Psychologia społeczna Perspektywy psychologii społecznej Zajęcia 1

advertisement
Wiedziałem to wszystko przedtem...
Psychologia społeczna
co różni psychologię społeczną od wiedzy potocznej?
dwa wzajemnie wykluczające się zarzuty:
Zajęcia 1
1.zajmuje się truizmami
„Wprowadzenie w problematykę Psychologii Społecznej”
dr Dariusz Rosiński
Wiedziałem to wszystko przedtem...
czy psychologia społeczna nazywa i opisuje prawdy, które każdy i tak intuicyjnie
przeczuwa? (Murphy, 1990; Myers, 2003)
typowa prawidłowość związana z wiedzą zdroworozsądkową polega na tym,
że zazwyczaj staje się ona dostępna, gdy zapoznamy się z określonymi
informacjami
wszystko wydaje nam się o wiele bardziej logiczne i oczywiste po usłyszeniu
czyjejś interpretacji obserwowanych zależności niż przed zapoznaniem się z nią
2.jest niebezpieczna, ponieważ pokazuje jak można manipulować
ludźmi
Wiedziałem to wszystko przedtem...
zarzut, że coś stanowi „oczywistość” - nie ma w ogóle racji bytu
każdą ludzką reakcję można logicznie wytłumaczyć
ważne jest zdobycie wiedzy o tym, które reakcje występują najczęściej i w jakich
warunkach
podobnie w codziennym życiu nie spodziewamy się wystąpienia pewnych
zdarzeń dopóty, dopóki nie uzyskają one statusu faktów - wówczas dopiero
dostrzegamy wyraźne przesłanki zapowiadające ich nadejście i wydaje nam się
oczywiste, że tak właśnie musiało być
Wiedziałem to wszystko przedtem...
Wiedziałem to wszystko przedtem...
czy wiedza zdroworozsądkowa jest zawsze błędna?
czasami tak się zdarza
stronniczość wglądu - „wiedziałem to przedtem” : pojawiająca się po poznaniu
faktów tendencja do przeceniania własnej możliwości ich przewidzenia
„żyjemy tym, co widzimy, patrząc do przodu, lecz rozumiemy to, co
dostrzegamy, oglądając się wstecz” (S. Kierkegaard)
przekonania muszą być konfrontowane z wiedzą naukową, aby odszukać prawdę
wśród niezliczonej ilości często sprzecznych ze sobą mądrości, refleksji, przysłów i
powiedzeń, potrzebujemy badań naukowych
gdy studenci czytają podręczniki z omówieniem wyników badań, wszystko
wydaje im się proste, czasami oczywiste, jednak gdy muszą udzielić prawidłowej
odpowiedzi w teście wielokrotnego wyboru..... „nie wiem, co się stało,
myślałem...” - stronniczość wglądu
Czym jest psychologia społeczna?
Wiedziałem to wszystko przedtem...
naukowe badanie sposobu, w jaki ludzkie myśli, uczucia i
zachowania ulegają wpływom innych ludzi
zawsze znajdzie się ktoś gotowy nam przyklasnąć, ktoś kto wiedział, że tak będzie
(jeśli badania dowiodą, że obecność partnera obniża jego atrakcyjność w oczach
współmałżonka - ktoś powie: „moja babcia mogłaby wam o tym powiedzieć...”)
który z potocznych sądów najlepiej opisuje rzeczywistość? (skoro wiele wzajemnie
się wyklucza)
głos zdrowego rozsądku jest najczęściej słuszny, ale dopiero po faktach!
zadania psychologii społecznej:
–
opis – szczegółowy, wiarygodny, oparty na bezpośredniej
obserwacji (a nie na pogłoskach lub pamięci), wiarygodne,
rzetelne metody by uniknąć błędów i subiektywizmu w opisie
–
wyjaśnienie – dlaczego ludzie wywierają na siebie nawzajem
wpływ. Naukowe wyjaśnienia, które wiążą ze sobą i porządkują
istniejące obserwacje – to teorie
Główne perspektywy teoretyczne
Główne perspektywy teoretyczne
Perspektywa społeczno – kulturowa:
Perspektywa społeczno – kulturowa:
Przekonania, upodobania i polityczne sympatie osoby kształtują
się pod wpływem takich czynników, jak narodowość, klasa
społeczna i aktualna sytuacja historyczna
Centralne miejsce w tej teorii zajmuje kultura (wierzenia,
zwyczaje, przekonania i język, wspólne dla grupy ludzi żyjących w
określonym miejscu i czasie)
Kluczowa rola norm społecznych (zasady i oczekiwania
dotyczące akceptowalnych zachowań społecznych
Kultura obejmuje wszystkie ukształtowane przez człowieka cechy
środowiska, takie jak domy, ubrania, a także subiektywne cechy,
takie jak zasady etykiety, system wartości i kryteria dobrego smaku
Główne perspektywy teoretyczne
Główne perspektywy teoretyczne
Perspektywa ewolucyjna:
Perspektywa ewolucyjna:
zakłada, że u źródeł społecznych zachowań człowieka leżą
fizyczne i psychiczne cechy, które pomagały naszym przodkom
przetrwać i rozmnażać się
dobór naturalny – główne pojęcie teorii ewolucyjnej (założenie, że
zwierzęta mające cechy, które ułatwiają im przetrwanie i
rozmnażanie się, przekażą te cechy swojemu potomstwu)
nowe cechy, najlepiej sprawdzające się w danym środowisku
(adaptacje), zastępują cechy mniej przydatne
jednym z podstawowych błędów było założenie, iż ewolucja mogła
wykształcić jedynie nieelastyczne „instynkty”, które były osobie
„implementowane” przy urodzeniu i nie podlegały wpływom
środowiska
Główne perspektywy teoretyczne
Perspektywa ewolucyjna:
Główne perspektywy teoretyczne
Perspektywa społecznego uczenia się:
obecnie większość ekspertów z dziedziny ewolucji i zachowań
przyjmuje założenie, że biologiczne uwarunkowania zachowań
ludzi zwierząt są o wiele bardziej elastyczne i ulegają
modyfikacjom pod wpływem środowiska (Buss, Kenrick; Crawford,
Krebs)
szkoła teoretyczna, według której zachowania społeczne wynikają
z doświadczeń osoby dotyczących kar i nagród (Allport, 1924; Hull,
1934)
jak cechy wspólne wszystkim ludziom wchodzą w interakcje z
otoczeniem społecznym?
poszukuje przyczyn zachowań społecznych w środowisku
jednostki
Główne perspektywy teoretyczne
„niedaleko pada jabłko od jabłoni”
Główne perspektywy teoretyczne
Perspektywa fenomenologiczna:
Perspektywa społecznego uczenia się:
w teorii społecznego uczenia się nacisk kładzie się głównie na
niepowtarzalne doświadczenia jednostki w konkretnej rodzinie,
szkole lub grupie rówieśniczej i zakłada się, że nawyki z
pierwszych lat trudno przełamać
w podejściu społeczno – kulturowym kładzie się nacisk na większe
grupy społeczne i zakłada się, że normy, podobnie jak mody, szybko
się zmieniają
szkoły: ewolucyjną, społeczno – kulturowa i społecznego uczenia
się – łączy nacisk na obiektywne czynniki środowiskowe
(rzeczywiste wydarzenia w świecie zewnętrznym są źródłem
instynktów, sugestii i wyuczonych nawyków)
według perspektywy fenomenologicznej, zachowania społeczne są
wynikiem subiektywnej interpretacji wydarzeń zachodzących w
świecie społecznym, dokonywanej przez każdą osobę
Główne perspektywy teoretyczne
Główne perspektywy teoretyczne
Perspektywa fenomenologiczna:
Perspektywa fenomenologiczna:
Kurt Lewin nie twierdził, że obiektywna rzeczywistość nie
istnieje – podkreślał wagę interakcji pomiędzy wydarzeniami
i sytuacją zewnętrzną a subiektywną interpretacją jednostki.
Sposób, w jaki osoba interpretuje sytuację, zależy również od
jej celów w danym momencie
Główne perspektywy teoretyczne
Nacisk na subiektywną interpretację, która góruje nad
obiektywną rzeczywistością jest nadal obecny w
perspektywie społeczno – konstruktywistycznej (raczej
konstruujemy lub tworzymy rzeczywistość niż ją
poznajemy) – np. bywa często wykorzystywana do
wyjaśniania różnic między kobietami i mężczyznami („czy
„prawdziwy mężczyzna” powinien…, czy „prawdziwa
kobieta” powinna...”)
Podstawowe zasady zachowania społecznego
Perspektywa społeczno – poznawcza:
skupia się na procesach zachodzących, gdy ludzie wybierają
interesujące ich wydarzenia społeczne i gdy je interpretują i
zapamiętują
znaczenie
przypisywane
doświadczeniu
wewnętrznemu
(fenomenolodzy) doprowadziło do zbliżenia psychologii społecznej i
psychologii poznawczej (zajmuje się badaniem procesów
umysłowych związanych z zauważaniem, interpretacją, ocenianiem i
zapamiętywaniem wydarzeń zachodzących w środowisku
1.zachowanie społeczne jest zorientowane na cel - ludzie
wchodzą ze sobą w interakcje, aby osiągnąć pewne cele lub
zaspokoić określone wewnętrzne motywacj
2.zachowanie społeczne stanowi
pomiędzy osobą a sytuacją
nieustanną
interakcję
Podstawowe zasady zachowania społecznego
Podstawowe zasady zachowania społecznego
Psychologowie społeczni badają cele zachowań społecznych na wielu
poziomach:
a)poziom powierzchowny – pocieszanie się po oblanym egzaminie, wywarcie
dobrego wrażenia na koleżance, poznanie biurowych plotek
b)poziom głębszy (cele długoterminowe) – uzyskanie
kompetentnej, bycie spostrzeganym jako osoba sympatyczna
reputacji
osoby
c)poziom najgłębszy (motywy fundamentalne) – np. robienie kariery i
nawiązywanie kontaktów z ludźmi o wysokim statusie może być
interpretowane jako przejaw podstawowego motywu "osiągnięcie i utrzymanie
pozycji społecznej"
Podstawowe motywy
społecznych):
(najczęściej
badane
przez
psychologów
1.budowa więzi społecznych
2.zrozumienie siebie i innych
3.uzyskanie i utrzymanie statusu społecznego
4.obrona nas samych i tych, których cenimy
5.wabienie i zatrzymanie przy sobie partnerów
Interakcja pomiędzy osobą a sytuacją
Interakcja pomiędzy osobą a sytuacją
osoby i sytuacje wpływają na siebie na wiele sposobów:
osoba - cechy, które jednostka wnosi do sytuacji społecznej
1. Różne sytuacje aktywizują różne części Ja
sytuacja - wydarzenia lub czynniki środowiskowe zewnętrzne wobec
osoby
2. Każda sytuacja ma różne aspekty, a motyw społeczny aktywny w
danej chwili zależy od tego, na który z nich zwracamy uwagę
3. Nie wszyscy reagują jednakowo na tę samą sytuację
Interakcja pomiędzy osobą a sytuacją
osoby i sytuacje wpływają na siebie na wiele sposobów c.d.:
4. Ludzie zmieniają swoje sytuacje
5. Ludzie wybierają swoje sytuacje
6. Sytuacje zmieniają ludzi
Download
Random flashcards
66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards