Uploaded by User1309

opis metody socjoterapii

advertisement
Opis metody socjoterapii
Socjoterapia oficjalnie dopiero od niedawna znalazła swoje miejsce w ofercie pomocy
psychologicznej. W świetle definicji słownikowych jest różnorodnie rozumiana.
Słownik psychologiczny (1979 r.) podaje następującą definicję socjoterapii: (...) jest to
organizowanie środowiska społecznego pacjenta w tym kierunku, by w możliwie dużym stopniu
sprzyjało wyzdrowieniu i utrzymaniu zdrowia psychicznego. Socjoterapia akcentuje znaczenie
kontaktów chorego z osobami z jego otoczenia społecznego (inni chorzy, personel medyczny,
najbliżsi) dla przebiegu procesu leczenia.
Natomiast słownik pedagogiczny (1984 r.) określa socjoterapię jako jeden ze sposobów
łagodzenia lub eliminowania negatywnych norm i obyczajów w zachowaniach społecznych bądź
społecznie niepożądanych.
Współczesne podejście do socjoterapii wypracowane przez Ośrodek Rozwoju Umiejętności
Wychowawczych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego zawarte zostało w pracy Jacka
Strzemiecznego
a jego uzupełnienie stanowi opracowanie Zoji Sobolewskiej na temat zasad
projektowania zajęć socjoterapeutycznych dla dzieci i młodzieży (opracowanie powstało w
Specjalistycznej Poradni Profilaktyczno – Terapeutycznej dla dzieci i młodzieży ze środowisk
zagrożonych alkoholizmem OPTA w Warszawie).
W świetle w/w opracowań socjoterapię zalicza się do procesów korekcyjnych o charakterze
leczniczym adresowanych do dzieci i młodzieży. Definiowana przez Strzemiecznego socjoterapia (...)
polega na celowym stwarzaniu dzieciom warunków (doświadczeń społecznych) umożliwiających
zajście procesu socjoterapeutycznego
czyli:
1. zmianę sadów o rzeczywistości
2. sposobów zachowań
3. odreagowanie emocjonalne
Socjoterapia jest procesem ukierunkowanym na leczenie występujących u dzieci zaburzeń
zwłaszcza
zaburzeń
zachowania,
nadpobudliwości,
zahamowania,
niektórych
zaburzeń
emocjonalnych. Zadaniem socjoterapii jest też wspomaganie dzieci i młodzieży w rozwoju i
funkcjonowaniu społecznym. W socjoterapii realizowane są zatem nie tylko cele związane z
korekcją zaburzeń ale również cele edukacyjne, których realizowanie wpływa lepsze funkcjonowanie
społeczne dzieci i młodzieży (np. uczenie rozpoznawania emocji i wyrażania ich stosownie do sytuacji,
poznawanie mechanizmów uzależnień, uczenie współdziałania i współpracy w grupie, profilaktyka
HIV).
W ramach socjoterapii realizowane są również cele rozwojowe (Sawicka 1998) związane z
zaspokajaniem rozwojowych właściwych dominujących w rożnych okresach rozwojowych potrzeb
dziecka (potrzeby aktywności ruchowej, zabawy, zdobywania wiedzy o świecie, twórczości, ekspresji,
aprobaty społecznej, autonomii, intymności, aktywności społecznej).
Zgodnie z przyjętą koncepcją socjoterapii zaburzenia zachowania dzieci i młodzieży mają
swoje podłoże w sytuacjach urazowych, których doświadczyło w przeszłości. Mogą mieć one
charakter ciągły, powtarzający się bądź może to być sytuacja jednorazowa ale bardzo intensywna
(trauma). Sytuacje urazowe związane są z cierpieniem psychicznym, któremu towarzyszą emocje
takie jak lęk, poczucie winy, niepokój, poczucie krzywdy, gniew, złość, osamotnienie o takiej
intensywności, że dziecko nie może sobie z nimi poradzić. Ich podłożem może być doświadczenie
przemocy
fizycznej
lub
psychicznej,
niezaspokojenia
podstawowych
potrzeb,
odrzucenia
emocjonalnego przez najbliższych, braku wsparcia w sytuacjach trudnych.
Efektem doświadczonych urazów jest uogólniony sąd o rzeczywistości jaki ma dziecko na
swój temat a także w relacji z dorosłymi, rówieśnikami. Powstaje wtedy stereotyp zachowania, który
ma ochronić dziecko przed dalszymi przykrymi przeżyciami. Dziecko przeżywa lęki przed
niepowodzeniami, nieufność wobec ludzi, bardzo zaniżone poczucie własnej wartości, brak poczucia
bezpieczeństwa, ma problemy z oceną własnej osoby, podejmowaniem decyzji, uświadamianiem
sobie swoich potrzeb, wyrażaniem opinii, planowaniem przyszłości, wyrażaniem uczuć i odbieraniem
uczuć innych ludzi, może szukać samo potwierdzenia atakując innych (agresja, krytykowanie,
stawianie nadmiernych wymagań sobie i innym, naruszanie praw innych ludzi. Zachowanie
zaburzone jest nieadekwatne w stosunku do sytuacji, towarzyszą mu negatywne emocje (smutek,
złość) jest sztywne i powtarzające się, jest szkodliwe dla dziecka i jego otoczenia. Podczas obserwacji
istotne jest unikanie nadmiernych interpretacji i szufladkowania (typu „dziecko nadpobudliwe”) na
rzecz przyglądania się dziecku i analizowania jego zachowań pod kątem wyżej wymienionych cech.
Postępowanie socjoterapeutyczne oparte jest o dostarczenie młodym ludziom doświadczeń,
które będą przeciwne w stosunku do dotychczasowych, wywołujących urazy a:
-
sprzyjać będą odreagowaniu napięć emocjonalnych
-
posłużą uczeniu się nowych umiejętności psychologicznych tak aby kontakty z innymi
ludźmi były satysfakcjonujące służą temu różnorodne sytuacje społeczne zaprojektowane
z myślą o konkretnym dziecku (dzieciach), którym mają służyć, np. do budowania obrazu
samego siebie opartego o lepszą znajomość siebie i swoich mocnych stron.
Zajęcia socjoterapeutyczne powinny też być okazją do nabycia nowych umiejętności (podejmowanie
decyzji, radzenie sobie w sytuacjach trudnych, poszukiwanie wsparcia i pomocy).
Punktem wyjścia do opracowania sytuacji psychokorekcyjnych jest diagnoza podopiecznego w
świetlicy prowadzona w oparciu o obserwację jego zachowań ze szczególnym uwzględnieniem
zachowań zaburzonych w obszarach relacji ja – dorośli, ja – zadanie, ja – rówieśnicy i ja – ja. W
procesie diagnozowania urazów podopiecznych i projektowania zajęć socjoterapeutycznych
niezbędna jest współpraca całego zespołu wychowawców pracujących z dziećmi w świetlicy. Każdy z
nich ma bowiem inne obserwacje, które są cennym materiałem do diagnoz a także wszyscy będą
realizować jednolity, wspólnie przyjęty kierunek pracy socjoterapeutycznej.
Na podstawie obserwacji wyciągany jest wniosek na temat treści urazowej sądu o
rzeczywistości i treści przeciwstawnej – kontrującej treść urazową.
Projektowanie zajęć socjoterapeutycznych oparte jest na treści kontrującej w taki sposób
aby dziecku zorganizować doświadczenie społeczne w grupie, aby urazowy sąd został podważony.
Tak aby dziecko mogło np. nabrać przekonania, że jest wartościowe, ważne, lubiane, może czuć się
bezpieczne, może samo dokonywać wyborów i podejmować decyzje, etc.
Szerzej zagadnienia dotyczące metody socjoterapii omówione są w następujących
publikacjach:
Strzemieczny J., Zajęcia socjoterapeutyczne dla dzieci i młodzieży (PTP, W-wa, 1993)
Sobolewska Z., Zajęcia socjoterapeutyczne dla dzieci i młodzieży, zasady
projektowania zajęć (OPTA, W-Wa, 1993)
Sawicka K. (red.), Socjoterapia ( CMP Psychologiczno – pedagogiczne MEN, W-wa,
1998)
Cele prowadzenia świetlic socjoterapeutycznych
Cele prowadzenia świetlic socjoterapeutycznych związane są z zaspokajaniem różnorodnych
potrzeb dzieci i młodzieży w zależności od specyfiki grupy z jaką pracujemy. W sytuacji jeśli
pracujemy z dziećmi i młodzieżą ze środowisk defaworyzowanych społecznie pierwszym celem staje
się zapewnieni dzieciom miejsca – schronienia, w którym mogą spędzać czas wolny po zajęciach
szkolnych w sposób akceptowany społecznie, gdzie są otoczone opieką (także w zakresie higieny i
doraźnej opieki medycznej) a zespół pracowników stara się zaspokoić ich potrzeby psychiczne,
wyrównać zaniedbania wychowawcze, pomóc odreagować urazy nabyte w środowisku rodzinnym i
szkolnym oraz zastąpić utrwalone negatywne wzory zachowań nowymi lepszymi dla podopiecznych.
Nieodłącznym elementem pracy z dziećmi jest praca w środowisku rodzinnym.
W zakresie pracy z podopiecznymi świetlic można zatem wyróżnić następujące cele szczegółowe:
1)
zapewnienie schronienia miejsca spędzania czasu wolnego
2)
otoczenie opieką (dożywianie, dbanie o higienę, doraźna opieka medyczna, pomoc odzieżowa
lub w wyposażeniu w materiały do zajęć szkolnych, leki, etc.)
3)
zaspokojenie potrzeby akceptacji i bezpieczeństwa
4)
pomoc terapeutyczna mająca na celu odreagowanie urazów nabytych w środowisku rodzinnym i
szkolnym
5)
wypracowanie umiejętności współżycia społecznego
-
przestrzeganie norm i zasad współżycia w grupie
-
konstruktywne rozwiązywanie konfliktów
-
liczenie się z regułami współżycia w grupie
6)
uczenie podstawowych czynności, które pozwolą odnaleźć się w dorosłym życiu
7)
stworzenie warunków do brania odpowiedzialności za podejmowane działania i kształtowanie
poczucia sprawczości
8)
nauka radzenia sobie w trudnych sytuacjach w sposób konstruktywny (poszukiwanie i
przyjmowanie pomocy i wsparcia)
9)
przedstawienie sposobów spędzania czasu wolnego w sposób akceptowany społecznie bez
używek i przemocy
10) zachęcanie do zmiany stylu życia, który charakteryzuje ich środowisko rodzinne, pokazywanie
nowych możliwości
11) edukacja w zakresie życia seksualnego (profilaktyka AIDS)
12) rozwijanie intelektu dzieci poprzez
13)
-
pomoc w nauce (zajęcia o charakterze reedukacyjnym)
-
rozbudzanie i rozwijanie zainteresowań
-
stworzenie warunków do osiągania dojrzałości szkolnej przez dzieci przedszkolne
wpływanie na środowisko rodzinne we współpracy z pracownikami służb społecznych
(pracownicy socjalni, kuratorzy sądowi, pedagodzy szkolni) w celu polepszenia sytuacji życiowej
dzieci
14) interwencje w szczególnych przypadkach (pomoc w rozwiązywaniu konfliktów w środowisku
rodzinnym, szkolnym, rówieśniczym, zapobieganie i przeciwdziałanie przemocy).
Z wyżej wymienionych celów ogólnych wynikają cele szczegółowe odnoszące się do konkretnych
podopiecznych i konkretnych problemów wynikających z ich sytuacji życiowej, indywidualnej diagnozy
zaburzeń i specyficznych potrzeb. Określenie takich celów szczegółowych jest niezwykle istotne dla
planowania ciągu oddziaływań wobec podopiecznego i całej grupy w świetlicy.
Praca z rodziną
Optymalna realizacja w/w celów uzależniona jest w dużym stopniu od możliwości wpływania na
środowisko rodzinne podopiecznych. Niezwykle istotne jest nawiązanie sojuszu z rodzicami
podopiecznych w celu poprawienia ich sytuacji życiowej. Często niezbędna jest pomoc rodzinie
(rodzicom)
w
sytuacjach
kryzysowych
związanych
z
ubóstwem,
poszukiwaniem
pomocy,
uzależnieniami, przemocą, opieką nad dziećmi. Niezmierną korzyść przynosi praca z rodzicami nad:
-
rozumieniem potrzeb dzieci
-
rozwijaniem umiejętności kontaktowania się ze swoimi dziećmi
-
rozwijaniem umiejętności rozwiązywania trudności wychowawczych pojawiających się w
relacjach ćmi
-
rozwijaniem umiejętności rozwiązywania konfliktów w rodzinie.
Formy pracy w świetlicach socjoterapeutycznych
A. Formy pracy z rodziną poprzedzone powinno być wywiadem środowiskowym, w którym
zawarty jest opis warunków materialno - bytowych rodziny, jej liczebności, specyficznych problemów –
jakie w niej występują (stan zdrowia, uzależnienia, bezrobocie, specyfika relacji w rodzinie).
Formy pracy z rodziną przynoszące dobre efekty to:
1)
wizyty domowe o ustalonej według potrzeb częstotliwości w celu nawiązania i podtrzymywania
kontaktu, sprawdzania zmieniających się potrzeb
2)
rozmowy indywidualne z rodzicami
3)
pomoc w sytuacjach kryzysowych (w poszukiwaniu pracy, motywowanie i kierowanie na leczenie
odwykowe, przeciwdziałanie przemocy, rozwiązywanie konfliktów)
4)
grupa wsparcia dla rodziców
5)
wyjazd wspólny z dziećmi połączony z programem rozwijania umiejętności wychowawczych
B. Formy pracy z dziećmi w środowiskowej świetlicy socjoterapeutycznej
Formy pracy z dziećmi oparte są o indywidualny program pracy socjoterapeutycznej każdego
podopiecznego, który określa jego diagnoza oraz etap na którym jest grupa podopiecznych. Jest to
między innymi:
1)
zabawa (ze wszystkimi jej odmianami: tematyczną, konstrukcyjną, badawczą, ruchową,
dydaktyczną)
2)
3)
zajęcia socjoteraputyczne
organizowanie
zajęć
tematycznych
(kulinarne,
modelarskie,
plastyczne,
związane
z
umuzykalnieniem, śpiew, taniec, inscenizacje, etc.)
4)
wycieczki, spacery
5)
organizowanie świąt i uroczystości
6)
zajęcia o charakterze reedukacyjnym związane z pomaganiem dzieciom w nauce
7)
spotkania całej społeczności świetlicy
Dobranie określonej formy zajęć warunkują określane na dany moment potrzeby dzieci związane z ich
wiekiem, sytuacją życiową, szkolną, zaburzeniami jakie ujawniają. Każda z w/w form jest
podporządkowana zasadnie dostarczenia dzieciom doświadczeń podważających ich urazowy sąd o
rzeczywistości i umożliwienia zmiany stereotypowego zachowania, które jest dla dziecka niekorzystne.
Istotne jest aby w w/w formach eliminować rywalizację, która sama w sobie jest źródłem urazowych
sądów o rzeczywistości a w przypadku dzieci i młodzieży o zaburzonych zachowaniach może jedynie
prowadzić do utrwalenia zaburzeń.
Socjoterapię określa cel zajęć. Jeżeli głównym celem pracy z dziećmi w świetlicy jest stworzenie im
doświadczeń korygujących zaburzenia (np. brak poczucia własnej wartości), to wychowawca powinien
mieć znaczny repertuar możliwości (form) aby w zależności od opracowanego programu pracy z
podopiecznymi mógł zastosować optymalną.
Podstawą decyzji o wyborze takiej a nie innej formy stanowią:
-
możliwość realizowania celu pracy socjoterapeutycznej
-
indywidualne możliwości i preferencje wychowawcy
-
charakter grupy dzieci
-
warunki jakimi dysponuje
Pamiętać trzeba również o tym, że podstawowym czynnikiem tworzącym doświadczenie
korygujące jest kontakt wychowawcy z dziećmi, kontakt, w którym decydującą rolę odgrywają
osobiste
cechy
wychowawcy,
posiadane
przez
niego
umiejętności
interpersonalne,
jego
zaangażowanie w pracę z dziećmi (chęć pomagania im) i zainteresowania.
Funkcjonowanie świetlic w systemie środowiskowym.
W związku z rozszerzeniem zakresu pomocy udzielanej w świetlicach socjoterapeutycznych
niezbędna do ich prawidłowego funkcjonowania jest współpraca ze służbami społecznymi. Do
najważniejszych należą terenowe oddziały Ośrodków Pomocy Społecznej, kuratorzy z Sądu
Rodzinnego i Nieletnich oraz szkoły, do których uczęszczają podopieczni świetlicy. Taka współpraca
zapewnia przede wszystkim wymianę informacji i planowanie kolejnych kroków w celu stworzenia
jak najlepszych warunków dla rozwoju dziecka, a także możliwe jest zwiększenie oddziaływania na
rodziców, np. w celu poddania się terapii alkoholowej. Jest to ważne ze względu na konstruowanie
sieci sojuszników i systemu szybkiej i adekwatnej pomocy.
Formy i tematyka spotkań z pracownikami służb społecznych
Nawiązywanie takiej współpracy może się odbywać poprzez osobiste wizyty w instytucjach i
rozmowy z konkretnymi pracownikami, którzy opiekują się naszymi podopiecznymi. Innym sposobem
jest zaproszenie pracowników służb społecznych (kuratorów, pracowników
opieki społecznej,
wychowawców szkolnych) na spotkanie do świetlicy. Zaletą takiego spotkania jest to, iż wszyscy
odpowiedzialni za konkretne dzieci, rodziny będą mieli możliwość zapoznania się ze sobą, osobistego
kontaktu i rozmowy. Jest to o tyle ważne gdyż w przypadku konstruowania interwencji w sytuacji
kryzysowej można liczyć na szybką pomoc, np. pozwolenie na tymczasowe umieszczenie dziecka w
placówce opiekuńczo – wychowawczej (np. Hostel). Takie panelowe rozmowy powodują wymianę
wszystkich informacji o dziecku i rodzinie ważnych ze względu na możliwość polepszenia warunków
życiowych, poznania powodów jakiegoś zachowania, zapoznania się z już wypróbowanymi sposobami
oddziaływania na podopiecznego, sprawdzeniem co jest skuteczne a co nie. To zdecydowanie skraca
czas prób docierania do właściwej diagnozy i konstruowania programu socjoteraopeutycznego a także
nie powoduje kolizji w procesie terapeutycznym. Wszyscy mają aktualne informacje na temat
podopiecznego.
Współpraca z pracownikami opieki społecznej
Formą pomocy pracownika opieki społecznej może być udzielenie danej rodzinie zasiłku
okresowego po zapoznaniu się z informacjami na temat ich sytuacji materialnej. W innym sytuacji
wypłacenie zasiłku celowego na ręce pracownika świetlicy z przeznaczeniem na zakup książek dla
dziecka (w przypadku podejrzenia, że pieniądze zostaną przeznaczone na zakup alkoholu)– jest to
możliwe po wcześniejszym uzgodnieniu z kierownikiem Oddziału i rodzicem.
Współpraca z wychowawcą szkolnym
Współpraca z wychowawcą szkolnym obejmuje głównie proces nauki, socjalizacji oraz
zniwelowania fobii szkolnej wspólnego podopiecznego. Poza tym możliwe jest stworzenie wspólnego
programu reedukacji i kompensacji dziecka. Kontakt z wychowawcą szkolnym powoduje również
przekonanie, że ktoś jest zainteresowany losem dziecka, nie jest ono na marginesie. Najlepszym
efektem nawiązanej współpracy z wychowawcą szkolnym byłoby aby stał się on sojusznikiem dziecka
w relacjach z innymi nauczycielami.
Współpraca z policją
Kolejnym sojusznikiem w pracy świetlicy jest policja a w szczególności dzielnicowy. Jest to
ważne ze względu na środowisko, w jakich głównie działają świetlice. Współpracę z policją można
rozdzielić na dwa obszary. Pierwszy to zwiększenie ochrony placówki poprzez częstsze patrole,
szczególnie w porze wychodzenia dzieci do domów, kiedy to mogą zostać zaczepieni przez
rówieśników, a także w przypadku zachowań agresywnych osób dorosłych (min. rodziców). Drugim
obszarem współpracy jest możliwość oddziaływania na rodziców bądź inne osoby z otoczenia
podopiecznych, które używają wobec nich przemocy i których zachowanie kwalifikuje jako
wykroczenie bądź przestępstwo. W przypadku awantury lub pobicia w domu podopiecznego przy
nawiązanym kontakcie z policją (dzielnicowym) możliwa jest szybsza reakcja a także zastosowanie
wszystkich środków w celu ochrony dziecka.
Współpraca z policją nie dotyczy tylko oddziaływania na rodziców ale także zebrania
wszystkich możliwości pomocy dziecku jeśli to ono wejdzie w konflikt z prawem. Tutaj współpraca
dotyczy policjantów z Wydziału ds. Nieletnich. Istotną informacja jest np. to, że przy przesłuchaniu
może być pedagog lub psycholog z placówki, pod której opieką znajduje się wychowanek. Również
podczas procesu na sali sądowej może znaleźć się wychowawca jako przedstawiciel stowarzyszenia,
które prowadzi świetlicę.
Współpraca z placówkami służby zdrowia
Kolejnymi sojusznikami w funkcjonowaniu świetlic są placówki służby zdrowia, które pomogą
zadbać o zdrowie, higienę, stan jamy ustnej naszych podopiecznych; terenowe oddziały PCK,
Komitetu Pomocy Społecznej, Bankiem Żywności czy Caritasu, które pomogą nam zadbać o
wyposażenie dzieci w odpowiednie ubranie, wyposażenie szkolne czy po prostu w zabawki lub
atrakcje.
Lokalni sojusznicy
Warto również zadbać o kontakt z lokalnym środowiskiem podopiecznych, takim jak sąsiedzi,
którzy mogą stanowić ważny punkt w systemie informowania o sytuacjach kryzysowych w danej
rodzinie, np. pobicie, awantura itp. O sieci sojuszników można mówić szerzej, że są to wszystkie
osoby, które mają styczność i mogą jakkolwiek wpływać na poprawę warunków życia lub zmianę
świadomości naszych podopiecznych. W tym kontekście są to sąsiedzi, właściciele czy sprzedawcy
okolicznych sklepów, ksiądz, administracje domów, znajomi.
Niezwykle ważne jest to, iż wszystkich pracowników służb społecznych i placówek
opiekuńczo - wychowawczych obowiązuje zasada tajemnicy, która ma chronić interes podopiecznego
a także nie spowoduje utraty zaufania. Jest to istotne ze względu na charakter pracy
socjoterapeutycznej oraz bliskiego kontaktu z dziećmi. Udzielanie wszelkich informacji o dziecku jest
możliwe tylko w przypadku konstruowania dla niego jak najlepszych warunków do rozwoju, nauki i
życia.
Pracownicy i ich kompetencje.
Socjoterapia jest sprawdzonym i skutecznym sposobem przywracania normalnych stosunków
dziecka z otoczeniem. Skuteczność tej formy pracy z dziećmi zależna jest od odpowiedniej postawy
osobistej prowadzącego zajęcia.
Najważniejsze cech tej postawy to:
-
wrażliwe, empatyczne rozumienie potrzeb dziecka
-
bezwarunkowa akceptacja dziecka
-
szczerość i otwartość w kontaktach z innymi
-
zaangażowanie
-
gotowość do pracy nad sobą i podnoszenie swoich umiejętności
Obszary wiedzy uznawane za podstawowe w pracy socjoterapeutycznej to:
-
znajomość psychologii rozwojowej dzieci i młodzieży
-
znajomość teorii socjoterapii (diagnoza obszarów zaburzeń dziecka w kontakcie ze światem
przejawiających się w różnych obszarach funkcjonowania, mechanizmy powstawania urazów,
budowanie
programów
naprawczych
czyli
planowanie
i
organizowanie
sytuacji
psychokorekcyjnych dla dziecka, układanie programów socjoterapeutycznych adekwatnych dla
grupy)
-
wiedza na temat motywowania dzieci
-
znajomość własnych mocnych i słabych stron
-
świadomość własnego systemu wartości
-
wiedza na temat stadiów rozwoju grupy
-
rozumienie ról i zachowań, jakie mogą podejmować dzieci w grupie
-
wiedza na temat efektów pracy grypy i pojedyńczych jej członków.
Każdy socjoterapeuta powinien również posiadać pewne podstawowe umiejętności:
-
umiejętność modelowania odpowiednich zachowań
-
umiejętność przyjmowania i udzielania informacji zwrotnych
-
pomoc dzieciom w nadaniu znaczenia doświadczeniom, które przeżyli i pomoc przy zastosowaniu
w życiu nowych umiejętności.
Zdobywanie kompetencji zawodowych
Zdobywanie takich kompetencji jest możliwe przy priorytetowym traktowaniu praktyki pracy z dziećmi i
jest osiągalne poprzez:
-
poznanie wiedzy z zakresu psychologii wychowawczej i rozwojowej (np. w toku studiów)
-
staż w dobrych, renomowanych placówkach pracujących metodą socjoterapii trwający minimum 2
lata, podczas którego uczestnicy pracują bezpośrednio z dziećmi, uczestniczą w omówieniach
dyżurów, biorą udział w podstawowym cyklu szkoleniowym prowadzonym przez trenerów
rekomendowanych przez PTP i socjoterapeutów oraz biorą udział w szkoleniu własnym metodami
treningu i warsztatu psychologicznego.
Inną drogą zdobywania tytułu socjoterapeuty może być ukończenie Podyplomowego Studium
Socjoterapii lub Kursu Kwalifikacyjnego w połączeniu z praktyką pracy z dziećmi. W trakcie
pracy niezbędną jest gotowość do ciągłego uczenia się i pracy nad sobą oraz otwartość na pracę w
zespole.
Program Studium Socjoterapii
Program takiego kursu obejmuje cykl zajęć treningowo – warsztatowych przygotowujących do
profesjonalnej pracy socjoterapeutycznej z dziećmi i młodzieżą. Obejmuje on pracę nad
poszerzaniem samoświadomości wychowawców w relacji z grupą podopiecznych oraz warsztaty
dotyczące umiejętności niezbędnych w pracy z dziećmi i młodzieżą. Z naszych doświadczeń wynika,
że tylko w czasie długich ciągów szkoleniowych mają szansę zajść zmiany na poziomie postaw, co
jest jedyną szansą na trwałe i skuteczne przełamanie stereotypów przeszkadzających w budowaniu
bliskich kontaktów osobistych, niezbędnych w pracy socjoterapeutycznej. Szkolenie takie zapewnia
wyposażenie w niezbędne umiejętności pracy, daje możliwość przekraczania trudności osobistych.
Program całego kursu zawiera:
-
trening interpersonalny (50 godz.) ma na celu zwiększenie umiejętności interpersonalnych,
ważnych dla pracy socjoterapeuty, a w szczególności: akceptacji, zrozumienia i empatii,
komunikacji
i
konfrontacji;
stworzenie
możliwości
pracy
nad
własnymi
problemami
emocjonalnymi, utrudniającymi kontakty ludźmi, integrację grupy.
-
trening umiejętności wychowawczych ( 50 godz.) ma na celu przypomnienie sobie własnych
doświadczeń z okresu dzieciństwa z sytuacji kontaktu z dorosłymi i stworzenie na podstawie tych
wspomnień listy zachowań dorosłych, służących dzieciom w procesie ich rozwoju. Następująca
po tym procesie część treningu poświęcona jest próbom wyeliminowania ze swoich zachowań
tych, które nie służą rozwojowi i poczuciu bezpieczeństwa dziecka. Trening ten poświęcony jest
pracy nad sobą jako narzędziem w kontekście z klientem. Do jego podstawowych celów
należy:
zwiększenie
umiejętności
nawiązywania
kontaktu
wychowawczego,
stworzenie
umiejętności pracy terapeutycznej nad problemami emocjonalnymi utrudniającymi kontakt i
utrzymanie więzi z klientem, zwiększenie zrozumienia potrzeb dzieci i młodzieży, zwiększenie
umiejętności czerpania z głębokich zasobów własnych doświadczeń dotyczących dobrego
kontaktu z dzieckiem i zaspokajania jego potrzeb.
-
trening socjoterapii ( 50 godz.)
Jest pomyślany jako nauka metody pracy socjoterapeuty a mianowicie:
-
nauka diagnozowania obszarów zaburzeń dziecka w relacji ze światem, przejawiających się w
rożnych obszarach funkcjonowania, opartej o szerszy kontekst spoleczny, w którym dziecko żyje;
-
nauka planowania i organizowania sytuacji psychokorekcyjnych dla dziecka w trakcie
grupowych
spotkań
socjoterapeutycznych.
Ważnym
elementem
tych
zajęć
jest
nauka
nieetykietowana zachowań i osób oraz uwzględnianie kontekstu społecznego w jakim występują
oraz tworzenie scenariuszy zajęć socjoterapeutycznych z możliwością ich odtwarzania na tle
grupy;
-
nauka motywowania dzieci do uczestnictwa w zajęciach
-
rozwijanie umiejętności układania programów socjoterapeutycznych adekwatnych do potrzeb
grupy i jej pojedyńczych członków;
-
nauka ewaluacji programu socjoterapeutycznego
Trening podsumowuje wykład podkreślający podstawowe założenia teorii socjoterapii.
-
trening o uzależnieniach ( 50 godz.) ma na celu zobaczenie mechanizmu uzależnienia oraz faz
tego procesu i jego obiektów (także w życiu uczestników szkolenia) oraz wypracowania sposobów
pracy z osobami uzależnionymi z uwzględnieniem największych trudności i zagrożeń
pojawiających się w tego typu pracy. Ważnym elementem treningu jest określenie przez
uczestników swojego stosunku do osób uzależnionych.
-
warsztat na temat postaw wobec ludzi z tzw. "marginesu społecznego" ( 30 godz.) ma na
celu stworzenie okazji przyjrzenia się własnym postawom uczestników w stosunku do osób,
zjawisk z tzw. marginesu oraz opracowanie metod radzenia sobie z wpływem własnych
stereotypów na stosunek do klienta i ich zachowań.
-
trening zadaniowy ( 20 godz.) obejmuje próby pracy socjoterapeutycznej w wyznaczonych
wcześniej placówkach, indywidualnie i w małych zespołach. Program treningu obejmuje
superwizje tych grup i korektę zachowań uczestników uznanych przez autorów programu za
odbiegających od standardów zawodowych. Trening ten ma również na celu rozwinięcie
umiejętności planowania i prowadzenia środowiskowej akcji pomocy podopiecznym we
współpracy z różnymi instytucjami powołanymi do tego celu oraz zwiększenie umiejętności pracy
w zespole, a w przypadku problemów emocjonalnych utrudniających działalność tego typu
stworzenie możliwości pracy nad nimi.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards