzie Jan
Długosz został pochowany. Mszy świętej
przewodniczył kard. Stanisław Dziwisz,
a homilię wygłosił bp Grzegorz Ryś. Następnie wszyscy uczestniczy uroczystości udali się do Domu Długosza – czyli
kamienicy przy ul. Kanoniczej 25, która
obecnie jest główną siedzibą naszej uczelni. Dziejopisarz żył w niej przez 50 lat i tu
napisał swoje słynne Roczniki, czyli kroniki Królestwa Polskiego.
Tutaj nastąpił bardzo znaczący akt –
odsłonięcie oraz poświęcenie tablicy pamiątkowej upamiętniającej postać Jana
Długosza. Odsłonięcia dokonali rektor ks.
prof. dr hab. Wojciech Zyzak, kard. Sta-
nisław Dziwisz – wielki kanclerz UPJPII
oraz artysta rzeźbiarz Andrzej Zwolak –
projektant i twórca tablicy. Podczas święcenia jej ksiądz kardynał powiedział: „Jesteśmy dłużnikami wobec wszystkich tych,
którzy na różnych drogach życia słowem
i przykładem kształtowali naszą osobowość, uczyli nas miłości i oddania braciom. Takim nauczycielem, pasterzem
i Polakiem był Jan Długosz. Dlatego zgromadziliśmy się tutaj, aby w naszych sercach i w brązowej tablicy utrwalić pamięć o Janie Długoszu – wielkim patriocie, gorliwym badaczu dziejów swojego
narodu, mecenasie nauki, który całe życie poświęcił Bogu, Kościołowi katolickiemu i narodowi polskiemu”.
Po złożeniu kwiatów uczestnicy udali
się do Collegium Maius Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie odbyło się zakończenie uroczystości.
13
z życia uczelni
Porozumienia zawarte przez UPJPII w 2015 roku
tekst: pracownicy CNBiWM
zdjęcia: Justyna Kastelik
Podnoszenie jakości kształcenia stawia przed uczelnią m.in.
wymóg współpracy międzynarodowej i krajowej. Dlatego
Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie podejmuje
działania zmierzające do podpisania porozumień z nowymi
jednostkami zagranicznymi i krajowymi, co zainicjuje szeroko rozumianą współpracę.
Porozumienia z uczelniami zagranicznymi
Zgodnie ze Statutem UPJPII (par. 27, pkt. 15) projekty umów
o stałej współpracy naukowej, dydaktycznej i wydawniczej
z uczelniami i innym jednostkami naukowowo-badawczymi
zatwierdza Senat na wniosek Rektora, a następnie zatwierdza
i podpisuje je wraz z Rektorem Wielki Kanclerz. W roku 2015
UPJPII podpisał porozumienia o współpracy z następującymi
uczelniami zagranicznymi: Uniwersytet Konstantyna Filozofa
PWSZ i Instytut Dialogu Międzykulturowego
W 2015 roku UPJPII podpisał również porozumienia o współpracy z krajowymi jednostkami: Państwową Wyższą Szkołą
Zawodową w Tarnowie oraz z Instytutem Dialogu Międzykulturowego im. Jana Pawła II w Krakowie.
14
w Nitrze, Uniwersytet w Splicie, Akademia Teologiczno-Filozoficzna Brixen/Bressanone w Bressanone, Uniwersytet Papieski
w Salamance, The Russian Christian Academy for the Humanities w Petersburgu, Instytut Katolicki w Tuluzie, Uniwersytet w Zagrzebiu, Hrvatsko Katoličko Sveučilišta w Zagrzebiu,
Ukraiński Uniwersytet Katolicki we Lwowie, Uniwersytet Sulkhan Saba Orbeliani w Tbilisi.
z życia uczelni
16
posługiwać jako kapłan profesor w parafii św. Floriana w Krakowie.
A często po wykładach czy transmisjach wracał do konfesjonału,
by przez Jego posługę sakramentalną ikra miłosierdzia dotykała
ludzkie serca. Cieszył się z tego, że mieszka na plebanii, w której
mieszkał św. Jan Paweł II. Podarował naszemu instytutowi piękny obraz naszego świętego Patrona, wspominał ze wzruszeniem
osobisty wywiad telewizyjny z Janem Pawłem II przeprowadzony w Watykanie. Starał się chodzić śladami św. Jana Pawła II nie
tylko z kamerą, związany z Sanktuarium Bożego Miłosierdzia, ze
św. s. Faustyną jak kapłan miłosierdzia, który wsłuchał się w słowa świętego wypowiedziane, w czasie mszy świętej konsekracji
Bazyliki Bożego Miłosierdzia: „Niech to przesłanie rozchodzi się
z tego miejsca na całą naszą umiłowaną Ojczyznę i na cały Świat.
Niech się spełnia zobowiązująca obietnica Pana Jezusa, że stąd ma
wyjść «iskra, która przygotuje świat na ostateczne Jego przyjście»
(Dzienniczek, 1732). Trzeba tę iskrę Bożej łaski rozniecać. Trzeba
przekazywać światu ogień miłosierdzia. W miłosierdziu Boga świat
znajdzie pokój, a człowiek szczęście.
Ksiądz Andrzej podjął tę prośbę i to zadanie. Co tydzień od wielu
lat, prowadząc transmisję mszy świętych z obu sanktuariów, Bożego
Miłosierdzia i św. Jana Pawła II, przekazywał światu tę iskrę Bożego
Miłosierdzia. I sam powierzył się Bożemu Miłosierdziu w ostatnim
zdaniu testamentu: „Niech Miłosierny Bóg wybaczy mi moje niewierności”. A my ufamy i to się modlimy się, żeby znalazł już w miłosierdziu Boga pokój i szczęście.
Niech Jego życie uczy nas być dobrymi. Trzeba mieć wyobraźnię miłosierdzia, by nie było wokół nas ludzi ubogich, bez nadziei,
ludzi, którym nie okażemy miłości. Tyle jest codziennie okazji, by
okazać dobroć, życzliwość, przebaczenie, by spełnić uczynek miłosierdzia... Ksiądz Andrzej połowę swojego majątku rozdał ubogim
i potrzebującym, tak czynił za życia i tak chciał w testamencie. Był
człowiekiem dobrego serca. Chciał pomagać innym, ale czynił to
dyskretnie z wielką delikatnością, idąc za swoją wyobraźnią miłosierdzia, wobec studentów, wobec parafian, wobec telewidzów czy
ludzi mediów, wobec tych potrzebujących, których po ludzku sądząc
przypadkiem spotykał.
Niech Jego życie uczy nas pokory. Dary i talenty, które otrzymał –
jak napisał w testamencie: „zupełnie niezasłużenie” – starał się wykorzystywać nie dla siebie, ale dla Boga i ludzi. Jak św. Jan Chrzciciel,
patron adwentu, był głosem wołającego na pustyni. Tysiące ludzi znało
głos ks. Andrzeja, ale go rzadko lub nigdy nie widzieli. Nakręcił ponad tysiąc filmów, komentował tysiące telewizyjnych transmisji mszy
świętej, znaliśmy Jego głos, w tylu telewizyjnych komentarzy mszy
świętych, ale on sam pozostawał w cieniu, nie szukał własnego blasku
w świetle reflektorów telewizyjnych, stawał za obiektywem kamery,
ale rzadko przed, nie zgodził się nawet na wywiad przed kamerami
telewizji uniwersyteckiej JP2TV. Służył pokornie swoim głosem Bożemu Słowu, aby Jezus wzrastał.
Niech Jego życie pomaga nam wracać do czystych źródeł, docenić najpierw tutaj na ziemi dom, żeby cieszyć się kiedyś domem Ojca.
Każdy z nas ma swoje źródło, z których wypływa nasze życie to ludzkie i to Boże życie. Odkrywamy w pamięci i wspomnieniach swoje
źródła, swój rodzinny dom, swój kościół, swoje wspólnoty dzieciństwa i młodości, źródła swoich własnych rodzin, naszego kapłaństwa,
źródła naszego dojrzałego życia, do których warto wrócić, jak św. Jan
Paweł II, który mówił w Wadowicach, tu wszystko się zaczęło: „Ile
dobra, ile łask wyniosłem z TEGO ŹRÓDŁA, wie jedynie Ten, który
jest Dawcą wszelkich łask”.
Ksiądz Andrzej miał też miejsca, które traktował jak swój dom.
To był przede wszystkim Boży dom, w którym był u siebie w tych
ostatnich latach − bazylika św. Floriana w Krakowie, Sanktuarium
Bożego Miłosierdzia i Sanktuarium św. Jana Pawła II w Łagiewnikach, i ten kościół parafialny w Bibicach, do którego tak często wracał, gdzie przeżywał swój kapłański jubileusz i gdzie zostawił cząstkę
swojego kapłaństwa.
Uniwersytet i media to miejsca, gdzie przebywał i pracował jak
w domu profesor i człowiek mediów, sumienny i obowiązkowy, do
końca. Kochał studentów i od nich wymagał, szczególnie, kiedy
ich uczył, że nie można być dobrym dziennikarzem, kiedy się mówi prawdę i jest się obiektywnym, to za mało, trzeba jeszcze mówić
z miłością dla dobra człowieka. I to starał się sam czynić, troszcząc
się o ludzkie, etyczne oblicze mediów i umiał je profesjonalnie używać, by głosić w nich i przez nie Dobrą Nowinę Jezusa. Odkrywał
jako teolog mediów piękno i sens słowa, wskazując na Odwieczne
Słowo jako źródło wszelkiego dobra, w duchu pięknych słów z Księgi
Mądrości. „Oby mi Bóg dał słowo odpowiednie do myśli i myślenie
godne tego, co mi dano”.
Pogrzeb Księdza Profesora Andrzeja Baczyńskiego jest jego ostatnim wykładem, bez słów, w milczeniu, jest to nauka o cierpliwości
w cierpieniu, o wierności powołaniu, o potrzebie odpowiedzialności
za jedno i niepowtarzalne życie, które nam Bóg podarował, nauka
o mocy wiary i chrześcijańskiej nadziei.
Kiedy w poniedziałek kilka godzin przed jego odejściem odwiedziłem go w klinice, powiedziałem mu o uniwersytecie, o wydziale, o Instytucie Dziennikarstwa, o studentach, że wszyscy na niego
czekamy, że chcemy się spotkać wszyscy w niebie. Nie mógł już nic
powiedzieć, ani odpowiedzieć, ale w kącie oka, na prawie nieruchomej twarzy, zobaczyłem kroplę łzy, przez którą powiedział tak wiele.
I wreszcie rodzinny dom, do którego wracał, jak do źródła, do
swoich, do domu, otwartego, życzliwego, rozmodlonego. Z takiego
domu wyszedł jako kapłan, można powiedzieć, z ludu wzięty. Kochał
ludzi, chociaż czasem był nierozumiany, kochał całą swoją rodzinę,
siostrę i brata, cieszył się swoimi siostrzenicami z rodzinami i małym
Bartoszem. Nie doczekał oczekiwanej z utęsknieniem Pierwszej Komunii Świętej Bartosza, który mu w domu w czasie choroby usługiwał
do mszy świętej jako ministrant. A teraz do domu wraca, do swoich,
i jego ciało spocznie na parafialnym cmentarzu przy zmarłych rodzicach, których tak bardzo szanował i kochał.
„Do celów dochodziłem po trudach, ale zawsze wspomagał mnie
Bóg i wspaniali ludzie, których Bóg zesłał na mojej drodze. Niech Miłosierny obdarzy ich obfitymi łaskami – napisał w testamencie – Zawsze mogłem liczyć na moją rodzinę. Boże dzięki Ci za nich”. A rodzina cała trwała na modlitwie, szturmowała niebo, patrząc na Jego
cierpienie, podejmowała ofiarną opiekę, szczególnie siostra Ela i dwie
siostrzenice Ewa i Marta, które jak ewangeliczne Marty były zatroskane o swojego cierpiącego i umierającego Brata. Panie, gdybyś tu
był… Ale Pan był!
Pan jest zawsze za nami, przez wszystkie dni, aż do skończenia
świata. Bo On jest Panem życia, bo On zwyciężył śmierć. Łączymy
się naszą obecnością i modlitwą z Wami, Kochana Rodzino i Kochani
Przyjaciele Księdza Andrzeja, wyrażając Wam nasze słowa współczucia, i nasze bycie razem z Wami w solidarnej, modlitewnej wspólnocie.
Niech odejście Księdza Andrzeja uczy nas, że tylko Bóg jest Panem życia. Przemija bowiem postać tego świata. My wiemy, że tego,
co minęło i przeszło, cofnąć się już nie da... Przeszłość już do nas nie
należy, bo jest w ręku miłosiernego Boga, ale przyszłość też do nas
konferencje
X Dni Jana Pawła II
tekst: Monika Wiertek
zdjęcia: Krzysztof Mleczko
Tegoroczna edycja Dni Jana Pawła II, która odbyła się w dniach
3−5 listopada, przebiegła pod hasłem Świętość. Przedsięwzięcie to, które szkoły wyższe Krakowa i Małopolski zaczęły organizować rok po śmierci św. Jana Pawła II, rok po kanonizacji
papieża Polaka miało szczególny charakter.
Celem Dni Jana Pawła II jest badanie i rozwijanie dziedzictwa intelektualnego i duchownego, jakie pozostawił
nam święty papież. Dlatego jego sercem jest zawsze sympozjum naukowe o międzynarodowym charakterze, które
gromadzi wybitnych badaczy i znaczących ludzi Kościoła. W tym roku odbywało się ono 5 listopada. Nie inaczej
niż w poprzednich latach aula Collegium Novum Uniwersytetu Jagiellońskiego pękała w szwach, wielu bowiem
chciało wysłuchać znakomitych prelegentów. Sympozjum
otworzył gospodarz miejsca prof. dr hab. med. Wojciech
Nowak – rektor UJ, a jako następny zabrał głos kard. Stanisław Dziwisz – metropolita krakowski i wielki kanclerz
UPJPII. Wśród prelegentów znalazł się ks. dr hab. Michał
Drożdż, prof. UPJPII, prof. dr hab. Grzegorz Przebinda,
prof.dr hab. Andrzej Kaźmierczak oraz ks. Jacek Stryczek.
Po przerwie odbył się panel dyskusyjny, w którym uczestniczyli bp prof. Grzegorz Ryś, prof. dr hab. Stanisław Rodziński, prof. dr hab. Mieczysław Tomaszewski oraz prof.
dr hab. Krzysztof Zanussi.
20
To oczywiście nie jedyne spotkanie naukowe, jakie odbyło się w ramach dziesiątej edycji Dni Jana Pawła II. Sesje
naukowe zorganizowali także Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Tarnowie, Uniwersytet Ekonomiczny w Krakowie,
Akademia Ignatianum w Krakowie, Akademia Muzyczna
w Krakowie oraz Międzynarodowe Towarzystwo Naukowe
Fides et Ratio. W programie Dni Jana Pawła II nie zabrakło
konferencje
też wydarzeń artystycznych. Akademia Muzyczna w Krakowie przygotowała koncert, a Politechnika Krakowska – pokonkursową wystawę fotografii.
Zainteresowaniem cieszył się wernisaż
wystawy Wobec świętości – medalierzy
polscy w roku kanonizacji Jana Pawła II,
która została zorganizowana w Bibliotece UPJPII.
Zwieńczeniem przedsięwzięcia była
Eucharystia sprawowana w Sanktuarium
św. Jana Pawła II 5 listopada. Przewodniczył jej kard. Stanisław Dziwisz. Po
mszy świętej nastąpiło rozdanie nagród
w konkursie literackim. Pierwsze miejsce zajęła Klaudia Miśkowicz (studentka
filozofii UPJPII) za pracę Świętość − kim
naprawdę jest człowiek. Drugie miejsce
przypadło Maciejowi Koczajowi (studentowi teologii w Wyższym Seminarium Duchownym Towarzystwa Chrystusowego w Poznaniu) za pracę Pokora otwierająca na świętość i świętość na
Królestwo Boże w myśli Karola Wojtyły/
św. Jana Pawła II. Trzecie miejsce otrzymał Stefan Szulc (doktorant polonistyki UJ) za pracę O świętości w perspektywie antropologii i nauczania Jana Pawła II. Wyróżnienia otrzymali: Magdalena Kolańska, Mateusz Niedziółka oraz
Anna Doległo.
W tym roku po raz kolejny działania
organizacyjne koordynował Uniwersytet
Papieski Jana Pawła II w Krakowie.
21
konferencje
22
Sympozjum
Wy jesteście moją nadzieją – Święty Jan Paweł II Ojciec młodzieży
tekst: Beata Wieczorek, Marta Piechnik-Dubis
zdjęcia: ks. Radosław Olejarz
Ojciec święty Jan Paweł II od samego początku swojej posługi na Stolicy Piotrowej pokładał nadzieję w młodych. Jego
słowa „Wy jesteście nadzieją świata, nadzieją Kościoła, wy jesteście moją nadzieją” stały się myślą przewodnią sympozjum, które odbyło się 23 października br. w gmachu Biblioteki Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie,
przy ul. Bobrzyńskiego 10. Była to kolejna inicjatywa podjęta przez pracowników
Biblioteki w Roku Świętego Jana Pawła II,
upamiętniająca patrona uczelni. Sympozjum Wy jesteście moją nadzieją – Święty
Jan Paweł II Ojciec młodzieży było również wyrazem duchowego przygotowania do XXXI Światowych Dni Młodzieży, których pomysłodawcą i inicjatorem
był sam ojciec święty.
Jan Paweł II kochał młodych, nawiązywał z nimi niezwykły dialog, zwracał
się do nich w sposób prosty i odważny.
Okres młodości uważał za kluczowy etap
życia każdego człowieka. Dlatego skłaniał
młodych ludzi do poszukiwania i odkrywania własnej drogi życiowej, do wyboru światopoglądu i kształtowania właściwych postaw. Zwracając się do młodych
mówił: „Bądźcie na tym świecie nosicielami wiary i nadziei chrześcijańskiej, żyjąc
miłością na co dzień. Bądźcie wiernymi
świadkami Chrystusa zmartwychwstałego, nie cofajcie się nigdy przed przeszkodami, które piętrzą się na ścieżkach Waszego życia. Liczę na was. Na wasz młodzieńczy zapał i oddanie Chrystusowi…”
Dla młodego pokolenia był duchowym
i moralnym autorytetem, przyjacielem
i wychowawcą.
Święty Jan Paweł II to człowiek, który nadal żyje w naszych sercach i wciąż
czerpiemy mądrość z jego słów. Celem
zorganizowanego sympozjum było przybliżenie młodzieży postaci ojca świętego,
pokazanie jego mądrości i miłości. Miało
ono przypomnieć i odkryć na nowo nauczanie papieża Polaka. Zaproszeni do
udziału w sympozjum prelegenci, zainspirowani osobą naszego wielkiego rodaka wskazali młodym drogę ku wartościom, którymi żył święty Jan Paweł II.
Ich wystąpienia były świadectwem wia-
ry i próbą podjęcia
dialogu z młodymi.
Patronat honorowy nad sympozjum objął Jego
Eminencja kardynał Stanisław Dziwisz, metropolita krakowski, Jego
Ekscelencja ks. Albert Wołkiewicz –
archidiecezjalny
duszpasterz młodzieży oraz Marek
Sowa – marszałek
województwa małopolskiego.
Sympozjum
ro z p o c z ę ł o s i ę
o godzinie 15.00
uroczystym powitaniem przez
Magdalenę Nagięć
− dyrektor Biblioteki UPJPII oraz
ks. Alberta Wołkiewicza, biorącego udział w przygotowaniach do Światowych Dni Młodzieży, które odbędą się
w 2016 r. w Krakowie. Tuż po powitaniach
odczytany został okolicznościowy adres,
który organizatorzy otrzymali od pierwszej damy Agaty Kornhauser-Dudy. Pani
prezydentowa słowa listu skierowała do
uczestników sympozjum, podkreślając
jak ważne są inicjatywy, które pozwalają poznać młodemu pokoleniu nauczanie św. Jana Pawła II.
Pierwszy wykład zatytułowany Błogosławiony Pier Giorgio Frassati, człowiek
ośmiu błogosławieństw… także ja w młodości doznałem dobroczynnego wpływu jego przykładu – św. Jan Paweł II, został zaprezentowany przez siostrzenicę błogosławionego Piotra Jerzego Frassatiego, Wandę Gawrońską i ks. Krzysztofa Nowrota.
Przekazali oni świadectwo życia błogosławionego Piotra Jerzego – patrona młodzieży, którego Jan Paweł II często podawał za przykład młodym i nazwał Go
„człowiekiem ośmiu błogosławieństw”,
który w bliźnim widział Chrystusa.
Jan Paweł II – co nam zostawił to tytuł kolejnego referatu wygłoszonego przez
znanego ze swojej pracy duszpasterskiej
ojca Jana Górę – dominikanina, organizatora spotkań młodzieży nad Jeziorem
Lednickim. Jan Paweł II był dla niego
„człowiekiem wielkiej inicjatywy miłości
w kierunku człowieka i świata”. Ojciec Jan
Góra podczas sympozjum podkreślał żywą obecność ojca świętego Jana Pawła II,
opowiadał o miłości, której on sam wielokrotnie doświadczał i której był świadkiem.
O niezwykłym poczuciu humoru Jana Pawła II mówił ks. dr hab. Robert Nęcek – rzecznik archidiecezji krakowskiej.
W wykładzie Jan Paweł II − przekaz i humor, przytaczając anegdoty papieskie,
przedstawił ojca świętego jako człowieka
pełnego życia, pogody ducha, otwartego
na innych i skorego do żartów. Ponadto
przekazał młodym uczestnikom sympozjum wiele mądrych i praktycznych rad
jak odnaleźć się w dzisiejszych trudnych
czasach oraz jak nie poddawać się w dążeniu do obranego przez siebie celu.
konferencje
Bardzo ważnym i wyjątkowym wydarzeniem
sympozjum była możliwość rozmowy dzięki wideokonferencji z Floribeth Mora Diaz z Kostaryki, która przekazała żywe świadectwo świętości Jana Pawła II. Opowiedziała ona o swoim
uzdrowieniu z tętniaka mózgu za pośrednictwem ojca świętego Jana Pawła II w dniu jego
beatyfikacji, 1 maja 2011 roku. Cud ten uznany
przez Kościół katolicki potrzebny był do kanonizacji Jana Pawła II. Tłumaczem rozmowy był
o. Franciszek Filar SVD, misjonarz pracujący
w Ameryce Środkowej.
Bardzo ważne miejsce w życiu Karola Wojtyły – Jana Pawła II zajmowali Jego przyjaciele
z Wadowic. Byli to: Jerzy Kluger, Jerzy Maria
Peters i Karol Hagenhuber. O tej wspaniałej
i międzyreligijnej przyjaźni oraz jej znaczeniu mówiła kolejna prelegentka − Zuzanna Peters-Musiał
z Brzeska, córka Jerzego Marii Petersa w wykładzie Papież
pojednania. Niezwykłe wspomnienia związane z osobą papieża Polaka przedstawił Karol Hagenhuber, syn właściciela słynnej wadowickiej cukierni, do której Karol Wojtyła
chodził na kremówki. Rozmowa z mieszkającym w Stanach
Zjednoczonych panem Karolem możliwa była dzięki połączeniu przez Skype’a.
Prelekcję Bliskie spotkania z Ojcem Świętym wygłosił Adam
Bujak, który jako fotograf towarzyszył Janowi Pawłowi II przez
ponad 40 lat. Jego unikatowe zdjęcia są świadectwem życia
i całego pontyfikatu naszego wielkiego rodaka.
Ostatni wykład zatytułowany Suma miłości i talentów –
młodzież oczami św. Jana Pawła II przedstawił ks. Artur Ważny, wieloletni duszpasterz młodzieży, egzorcysta i dyrektor
Wydziału ds. Nowej Ewangelizacji diecezji tarnowskiej. Mówił on o pięknie życia chrześcijańskiego i bogactwie duchowym, które Jan Paweł II podkreślał podczas swoich spotkań
z młodymi ludźmi.
Sympozjum spotkało się z bardzo dużym zainteresowaniem.
Ponad dwustuosobowa publiczność zgromadzona w auli i holu
Biblioteki gromko oklaskiwała każde wystąpienie. Niejednokrotnie zgromadzeni goście wybuchali gromkim śmiechem,
jak i ocierali łzy wzruszenia.
Wydarzeniu towarzyszyły dwie wystawy. Pierwsza dotyczyła pamiątek rodzinnych państwa Peters z Brzeska, związanych z Karolem Wojtyłą. Były wśród nich liczne zdjęcia
i prywatna korespondencja. Druga wystawa na dwudziestu
planszach przedstawiała życie bł. Piotra Jerzego Frassatiego –
patrona młodzieży.
Sympozjum uświetnił spektakl słowno – muzyczny zatytułowany Co ze mną, co z nami Janie Pawle II? zaprezentowany
przez grupę teatralną działającą przy parafii pw. Miłosierdzia
Bożego w Brzesku, pod kierownictwem Agaty Podłęckiej –
poetki, pedagoga i moderatora konferencji. W programie artystycznym została wykorzystana poezja Agaty Podłęckiej,
muzyka Piotra Rubika oraz Grzegorza Turnaua i autorska
kompozycja uczestnika grupy teatralnej − Damiana Witkowskiego. Występ grupy spotkał się z entuzjastycznym odbiorem
publiczności, która w skupieniu i z ogromnym zainteresowaniem wysłuchała spektaklu.
Przy realizacji konferencji wsparcia finansowego i rzeczowego udzielili Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie
i Fundacja im. Świętej Królowej Jadwigi dla UPJPII. Pomocą przy organizacji sympozjum służyło także Biuro Promocji
UPJPII i JP2TV, która umożliwiła transmisję sympozjum na
holu Biblioteki. Nie zawiedli również liczni sponsorzy, którzy ofiarowując produkty firmowe pomogli w przygotowaniu
poczęstunku i przerwy kawowej. Zaprzyjaźniona kwiaciarnia
po raz kolejny ofiarowała kwiaty potrzebne do wystroju auli
i holu bibliotecznego.
Za każde dobre słowo, wsparcie, życzliwość i wszelką okazaną pomoc organizatorzy serdecznie dziękują.
23
Człowiek – media – państwo: korelacje odpowiedzialności
tekst: Katarzyna Drąg, ks. Michał Drożdż
zdjęcia: Barbara Pajchert
17 listopada br. mieliśmy przyjemność gościć na naszym
uniwersytecie głowę państwa Liechtenstein, księcia Adama II Liechtenstein wraz z małżonką księżną Marią. Książę
przybył do Krakowa, aby wziąć udział w konferencji naukowej Człowiek – media – państwo: korelacje odpowiedzialności zorganizowanej przez Instytut Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej. Przewodniczącym konferencji był ks. dr
hab. Michał Drożdż, prof. UPJPII. Konferencję przygotował
i realizował komitet organizacyjny w składzie: dr Katarzyna
Drąg, dr Klaudia Cymanow-Sosin, Barbara Pajchert, ks. dr
Sławomir Soczyński wraz z grupą studentów IDiKS. Patronat medialny nad konferencją sprawowany był zarówno przez
przez telewizję, radio, prasę, jak i portale internetowe (TVP
Kraków, JP2TV, Radio Plus, Radio Bonus, KAI, „Dziennik
Polski”, „Gość Niedzielny”, „Vita Academica”, deon.pl, Studio
Katolik, franciszkanska3.pl).
Honorowy patronat nad konferencją objęli metropolita
krakowski kardynał Stanisław Dziwisz oraz marszałek województwa małopolskiego Jacek Krupa. W imieniu Uniwersytetu
Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie słowo powitania wypowiedział rektor ks. prof. dr hab. Wojciech Zyzak oraz przewodniczący konferencji ks. dr hab. Michał Drożdż, prof. UPJPII.
Podczas konferencji książę Adam II Liechtenstein zaprezentował własną wizję państwa, wygłaszając referat pt. Państwo w trzecim tysiącleciu oraz uczestnicząc w konferencyjnych dyskusjach.
Wszystkie konferencyjne wystąpienia zaproszonych specjalistów
dotyczyły relacji pomiędzy osobą, mediami i państwem w kontekście wartości, jaką jest odpowiedzialność. Celem konferencji
było wskazanie obszarów wielorakiej odpowiedzialności między
człowiekiem i społecznością a mediami i państwem.
Zaproszenie do udziału w konferencji przyjęli wybitni badacze, przedstawiciele wielu ośrodków akademickich w kraju:
Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego,
Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II, Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Akademi Ignatianum w Krakowie oraz Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie. W gronie referentów znaleźli się reprezentanci m.in. teorii
myśli politycznej, nauk o mediach, etyki mediów: prof. dr hab.
Bogdan Szlachta (Uwagi o państwie narodowym i wielokulturowości), prof. dr hab. Iwona Hofman (Odpowiedzialność mediów
wobec obywateli), prof. dr hab. Leon Dyczewski, OFMConv
(Bierność czy aktywność polityczna mediów katolickich?), prof.
dr hab. Kazimierz Wolny-Zmorzyński (Prawda reportażu i jej
konotacje podstawą do budowania relacji miedzyludzkich ponad podziałami), ks. prof. dr hab. Wojciech Misztal (Wspólna
odpowiedzialność za potencjał mediów: kwestia religii), dr hab.
Maria Magoska (Media, władza a kryzys wartości), dr hab. Mirosław Lakomy (Polityka 2.0 – korelacje władzy i obywatelskości), oraz ks. dr hab. Michał Drożdż, prof. UPJPII (Edukacja
obywatelska mediów jako powinność etyczna).
Konferencja dała możliwość spotkania badaczy spoglądających na kwestię odpowiedzialności w relacji między człowie-
kiem, mediami i państwem z różnych perspektyw. Wzbogacająca
dyskusję i stanowiąca swoisty punkt wyjścia do konferencyjnych rozważań była prezenatacja stanowiska praktyka – głowy
państwa Liechtenstein. Do wizji zaprezentowanej przez księcia
odwoływano się w kolejnych wystąpieniach, których autorzy,
przedstawiciele różnych dyscyplin nauki, wzajemnie się uzupełniając, wskazywali kolejne ważne pola odpowiedzialności
obecne w życiu społecznym.
Konferencja naukowa Człowiek – media – państwo: korelacje odpowiedzialności cieszyła się dużym zainteresowaniem
publiczności. Stanowiła ważny wkład w rozważania nad kwestiami społecznymi z perspektywy wartości.
konferencje
Konferencja
25
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards