Reguła MARKOWNIKOWA δ

advertisement
BI
OT
H N O
E C
L
OG
CHEMIA
ORGANICZNA
IA
Reguła MARKOWNIKOWA
Reguła Markownikowa
W reakcji addycji fluorowcowodorów lub wody (w środowisku kwaśnym) do
PODWÓJNEGO WIĄZANIA WĘGIEL-WĘGIEL proton przyłącza się do mniej
podstawionego węgla sp2.
Wyjaśnienie 1 – w oparciu o trwałość karbokationów
Trwałość karbokationów wzrasta wraz ze wzrostem rzędowości
R1
R2
>
C
R2
R3
3
sp2
CH3
CH
CH
>
C
o
1
o
sp2
CH2
CH3
CH2
Proton przyłącza się do mniej
podstawionego węgla sp2, ponieważ
w takiej sytuacji tworzy się:
CH
CH2
H
H
CH3 CH2 CH2
karbokation
H C
H
H
H
2
R1
H
H
CH3
>
C
o
H
H
R1
wyżej rzędowy
TRWALSZY KARBOKATION
CH3 CH CH3
I rz
karbokation
II rz
TRWALSZY
Wyjaśnienie 2 – w oparciu o efekt indukcyjny
EFEKTEM INDUKCYJNYM nazywamy zjawisko wtórnej polaryzacji
wiązań wywołane sąsiedztwem atomu posiadającego ładunek całkowity lub
cząstkowy (najczęściej: sąsiedztwem innego wiązania spolaryzowanego)
 +H
+
H
+H

C
CH+ CH
2
Efekt indukcyjny grup alkilowych (a także oddziaływanie chmury
elektronowej podstawnika na elektrony ), powoduje polaryzację wiązania
 i w konsekwencji – pojawienie się cząstkowego ładunku ujemnego na
niżej rzędowym atomie węgla
Proton przyłącza się do mniej podstawionego węgla sp2,
ponieważ istnieje na nim cząstkowy ładunek ujemny
BI
OT
H N O
E C
L
OG
CHEMIA
ORGANICZNA
IA
Rezonans
Definicja : REZONANSEM, MEZOMERIĄ lub SPRZĘŻENIEM nazywa się zjawisko istnienia
cząsteczek o zdelokalizowanych wiązaniach, których elektrony usytuowane są na wielocentrycznych
orbitalach cząsteczkowych. (utworzonych w wyniku równoległego przenikania się orbitali kilku
sąsiednich atomów
Struktury o budowie rezonansowej NIE DAJE SIĘ ZAPISAĆ JEDNYM WZOREM i dlatego
zapisuje się je za pomocą tzw. STRUKTUR GRANICZNYCH. Oznacza to, że rzeczywista budowa
związku jest POŚREDNIA między strukturami granicznymi.
Rezonans w kationach:
Kation ALLILOWY:
CH2
CH
CH2
H
C
C
H
H
C
H
Energia rezonansu
100 kJ/mol
CH2
CH
CH2
CH2
CH
CH2
struktury graniczne kationu allilowego:
Orbitale p wszystkich trzech atomów węgla (dwa obsadzone i jeden nieobsadzony)
ustawiają się równolegle i w wyniku ich przenikania się tworzą się trójcentryczne orbitale
cząsteczkowe. Para elektronów oraz ładunek dodatni są ROZPROSZONE MIĘDZY TRZY
CENTRA, co oznacza, że ani wiązanie ani ładunek dodatninie są zlokalizowane. Wiązania
między atomami węgla stają się RÓWNOCENNE i mają charakter pośredni między wiązaniem
pojedynczym i podwójnym. Struktury takiej nie daje się zapisać jednym wzorem i dlatego ilustruje
się ją za pomocą dwu powyższych struktur granicznych. Rzeczywista budowa kationu allilowego
jest pośrednia między obu powyższymi strukturami. Podwójna strzałka jest znakiem mezomerii.
W opisie tego zjawiska używa się następujących sformułowań:
a) kation allilowy ma budowę rezonansową (mezomeryczną)
b) w kationie allilowym występuje SPRZĘŻENIE wolnego orbitalu p z orbitalem 
c) w kationie alliowym elektrony i ładunek dodatni są ZDELOKALIZOWANE

Fakt sprzężenia powoduje przesunięcie elektronów  w kierunku centrum elektrofilowego i ich
delokalizację między 3 centra
Podobne sprzężenie obserwuje się w gdy w sąsiedztwie centrum z ładunkiem dodatnim pojawia się zamiast wiązania p - wolna para elektronów
Łańcuch sprzężeń może być dłuższy np. :
Rezonans w anionach:
Anion ALLILOWY:
Energia rezonansu
76 kJ/mol
struktury graniczne anionu allilowego:
Orbitale p dwu atomów węgla ustawiają się równolegle, zaś orbital sp3, na którym znajduje
się wolna para elektronów ustawia się „prawie” równolegle do orbitali p i w wyniku ich przenikania
tworzą się trójcentryczne orbitale cząsteczkowe. Na dwu spośród tych orbitali zlokalizowane są 4
elektrony. Elektrony te są ROZPROSZONE MIĘDZY TRZY CENTRA, co oznacza, że ani wiązanie
ani ładuneknie są zlokalizowane. Wiązania między atomami węgla stają się RÓWNOCENNE i
mają charakter pośredni między wiązaniem pojedynczym i podwójnym. Struktury takiej nie daje
się zapisać jednym wzorem i dlatego ilustruje się ją za pomocą dwu powyższych struktur
granicznych. Rzeczywista budowa anionu allilowego jest pośrednia między obu powyższymi
strukturami.
Mówi się, że wolna para elektronów ulega w anionie allilowym SPRZĘŻENIU z
elektronami  podwójnego wiązania
Łańcuch sprzężeń może być dłuższy np. :
Rezonans w rodnikach:
Rodnik ALLILOWY:
CH2
CH
CH2
H
C
C
H
H
C
H
Energia rezonansu
42 kJ/mol
CH2
CH
CH2
CH2
CH
CH2
struktury graniczne rodnika allilowego:
Orbitale p wszystkich trzech atomów węgla ustawiają się równolegle i w wyniku ich
przenikania się tworzą się trójcentryczne orbitale cząsteczkowe. Wszystkie trzy elektrony są
ROZPROSZONE MIĘDZY TRZY CENTRA, co oznacza, że ani wiązanie ani niesparowany
elektronnie są zlokalizowane. Wiązania między atomami węgla stają się RÓWNOCENNE i mają
charakter pośredni między wiązaniem pojedynczym i podwójnym. Struktury takiej nie daje się
zapisać jednym wzorem i dlatego ilustruje się ją za pomocą dwu powyższych struktur granicznych.
Rzeczywista budowa rodnika allilowego jest pośrednia między obu powyższymi strukturami.
Łańcuch sprzężeń może być dłuższy np. :
Sprzężenie dwóch wiązań podwójnych:
a) w buta-1,3-dienie:
CH2 CH CH CH2
CH2 CH CH CH2
CH2 CH CH
a) w akroleinie (prop-2-enalu):
CH2 CH CH O
CH2 CH CH O
Sprzężenie wiązania  z wolną parą elektronów:
a) chlorku winylu:
CH2
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards