Wpływ wyższych harmonicznych w napięciu zasilającym zakłady

advertisement
Poradnik
Wpływ wyższych harmonicznych w napięciu zasilającym zakłady
przemysłowe na jakość pracy odbiorników elektrycznych
Wyższe harmoniczne w napięciu zasilającym zakłady przemysłowe
istniały zawsze. Przyczyną ich istnienia są zjawiska nieliniowe w
urządzeniach wytwarzających energię elektryczną oraz odkształcony prąd
pobierany przez odbiorniki o nieliniowych charakterystykach wejściowych
typu U = f (I). Jednak dopiero w ostatnich dziesięcioleciach ubiegłego
wieku, kiedy gwałtownie wzrosła liczba odbiorników elektrycznych z
energoelektronicznymi obwodami wejściowymi, pobierającymi
odkształcony prąd z sieci zasilającej, problem ten stał się wyraźnie
odczuwalny w zakładach przemysłowych.
Odbiorniki elektryczne z energoelektronicznymi obwodami wejściowymi
przekształcają energię elektryczną prądu przemiennego na ten sam rodzaj energii,
ale o innych parametrach niż w sieci zasilającej (wartość prądu, napięcia,
częstotliwości). Taka przemiana pozwala sterować w sposób energooszczędny
przekształceniem energii elektrycznej na inny rodzaj energii potrzebny do procesu
produkcyjnego. Dotyczy to przekształcenia na energię mechaniczną (głównie silniki
elektryczne), świetlną (energooszczędne źródła światła), chemiczną (procesy
elektrochemiczne), grzewczą (sterowane elektryczne źródła ciepła). Również
obiekty biurowe i mieszkalne w coraz większym stopniu wyposażane są w odbiorniki
elektryczne z obwodami wejściowymi energoelektronicznymi służącymi do
sterowania energią elektryczną (regulowane wentylatory klimatyzacji, pompy
tłoczące czynnik grzewczy, grzałki, odkurzacze, miksery, żarówki energooszczędne)
lub do zamiany parametrów sieciowych (prąd, napięcie, częstotliwość) na napięcie i
prąd o wartościach stałych (zasilacze komputerów, faksów, kopiarek itp.).
Zastosowanie energooszczędnych elementów półprzewodnikowych (diody, tyrystory
i tranzystory różnego typu) pozwala z jednej strony oszczędzać energię elektryczną,
a z drugiej strony (głównie wtedy, gdy są stosowane bez znajomości wszystkich
zjawisk elektrycznych) wprowadzają do energetycznej sieci zasilającej zakłócenia.
Ogólnie można stwierdzić, że występowanie wyższych harmonicznych w napięciu
sieci energetycznej zasilającej zakłady przemysłowe jest efektem zakłóceń
powstających w danym zakładzie przemysłowym lub w innym obiekcie i
przenoszonych poprzez wspólną sieć.
W niniejszym artykule autor przedstawia w sposób głównie jakościowe efekty
niektórych pomiarów przeprowadzonych w ciągu ostatnich kilku lat w różnych
obiektach przemysłowych. Pomiary te były skutkiem występowania zakłóceń w
pracy różnych odbiorników elektrycznych. Po wyeliminowaniu podstawowych
przyczyn możliwych do wystąpienia, zaczęto za zakłócenia obciążać wyższe
harmoniczne w napięciu sieci zasilającej. W dalszej części artykułu zostały
przedstawione opisy ilosciowe skutków występowania wyższych harmonicznych z
przybliżeniem wystarczającym do zastosowań praktycznych. W podsumowaniu
autor próbuje pomóc, w jaki najprostszy sposób minimalizować skutki
występowania wyższych harmonicznych w prądzie i napięciu zasilającym różne
odbiorniki. Dotyczy to etapu projektowania i eksploatacji.
Przykłady występowania wyższych harmonicznych
Tak, jak było stwierdzone we wstępie, główną przyczyną występowania wyższych
harmonicznych prądu i napięcia o częstotliwościach będących wielokrotnością
częstotliwości sieciowej 50 Hz, jest praca odbiorników z energoelektronicznymi
nieliniowymi układami wejściowymi. Do oceny ilościowej występowania wyższych
harmonicznych prądu lub napięcia służą najczęściej współczynniki zniekształceń
harmonicznych definiowanych jako:
Najczęściej normy wymagają wzięcia do rozwiązań n = 25, 40 lub 50. Wartość
konkretnej harmonicznej podaje się w odniesieniu do pierwszej i w procentach:
Oczywiście współczynnik zniekształceń harmonicznych (1) i (2) podaje się też
najczęściej w procentach. Poniżej zostaną przedstawione na rysunkach oscylogramy
przebiegów prądów i napięć. Na oscylogramach nie podano wartości tych wielkości,
ponieważ mają one głównie ilustrować kształt przebiegu. Ilościowy opis znajduje się
w tekście. Do prezentacji prądów wybrano odbiorniki, które najczęściej występują w
zakładach przemysłowych (jeśli chodzi o wartość zużytej energii elektrycznej) oraz
te, których liczba w ostatnich latach rośnie bardzo szybko. Dotyczy to komputerów i
energooszczędnych źródeł światła.
Na rys. 1 zostały przedstawione oscylogramy prądów zasilających
energooszczędną żarówką (a) 12 W oraz komputer (b) typu PC [1]. Na tle
przebiegów sinusoidalnych widać wyraźnie, że kształty prądów mają charakter
wąskich, ale wysokich impulsów. Występują one przy maksymalnej wartości
napięcia. Duża liczba takich pracujących odbiorników powoduje, że napięcie
zasilające jest odkształcone. Charakterystyczne jest "obcięcie" sinusoidy w obszarze
wartości maksymalnej tak, że przypomina ona bardziej kształt trapezu, szczególnie
przy dużych wartościach impulsów prądowych. Na rys. 2 został przedstawiony prąd
zasilający stanowisko wysokonapięciowe do badania izolacji [2]. Prąd jest tak
odkształcony, że piąta harmoniczna jest większa od pierwszej i wynosi 108 %.
Na rys. 3 został przedstawiony prąd w jednej fazie
zasilającej trójfazowy przekształtnik tyrystorowy,
tzw. sześciopulsowy przy dobrze wygładzonym
prądzie wyprostowanym [1]. Prąd ten zawiera
piątą, siódmą, jedenastą, trzynastą i ogólnie
nieparzyste harmoniczne niepodzielne przez 3. Przy
idealnie wygładzonym prądzie wyprostowanym i
przy pominięciu zjawiska komutacji tyrystorów,
wartość względna (odniesiona do pierwszej
harmonicznej) jest równa odwrotności rzędu danej
harmonicznej, np. dla piątej harmonicznej:
W rzeczywistości indukcyjność sieci zasilającej
oraz występujące na wejściu tzw. dławiki sieciowe
zmniejszają wartości harmonicznych. Tego rodzaju
odbiornik jest typowy dla napędów prądu stałego w
zakresie mocy silnika od kilku kW do kilkudziesięciu
lub więcej kW. Na rys. 4 został przedstawiony
przebieg prądu i napięcia zasilającego silnik
indukcyjny klatkowy [3] podczas rozruchu przy
pomocy układu energoelektronicznego typu SOFTSTART. Wprawdzie czas rozruchu wynosi od kilku
do kilkudziesięciu sekund (w zależności od mocy
silnika, momentu bezwładności i obciążenia), ale w
pocz ątkowej fazie charakteryzuje się dużą
wartością współczynnika THDI rzędu kilkudziesięciu lub więcej procent. Na rys. 4
przedstawiono przebiegi dla trzech kątów załączenia wynosi 120° i prąd jest
znacznie odkształcony. Na rys. 5 został przedstawiony kształt prądu w jednej fazie
przy zasilaniu falownika napięcia z silnikiem klatkowym trójfazowym obciążonego
połową momentu znamionowego [4]. Prąd płynący z falownika do silnika jest dość
dobrze zbliżony do sinusoidy, a przedstawiony prąd zasilający falownik może mieć
współczynnik THDI nawet kilkadziesiąt procent. Dla dużych wartości mocy
znamionowych silników prądu przemiennego (powyżej 250 kW) obwody wejściowe
falowników (niskiego napięcia i .redniego napięcia) są rozbudowane i razem z
transformatorem zasilającym (indywidualne dla każdego falownika) tworzą tzw.
układy wielopulsowe (dwunasto-, osiemniastopulsowe).
Im więcej pulsowy jest obwód wejściowy, tym mniejsza jest zawartość wyższych
harmonicznych w prądzie zasilającym. Na rys. 6 został przedstawiony oscylogram
prądu zasilającego transformator dwuzwojeniowy, będący obwodem wej.ciowym
falownika napięcia obciążonego silnikiem. Na rys. 7 został przedstawiony
oscylogram prądu zasilającego transformator trójuzwojeniowy, który uzwojeniami
wtórnymi zasila falownik napięcia obciążony silnikiem.
Kolejny oscylogram, przedstawiony na rys. 8, pokazuje prąd zasilający
transformator czterouzwojeniowy. W tym przypadku trzy uzwojenia wtórne zasilają
falownik obciążony silnikiem. Uzwojenia pierwotne tych transformator ów są
zasilane z sieci średniego 6 kV, a moc wyjściowa silników wynosi ok. 500 kW, przy
czym dwa pierwsze zasilają falowniki niskiego napięcia a trzeci średniego napięcia.
Pierwszy przypadek (rys. 7) tworzy tzw. układ sześciopulsowy i THDI% prądu
wejściowego wynosi 26,5 %. Drugi (rys. 8) jest układem dwunastopulsowym i
przedstawiony przebieg prądu określa współczynnik THDI% o wartości 9,8 %. Trzeci
(rys. 9) jest układem osiemnastopulsowym i jego (dla przedstawionego przebiegu)
wartość współczynnik THDI% wynosi 6,3 %. Przedstawione na rysunkach 6,7,8
przebiegi [5] wynikają z zasady działania obwodów wejściowych falowników (dwa
pierwsze to falowniki napięcia, a trzeci to falownik prądu). Transformatory
wejściowe tych falowników posiadają zwiększone napięcia zwarcia oraz odpowiednie
przesunięcia fazowe napięć w celu zmniejszenia zawartości wyższych
harmonicznych w prądzie pobieranym z sieci. Wszystkie przedstawione powyżej
przebiegi prądów pobieranych z sieci zasilającej powodowały spadki napięć na
impedancji wewnętrznej sieci i to było przyczyną odkształcenia kształtu przebiegu
napięcia. Odkształcone napięcie zasilało inne odbiorniki przyłączone do tej samej
sieci, które niewłaściwie pracowały. Niewłaściwa praca odbiorników w przypadku
omawianych przebiegów dotyczyła: komputerów, silników, kondensatorów
kompensujących, stanowisk badawczych wysokiego napięcia, zakłóceń odbioru
radiowego i telewizyjnego. Poniżej będą przedstawione przebiegi napięć i prądów
będących skutkiem występowania wyższych harmonicznych w konkretnych
obiektach przemysłowych.
Na rys. 9 został przedstawiony oscylogram napięcia 0,23 kV w nieobciążonej
rozdzielni niskiego napięcia zasilanej przez transformator 15 kV/0,4 kV/0,23 kV o
mocy 1000 kVA. Obciążenie tej rozdzielni mocą ok. 20 % mocy znamionowej
transformatora powodowało odkształcenie przebiegu napięcia 0,23 kV, którego
kształt został przedstawiony na rys. 10.
Współczynnik zniekształcenia harmonicznych napięcia (THDU%) przy braku
obciążenia wynosił ok. 2 %, a po obciążeniu rozdzielni zwiększył się do 4,8 %. Jako
odbiorniki pracowały głównie napędy tyrystorowe prądu stałego pobierające z tej
rozdzielni prąd o kształcie przedstawionym na rys. 3. Napięcie przewodowe o
wartości skutecznej USK = 400 kV zawierało harmoniczne (głównie piątą i siódmą),
a jego współczynnik THDU% posiadał wartość 5,3 %. Po obciążeniu rozdzielni mocą
o wartości ok. 60 % mocy znamionowej transformatora wartość skuteczna wynosiła
USK = 385 V, a wartość THDU% zwiększyła się do 7,1 %. Obciążeniem były nadal
napędy tyrystorowe prądu stałego i układy grzewcze. Konsekwencją takiego
kształtu napięcia było odkształcenie prądu baterii kondensatorów kompensujących
przyłączonej do szyn tej rozdzielni. Na rys. 12 został przedstawiony oscylogram
tego prądu. Wartości poszczególnych harmonicznych wynoszą:
Bateria kondensatorów kompensujących dopuszcza prąd skuteczny równy 1,3
prądu znamionowego, więc widać, że jej praca jest już w pobliżu dopuszczalnej
granicy wartości. Stanowisko badawcze przy zasilaniu napięciem odkształconym
(oscylogram na rys. 11) nie mogło normalnie pracować. Zasada pracy tego
stanowiska oparta jest na zjawisku rezonansu i pojawienie się dodatkowych
wyższych harmonicznych w napięciu zasilającym powodowało gwałtowny wzrost
prądu zasilającego powodującego zadziałanie zabezpieczeń.
Na rys. 13 przedstawiono oscylogram napięcia 0,23 kV rozdzielni niskiego
napięcia zasilanej z transformatora 15 kV/0,4 kV/0,23 kV o mocy znamionowej
1600 kVA. Z rozdzielnitej są zasilane przekształtniki tyrystorowe (napięciem
przewodowym 0,4 kV) i gniazda sieci 230 V w części biurowej rozpatrywanego
obiektu. Przekształtniki tyrystorowe są 6-pulsowymi prostownikami sterowanymi.
Podczas pracy 2 przekształtników, przy obciążeniu jednego prądem wyprostowanym
Id1 = 200 A, a drugiego Id2 = 300 A, w gniazdach sieci 230 V pojawiły się
zakłócenia w postaci tzw. załamań komutacyjnych (zjawisko zwarcia dwóch faz w
czasie komutacji tyrystorów) na oscylogramie z rys. 13. Te zakłócenia były
przyczyną wadliwej pracy komputerów zasilanych takim napięciem.
Na rys. 14 został przedstawiony oscylogram prądu płynącego do baterii
kondensatorów kompensujących zainstalowanych w rozdzielni 6 kV. Z tej samej
rozdzielni zasilany jest przekształtnik diodowy 12-pulsowy (przez transformator)
służący dla potrzeb galwarnizerini.
Oddziaływanie tego przekształtnika powoduje powstanie w prądzie baterii
wyższych harmonicznych, których zawartość wynosi:
Wartość skuteczna prądu baterii wzrosła niewiele ponad 1 %, co nie stanowi dla
niej zagrożenia. Wszystkie przedstawione wyżej przebiegi prądów zakłócających
oraz zakłócanych, a także napięć zakłócanych, dotyczą zjawisk niskiej częstotliwości
(wielokrotność częstotliwości sieciowej 50 Hz). Jeżeli istnieje źródło zakłóceń o
wysokiej częstotliwości (MHz) to zagadnienie jest trudniejsze, ponieważ związane
jest z oddziaływaniem pola elektromagnetycznego.
Na zakończenie został przedstawiony oscylogram napięcia 6 kV, które zasila
obiekt przemysłowy i osiedle mieszkaniowe. Napięcie 6 kV zasila układ z obwodami
energoelektronicznymi, których działanie związane jest z szybkim przerywaniem
prądu stałego o wartości kilkuset A. W napięciu zasilającym 6 kV (oscylogram na
rys. 15) zawartość wyższych harmonicznych jest niewielka (THDU% ok. 3,5 %).
Natomiast pole elektromagnetyczne powstające przy szybkich zmianach prądu
stałego powodowało zakłócenia radioelektryczne. Składowa wysokiej częstotliwości
prądu stałego kluczowanego (tzw. układ czopera) płynęła przez kabel o długości
kilkuset metrów oraz generowała zakłócenia i w obszarze mieszkalnym
sąsiadującym z obiektem przemysłowym.
Skutki występowania wyższych harmonicznych i metody ich ograniczania
Niektóre skutki występowania wyższych harmonicznych w prądzie i napięciu
zasilających zakłady przemysłowe zostały omówione w poprzednim śródtytule.
Podkreślić trzeba, że istnieje kilka zjawisk opartych na podstawowych prawach
elektrotechniki, które ilościowo opisują negatywne skutki istnienia wyższych
harmonicznych. Pierwsze zjawisko to straty mocy na rezystancjach obwodu, w
którym powinien płynąć prąd o częstotliwości i amplitudzie znamionowych.
Odkształcony prąd powoduje dodatkowe straty mocy na rezystancji R o wartości,
którą można obliczyć z zależności:
Silniki, transformatory i kable, przez które płyną prądy odkształcone, są
obciążone dodatkowymi stratami mocy. Urządzenia elektryczne z obwodami
magnetycznymi (silniki, transformatory) zasilane odkształconym napięciem
posiadają większe straty w żelazie niż przy zasilaniu napięciem o częstotliwości
znamionowej.
Wartość tych dodatkowych strat wynosi:
Powyższy wzór jest przybliżony, ale dla zastosowań praktycznych w zupełności
wystarcza. Duża zawartość harmonicznych w prądzie zasilającym odbiornik
powoduje, że w przebiegu tego prądu są duże stromości określone zależnością:
i (t) - chwilowa wartość prądu. <br
Dla maksymalnych wartości pochodnej prądu i (t) względem czasu, na wszelkich
indukcyjnościach obwodu, przez które płynie prąd indukuje się napięcie:
Jeżeli izolacja (uzwojeń silnika, transformatora) poddana jest naprężeniom
elektrycznym będących skutkiem odkształconego napięcia o maksymalnej wartości
pochodnej napięcia u (t) względem czasu, to przez tą izolację popłynie impuls
prądowy o wartości:
Z powyższych rozważań wynika, że obwody elektryczne zasilane odkształconym
napięciem lub prądem, narażone mogą być na dodatkowe przepięcia i grzanie
izolacji. Te zjawiska są znane jako przyczyna uszkodzeń silników i transformatorów.
W celu zminimalizowania skutków występowania wyższych harmonicznych należy
stosować te metody i środki, które uwzględniają możliwości finansowania
przedsięwzięcia i są oparte na aktualnym stanie wiedzy, a uwzględniając możliwości
finansowe zakładu, a także minimalizować koszty, zaczynając od najprostszych
rozwiązań.
W przypadku odkształcenia prądu przez odbiornik nieliniowy, należy rozpatrzyć
możliwość zastosowania dławików zmniejszających stromość prądu i
wygładzających jego przebieg. Tak postąpiono w przypadku rozdzielni, w której
napięcie 0,4 kV zostało przedstawione na rys. 11.
Zmniejszono zawartość harmonicznych w prądzie pobieranym przez stanowiska
badawcze i odbiorniki nieliniowe. Dzięki temu zmniejszyła się zawartość wyższych
harmonicznych w napięciu zasilającym i zabezpieczenia stanowisk badawczych oraz
kondensatoów kompensujących już nie działały. Stanowisko badawcze najbardziej
wrażliwe na działanie wyższych harmonicznych w napięciu zasilającym zostało
zasilone przez UPS. Zasilanie odbiorników wrażliwych na chwilowe impulsy przepięć
można wydzielić przy pomocy oddzielnej sieci. W przypadku likwidacji zjawisk
przedstawionych na rys. 13 wykonano oddzielną sieć zasilającą przy pomocy
dodatkowego transformatora 50 kVA i napięciach 15/0,4/0,23 kV, co pozwoliło
odseparować zakłócenia pochodzące od przekształtników tyrystorowych.
Na etapie projektowania zasilania odbiorników można optymalizować źródło
zasilania, tzn. wybierając odpowiedni transformator lub grupować odbiorniki w taki
sposób, aby nie zakłócały się wzajemnie. Można też stosować odbiorniki, których
obwody wejściowe nie generują wyższych harmonicznych w prądzie pobieranym z
sieci zasilającej. Na rys. 6,7,8 przedstawiono oscylogramy prądów pobieranych z
sieci zasilającej 6 kV przez duże falowniki.
Oscylogramy te rozważano przy wykonywaniu koncepcji doboru falownika do
silnika 1250 kW, 6 kV w elektrociepłowni. Ze względu na fakt, że zasilanie miało być
wykonane z rozdzielni potrzeb własnych elektrociepłowni, wybrano falownik z
obwodem wejściowym 18-pulsowym. Zawartość wyższych harmonicznych w sieci
potrzeb własnych elektrociepłowni zmieniło się z wartości THDU1% = 1,1 % do
THDU2% = 2,1 %.
Zastosowanie rozwiązania tańszego (np. 6-pulsowego, którego oscylogram
pokazano na rys. 6) zostało wykluczone na etapie projektu (podobnie też 2pulsowego). Bardzo dobrym, lecz drogim rozwiązaniem, jest stosowanie układów
typu UPS lub filtrów aktywnych. Zastosowanie filtrów biernych musi być
poprzedzone starann ą analizą i daje najlepsze efekty w przypadku, kiedy
parametry obciążenia odbiorników zakłócających nie zmieniają się.
Ogólnie można stwierdzić, że sposób postępowania zależy od tego, jakie jest
przedsięwzięcie techniczne



budowa nowego obiektu zasilania z odbiornikami zakłócającymi,
zastosowanie nowego odbiornika zakłócającego w obiekcie już istniejącym,
zmiana parametrów odbiorników spowodowała zakłócenia.
We wszystkich tych przypadkach autor zachęca do stosowania przepisów i norm,
które ułatwiają projektowanie i badania stanu istniejącego, stosowanie środków
zaradczych. Przykładem może być Polska Norma PNEN61800- 3. Kompatybilność
elektromagnetyczna (EMC) z uwzględnieniem specjalnych metod badań.
Na zakończenie warto poruszyć problem, kto zakłóca sieć zasilającą: użytkownik
w zakładzie czy też inny odbiorca przyłączony do tej samej sieci.
Na rys. 16 przedstawiono oscylogram napięcia 15 kV linii zasilającej obiekt
przemysłowy podczas jego normalnej pracy. Współczynnik THDU% tego napięcia
wynosi 4,8 %, a więc jest minimalnie mniejszy od dopuszczalnego (5 %). Na rys.
17 to samo napięcie, ale w przypadku obciążenia tylko 5 % mocy w stosunku do
poprzedniej wartości. Wartość THDU% wynosi ok. 1,9 %. W tym wypadku jest
jasne, że to ten zakład wprowadza zakłócenia. Oczywiście nie zawsze można w ten
sposób badać ten problem i wówczas należy analizować pracę i zakłócenia
poszczególnych odbiorników.
Wnioski
W artykule przedstawiono najważniejsze zagadnienia dotyczące powstawania
harmonicznych w prądzie i napięciu zasilających zakłady przemysłowe, dotyczące
niskich częstotliwości. Autor zdaje sobie sprawę, że poruszył tylko niewielką grupę
zagadnień dotyczących wszystkich zakłóceń jakości zasilania. Podsumowując
powyższe rozważania można stwierdzić:




coraz częstsze stosowanie odbiorników przemysłowych z
energoelektronicznymi obwodami wejściowymi może być przyczyną
generowania wyższych harmonicznych w prądzie pobieranym z sieci, a
przez to odkształcenia napięcia zasilającego;
powyższe zjawiska można przewidzieć na etapie projektowania i dzięki
analizie oraz identyfikacji zjawisk udaje się zminimalizować skutki;
najbardziej dotkliwymi skutkami są zakłócenia w pracy urządzeń, co może
być najkosztowniejsze w przypadku awaryjnych wyłączeń;
przy obecnym stanie techniki możliwe jest zminimalizowanie wszystkich
rodzajów zakłóceń wyższych harmonicznych niskiej częstotliwo.ci wybór
konkretnego rozwiązania zależy od możliwości finansowych; autor ma
nadzieję, że będzie mógł w przyszłości przedstawić dokładnie praktyczne
rozwiązania niektórych zagadnień.
Literatura
1. Koczara W., Jakość mocy, typowe zakłócenia w sieci wywołane przez napędy
elektryczne i inne odbiorniki, Seminarium ZNE ISEP PW, Oddziaływanie Napędu na
Sieć Zasilającą ONS.95, Warszawa, 29 listopada 1995 r.
2. Przybylski J., Szulc Z., Określanie zawartości harmonicznych w napięciu i prądzie
zasilającym zakłady przemysłowe, Seminarium ZNE ISEP PW, NP. .99 i ONS.99,
Warszawa, listopad 1999 r.
3. Olesiński R., Sidorowicz J., Szulc Z., Badania symulacyjne i laboratoryjne
rozruchu silników klatkowych, Prace własne ZNE ISEP PW, Warszawa 1997.
4. Szulc Z., Badania dynamiczne układu napędowego z falownikiem napięcia, Prace
własne ZNE ISEP PW, Warszawa 1999 r.
5. Szulc Z., Aspekty stosowania przemienników cęstotliwości do silników średniego
napięcia, elektro. info, nr 8 2002 r.</br
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Create flashcards