Krąg Liturgiczny

advertisement
Diakonia Liturgiczna Ruchu Światło-Życie
KRĄG LITURGICZNY
Wrocław - Kraków
1994
2
Opracowanie: Diakonia Liturgiczna z Wrocławia
3
1. Cele kręgu liturgicznego
Cel kręgu liturgicznego, jak podają materiały Ruchu Krąg liturgiczny
do czytań roku A, B i C jest trojaki:
 przygotowanie do coraz owocniejszego udziału w liturgii (szczególnie
niedzielnej);
 głębsze wejście w liturgię przeżywanie tajemnic wspominanych w roku
liturgicznym, aby Eucharystia stawała się rzeczywiście źródłem i
szczytem (KL 10);
 przygotowanie zgromadzenia liturgicznego od strony treści tych części
litur-gii, które można dobierać czy formułować (przygotowanie
pełnionych
w liturgii posług).
Dwa pierwsze cele ściśle łączą się ze sobą i wynikają z określenia
przez Konstytucję o Liturgii roli liturgii w życiu Kościoła. W KL 9 i 10
mówi
się
o tym, że liturgia nie wyczerpuje całej działalności Kościoła" "jednak jest
szczytem, do którego zmierza działalność Kościoła i jednocześnie jest
źródłem,
z którego wypływa cała jego moc". Jak te sformułowania rozumieć i jak
wobec tego rozumieć cel kręgu liturgicznego?
Liturgia w niczym nie umniejszając potrzeby innych czynności
Kościoła (nauczanie, czyli głoszenie Ewangelii; rządzenie i służba, czyli
kształtowanie moralnego postępowania wiernych; akcja apostolska i
charytatywna) jest z na-tury swojej szczytem i źródłem całego jego
posłannictwa. W liturgii bowiem osiąga Kościół najwyższym stopniu cel
wszelkiej swojej działalności, którym jest ostatecznie oprowadzenie
wiernych do Boga przez Chrystusa, czyli innymi słowy: uświęcenie ludzi i
uwielbienie
Boga
przez
pełne
uczestnictwo
wiernych
w paschalnej tajemnicy Chrystusa. Cokolwiek chrześcijanin czyni, ma to
być bądź przygotowanie do kolejnej Eucharystii, podprowadzenie do
przeżywania jej tajemnicy, bądź rozprowadzenie treści i przeżycia ostatniej
Eucharystii, która tak jak jest źródłem i mocą dla życia całego Kościoła, tak
i dla życia każdego chrześcijanina, ma ona bowiem znaleźć swe
4
odzwierciedlenie we wszystkich działaniach i pracach podejmowanych
przez człowieka.
Wynika z tego jasno, że Eucharystii nie sposób przeżywać w sposób
świa-domy, pełny i owocny podchodząc do niej niejako z marszu, bez
żadnego przygotowania, traktując ją w oderwaniu od tego, czym w danym
czasie żyje cały Kościół. W tym miejscu więc kręg jawi się jako sposób
wnikania w Paschal-ne Misterium Jezusa Chrystusa uobecniane w
Eucharystii i roku liturgicznym.
W KL 102 mówi się, że "Święta Matka Kościół uważa za swój
obowiązek obchodzić w czcigodnym wspomnieniu zbawcze dzieło swego
boskiego Oblu-bieńca przez cały rok w ustalonych dniach. Każdego
tygodnia Kościół obchodzi pamiątkę Zmartwychwstania Pańskiego w dniu,
który nazwał Pańskim, a raz w roku czci je także razem z jego
błogosławioną Męką na Wielkanoc w to swoje największe święto. Z
biegiem roku Kościół odsłania całe misterium Chrystusa, począwszy od
Wcielenia i Narodzenia aż do Wniebowstąpienia, do dnia Zesła-nia Ducha
Świętego oraz oczekiwania błogosławionej nadziei i przyjścia Pań-skiego.
W ten sposób obchodząc misterium Odkupienia, Kościół otwiera bogactwa
zbawczych czynów i zasług swojego Pana, tak że one uobecniają się niejako
w każdym czasie, aby wierni zetknęli się z nimi i dostąpili łaski zbawie-nia".
Wnikanie w Zbawcze Misterium Chrystusa uobecniane w roku
liturgicz-nym jest pewnym sposobem udziału w nim. Dokonuje się to w
sposób uporządkowany i podawany przez Kościół przez przeżywanie
liturgii Eucha-rystii, zwłaszcza Eucharystii niedzielnej, w czym pomaga
krąg liturgiczny jako studium tekstów liturgii słowa i modlitw Eucharystii.
Cokolwiek człowiek czyni, czymkolwiek się zajmuje, zawsze ma go to
doprowadzić do przeżywania Eucha-rystii, do której przeżywania konieczne
jest przygotowanie. Krąg liturgiczny nie jest więc spotkaniem wyłącznie dla
członków Ruchu Światło-Życie, lecz może być przeżywany w każdej grupie
chrześcijan, która chce zgłębiać Zbawcze Dzie-ło Chrystusa i chce to czynić
na sposób roku liturgicznego (w rytmie podawa-nym «wyznaczanym» przez
rok liturgiczny).
Trzeci cel kręgu liturgicznego wynika z dwóch poprzednich. Przygotowanie pełnionych posług w liturgii, przygotowanie zgromadzenia
liturgicznego, od strony tych części, które można dobierać, czy formułować
staje się łatwiejsze czy wręcz możliwe po wspólnym, w grupie rozważeniu
treści danej Eucharystii (zarówno Liturgii słowa jak i modlitw) zaś
włączenie się w liturgię przez podjęcie posługi prowadzi do czynnego w niej
udziału.
5
2. Miejsce kręgu liturgicznego w formacji Ruchu
W związku z tym tematem trzeba odpowiedzieć sobie na kilka pytań:



jaka jest rola kręgu liturgicznego w formacji Ruchu?
kiedy krąg liturgiczny winien się pojawić?
czy krąg liturgiczny jest sposobem formacji permanentnej, np. dla grup
diakonijnych?
Odpowiedź na pytanie o rolę kręgu liturgicznego w formacji Ruchu
była już właściwie zawarta w krótkim omówieniu celów spotkania, jakim
jest krąg liturgiczny. Skoro celem całego Ruchu Światło-Życie, u samych
jego podstaw jest ogólnie rzecz ujmując odnowa Kościoła, to tym samym
chodzi o to, by doprowadzić każdego człowieka do dojrzałej wiary, do
świadomego i możliwie pełnego dawania Bogu życiem odpowiedzi na
zbawcze dzieło Jezusa Chrystusa. Krąg liturgiczny będąc pochyleniem się
nad tekstami Pisma św. podawanymi w porządku roku liturgicznego i nad
modlitwą Kościoła stanowi dla każdegoz uczestników spotkania
przygotowanie do przeżycia Misterium Chrystusa w sprawowanej liturgii i
zarazem przygotowanie do pełnienia posługi.
Krąg liturgiczny jako forma spotkania pojawia się w określonym
miejscu formacji tzn. po II st., choć dużo wcześniej można mówić o jego
elementach,
o przygotowaniu do przeżycia tego typu spotkania zarówno w formacji
rocznej jak i na rekolekcjach wakacyjnych.
Spotkania nad Ewangelią św. Łukasza i św. Jana oraz rekolekcje I st.
moż-na określić krótko jako spotkania z Chrystusem w słowie. Rozmowy
ewange-liczne i praktyka Namiotu Spotkania to wpajanie sposobu czytania i
rozważania słowa Bożego, głównie tekstów NT. II st. przygotowany przez
przyjęcie prawd zawartych w Drogowskazach Nowego Człowieka to
spotkanie z Bogiem w litur-gii. Ukazanie historii zbawienia zawartej w ST,
nauka spojrzenia na ST w świet-le NT i odczytywania NT w świetle ST
prowadzi do uznania Paschy Jezusa Chrystusa jako szczytu całej historii.
Wszystko w historii zbawienia jest albo przygotowaniem Misterium
Paschalnego Chrystusa albo rozprowadzeniem tej tajemnicy w dziejach
6
Kościoła. W zrozumieniu tych prawidłowości ma pomóc 11 kręgów
biblijnych, po przeżyciu których już od początku Adwentu grupa powinna
pochylać się co tydzień nad liturgią niedzielnej Eucharystii. W ten sposób
uczy się ona nie tylko karmić słowem Bożym, ale czynić to w nieprzypadkowej kolejności, nie na chybił trafił lecz w porządku właściwym dla
Kościoła, czyli według roku liturgicznego.
Jest to podprowadzenie do przeżycia III st. który jest spotkaniem z
Bogiem w Kościele, który za swe pierwsze zadanie uznaje głoszenie i
uobecnianie Paschy Jezusa Chrystusa. Dalsza formacja winna być
konsekwentną realizacją drogi mystagogii, tzn. na taki czy inny sposób
wprowadzać w Misterium Paschalne Chrystusa. Tu jawi się szczególne
miejsce kręgu liturgicznego: po za-kończeniu formacji podstawowej jest on
sposobem formacji permanentnej dla grup diakonijnych i wszystkich tych,
którzy nawet nie będąc członkami Ruchu Światło-Życie za swoją uznają
formację opartą o słowo Boże podawane w litur-gii roku. Ten sposób
formacji wprowadza coraz głębiej w życie Kościoła, stale na nowo, niejako
na wyższym poziomie na zasadzie rozwijającej się spirali, pozwala
rozważać i uczestniczyć w Dziele Zbawczym Chrystusa i tym samym
w życiu Kościoła. Nie ma tu potrzeby poszukiwania tematu rozmyślania,
niebezpieczeństwa wyczerpania źródła,bo tak jak Kościół do dnia paruzji
będzie ogłaszał całemu światu Misterium Chrystusa, tak i my do dnia naszej
paschy karmić się tym możemy, a cokolwiek czynimy, czymkolwiek się
zajmujemy, jakąkolwiek diakonię pełnimy stąd czerpać możemy moc i siłę,
ze źródła, którym jest Jezus Chrystus i Jego Zbawcze Misterium Paschalne
uobecniane każdego dnia w liturgii.
7
3. Krąg liturgiczny
jako przygotowanie do przeżywania Eucharystii
Objawienie Boże Starego i Nowego Testamentu jest historią realizacji
Bożego planu zbawienia (por. KL 5). źródłem tego planu jest odwieczne
upodobanie Ojca niebieskiego, których "chce, żeby wszyscy ludzie zostali
zbawieni i doszli do poznania prawdy" (1 Tm 2, 4). Plan ten jest tajemnicą
(misterium) ukrytą od wieków w Bogu, w czasie zaś stopniowo objawioną i
rea-lizowaną.
Pierwszą fazą tego Objawienia i początkowej realizacji planu
zbaw-czego są "wielkie sprawy Boże spełnione wśród ludu Starego
Testamentu" (KL 5), a zwłaszcza przepowiadanie proroków (Hbr 1, 1).
Miało
ono
przygotować
i zapowiedzieć najważniejsze wydarzenie dziejów zbawienia które miało się
zrealizować w pełni czasów: wcielenie, mękę, zmartwychwstanie i
wniebowstą-pienie Chrystusa.
To dzieło zbawienia, zapowiedziane i przygotowane w Starym
Testamen-cie, a w momencie wybranym przez Boga zrealizowane w
Chrystusie, miało być z woli Chrystusa kontynuowane przez Kościół. W tym
celu Syn Boży prze-kazał swe posłannictwo Apostołom, którzy wypełniają
je przez przepowiadanie Dobrej Nowiny skupiającej się wokół prawdy o
tajemnicy paschalnej Chrystusa oraz przez sakramentalne uobecnienie tego
Misterium w liturgii.
Liturgia jest dalszym ciągiem przepowiadania i realizacji Bożego
planu zbawienia, jest kontynuacją dziejów zbawienia, które biorąc swój
początek
w odwiecznym zamyśle Ojca, skupiają się w Paschalnej Tajemnicy
Chrystusa, przedłużają się przez działanie Chrystusa w Duchu Świętym w
obecnym czasie Kościoła, w którym uwielbiony Syn Boży prowadzi
odkupioną przez siebie ludzkość do udziału w pełni swej chwały.
Tak jak Bóg nie szczędził w historii czasu na przygotowanie Narodu
Wybranego na przyjście Mesjasza, przemawiając wielokrotnie i na różne
spo-soby przez proroków, a w ostatecznych dniach przemówiwszy przez
Syna
(Hbr 1, 1) tak i sam Chrystus przez świadectwo życia i działania oraz
8
trzyletnie nauczanie przygotowywał swych uczniów na Tajemnicę swej
Męki, Śmiercii Zmartwychwstania, a "mając odprawić ucztę paschalną, na
której ustanowił Ofiarę swego Ciała i Krwi, polecił przygotować
przestronną komnatę, usłaną (por. Łk 22, 12). Kościół zawsze uważał, że
polecenie to odnosi się również do niego, gdy ustanawiał przepisy dotyczące
sprawowania Najświętszej Ofiary, co do przygotowania dusz ludzkich,
miejsc, obrzędów i tekstów" (OWMR, Wstęp 1).
Odprawianie Eucharystii, jako czynność Chrystusa i całego ludu
Bożego, stanowi centrum życia chrześcijańskiego tak Kościoła
powszechnego, jak i lo-kalnego oraz poszczególnych wiernych (por.
OWMR 1). "Dlatego rzeczą nad-zwyczaj ważną jest tak przygotować
odprawienie Mszy, czyli Wieczerzy Pań-skiej, aby słudzy ołtarza oraz
wierni uczestnicząc w niej (...) w pełniejszym stopniu mogli otrzymać te
owoce, dla osiągnięcia których Chrystus Pan ustano-wił eucharystyczną
Ofiarę swego Ciała i Krwi i powierzył ją Kościołowi" (OWMR 2).
Już Sobór Trydencki uznał wielką wartość katechetyczną zawartą w
odpra-wianiu Mszy. Nie zdołał jednak wyprowadzić stąd wszystkich
wniosków dla praktycznego życia (por. OWMR, Wstęp 11). Dlatego też
Sobór Watykański II podejmując dzieło odnowy liturgii w pełni docenił jej
dydaktyczny i duszpa-sterski charakter (por. OWMR, Wstęp 12). Celem ma
być prowadzenie wier-nych do świadomego, czynnego i pełnego
uczestnictwa w liturgii, którego do-maga się sama jej natura (por. KL 14,
OWMR 3).
Ruch Światło-Życie podejmując soborowy postulat odnowy liturgii i
peł-niejszego jej przygotowania wypracował własną metodę jego realizacji.
Jest nią krąg liturgiczny przeżywany w małej grupie jako pochylenie się nad
tekstami modlitw mszalnych, ich rozważenie i przyjęcie do realizacji w
życiu poszcze-gólnych osób oraz przygotowanie posług w liturgii.
I.
Schemat kręgu liturgicznego
Podczas rozważania czytań Liturgii Słowa danej niedzieli nie
odczytujemy ich w takiej kolejności, w jakiej słyszymy je podczas
Eucharystii. Dla łatwiej-szego odnalezienia głównej myśli, zasadniczej
treści całej Liturgii Słowa przyj-mujemy kolejność wynikającą z historii
Bożego Planu Zbawienia. A zatem:
9
1. I czytanie
Stary Testament - jest to zapowiedź wydarzeń zbawczych,
które miały swe wypełnienie w życiu i nauczaniu Jezusa
Chrystusa; wydarzenia czytań Starego Testamentu są
typiczne dla wydarzeń opisanych w występujących
fragmentach Ewangelii danej Liturgii Słowa.
2. Psalm 
najwłaściwsza odpowiedź na Słowo Boga skierowane do
nas (w szczególny sposób jest to odpowiedź ludu na
wydarzenia, które za sprawą Boga dokonały się i zostały
przedstawione w I czytaniu); często jednak refren psalmu
responsoryjnego czyni go modlitwą Ludu Nowego
Przymierza (np. Kościele święty chwal swojego Pana);
psalm trzeba rozważać właśnie w świetle tegoż refrenu;
pomaga on ująć całość treści psalmu, jak również
wskazuje w jaki sposób psalm jest odpowiedzią na I
czytanie, bo wyakcentowuje myśl łączącą.
3. Ewangelia  (z aklamacją Alleluja lub Chwała Tobie Słowo Boże i
wersetem) - Ewangelia jest wypełnieniem w Chrystusie
starotestamentalnych zapowiedzi; werset przed Ewangelią
ma za zadanie wskazać główną myśl Ewangelii a tym
samym główną myśl całej Liturgii Słowa.
4. II czytanie
Nowy Testament - ukazanie, jak zapowiedzianą w Starym
Testamencie i wypełnioną w Chrystusie prawdę _y_, jak
odpowiedzieć na zbawcze dzieło Boga (wymiar
egzystencjalny).
Od Niedzieli Zmartwychwstania przez wszystkie niedziele
Pięćdziesiątnicy Paschalnej (do niedzieli Zesłania Ducha Świętego) zmienia
się nieco schemat rozważania czytań Liturgii Słowa. Pierwszym
wydarzeniem stającym przed nami jest Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa
objawione w Ewangelii.
Kolejność rozważania czytań jest następująca:
1. Ewangelia -
centralne
wydarzenie
historii
Zbawienia:
Zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa; werset przed
Ewangelią wskazuje bądź na skutki tego wydarzenia dla
nas, bądź na naszą postawę wobec tego wydarzenia, bądź
kim przez Zmartwychwstanie stał się dla nas Chrystus.
10
2. I czytanie
Dzieje Apostolskie - odczytanie tego wydarzenia w życiu
pierwotnego Kościoła i pierwsze przepowiadanie tej
fundamentalnej prawdy naszej wiary, głoszenie światu
Dobrej Nowiny o Zbawieniu (pokonaniu w Chrystusie
grzechu i śmierci).
3. Psalm -
odpowiedź na zbawcze dzieło stanowiące szczyt całej
Historii Zbawienia: zwycięstwo życia nad śmiercią w
Chrystusie.
4. II czytanie
Nowy Testament (Listy Pasterskie) - wskazanie jak
odpowiedzieć na dzieło Boga w Chrystusie (na jaki sposób
człowiek może mieć udział w śmierci i zmartwychwstaniu
Chrystusa).
II.
Schemat spotkania w grupie w formie kręgu
liturgicznego
Wprowadzenie

modlitwa (wezwanie Ducha Świętego, bądź modlitwa Liturgią
Godzin)

dzielenie się zastosowaniami uczestników spotkań z
liturgicznego minionego tygodnia (dnia oazy rekolekcyjnej)

jeśli w grupie istnieje takowa potrzeba: wprowadzenie w rok
liturgiczny, w tajemnicę danego okresu (charakter przeżywanego
czasu np. Adwent, Pięćdziesiątnica Paschalna), wprowadzenie w
uroczystość czy święto z których teksty będziemy rozważać.
kręgu
Rozważenie czytań

odczytanie wspólne tekstów przez poszczególnych uczestników
grupy (według kolejności w/w)

czas na indywidualne rozważenie (ciszy) tekstów czytań

znalezienie i podzielenie się każdego osobno z pozostałymi
członkami grupy główną myślą Liturgii Słowa, widzeniem
wzajemnego przenikania się ST i NT i wreszcie tym, jaka jest moja
11
odpowiedź na zbawcze dzieło tu przedstawione (tu jest moment na
podjęcie postanowień, które realizować będą uczestnicy do
następnego spotkania)

sięgnięcie do tekstów Liturgii danej niedzieli (kolekta, modlitwa nad
darami, po komunii, prefacja) by w nich zobaczyć odzwierciedlenie
głównej myśli Liturgii Słowa.
Modlitewna odpowiedź

dobrana do tematu Liturgii, do okresu roku liturgicznego tajemnica
Różańca - odmawiana z dopowiedzeniami

modlitwa spontaniczna

modlitwa Liturgią Godzin - najpełniejsza odpowiedź na rozważane
słowo, zanurzająca nas w dany okres roku liturgicznego.
Przygotowanie posług w liturgii

dobór śpiewów zgodnych z tematem niedzieli

modlitwa powszechna jako odpowiedź na Słowo Boże

komentarz

odpowiedni do treści i okresu roku liturgicznego dobór melodii
psalmu responsoryjnego

lektor: czytanie ze zrozumieniem z widzeniem całości Liturgii
Słowa

jeśli jest celebrans - pojawia się, jako owoc kręgu, główna myśl
homilii, odpowiednio dobrać można Modlitwę Eucharystyczną,
prefację, uroczyste błogosławieństwo, czy modlitwę nad ludem.
Uwaga: Przygotowanie posług jest jednym z owoców kręgu liturgicznego, a
nie głównym celem. Główny cel stanowi wnikanie w święte sprawy Boże i
ciągła osobista formacja.
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards