Zapalenie ucha

advertisement
Farmakoterapia
Zapalenie ucha
Zapalenie ucha środkowego może być ostrą chorobą
infekcyjną o etiologii bakteryjnej lub wirusowej albo mieć
postać przewlekłą, prowadzącą do bardziej lub mniej destrukcyjnych zmian ucha środkowego i upośledzenia słuchu.
Ucho środkowe jest integralną częścią
ucha, a ostre zapalenie ucha środkowego to częsta choroba, zwłaszcza w wieku
dziecięcym. Czynnikiem patogennym
ostrego bakteryjnego zapalenia ucha
środkowego są bakterie Streptococcus
pneumoniae, Haemophilus influenzae,
Moraxella catharralis i Streptococcus
hemolyticus. Infekcja toczy się w jamie
bębenkowej i obejmuje jej wyściółkę;
towarzyszy jej wysięk w jamie bębenkowej. Objawami infekcji są:
• pulsujący ból ucha,
• ból głowy,
• niedosłuch,
• ogólne objawy infekcji, tj. podwyższona temperatura ciała, złe samopoczucie.
Podczas badania lekarz często stwierdza również infekcję górnych dróg oddechowych, a otoskopowo zaczerwienioną i uwypukloną błonę bębenkową.
Zmniejszenie dolegliwości bólowych
następuje w momencie pęknięcia
błony bębenkowej i ewakuacji płynu.
Perforacja jest z reguły mała i goi
się samoistnie, dlatego ważna jest
ochrona ucha przed wodą podczas
infekcji, a także przez następnych
kilka tygodni.
Leczenie ostrego zapalenia ucha środkowego polega na podawaniu antybiotyków i leków działających miejscowo,
obkurczających błonę śluzową nosa
i nosogardła. Antybiotykiem pierwszego
rzutu jest amoksycylina z kwasem klawulonowym. Stosowanie leków obkurczających błonę śluzową nosa i nosogardła
ma na celu poprawę wentylacji ucha
środkowego poprzez udrożnienie trąbki
słuchowej. Bywa, że zachodzi potrzeba
26
wykonania paracentezy, czyli nacięcia
błony bębenkowej w celu ewakuacji
płynu z jamy bębenkowej. Ostre zapalenie ucha środkowego może być
wywoływane również przez wirusy. Najczęstszymi patogenami są wirusy grypy,
paragrypy, RS, rhinowirusy i adenowirusy.
Szczególną postacią wirusowego zapalenia ucha jest Myringitis bullosa, czyli
grypowe zapalenie ucha środkowego
i zewnętrznego. Istotą schorzenia jest
pojawienie się na błonie bębenkowej
i skórze przewodu słuchowego zewnętrznego pęcherzyków wypełnionych płynem. Powodują one duże dolegliwości
bólowe, które ustępują w momencie ich
pęknięcia. Choroba wymaga leczenia
przeciwzapalnego i przeciwbólowego.
Jeśli objawy nie ustąpią w ciągu 3 dni,
należy podać antybiotyk.
Przewlekłe zapalenie ucha
środkowego
To postać choroby powstająca w wyniku
nawracających infekcji górnych dróg oddechowych, obejmujących ucho środkowe, oraz w wyniku przerostu migdałków
podniebiennych i migdałka gardłowego.
Pierwotnym symptomem choroby jest powstanie perforacji w błonie bębenkowej.
W przebiegu schorzenia obserwuje się
okresy zaostrzenia z obecnością wycieku
śluzowo-ropnego oraz okresy bezobjawowe. Zmianom w uchu nie towarzyszy
ból. Leczenie polega na oczyszczaniu
przewodu słuchowego z mas ropnych,
płukaniu środkami antyseptycznymi oraz
miejscowym aplikowaniu antybiotyków.
Bardzo ważna jest ochrona ucha przed
wodą. Kolejnym typem przewlekłego zapalenia ucha środkowego jest przewlekłe
zapalenie perlakowate ucha środkowego. Perlakiem określamy otorebkowany
guz powstały ze złuszczonego nabłonka
skóry przewodu słuchowego, zawierający
kryształy cholesterolu, wnikający do jamy
bębenkowej. Cechą perlaka jest działanie destrukcyjne na kość – wzrastając,
doprowadza do uszkodzenia ścian jamy
bębenkowej i jej struktur, czyli kosteczek
słuchowych. Przewlekłe perlakowe zapalenie ucha środkowego ma trudny do
uchwycenia początek i długi przebieg.
Objawia się ubytkiem błony bębenkowej
oraz stałym, nieprzyjemnie pachnącym
wyciekiem z ucha. Stan słuchu jest różny – od znacznie upośledzonego do
dobrego. Zapalenia perlakowate leczy
się wyłącznie operacyjnie. W praktyce
klinicznej obserwuje się również (obecnie bardzo rzadko) przewlekłe gruźlicze
zapalenie ucha środkowego. W terapii
stosuje się leki przeciwgruźlicze.
Ucho zewnętrzne
Na ucho zewnętrzne składa się małżowina uszna i przewód słuchowy zewnętrzny. Ulega ono często zakażeniom,
którym sprzyjają urazy skóry przewodu
słuchowego, kurz i wilgoć w przewodzie słuchowym, a także zaburzenia
produkcji woskowiny, polegające na jej
niedostatecznym wytwarzaniu. Czynnikiem sprawczym są bakterie, głównie
Pseudomonas aeruginosa i Staphylococcus ureus, oraz grzyby, zwłaszcza
Aspergillus. Choroba manifestuje się
bólem ucha, zwłaszcza przy pociąganiu
za małżowinę, oraz okresowym pogorszeniem słuchu. Może jej towarzyszyć
bolesność stawu żuchwowego. Leczenie polega na systematycznej toalecie
ucha wykonywanej przez laryngologa,
który odsysa zalegającą treść ropną
i zmienia opatrunki. Miejscowo stosuje
się środki antyseptyczne i antybiotyki
w kroplach. Szybką poprawę przynosi
stosowanie miejscowo leków przeciwzapalnych i przeciwbólowych, np. fenazonu czy salicylanu choliny. W przypadku rozprzestrzeniania się zakażenia na
małżowinę uszną i śliniankę przyuszną
niezbędne jest podanie antybiotyku
doustnie.
lek. Magdalena Pilarska
Download
Random flashcards
Create flashcards