Uploaded by User2333

organizacje-pozarządowe-interpret.-RPD-2018-r.

advertisement
Ň\.3
Zi.
a-Ť''#ś
ł'l;ILLť'|:
Warszawa, 7 grudnia 2018 ľoku
RZECZPOSPOLITA POLSKA
Rzecznik Praw Dziecka
Mclrek Michąĺak
zsR.422.l l.20r8.MK
Prezesi
Sądów Apelacyjnych
wszyscy
\
z
ze
J
1S
ĺ'J-,wl
'''€..t E ł1
analizy akt sądowych spľaw prowadzonych przez Rzecznika Pľaw Dziecka wynika.
sędziowie coÍaz częściej'bez podstawy prawnej, dopuszczają
do
udziału
w postępowaniach opiekuńczych organizacje pozarządowe (stowarzyszenia czy fundacje).
Rzecznik Pľaw Dziecka nie kwestionuje roli
w
i
znaczenia organizacji pozarządowych
ochronie praw dziecka i ľodziny, jednak w świetleprzepisów aľt. 8 i 6I-63 k'p.c., na|eŻy
stwierdzić,
Że organizacja
pozarządowa
nie moŻe wszcząć ani przystąpić do
Spraw
o powieľzenie wykonywania, ograniczenie, zawieszenie, pozbawienie i przywrócenie władzy
rodzicielskiej, ustalenie, ograniczenie albo zakazanie kontaktów z dzieckiem' Powodem takim
jest brak przepisów szczego|nych, umożliwiających dokonanie takich czynności ptzez
te
podmioty.
PodkĺeślićnaleŻy, że centralną postacią w postępowaniu opiekunczymjest dziecko i jego
dobro rczstrzyga o wynikach postępowania pľzed sądem opiekuńczym. Celem postępowania
opiekuńczego nie jest tylko formalne rozstrzygnięcie wniosku, ale przede wszystkim niesienie
pomocy rodzinie pľzeŻywającej trudności. W intencji zaśustawodawcy, jeŻeli organizacja
przystępuje do strony toczącego się już postępowania, jej rola pľocesowa powinna polegać
wyłączenie na pomocy tej stronie w uzyskaniuprzeznią korzystnego orzeczenia.I
Sędziowie rodzinni ingerują w stosunki
i
relacje wewnątrzrodzinne'
w
szczegőlnoŚci
w stosunki między rodzicami i dziećmi. Udział organizacji pozarządovĺych w postępowaniach
opiekuńczych moze pľowadzić do naruszenia prawa do prywatności oraz ochľony Życia
rodzinnego.
l Dľuk
Sejmowy nr 4332, s' 20, Sejm Vl kadencji
v
Ť
I
Ż0l8 RoK
IRENY
SENDLEROWEJ
Prokuratoľ jest powołany do stania na straŻy praworządności,interesu społecznego i pľaw
obywateli, w tym praw dziecka. Dlatego też we wszystkich sprawach sądowych, w tym
w Spľawach opiekuńczych' prokurator moŻe podejmowac czynności na rzecz dziecka'
legitymacja pľocesowa wynika
prokuratora
z
Jego
przepisőw Kodeksu postępowania cywilnego' Pozycja
jest samodzielna i níezaleŻna, nie jest on związany z Żadną ze
stľon
postępowania. Pľokurator jest bowiem rzecznikiem interesu publicznego, w tym wypadku
rzecznikiem inteľesu dziecka. Na podstawie art. 10 ust'
l
pkt 3 ustawy z dnia 6 stycznia 2000
r. o Rzeczniku Praw Dziecka (Dz. U. z 20|7 r., poz. 922), ńwnieŻ Rzecznik Pľaw Dziecka
moŻe wziąć, udziaŁ
w
toczącym
się postępowaniu na
prawach przysługujących
prokuľatorowi.
Należy zwrőciĆ, uwagę' ze w postępowaniu cywilnym organizacje pozarządowe mogą
działai' bez Żadnych ograniczeń jedynie w celu ochľony własnych pľaw podmiotowych,
natomiast dla ochľony pľaw obywateli jedynie
w sprawach i na warunkach okľeślonych
w Kodeksie postępowania cywilnego2.
Uprawnienie
do
indywidualnym wynika
występowania
z
pÍzez organizacje pozarządowe w
aft. 8 k.p.c.' zgodnie
interesie
z ktőrym organizacje pozarządowe, których
zadanie statutowe nie polega na prowadzeniu działalnościgospodarczej, mogą dla ochrony
praw obywateli, w wypadkach przewidziaĺych w ustawie, wszcząć' postępowanie oraz wziąć,
udział w toczącym się postępowaniu.
Dopuszczalny zakres działania organizacji pozaľządovĺychw trybie pľocesu został
wznaczony w aľt. 61 k.p.c., który w $ l stanowi, że organizacje pozarządowe w zakĺesie
swoich zadan statutowych mogą. za zgodą osoby ťlzycznej vĺytaŻonąna piśmie'wýaczać
powództwa na jej rzecz w sprawach o:
1) alimenty;
2)
ochľonę środowiska;
3) ochĺonę konsumentów;
4) ochĺonę praw własnościpľzemysłowej;
5) ochľonę równości oraz niedyskľyminacji pÍZęZ bezpodstawne bezpośľednielub
pośrednie ztőŻnicowanie praw i obowiązków obywateli.
'
Usta*a
zm.).
z
dnia 17 listopada |964 r.
-
Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z2018 r. poz. 1360,
2
z
poŹn.
W wyzej wymienionych spľawach oľganizacje pozarząđowew zakĺesie swoich zadan
za zgodą osoby fizycznej vĺyraŻonej na piśmie, przystąpić, do niej
w toczącym się postępowaniu (aľt. 6l $ 2 k.p'c.).
Z uwagi na pojawiające się wątpliwoŚci co do uprawnienia organizacji pozarządowej
statutowych mogą'
do wszczęcia lub wzięcia udziału w ochĺonie praw obywateli w danej sprawie z powołaniem
się na ochľonę równości i niedyskryminacji, w orzecznictwie Sądu Najwyższego przewaŻył
pogląd, Że organizacje pozaruądowe mogą występować tylko
w
sprawach, których
przedmiotem jest ochľona równości oraz niedyskryminacji przez bezpośrednie lub pośrednie
zrőŻnicowanie praw i obowiązków obywateli. Nie mogą natomiast występować w sprawach
innego rodzaju, które nie zmietzają do ochľony równości lub niedyskĺyminacji' ale
do realizacji innego p.a*a.3
Występowanie oľganizacji pozarządowych w ogľaniczonym zakĺesie przewidziane jest
takŻę w sprawach
o
roszczenia przedsiębiorcy będącego osobą ťlzyczną wynikające
zprowadzonej działa|nościgospodarczej (art. 61 $ 3 k.p.c.).
Kodeks postępowania, poza art'
6l
k.p.c., przewiduje udział organizacji pozarządowych
w sprawach z zakľesu pľawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Na podstawie art. 46Ż k.p.c.
w
Sprawach prawa pracy
i
ubezpieczeń społecznych organizacje pozarządowe w zakľesie
swoich zađaństatutowych, za zgodą pracownika lub ubezpieczonego wyraŻoną na piśmie,
mogą wýaczać, powództwa narzecz pracownika lub wnosić odwołania od decyzji organów
ľentowych,
a
takŻe,
Za zgodą pracownika lub ubezpieczonego vĺyraŻoną na
piśmie,
przystępować do nich w toczącym się postępowaniu.
Zgodnie
z
art. 546 $ 3 k.p'c. organizacje pozarządowe, do których zadan statutowych
na|eŻy ochĺona praw osób niepełnospľawnych' udzielanie pomocy takim osobom lub ochrona
praw człowieka, mogą wstąpić do postępowania o ubezwłasnowolnienie w każdym jego
stadium.
organizacje pozarządowe Są ľównież upľawnione do złoŻenia do sądu opiekuńczego
wniosku
o
ustanowienie kuľatora dla osoby niepełnosprawnej, pod waľunkiem jednak
uzyskania na to jej uprzedniej zgody (aľt. 600 $ 1 k.p.c.).
Dodatkowo Kodeks postępowania cywilnego dopuszcza możliwośćwystępowania
przedstawiciela organizacji pozaruądowej
jako
pełnomocnika procesowego stľony
w enumeratywnie wskazanych sprawach:
3
J. Jagieła, Udział organizacji pozaľzqdowych w postępowanitł cywilnym dla ochľony praw ob1rwateli, Zeszyty
Naukowe Instytutu Administracji AJD w Częstochowie' l(9)20l4; postanowienie Sądu Najwyższego z dnía 7
lipca 20l0 ľ., ll
CSK l79ll0, LEX
nr 852540.
3
1) o ustalenie i zaprzeczenie pochodzenia dziecka i o roszczenia alimentacyjne
(art.
87 $ 3 k.p.c.),
2)
związanych z ptowadzeniem gospodarstwa rolnego (art. 87 $ 4 k'p.c.),
3)
związanych z ochľoną pľaw konsumentów (art.87 $ 5 k.p.c.),
4)
związanych
z ochroną własnościprzemysłowej twórcy projektu wynalazczego
(aft.87 $ 5 k.p.c.),
5) o ľoszczenia pracownika z zakĺesu pľawa pracy i
ubezpieczonego
z
zakręsu
ubezpieczeń społecznych (art. 465 k.c.), atakŻe
6)
o przysposobienie (aľt. 585 $ 3 k.p.c.).
Zgodnie
z
art. 63 k.p.c. oľganizacje pozaľządowe mogą przedstawiać sądowi istotny dla
spľawy pogląd wyľażonyw uchwale lub
oľganów. Uprawnienie
do
w
oświadczeniu ich naleŻycie umocowanych
pľzedstawienia sądowi poglądu przysługuje wyłącznie
oľganizacjom pozaÍządowym nieuczestniczącym
w
sprawie, okľeślonymw art.
6l
k.p.c'
tylko w sprawach wskazanych w tym pľzepisie. Podkľeślićprzy tym na|eŻy,
Że wypowiedzenie poglądu istotnego dla sprawy przez organizację pozarządową jest
i
pośľedniąformą udziału organizacji
w
postępowaniu sądowym. Przedstawienie przez
organizację poglądu nie wywołuje bezpośľedniego udziału organizacji
w
postępowaniu
Íozpozna'wcrym'a
Z
powyŻszych przepisów wynika, Że udział organizacji pozarządowych
w
sądowym
postępowaniu cywilnym dla ochĺony praw obywateli został uza|eŻniony od spełnienia przez
nie przesłanek podmiotowych
i
pľzedmiotowych. Przesłanki podmiotowe vĺyznaczają krąg
podmiotów uprawnionych, natomiast pľzesłankiprzedmiotowe zakľes Spľaw mieszczących
się w kompetencjach tych podmiotów.
Z
ptzesłanek pľzedmiotowych wynika,
Że organizacje pozarządowe mogą
działać,
wyŁącznie we wskazanych w ustawie kategoriach Spraw' przy czym muszą się one mieścić
w zakľesie ich zađanstatutowych, a wszczęcie postępowania sądowego lub przystąpienie
do niego jest uwaľunkowane uzyskaniem pisemnej zgody osoby ťlzycznej, na tzecz której
or ganizacj a zamier za po dej mo wać c zynno ści
p
ro c
e so
we.
organizacja pozaruądowa samodzielnie ocenia potľzebę i zasadnośćwszczęcia na rzecz
konkĺetnej osoby ťlzycznej postępowania cywilnego lub wzięcia w nim udziału' natomiast sąd
ocenia spełnienie przęz organizację pozarządową wszystkich kodeksowych przesłanek jej
udziału w postępowaniu cywilnym.
a
Wyrok Sądu Najwyższego Zdnia l
l
grudnia l980 ľ., I PR 62180, LEX nľ 8288.
4
Mając ĺawzględzie powyŻsze, na podstawie art. lOa ustawy
z
dnia 6 stycznia 2000 r'
o Rzeczniku Pľaw Dziecka (Dz. U. z 20|7 Í. poz. 922), Rzecznik Praw Dziecka zwraca się
z prośbąo zwrócenie uwagi sędziów orzekających w sprawach rodzinnych na terenie Państwa
Apelacji na poľuszony w niniejszym piśmieproblem udziału oryaĺizacji pozarządowych
w spľawach opiekuńczych'
C.
5
WĹL)
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards