I20 - Gmina Milicz

advertisement
GMINA
MILICZ
PROGNOZA ODDZIAŁYWANIA NA ŚRODOWISKO
ustaleń projektu
zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
w obrębach Wszewilki, Sławoszowice, Stawiec, Milicz
dla terenu działki numer 291, AM 2, obręb Wszewilki
Opracowanie:
dr inż. Jarosław Osiadacz
■ Milicz ■ Wrocław ■
luty 2014
INNOVA Jarosław Osiadacz
Na Polance 12D/5, 51-109 Wrocław
tel./fax. (071) 327 53 20
e-mail: [email protected]
SPIS TREŚCI:
1. Podstawa prawna opracowania prognozy .................................................................... 3
2. Cel i zakres prognozy .................................................................................................... 3
3. Metody opracowania i materiały źródłowe .................................................................... 4
4. Ocena stanu i funkcjonowania środowiska na obszarze objętym projektem planu. . 5
4.1. Charakterystyka środowiska przyrodniczego ............................................................. 5
4.1.1. Położenie fizyczno - geograficzne ................................................................ 5
4.1.2. Budowa geologiczna i geomorfologia terenu ................................................. 6
4.1.3. Warunki klimatyczne ..................................................................................... 7
4.1.4.Hydrografia i warunki hydrogeologiczne terenu ............................................. 7
4.1.5. Warunki glebowe, szata roślinna i świat zwierzęcy ....................................... 7
4.1.6. Zasoby krajobrazowe i kulturowe oraz obszary chronione ............................. 8
4.2. Stan i funkcjonowanie środowiska przyrodniczego .................................................... 8
4.3. Uwarunkowania ekofizjograficzne ........................................................................... 10
5. Analiza ustaleń projektu planu .................................................................................... 10
5.1. Ustalenia projektu planu oraz jego powiązania z innymi dokumentami .................... 10
5.2. Ocena rozwiązań funkcjonalno – przestrzennych .................................................... 12
5.3. Wpływ ustaleń planu na elementy środowiska oraz obszary Natura 2000 we
wzajemnym powiązaniu ................................................................................................. 14
6. Przewidywane metody analizy skutków realizacji ustaleń projektu planu ............... 16
7. Prognoza zmian środowiska w wyniku realizacji ustaleń projektu planu ................. 16
7.1. Prognoza skutków wpływu ustaleń projektu planu na środowisko przyrodnicze ...... 16
7.2. Możliwe transgraniczne oddziaływanie .................................................................... 16
7.3. Potencjalne zmiany w środowisku w przypadku braku realizacji ustaleń planu ........ 17
8. Możliwości wprowadzenia rozwiązań alternatywnych bądź eliminujących i
ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko realizacji ustaleń projektu
planu ................................................................................................................................ 17
9. Streszczenie w języku niespecjalistycznym ............................................................... 17
10. Spis rycin i tabel ........................................................................................................ 18
2
1. Podstawa prawna opracowania prognozy
Podstawą prawną opracowania prognozy oddziaływania na środowisko ustaleń projektu
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są następujące akty prawne:
•
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie,
udziale
społeczeństwa
w
ochronie
środowiska
oraz
o
ocenach
oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227 ze zm.),
•
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
(Dz. U. z 2012r. poz. 647 - tekst jednolity z późn. zm.).
Projekt miejscowego planu, dla potrzeb którego sporządzana jest niniejsza prognoza
opracowany został w oparciu o uchwałę Nr XXIX/131/2012 Rady Miejskiej w Miliczu z dnia 26
września 2012r, w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego w obrębach Wszewilki, Sławoszowice, Stawiec, Milicz dla
terenu działki numer 291, AM 2, obręb Wszewilki.
2. Cel i zakres prognozy
Prognoza oddziaływania na środowisko ma na celu uwzględnienie uwarunkowań istniejącego
stanu środowiska przyrodniczego wraz z określeniem skutków oddziaływania na środowisko
przyrodnicze
i
kulturowe
związanych
z
realizacją
ustaleń
miejscowego
planu
zagospodarowania przestrzennego. Zakres przestrzenny projektu planu stanowi obszar
położony w gminie Milicz, w obrębie Wszewilki, i obejmuje działkę numer 291, AM 2. Prognoza
jest integralną częścią projektu miejscowego planu oraz stanowi element zapewniający
utrzymanie równowagi przyrodniczej zgodnie z zasadą zrównoważonego rozwoju.
Zakres merytoryczny prognozy określa art. 51 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o
udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie
środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r. nr 199, poz. 1227
ze zm.). Zgodnie z ww. ustawą prognoza powinna:
•
zawierać
informacje
o
zawartości,
głównych
celach
miejscowego
planu
zagospodarowania przestrzennego oraz jego powiązaniach z innymi dokumentami,
•
zawierać informacje o metodach zastosowanych przy sporządzaniu prognozy,
•
określać propozycje dotyczące przewidywanych metod analizy skutków realizacji
postanowień projektu planu i częstotliwości jej przeprowadzania,
•
określać, analizować i oceniać istniejący stan środowiska oraz potencjalne zmiany tego
stanu w przypadku braku realizacji projektowanego dokumentu, określać, analizować i oceniać
stan środowiska na obszarach objętych przewidywanym znaczącym oddziaływaniem,
•
określać, analizować i oceniać istniejące problemy ochrony środowiska istotne z punktu
widzenia projektowanego dokumentu, w szczególności dotyczące obszarów podlegających
ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,
•
określać, analizować i oceniać przewidywane znaczące oddziaływania na cele i przedmiot
3
ochrony obszaru Natura 2000 oraz na środowisko, a w szczególności na: różnorodność
biologiczną, ludzi, zwierzęta, rośliny, wodę, powietrze, powierzchnię ziemi, krajobraz, klimat,
zasoby naturalne, zabytki, dobra materialne z uwzględnieniem zależności między tymi
elementami środowiska i między oddziaływaniami na te elementy,
•
przedstawiać rozwiązania alternatywne do rozwiązań zawartych w planie, mające na celu
zapobieganie, ograniczenie lub kompensację przyrodniczą negatywnych oddziaływań ustaleń
projektu planu na środowisko,
•
zawierać informacje o możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko.
Prognoza oddziaływania na środowiska winna również zawierać w
części końcowej
streszczenie w języku niespecjalistycznym.
3. Metody opracowania i materiały źródłowe
Na etapie sporządzania niniejszego dokumentu wykorzystano następujące materiały źródłowe:
•
Projekt zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w obrębach
Wszewilki, Sławoszowice, Stawiec, Milicz dla terenu działki numer 291, AM 2, obręb
Wszewilki, w skali 1:2000, Firma INNOVA Jarosław Osiadacz,
•
Opracowanie
ekofizjograficzne
do
Studium
uwarunkowań
i
kierunków
zagospodarowania przestrzennego Gminy Milicz,
•
Opracowanie
ekofizjograficzne
dla
potrzeb
zmiany
miejscowego
planu
zagospodarowania przestrzennego w obrębach Wszewilki, Sławoszowice, Stawiec, Milicz
dla terenu działki numer 291, AM 2, obręb Wszewilki, Firma INNOVA Jarosław Osiadacz,
oprac. dr inż. Jarosław Osiadacz,
•
Programu ochrony środowiska dla Gminy Milicz,
•
Program Ochrony Środowiska dla powiatu milickiego;
•
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Milicz
•
Mapa hydrograficzna 1:50 000,
•
Mapa sozologiczna 1: 50 000,
•
Usługi sieciowe WMS Państwowego Instytutu Geologicznego,
•
Usługi sieciowe WMS Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska,
•
Dane geodezyjne, kartograficzne, geologiczne i środowiskowe na podstawie
dokumentacji pozyskanej z:
 www.geoportal.gov.pl/
 http://geoserwis.gdos.gov.pl/mapy/
 http://ikar3.pgi.gov.pl/;
 http://www.lasy.gov.pl/mapa
Prognozę sporządzono przy zastosowaniu metod opisowych dotyczących charakterystyki
poszczególnych
komponentów
środowiska
przyrodniczego
poddanych
oddziaływaniu.
Niniejszy dokument został wykonany w oparciu o dostępne materiały tematyczne Urzędu
4
Miejskiego w Miliczu, akty prawne oraz wizję lokalną. Na podstawie zebranych informacji
oceniono potencjalne zagrożenie środowiska związane z realizacją ustaleń miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego, wskazano ewentualne negatywne i niepożądane
konsekwencje z tego wynikające oraz zaproponowano sposoby i metody ich minimalizowania.
Przewidywane oddziaływanie na środowisko ustaleń projektu planu określono według takich
kryteriów, jak:
•
charakter zmian: bardzo korzystne, korzystne, bez znaczenia, niepożądane,
potencjalnie niekorzystne, bardzo niekorzystne;
•
intensywność przekształceń: nieznaczne, zauważalne, duże, zupełne;
•
bezpośredniość oddziaływania: bezpośrednie, pośrednie, wtórne, skumulowane;
•
okres trwania oddziaływania: długoterminowe, średnioterminowe, krótkoterminowe;
•
częstotliwość oddziaływania: stałe, chwilowe.
4. Ocena stanu i funkcjonowania środowiska na obszarze objętym projektem planu
4.1. Charakterystyka środowiska przyrodniczego
4.1.1. Położenie
Wieś Wszewilki znajduje się w województwie dolnośląskim, w powiecie milickim, w
północnej części gminy Milicz, około 1 kilometra na północny-wschód od miasta Milicz. Jest
jednym z 52 sołectw w gminie (skupiającej 91 miejscowości gminy),
Według fizyczno-geograficznej regionalizacji Polski, położony jest na pograniczu dwóch
mezoregionów: Kotlina Żmigrodzka i Kotlina Milicka, które są częścią makroregionu Obniżenia
Milicko-Głogowskiego zwanego również Pradoliną Barycko - Głogowską. Zgodnie z
europejską regionalizacją znajduje się w obrębie prowincji Niż Środkowoeuropejski, w
podprowincji Niziny Środkowopolskie. Obniżenie Milicko-Głogowskie jest makroregionem
naturalnym w zachodniej Polsce. Stanowi równoleżnikowy pas zagłębień terenu o charakterze
pradoliny, położony na północ od Wału Trzebnickiego, na południe od Wzniesień
Zielonogórskich, Pojezierza Leszczyńskiego i Niziny Południowowielkopolskiej. W obręb
Obniżenia Milicko-Głogowskiego wchodzą, od zachodu: Obniżenie Nowosolskie, Pradolina
Głogowska, Kotlina Żmigrodzka, Kotlina Milicka. Kotlina Milicka zwana też Kotliną
Odolanowską stanowi zagłębienie o genezie lodowcowej, zamknięte od południa łukiem
wzniesień (Wzgórza Twardogórskie i Ostrzeszowskie), na których zatrzymał się lądolód w
stadiale Warty. Kotlina Żmigrodzka graniczy od północy z Wysoczyzną Kaliską i Wysoczyzną
Leszczyńską, od północnego zachodu z Pradoliną Głogowską, od zachodu i południa ze
Wzgórzami Trzebnickimi, od wschodu ze Wzgórzami Twardogórskimi a od północnego
wschodu z Kotliną Milicką. Kotlina Żmigrodzka leży na pograniczu województw dolnośląskiego
i wielkopolskiego. Kotlina Żmigrodzka jest rozległym obniżeniem (30 na 40 km) utworzonym w
starszym plejstocenie jako misa końcowa warciańskiego zlodowacenia, które od południa
ogranicza łuk glacjotektonicznie spiętrzonych wzgórz. Na dnie kotliny występują osady
5
glacjalne, fluwioglacjalne i aluwialne. Przez środek regionu przebiega zabagniona,
równoleżnikowa dolina Baryczy. Piaski Kotliny Żmigrodzkiej porastają głównie bory sosnowe.
Obszar objętym opracowaniem zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
obejmuje teren działki numer 291, AM 2, obręb Wszewilki, o powierzchni 1,42 ha. Obecnie
wykorzystywany jest jako droga na cele rolne. Działka położona jest wśród terenów
użytkowanych rolniczo. Od północy na znacznej długości graniczy z rowem melioracyjnym.
Sąsiaduje także z łąkami i pastwiskami, niewielkim terenem leśnym oraz zabudową
pensjonatową i letniskową, a od południa z terenami produkcji gospodarki rybackiej - stawami
hodowlanymi, oraz łąkami i pastwiskami. Od strony zachodniej działka graniczy z linią
kolejową nr 281 relacji Oleśnica - Chojnice, a od wschodniej z drogą gruntową oraz łąkami i
pastwiskami.
Fot. 1. Droga objęta opracowaniem zmiany planu
6
Ryc. 1. Obszar objęty planem na rysunku projektu zmiany Studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego gminy Milicz
4.1.2. Budowa geologiczna i geomorfologia terenu
W budowie geologicznej gminy Milicz biorą udział utwory z pięciu okresów, tj. karbonu,
permu, triasu, trzeciorzędu oraz czwartorzędu. Osady karbonu dolnego są najstarszymi
utworami, reprezentowanymi przez piaskowce, iłowce i mułowce, wchodzące w skład
karbońskiego piętra strukturalnego podścielającego monoklinę przedsudecką. Osady permu
dolnego wykształcone są głównie w postaci piaskowców i zlepieńców czerwonego spągowca.
Osady permu górnego to głównie anhydryty, dolomity, wapienie, iłowce i sole kamienne. W
dolnym triasie nastąpiła akumulacja serii piaskowców, z przeławiceniami iłowców i mułowców,
o grubości dochodzącej do 710 m. Środkowy trias reprezentują osady pochodzenia
morskiego, głównie wapienie z wkładkami iłowców i mułowców, rzadziej margli i anhydrytów.
W górnym triasie miała miejsce akumulacja iłów i mułowców, z wkładkami piaskowców i iłów w
stropie oraz dolomitów i wapieni w spągu. Osady trzeciorzędowe pochodzą z dolnego i
środkowego miocenu oraz mio-pliocenu. Osady miocenu dolnego obejmują górny pokład
łużycki węgla brunatnego. Osady te reprezentowane są przez piaski drobnoziarniste i pyłowe,
iły, mułki i cienkie pokłady węgla brunatnego z lignitami przechodzącymi w węgliste iły i mułki.
Osady miocenu środkowego obejmują pokłady węgla brunatnego, iły szare, drobnoziarniste
piaski kwarcowe oraz utwory ilasto – mułkowate. Osady miocenu górnego reprezentowane są
przez zwartą serię ilastą z drobnymi przewarstwieniami piasków i mułków oraz margli. Są to
przeważnie iły pyłowate, często z licznymi drobnymi agregatami marglistymi i rzadziej syderytu
oraz markasytu. Osady mio-pliocenu leżą na utworach miocenu środkowego. Są to najstarsze
utwory występujące na powierzchni terenu, a ich strop jest na całym obszarze erozyjny.
7
Znaczna wysokość ich zalegania wynika z wyciśnięcia osadów na skutek procesów
glacitektonicznych. Osady czwartorzędowe pokrywają niemal całą powierzchnię terenu gminy
Milicz. Miąższość tej pokrywy jest bardzo zmienna, od kilku metrów na wysoczyźnie i stokach
do kilkuset metrów w strefach kopalnych dolin. Najstarsze osady czwartorzędu to gliny
zwałowe, ciemnoszare ze żwirem i otoczakami z wyraźnie widoczną zawartością drobnych
ziaren węgli brunatnych i lignitu.
Obniżenie Milicko – Głogowskie powstało jako końcowe zagłębienie lodów lodowca
środkowopolskiego stadiału Warty. Podczas fazy leszczyńskiej zlodowacenia bałtyckiego
obniżenie to stanowiło drogę odpływu wód pochodzących z roztopu czoła lądolodu
leszczyńskiego. Oś obniżenia stanowi obecnie koryto rzeki Barycz, która miała decydujący
wpływ na ukształtowanie terenu tj. systemu teras. Terasy holoceńskie, zalewowe tworzą dwa
poziomy – niższy, o wysokości 5 – 10 m nad poziomem rzeki oraz wyższy o wysokości 3 – 5
m nad poziomem rzeki. Największe rozprzestrzenienie teras holoceńskich występuje na
wschód od miasta Milicz, gdzie powstał największy kompleks stawów. W kierunku zachodnim
zasięg teras holoceńskich znacznie się zawęża. W zachodniej części gminy Milicz dominuje
terasa plejstoceńska o wysokości 5 – 10 m nad poziomem rzeki. Rozcina ją stosunkowo
wąskie holoceńskie dno Baryczy oraz jej licznych dopływów. Duży obszar zajmuje terasa
plejstoceńska również we wschodniej części gminy, w zasięgu mikroregionu Równiny
Kuźnickiej. Powierzchnia terasy plejstoceńskiej i w tym rejonie rozcięta jest licznymi
dopływami Baryczy, którym towarzyszą zalewowe terasy holoceńskie. Zarówno terasy
holoceńskie, jak i plejstoceńskie zbudowane są z rzecznych utworów, jakimi są piaski i żwiry.
W wielu miejscach teras plejstoceńskich ukształtowały się wydmy. Momentami wydmy
osiągają duże rozmiary i tworzą wały nawet do 2 km długości. Poszczególne poziomy teras
często są zaznaczone wyraźnymi krawędziami. Piaszczysto – żwirowe utwory fluwioglacjalne
budują równiny sandrowe, których niewielkie fragmenty na terenie gminy Milicz występują
głównie w obrębie Równiny Czeszckiej, w południowej części miasta Milicza oraz w obrębie
Wysoczyzny Kaliskiej.
4.1.3. Warunki klimatyczne
Według regionalizacji A. Okołowicza obszar Piękocina zalicza się do regionu śląskowielkopolskiego. Region ten znajduje się pod wpływem ścierających się mas powietrza
oceanicznego i kontynentalnego, które w znacznym stopniu kształtują jego klimat i wpływają
na zmienność warunków pogodowych. Charakteryzuje się on stosunkowo małymi rocznymi
amplitudami temperatur, długim i ciepłym latem (90 dni ze średnią dobową temperaturą >15
C) oraz łagodną zimą (74 dni ze średnią dobową temperaturą <0C; średnią temperaturą
stycznia -1,5C). Średnie roczne sumy opadów z wielolecia wynoszą dla Milicza 581 mm
(średnia z 1961 - 1990). Opady cechuje zmienność w poszczególnych porach roku,
tj. występowanie deszczów nawalnych w porze letniej z maksimum w lipcu (83 mm – 13,3 %
8
sumy rocznej) i minimum w lutym (33 mm). Zmienność opadów notowana jest również w
poszczególnych latach (występowanie na przemian lat suchych i mokrych). Ubogie w opady
były m.in. lata 1951 - 1960 oraz 1981-1990, powodując zakłócenie naturalnego bilansu
wodnego obszaru, a w konsekwencji przesuszenie gleby, obniżenie poziomu wód gruntowych
i obniżenie poziomu wody w ciekach. Opady śniegu stanowią 14,4 % sumy rocznej opadów.
Najwięcej dni z opadem śnieżnym przypada na grudzień. Okres zalegania pokrywy śnieżnej
trwa 55 dni.
Przeważają wiatry z sektora zachodniego, tj. z kierunku zachodniego (22 %) i północnozachodniego (16 %). Znaczący jest też udział wiatrów z kierunku południowo-zachodniego i
południowo-wschodniego. W lecie dominują wiatry z kierunku północno-zachodniego, zimą – z
kierunku południowo-zachodniego. Przeważają wiatry o prędkościach 3,0 m/sek. Według
sporządzonej przez IMGW mapy zasobów energii wiatru w Polsce obszar powiatu milickiego
położony jest w strefie określanej jako dość korzystna. Liczba dni z mgłą od września do
marca wynosi tu 50, a więc 10 dni więcej niż na terenach wysoczyznowych. Obszar powiatu
jest stosunkowo ubogi w wodę. Wielkość i intensywność opadów oraz czynniki, takie jak m.in.
przepuszczalność podłoża i jego zdolność retencjonowania wody, wpływają na spływ
powierzchniowy, wynoszący tu około 4,16 l/s/km2.
4.1.4. Wody powierzchniowe i podziemne
Według podziału hydrogeologicznego Polski, obszar opracowania, jak cały teren powiatu
Milickiego należy do wielkopolskiego regionu hydrogeologicznego (XIII), podregionu
wielkopolsko-śląskiego, rejonu Kotliny Milickiej i Kotliny Żmigrodzkiej. Według regionalizacji
przedstawionej w Atlasie hydrogeologicznym Polski obszar Piękocina leży w obrębie regionu:
VI – wielkopolskiego, subrejonie VI6 – pradoliny barycko-głogowskiej.
Ważnym zasobem naturalnym powiatu są wody podziemne ujmowane do celów pitnych i
gospodarczych. Największe znaczenie gospodarcze mają wody trzecio- i czwartorzędowe.
Wody te zaliczone zostały do Głównych Zbiorników Wód Podziemnych nr 303 i 309
wymagających najwyższej (ONO) i wysokiej (OWO) ochrony. Część południowa powiatu na
terenie części gmin Milicz i Krośnice, w tym miejscowość Piękocin leży w zasięgu zbiornika nr
303 zalegającego w terasach pradolinnych. Wydajność poziomu czwartorzędowego jest różna
i waha się od 1,6 m3/h do 74 m3/h przy depresji odpowiednio 11,5 m i 16,8 m. Moduł odpływu
podziemnego wynosi 1,42 dm3s-1km-2. Poziom użytkowy tego zbiornika występuje na
głębokości ok. 60 m, zasoby wody oceniane są na ok. 185 000 m3/d. Wody tego zbiornika są
zagrożone przenikaniem zanieczyszczeń z powierzchni terenu spowodowane brakiem ich
izolacji utworami nieprzepuszczalnymi.
Powiat milicki, w tym Piękocin położony jest w zlewni rzeki Baryczy, w obszarze Regionu
Wodnego Środkowej Odry (RŚO). Bogatą sieć hydrograficzną stanowią wody płynące w
rzekach, rowach i kanałach melioracyjnych połączonych w skomplikowane systemy
9
odwadniające
oraz
wody
stojące
zgromadzone
głównie
w
stawach.
Barycz
jest
prawobrzeżnym dopływem rzeki Odry o długości 133 km i powierzchni 5534,5 km 2. Wypływa
na terenie województwa Wielkopolskiego, poniżej Odolanowa. W Uciechowie wpływa na
obszar powiatu milickiego w województwie dolnośląskim. Uchodzi do Odry w rejonie
Wyszanowa na obszarze województwa lubuskiego. Barycz z dopływami jest rzeką nizinną a
jedynie górne odcinki lewobrzeżnych dopływów Baryczy (Prądnia) wypływające z Wzgórz
Trzebnickich i Twardogórskich mają charakter podgórski.
Głównymi dopływami Baryczy są rzeki rozpoczynające swój bieg poza obszarem
powiatu. Są to:
 dopływy prawostronne; Czarna Woda i Kanał Młyński łączący Barycz z rzeką Orla,
 dopływy lewostronne; Prądnia oraz Polska Woda wraz z Kobylarką i Młyńską Wodą.
Generalnie cieki na terenie obszaru charakteryzują się niskimi przepływami i skromnymi
zasobami dyspozycyjnymi, jednymi z najniższych w Polsce. Na ograniczone zasoby wód
powierzchniowych wpływa znacząco charakterystyczna dla tych terenów mała ilość opadów
atmosferycznych. Bardzo płytki poziom wód gruntowych powoduje zabagnienie i pozwala na
istnienie licznych stawów, których część powstała w wyniku przekształcenia małych jeziorek
polodowcowych. Znaczne obszary podmokłego dna zajmują stawy rybne, w większości
sztucznego pochodzenia, napełnione okresowo wodą a podczas suszy zamieniające się w
mokradła. Stawy o wielorakich funkcjach: gospodarczych, krajobrazowych i ekologicznych
koncentrują się głównie na obszarze Kotlin Milickiej i Żmigrodzkiej. Łączy je gęsta sieć
kanałów i drobnych cieków. Na terenie powiatu brak jest naturalnych zbiorników wód stojących
(jezior).
Obszar objęty analizą znajduje się w zasięgu zagrożenia wodą Q 1%.
4.1.5. Warunki glebowe, szata roślinna i świat zwierzęcy
Skład glebowej substancji organicznej jest uwarunkowany zarówno czynnikami
siedliskowymi, takimi jak klimat, typ gleby, skład granulometryczny, jak i czynnikami
antropogenicznymi, związanymi ze sposobem jej użytkowania. W ostatnich latach (2009 –
2010) badano próbki ziemi na obszarze Kotliny Milickiej. Przedmiotem badań były czarne
ziemie o składzie granulometrycznym piasków. Zgodnie z klasyfikacją zasobów glebowych
świata
badane
gleby
można
zaliczyć
do
jednostek
Umbrisols i
Gleysols.
Skład
granulometryczny piaszczystych gleb czarnoziemnych znacząco wpływa na ich właściwości
fizyczne i fizykochemiczne. W częściach ziemistych przeważa frakcja piasku (2,0 – 0,05 mm),
której udział kształtuje się na poziomie 60 – 95% i wyraźnie zwiększa się wraz z głębokością
profili glebowych. Zawartość frakcji pyłowej (0,05 – 0,002 mm) jest znacznie mniejsza i nie
przekracza 10%. W próbkach stwierdzono bardzo niewielki udział frakcji ilastej (<0,002 mm).
Gleby te wykazywały zatem skład granulometryczny piasków słabogliniastych, gliniastych lub
luźnych. Czarne ziemie wytworzyły się z utworów o niewielkiej zawartości węglanu wapnia (0
10
– 2,8% CaCO3), uwarunkowanej piaszczystym składem granulometrycznym. Wartości pH (od
5,5 do 7,6) w 1 mol KCl·dm–1 wskazywały na odczyn od lekko kwaśnego do zasadowego.
Zaobserwowano również nieznaczną tendencję do zwiększania się wartości pH w głębiej
zalegających poziomach genetycznych w profilach gleb użytkowanych jako łąki kośne.
Poziomy próchniczne badanych gleb były wyraźnie zróżnicowane pod względem
zawartości Corg, którego ilość kształtowała się w przedziale 7,52–50,1 g·kg–1 z tendencją
zmniejszania się już w poziomach głębiej zalegających. Podobne zróżnicowanie zawartości
wykazywał Nog (0,28–6,37 g·kg–1), natomiast wartość stosunku C : N zawierała się w
przedziale od 7,9 do 13,9. Większe wartości stosunku C : N w poziomach A1 notowano w
glebach użytkowanych jako pola orne kukurydzy. Wyraźnie większa zawartość Corg i Nog w
poziomach próchnicznych gleb użytkowanych jako łąki kośne, w porównaniu z glebami
zagospodarowanymi jako pola orne kukurydzy, jest spowodowana wyżej zalegającym
poziomem wód gruntowych sprzyjającym kumulacji substancji próchnicznych. Systematyczne
nawożenie gnojowicą badanych łąk kośnych stabilizuje tę właściwość. Czarne ziemie
występujące na obszarze Obniżenia Milicko-Głogowskiego charakteryzują się bardzo lekkim i
lekkim składem granulometrycznym z wyraźnymi cechami oglejenia. Cechą badanych
czarnych ziem jest znaczna miąższość poziomu próchnicznego o dużej zawartości węgla
organicznego. Duża zawartość Corg i Nog w glebach łąkowych jest uwarunkowana
oddziaływaniem na glebę wysokiego poziomu wód gruntowych oraz systematycznym
nawożeniem gnojowicą. W składzie frakcyjnym związków próchnicznych przeważa frakcja I, w
której kwasy huminowe dominują nad kwasami fulwowymi, a stosunek Ckh : Ckf przyjmuje
wartości powyżej jedności. Nieznacznie większe wartości stosunku Ckh : Ckf w poziomach
próchnicznych obserwuje się na polach ornych kukurydzy. Biorąc pod uwagę skład
granulometryczny badanych gleb oraz ich właściwości fizykochemiczne i chemiczne,
niesprzyjające stabilizacji materii organicznej, można stwierdzić, że badane czarne ziemie
mają dużą zdolność kumulowania substancji próchnicznych o wysokim stopniu „dojrzałości”
drobin kwasów huminowych. Analizowane profile czarnych ziem należą do gleb rzadko
spotykanych w Polsce, występujących lokalnie, o bardzo ograniczonym zasięgu terenu. Ich
podstawowe właściwości fizyczne i chemiczne są jednak zbliżone do właściwości czarnych
ziem o piaszczystym uziarnieniu, występujących w innych rejonach Polski.
Wszewilki, podobnie jak cała Polska należy pod względem faunistycznym do Prowincji
Europejsko-Zachodniosyberyjskiej Palearktyki. Według podziału regionalnego Polski na
jednostki zoogeograficzne, dokonanego przez Antoniego Jakubskiego, omawiany obszar
należy do Dzielnicy Bałtyckiej, a w jej obrębie do Krainy Południowobałtyckiej. W podziale
geobotanicznym Matuszkiewicza miejscowość Wszewilki leży w:
Prowincji Środkowoeuropejskiej,
Podprowincji Środkowoeuropejskiej,
11
Dziale Brandenbursko – Wielkopolskim (B),
Krainie Południowowielkopolsko – Łużyckiej (B.4),
Podkrainie Południowowielkopolskiej (B.4b),
Okręgu Dolny Baryczy (B.4b.12),
Podokręgu Odolanowsko - Milickim (B.4b.12.e).
Teren powiatu milickiego należy, według regionalizacji Szafera do Krainy WielkopolskoKujawskiej, Okręgu Baryckiego oraz Krainy Wzgórz Trzebnicko-Ostrzeszowskich, Okręgu
Zachodniego. Urozmaicona rzeźba, bogata sieć wodna, zróżnicowane podłoże, a w
konsekwencji bogactwo siedlisk, wpłynęły na wielość występujących na obszarze powiatu
zbiorowisk roślinnych i fauny tego obszaru, a tym samym na zróżnicowanie występujących tu
ekosystemów. Naturalna roślinność w znacznym stopniu została jednak przekształcona przez
człowieka. W miejsce naturalnych zbiorowisk roślinnych powstały zbiorowiska półnaturalne i
synantropijne, chociaż zachowały się również fragmentarycznie zbiorowiska naturalne.
Występują tu:
-
zbiorowiska leśne,
-
zbiorowiska pól uprawnych,
-
zbiorowiska łąk i muraw; w dolinach cieków i w sąsiedztwie stawów,
-
zbiorowiska wodne,
-
zbiorowiska ruderalne powstałe na siedliskach wtórnych, w miejscach, gdzie przez
człowieka została zniszczona naturalna szata roślinna, np.: na nasypach, usypiskach
gruzu, poboczach torowisk, pod murami budynków, na dzikich wysypiskach gruzu,
-
zbiorowiska okrajkowe: wąskie pasy ziołorośli pomiędzy terenami otwartymi a fitocenozami
leśnymi lub zaroślowymi.
Obszar gminy Milicz charakteryzują ponadprzeciętne walory przyrodnicze, które
podkreślają dwa główne elementy krajobrazu: woda i lasy. Elementami uzupełniającymi
strukturę przyrodniczą obszaru są tereny trwałych użytków zielonych i rolnych, zieleni
nieurządzonej oraz zbiorowiska towarzyszące istniejącej zabudowie. Tereny leśne zajmują
ponad 44 % powierzchni gminy, z czego najczęściej są to bory sosnowe i mieszane.
Procentowy udział gatunków drzew w Nadleśnictwie Milicz przedstawia się następująco:

sosna - 80,38

modrzew

świerk - 2,43

klon
- 0,01

buk
- 6,19

jesion - 0,08

brzoza - 2,66

olcha - 3,58

olsza
- 0,55
- 0,1
12
Najpospolitszym zbiorowiskiem borowym, zajmującym największe przestrzenie jest
suboceaniczny bór świeży (Leucobryo Pinetum). Tworzy on zwarte kompleksy. Są to
przeważnie jednowiekowe drzewostany sosnowe, ze słabo rozwiniętym podszytem i różnie
wykształconym runem, w którym dominują krzewinki i wąskolistne trawy. Zbiorowiskiem
szeroko rozpowszechnionym jest również bór mieszany (Pino Quercetum), porastający gleby
brunatne i bielicowe. Jest to największe zbiorowisko antropogeniczne powstałe po zrębach
zupełnych i posadzeniu sosny na siedliskach kwaśnej dąbrowy i kwaśnej buczyny. Ważną rolę
w krajobrazie odgrywają łąki i pastwiska. Łąki są w większości zagospodarowane i koszone,
przedstawiają zbiorowiska z klasy Molinio-Arrhenatheretea. W miejscach bardziej wilgotnych
występują łąki ze związku Molinion i Calthion, a na siedliskach nieco suchszych ze związku
Arrhenatherion elatioris. Suche, piaszczyste miejsca porastają murawy kserotermiczne z
udziałem kserofililnych, światłożądnych gatunków roślin naczyniowych i mszaków. Na terenie
gminy Milicz znaczną część zajmują obszary pól uprawnych i związane z nim zespoły
segetalne. Roślinność segetalną na tym terenie reprezentuje 8 zespołów. Ich rozmieszczenie i
skład
florystyczny
warunkuje
wiele
czynników
elologicznych,
głównie
troficznych
i
wilgotnościowych, a także czynników zewnętrznych wynikających ze sposobu i intensywności
użytkowania gruntów ornych oraz stosowania metod nowoczesnej agrotechniki. Z uprawami
zbożowymi związane są zespoły Papaveretum argemones – maka piaskowego. Rozwija się
najczęściej w uprawach żyta, na płaskich wierzchowinach wzniesień morenowych, na glebach
lekkich, piaszczystych, ciepłych i suchych. Vicietum tetraspermae towarzyszy zasiewom zbóż
ozimych, głównie żyta i pszenicy, zajmuje różne pod względem troficznym siedliska. Zespół
charakteryzuje występowanie: wyki czteronasiennej, wyki wąskolistnej, wyki kosmatej oraz
miotły zbożowej. Aphano-Matricarietum występuje w obniżeniach terenu w trzech odmianach.
W jego budowie zdecydowaną przewagę mają gatunki siedlisk kwaśnych. Z uprawami
okopowymi
związane
są
zespoły:
Echinochloo-Setarietum,
Galinsogo-Setarietum
i
Digitarietum ischaemi. Echinochloo-Setarietum rozwijający się w różnych warunkach
siedliskowych. Tworzą go m. in. Chwastnica jednostronna, włośnica sina, włośnica zielona i
gwiazdnica pospolita. Galinsogo-Setarietum wykształca się głównie na niewielkich poletkach
ziemniaczanych i w uprawach warzyw położonych na obrzeżach wsi lub ich obrębie, na
glebach żyznych wilgotnych, nadmiernie nawożonych. W jego zespołach dominuje: żółtlica
drobnokwiatowa, przetacznik perski, gwiazdnica pospolita. Digitarietum ischaemi rozwija się
na glebach piaszczystych, bardzo kwaśnych i suchych.
Obszar gminy Milicz i leżącego na niej miejscowości Wszewilki, stanowi teren o
wysokich walorach przyrodniczych, a istniejąca mozaikowość siedlisk skutkuje dużą
różnorodnością fauny. Z ssaków na omawianym terenie występują: jeż zachodni (Erinaceus
europaeus), jeż wschodni (Erinaceus concolor), kret (Talpa europaea), ryjówka aksamitna
(Sorex araneus), ryjówka malutka (Sorex minutus), zębiełek karliczek (Crocidura suaveolens),
nocek duży (Myotis myotis), nocek Natterrera (Myotis nattereri), nocek wąsatek (Myotis
13
mystacinus), nocek rudy (Myotis daubentoni), mroczek późny (Eptestcus serotinus), karlik
malutki (Pipistrellus pipistrellus), borowiec wielki (Nyctalus noctula), gacek brunatny (Plecotus
auritus), gacek szary (Plecotus austhacus), królik (Oryctolagus cuniculus), zając szarak
(Lepus capensis), wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris), bóbr europejski (Castor fiber),
chomik
europejski
(Cricetus
cricetus),
piżmak
(Ondatra
zibethicus),
nornica
ruda
(Clethrionomys glareolus), karczownik (Arvicola terrestris), darniówka zwyczajna (Pitymys
subterraneus), nornik północny (Microtus oeconomus), nornik bury (Microtus agrestis), polnik
(Microtus arvalis), mysz domowa (Mus musculus), szczur wędrowny (Rattus norvegicus),
badylarka
(micromys
minutus),
mysz
polna
(Apodemus
agrarius),
mysz
leśna
(Apodemusbflavicollis), mysz zaroślowa (Apodemus sylvaticus), popielica (Glis glis),
orzesznica (Muscardinus avellanrius), lis (Vulpes vulpes), jenot (Nyottereutes procyonoides),
borsuk (Meles meles), wydra (Lutra lutra), kuna leśna (Martes martes), kuna domowa (Martes
foina), tchórz zwyczajny (Mustela putoriu), gronostaj (Mustela erminea), łasica łaska (Mustela
nivalis), norka amerykańska (Mustela vison), dzik (Sus strofa), łoś (Alces alces), jeleń (Cervus
elaphus), daniel (Dama dama), sarna (Capreolus capreolus).
4.1.6. Zasoby krajobrazowe i kulturowe oraz obszary chronione
Teren objęty opracowaniem zmiany planu miejscowego znajduje się na obszarze Parku
Krajobrazowego „Dolina Baryczy oraz na specjalnym obszarze ochrony siedlisk „Natura 2000"
pod nazwą „Ostoja nad Baryczą" i obszarze specjalnej ochrony ptaków „Natura 2000" pod
nazwą „Dolina Baryczy.
Ostoja nad Baryczą - specjalny obszar ochrony siedlisk (Dyrektywa Siedliskowa PLH020041). Jest to największa ostoja w dolinie Baryczy. Obszar obejmuje rozległe bagniste
obniżenie doliny Baryczy i jej dopływów. Dolina jest wyścielona utworami glacjalnymi,
fluwioglacjalnymi i współczesnymi aluwiami rzecznymi. W południowo-zachodniej części
obszaru znajdują się morenowe zalesione Wzgórza Twardogórskie z najwyższym
wzniesieniem Wzgórzem Joanny dominującą nad szeroką i płaską doliną Baryczy. Obszar ten
zajmuje powierzchnię 82026 ha i niemal całkowicie pokrywa się z Parkiem Krajobrazowym
"Dolina Baryczy". Teren ostoi zajmuje mozaika stawów rybnych (w tym najbardziej znane
Stawy Milickie), łąk zalewowych i wilgotnych, pól uprawnych i lasów, poprzecinanych ciekami,
wzdłuż których zachowały się liczne fragmenty olsów i łęgów. O specyfice terenu decyduje
bogata sieć hydrograficzna z licznymi kanałami, ciekami wodnymi oraz mokradłami i stawami.
Lasy tworzą dwa większe kompleksy: Lasy Milickie oraz Lasy Ostrzeszowskie. W pobliżu
cieków zachowały się fragmenty łęgów i olsów, a na wyżej położonych terenach cenne
buczyny i grądy. Uboższe siedliska porastają bory sosnowe i mieszane. Obszar jest ważny ze
względu na swoją bioróżnorodność. Znajduje się tutaj 14 typów siedlisk z załącznika II
Dyrektywy Siedliskowej i 15 gatunków z załącznika II. Dobrze są zachowane i wykształcone
zbiorowiska leśne oraz cenne są też podmokłe łąki tego terenu. Na uwagę zasługuje też
14
bogata ichtiofauna z kozą złotawą. Dolina Baryczy uważania jest za królestwo karpia.
Występują też m.in. różanka, karaś złocisty, sumik, piskorz, miętus, leszcz, wzdręga, kiełb i
sum. Ostoja jest tez cennym siedliskiem ptaków. Do najrzadszych i najcenniejszych gatunków
należą czapla purpurowa, bąk, bączek, bocian czarny, perkoz rdzawoszyi, zausznik, żuraw i
drapieżny bielik. Znajduje się tutaj 150 par bociana białego. Jest to obszar najstarszych i
największych stawów rybnych w Europie środkowej. Występuje tutaj wydra, bóbr oraz żółw
stepowy. Spośród występujących tu ssaków należy wymienić jelenie, dziki, daniele, borsuki,
jenoty, tchórze, kuny a także nietoperze. Owady reprezentują natomiast: kozioróg dębosz,
oraz rzadszy od niego jelonek rogacz. Zagrożenie na tym obszarze stanowi intensyfikacja lub
zaprzestanie użytkowania stawów, regulacje i renowacje cieków wodnych oraz likwidacja
śródpolnych zadrzewień. Zwiększenie pozyskania drewna na starodrzewiach, zalesianie i
sukcesja roślinności na otwartych terenach stanowi kolejne zagrożenie, tak jak spadek liczby
ostoi nietoperzy i niepokojenie nietoperzy na zimowiskach. Zanik populacji małży
skójkowatych, powoduje zanik rozrodu różanki.
Siedliska występujące na obszarze Ostoi nad Baryczą:
 brzegi lub osuszane dna zbiorników wodnych ze zbiorowiskami z Littorelletea, IsoëtoNanojuncetea,
 starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion,
Potamion,
 nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników Ranunculion fluitantis,
 ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae),
 zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion),
 ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia
sepium),
 niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris),
 torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z ScheuchzerioCaricetea),
 górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk,
 kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion),
 żyzne buczyny (Dentario glandulosae-Fagenion, Galio odorati-Fagenion),
 grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum),
 łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum
albae, Alnenion glutinoso-incanae, olsy żródliskowe),
 łęgowe lasy dębowo-wiązowo-jesionowe (Ficario-Ulmetum),
Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. siedliskowej i z Zał. I Dyr. Ptasiej, w tym
gatunki priorytetowe):
bączek [ptak]
bąk [ptak]
bernikla białolica [ptak]
bielik [ptak]
15
błotniak stawowy [ptak]
bocian biały [ptak]
bocian czarny [ptak]
bóbr europejski [ssak]
czapla biała [ptak]
czapla purpurowa [ptak]
czerwończyk nieparek [bezkręgowiec]
dzięcioł czarny [ptak]
dzięcioł średni [ptak]
dzięcioł zielonosiwy [ptak]
gąsiorek [ptak]
jarzębatka [ptak]
jelonek rogacz [bezkręgowiec]
kania czarna [ptak]
kania ruda [ptak]
kiełb białopłetwy [ryba]
koza [ryba]
koza złotawa [ryba]
kozioróg dębosz [bezkręgowiec]
kropiatka [ptak]
kumak nizinny [płaz]
lelek [ptak]
lerka [ptak]
łabędź czarnodzioby (mały) [ptak]
łabędź krzykliwy [ptak]
łęczak [ptak]
mopek [ssak]
muchołówka białoszyja [ptak]
muchołówka mała [ptak]
nocek duży [ssak]
ortolan [ptak]
pachnica dębowa [bezkręgowiec]
piskorz [ryba]
podgorzałka [ptak]
podróżniczek [ptak]
różanka [ryba]
rybitwa białowąsa [ptak]
rybitwa czarna [ptak]
rybitwa zwyczajna (rzeczna) [ptak]
rybołów [ptak]
siewka złota [ptak]
świergotek polny [ptak]
traszka grzebieniasta [płaz]
trzmielojad [ptak]
wydra [ssak]
zielonka [ptak]
zimorodek [ptak]
żuraw [ptak]
Dolina Baryczy - obszar specjalnej ochrony ptaków (Dyrektywa Ptasia - PLB020001).
Obszar położony w Kotlinie Milickiej stanowiącej część Obniżenia Milicko-Głogowskiego.
Utworzony został na terenie Parku Krajobrazowego Dolina Baryczy i obejmuje jego większą
część. Zlokalizowany jest pomiędzy Żmigrodem na zachodzie (woj. dolnośląskie) a okolicą
Przygodzic na wschodzie (woj. wielkopolskie). Ponad połowę obszaru stanowią grunty
użytkowane rolniczo, około 30% to lasy i ponad 10% to zbiorniki wodne. Właśnie te ostatnie są
najcenniejszymi elementami przyrodniczymi zarówno ostoi, jak i parku – są to kompleks
stawów rybnych, z których najstarsze mają ponad 700 lat. Z cennych siedlisk wymienić należy
lasy łęgowe, grądy niskie i olsy. Ze względu na rozległe zbiorniki wodne obszar charakteryzuje
się niezwykłym bogactwem ornitofauny. Do ich licznego bytowania przyczynia się
ekstensywna produkcja rybacka i wielkość stawów, duża liczba wysp porośniętych trzcinami i
drzewami, szerokie pasy szuwarów, porośnięte drzewami i krzewami groble, mała głębokość
stawów i zabezpieczenie przed nadmierną ingerencją człowieka. Do najcenniejszych ptaków
na tym obszarze należą m.in.: bąk, bączek, bocian czarny, bielik i łabędź krzykliwy. Wiosną
16
spotkać można żerującego na wilgotnych łąkach żurawia, w trzcinach buduje zaś gniazda
błotniak stawowy. Obszar jest istotnym szlakiem ptasich wędrówek, ptaki zatrzymują się tutaj
by odpocząć i nabrać sił do dalszej drogi (m.in. żurawie, gęsi zbożowe). O ogromnym
znaczeniu tego terenu dla ochrony ptaków świadczy zgłoszenie go na listę obszarów
Konwencji Ramsar (obszar Stawy Milickie). Na obszarze ostoi występują liczne gatunki roślin
i grzybów chronionych, z czego najwięcej gatunków związanych jest z siedliskami leśnymi i
wodnymi. Udokumentowano stanowiska takich roślin jak bluszcz pospolity, grążel żółty,
sromotnik bezwstydny czy widłak goździsty. Licznie reprezentowane są storczyki, częściowej
ochronie podlegają zaś: kruszyna pospolita, konwalia majowa, kalina koralowa, centuria
pospolita i porost - płucnica islandzka. W środkowej części Doliny Baryczy położone są trzy
mniejsze ostoje siedliskowe (SOO). Najmniejsza z nich to SOO "Chłodnia w Cieszkowie",
obejmująca dużą XIX-wieczną piwnicę wraz z otaczającym lasem (łącznie 19 ha). Jest to
ważne zimowisko dwóch gatunków nietoperzy z Załącznika II Dyrektywy Siedliskowej - mopka
i nocka dużego. SOO "Leśne stawki koło Goszcza" (niecałe 112 ha) to najważniejsze na
Dolnym Śląsku miejsce reintrodukcji żółwia błotnego. Z Parkiem Krajobrazowym "Dolina
Baryczy" od południa sąsiaduje SOO "Skoroszowskie Łąki" (1360 ha), który chroni kompleks
użytkowanych kośnie łąk trzęślicowych i świeżych z fragmentami muraw napiaskowych.
Ostoja ta ma ważne znaczenie dla ochrony 4 gatunków motyli z Załącznika II Dyrektywy
Siedliskowej - czerwończyka nieparka, modraszków telejusa i nausitousa oraz ostatniego
stanowiska przeplatki aurinii w Dolinie Baryczy. Podstawowym zagrożeniem dla ptaków w
Dolinie Baryczy jest zarówno zaniechanie, jak i intensyfikacja gospodarki stawowej, a w
partiach zajętych przez użytki zielone - zaniechanie użytkowania pastwiskowo-łąkarskiego.
Ważne dla Europy gatunki zwierząt (z Zał. II Dyr. siedliskawej i z Zał. I Dyr. Ptasiej, w tym
gatunki priorytetowe):
batalion [ptak]
bączek [ptak]
bąk [ptak]
bielik [ptak]
błotniak stawowy [ptak]
bocian biały [ptak]
bocian czarny [ptak]
derkacz [ptak]
dzięcioł zielonosiwy [ptak]
gęś białoczelna [ptak]
kania czarna [ptak]
kania ruda [ptak]
kropiatka [ptak]
łabędź krzykliwy [ptak]
podgorzałka [ptak]
rybitwa białowąsa [ptak]
rybitwa czarna [ptak]
rybitwa zwyczajna (rzeczna) [ptak]
zielonka [ptak]
zimorodek [ptak]
żuraw [ptak]
Bogactwo krajobrazów w dolinie Baryczy wynika z urozmaiconej sieci hydrograficznej,
zmienności siedliskowej i nierównomiernego wykorzystania terenu. Dominują rozległe łąki,
okresowo zalewane przez wody z naturalnych i sztucznych cieków. Miejscami zachowały się
17
naturalne łęgi i olsy nadrzeczne. W krajobraz między rozległe kompleksy leśne, pola uprawne
wtapiają się liczne stawy rybne stanowiące część skomplikowanej sieci hydrograficznej doliny.
W dolinie znajdują się dwa duże kompleksy leśne, Lasy Milickie i Lasy Ostrzeszowskie.
Największymi walorami ekologicznymi odznaczają się występujące na żyznych, zabagnionych
stanowiskach łęgi i olsy. Na wyżej położonych terenach dominują grądy i buczyny, natomiast
ubogie gleby porośnięte są przez bory sosnowe i mieszane. Urozmaicona sieć hydrograficzna
powoduje występowanie bogatej roślinności wodnej, szuwarowej, torfowiskowej i łąkowej.
Największe kompleksy łąkowe znajdują się w górnym biegu Baryczy w województwie
wielkopolskim. Najcenniejsze przyrodniczo są łąki odolanowskie, dominują tu zbiorowiska
turzycowe i trawiaste przenikające się z roślinnością wodną i bagienną. Zanotowano tu takie
wartościowe gatunki jak starzec kędzierzawy, nasiężał pospolity, gniadosz rozesłany i kilka
gatunków storczyków. Na łąkach chętnie zakładają gniazda derkacze, czajki, kszyki, rycyki,
krwawodziób, na wiosnę podczas migracji często zatrzymują się tu gęsi zbożowe. A ponadto
jesienią po zakończeniu okresu godowego można spotkać tu ropuchy zielone i szare, rzadziej
grzebiuszki ziemne i pospolitsze żaby trawne. Na glebach bielicowych dominują bory
sosnowe, szczyty wydm śródlądowych porośnięte są suchym borem chrobotkowym, natomiast
w wilgotnych miejscach lokalnie występuje bór trzęślicowy i mieszany. Na glebach brunatnych
znajdują się stanowiska żyznej buczyny niżowej. W okolicach cieków wodnych na wilgotnym
podłożu wykształciły się grądy i łęgi. Mieszkańcami lasów są daniele, podmokłe tereny zajęte
są przez łosie, na obrzeżach występują mniejsze ssaki kuny leśne i domowe, łasice i tchórze.
Swoje stanowiska mają tu również bielik, kania ruda oraz bocian czarny. Kompleksy stawowe
są nieodzownym elementem krajobrazu doliny Baryczy. Pierwsze stawy zostały założone już
w średniowieczu, takiej działalności sprzyja ukształtowanie terenu. Najczęściej hodowane są
karpie dwóch odmian lustrzeń i pełnołuski, rzadziej liny, szczupaki, amury i tołpygi. W
wodach Baryczy pływają również sumy, sandacze, płocie, karasie srebrzyste, okonie,
jazgarze.
Warunki
panujące
w
okolicach
stawów
sprzyjają
znacznemu
rozwojowi
bioróżnorodności. Najcenniejszym przyrodniczo obszarem są okolice rezerwatu Stawy
Milickie, słynące głównie z bogatej awifauny. Regularnie odbywa tu lęgi 137 gatunków,
najliczniej reprezentowane są gęgawy, co roku w pobliskich szuwarach gniazduje tu około
300-700 par. Okoliczne trzcinowiska zamieszkiwane są przez żurawie, bąki i błotniaki
stawowe. Można też obserwować tu bardzo duże kolonie mewy śmieszki. Na stawach
gromadzą się łabędzie nieme i kaczki krzyżówki, głowienki, czernice, pogorzałki. Mniej licznie
występują perkozy zauszniki, rybitwy rzeczne i czarne. Na pobliskich drzewach zakładają
gniazda rybożerne kormorany i czaple siwe. Okolica jest również miejscem odpoczynku i
żerowania podczas przelotów dla płaskonosów, świstuna, cyranki, gągołów, rożeńców i gęsi
zbożowych. Podmokłe tereny są miejscem bytowania licznych płazów żab moczarowych,
trawnych, wodnych, śmieszek, jeziorkowych, pojawiają się tu rzekotki drzewne, ropuchy szare
i zielone oraz kumaki nizinne. Okolice stawów są również miejscem bytowania mniejszych
18
ssaków rzęsorka rzeczka, piżmaka, jenota, gronostaja, norki amerykańskiej. Pomimo
sprzyjających warunków rzadko występują wydry i bobry, natomiast okresowo pojawiają się tu
dziki, jelenie a nawet sarny. W Dolinie Baryczy utworzono największy w Polsce Park
Krajobrazowy. Wyznaczono 27 pomników przyrody i podejmowane są działania dążące do
zwiększenia ich liczby, najcenniejsze z nich to Dąb Jan, Szwedzka Górka i Dęby Sułowskie.
Na terenie parku ochroną rezerwatową otoczono Stawy Milickie, najcenniejszą ostoję wielu
unikatowych, zagrożonych gatunków ptaków. Rezerwat ten został utworzony już w 1963 roku
na powierzchni 5324ha. Stawy Milickie należą również do Living Lakes (Żyjące Jeziora), jest
to sieć 24 jezior odznaczających się znacznym bogactwem ekosystemów w skali świata, na
liście znajdują się również Bajkał, Morze Martwe, Balaton i Jezioro Wiktorii.
Park Krajobrazowy "Dolina Baryczy" został utworzony 3 czerwca 1996 roku. Całkowita
powierzchnia parku wynosi 87040 ha, z czego 70040 ha leży na obszarze województwa
dolnośląskiego, a 17000 ha w granicach województwa wielkopolskiego. Park położony jest na
terenie dziewięciu gmin (sześciu w części dolnośląskiej oraz trzech w wielkopolskiej). W
granicach parku znajdują się najcenniejsze przyrodniczo obszary Kotlin Milicko-Odolanowskiej
oraz Żmigrodzkiej, jak również fragmenty Wysoczyzny Południowowielkopolskiej i Wału
Trzebnickiego. Oś parku stanowi rzeka Barycz, płynąca równoleżnikowo ze wschodu na
zachód. Ze względu na bardzo niewielki spadek (najmniejszy wśród polskich rzek) w dolinie
rzeki możliwe było budowanie już w średniowieczu tanim kosztem dużych zbiorników
wodnych, w których hodowano ryby. Obecnie łączna powierzchnia stawów rybnych na terenie
parku wynosi blisko 7500 ha. Podrupowane są one w kompleksy różnej wielkości, z których
największy, jest kompleks Stawno, zajmujący 1630 ha. Stawy, będące najbardziej
charakterystycznym elementem krajobrazu Doliny Baryczy, łączą w sobie walory przyrodnicze
(jako siedlisko wielu cennych gatunków roślin i zwierząt) oraz kulturowe (jako wytwór
działalności człowieka).Na obszarze parku zachowały się liczne zabytki kultury materialnej.
Pozostałościami osadnictwa wczesnośredniowiecznego są grodziska (m.in. koło Kaszowa).
Dobrze zachowała się barokowa architektura sakralna konstrukcji ryglowej z kościołem św.
Andrzeja Boboli w Miliczu na czele. Walory kulturowe oraz przyrodnicze łączą liczne parki
podworskie, z których w najlepszym stanie zachował się park w Miliczu. Pochodzenia
kulturowego są również liczne szpalery i aleje starych drzew, głównie dębów.
Około 44% powierzchni parku zajmują zbiorowiska leśne. Wśród nich przeważają lasy
sosnowe, ale w okolicach Żmigrodu występują podmokłe łęgi i olsy (rezerwat "Olszyny
Niezgodzkie"), natomiast na południe od Milicza rosną również lasy bukowe (rezerwat
"Wzgórze Joanny"). Na obszarze parku zidentyfikowano wszystkie nizinne typy siedliskowe
lasu z wyjątkiem boru bagiennego. Na terenie parku stwierdzono występowanie 121 zespołów
roślinnych (naturalnych, półnaturalnych i synantropijnych). Do najcenniejszych należą
zbiorowiska wodne, w tym bardzo rzadkie w skali Polski zbiorowisko z udziałem grzybieńczyka
wodnego. Spośród stwierdzonych na terenie parku gatunków roślin chronionych na uwagę
19
zasługują gatunki z Polskiej Czerwonej Księgi Roślin - grzybieńczyk wodny oraz lindernia
mułowa. Występują tu duże populacje grążela żółtego oraz wodnej paproci - salwinii
pływającej.
Niezwykle bogaty jest świat zwierzęcy parku. Stwierdzono tu m. in. 34 gatunki ryb
(łącznie z hodowlanymi), 13 gatunków płazów, 5 gatunków gadów oraz 56 gatunków ssaków
(w tym dwa z Polskiej Czerwonej Księgi Zwierząt - leśny gryzoń popielica i nietoperz
borowiaczek). Najcenniejszym elementem fauny parku jest oczywiście bogactwo gatunkowe
ptaków. Łącznie odnotowano tu aż 277 gatunków, w tym 169 lęgowych. Najcenniejsze
występują na obszarze rezerwatu "Stawy Milickie". Dzięki obecności licznych starych dębów
na terenie parku występują duże populacje rzadkich i chronionych chrząszczy - kozioroga
dębosza i pachnicy dębowej.
Walory parku udostępniono wytyczając na jego terenie 7 dydaktycznych ścieżek
przyrodniczych, prowadzących przez najciekawsze fragmenty lasów i udostępnione do
zwiedzania kompleksy stawów, oraz blisko 200 km znakowanych szlaków turystycznych.
4.2. Stan i funkcjonowanie środowiska przyrodniczego
Sposób funkcjonowania środowiska na opisywanym terenie oraz w jego bliższym i
dalszym otoczeniu, uwarunkowany jest zmiennością przestrzenną i jakością poszczególnych
komponentów tego środowiska, jak również charakterem i siłą oddziaływań pomiędzy nimi.
Zasadniczym impulsem, dynamizującym statyczne układy przyrodnicze są procesy jakie w
nich zachodzą, zarówno w wymiarze pionowym, jak i poziomym. Najważniejsze procesy
geodynamiczne, zachodzące w środowisku przyrodniczym na omawianym terenie, są
determinowane przez rzeźbę terenu, budowę geologiczną i klimat. Klimat jest komponentem
środowiska najbardziej oddziałującym na pozostałe. Z czynników klimatycznych największe
znaczenie mają opady atmosferyczne, temperatura oraz wiatr. Opady, a szczególnie ulewne
deszcze, są impulsem do uruchomienia procesów geodynamicznych: spływu i przesiąkania.
Powiązania przyrodnicze gminy Milicz z szerszym otoczeniem zapewniają kompleksy leśne
oraz doliny cieków. Ekosystemy gruntów ornych i pól uprawnych posiadają prostą strukturę, w
przypadku intensywnie uprawianych monokultur strukturę kadłubową, podatną na zachwiania.
Uboga struktura gatunkowa tych ekosystemów powoduje, że mają one niewielkie znaczenie
jako szlaki migracji i korytarze ekologiczne, chociaż nie są oddzielone od otoczenia i przepływ
gatunków przystosowanych do terenów otwartych następować może bez przeszkód. Użytki
zielone występujące wyspowo wśród pól mają mniejsze znaczenie ze względu na
rozdrobnienie, jedynie na brzegach cieków mogą stanowić bufory i lokalne łączniki
ekologiczne. Duże znaczenie jako wysp ekologicznych i korytarzy ekologicznych lasów wynika
z ich złożonej struktury gatunkowej. Największe znaczenie jako lokalne korytarze ekologiczne
mają tereny o urozmaiconej strukturze przestrzennej, składające się z omówionych wyżej
biotopów i tworzące ich mozaikę. Należy stwierdzić, ze powiązania ekologiczne obszaru
20
objętego opracowaniem z terenami sąsiednimi są swobodne, nie stwierdza się barier
ekologicznych, a największe znaczenie jako lokalnych korytarzy ekologicznych przypisuje się
terenom leśnym i większym zadrzewieniom.
Istnieją bezpośrednie powiązania ekologiczne z obszarowymi formami ochrony przyrody.
Tereny objęte opracowaniem położone są na obszarze Natura 2000: Ostoja nad Baryczą PLH020041 oraz Dolina Baryczy – PLB020001 a także na obszarze Parku Krajobrazowego
„Dolina „Baryczy". Usytuowanie i charakter obszaru miejscowości Wszewilki oraz ww.
obszarów chronionych przy braku barier – wskazuje na możliwość powiązań między tymi
obszarami. W szczególności grunty rolne mogą stanowić żerowiska tych gatunków zwierząt,
których miejsca rozrodu znajdują się na terenach sąsiednich położonych w dolinie Baryczy
objętych ochroną prawną jako obszary Natura 2000. Nie można również wykluczyć i tego, że
niektóre gatunki zwierząt synantropijnych, których miejsca rozrodu znajdują się na obszarze
opracowania, lecz poza granicami Natura 2000, żerują na obszarach Natura 2000. Łączności
przyrodniczej i drożności korytarzy ekologicznych sprzyja wtórna sukcesja roślinności,
zadrzewienia i zakrzewienia.
4.3. Uwarunkowania ekofizjograficzne
Istniejące
uwarunkowania
przyrodnicze
obszaru
wykazują
predyspozycje
zmiany
przeznaczenia terenu w obowiązującym planie miejscowym z terenu drogi publicznej
dojazdowej na teren drogi gospodarczej na potrzeby prowadzonej gospodarki hodowlanej. Nie
określono obszarów, które powinny pełnić funkcje głównie przyrodnicze, wyznaczony cześć
terenu jako teren rolniczy. Kształtowanie układu
funkcjonalno – przestrzennego powinno
uwzględniać istniejący stan środowiska przyrodniczego:
• Z uwagi na warunki gruntowo - wodne (wysoki poziom zalegania wód podziemnych) należy
zastosować kompleksowe rozwiązania w zakresie drenażu terenu.
• Należy zapewnić ochronę wód powierzchniowych i podziemnych przed zanieczyszczeniem.
• Tereny zagrożone zalewami powodziowymi należy wyłączyć z zainwestowania.
• Wzdłuż górnych skarp cieku i rowów celowe jest pozostawienie wolnych pasów terenu dla
wykonywania prac konserwacyjno – remontowych cieku
i rowów z użyciem sprzętu
mechanicznego.
• Zaleca się rozwój zieleni wysokiej i niskiej na terenach potencjalnego zainwestowania,
wprowadzenie zadrzewień wzdłuż ciągów komunikacyjnych.
• Ewentualne rozwiązania w zakresie gospodarki wodno – ściekowej i gospodarki odpadami
powinny być oparte o kompleksowe rozwiązania zgodne z istniejącą polityką gminy.
• W przypadku natrafienia na obiekty o wartości archeologicznej należy powiadomić służby
konserwatorskie.
• W
projektowanych
działaniach
inwestycyjnych
należy
kierować
się
zasadą
zrównoważonego rozwoju, której nadrzędnym celem jest zachowanie równowagi
21
przyrodniczej oraz trwałości podstawowych procesów przyrodniczych.
5. Analiza ustaleń projektu planu
5.1. Ustalenia projektu planu oraz jego powiązania z innymi dokumentami
Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego składa się z:
•
przepisów ogólnych (rozdział I),
•
ustaleń dla całego obszaru objętego planem (rozdział II),
•
ustaleń dla terenów (rozdział III),
•
przepisów końcowych (rozdział IV).
W przepisach ogólnych zawarto informacje o granicach obszaru objętego planem, określono
spis załączników graficznych oraz oznaczenia graficzne będące ustaleniami projektu planu.
Zdefiniowano również słowniczek pojęć, zawartych w uchwale.
W rozdziale II zawarto ustalenia dotyczące m.in.:
•
zasad ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu kulturowego m.in. w kwestii zakazu:
lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko
(wyłączywszy inwestycje z zakresu łączności publicznej, infrastruktury technicznej oraz
dróg publicznych), prowadzenia działalności, której oddziaływanie przekroczyłoby granice
nieruchomości, nakazuje się nawierzchnie narażone na zanieczyszczenia substancjami
ropopochodnymi, uszczelnić, a wody z tych nawierzchni odprowadzać do kanalizacji
deszczowej lub rowów melioracyjnych za pośrednictwem separatorów olejów i benzyn;
nakazuje się właściwe zagospodarowanie mas ziemnych na etapie realizacji inwestycji;
•
dla
zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej
całego
obszaru
objętego
planem
wprowadza
się
strefę
„OW”
ochrony
konserwatorskiej – archeologicznej, obejmującej cały obszar objęty planem, w której dla
inwestycji związanych z pracami ziemnymi wymagane jest przeprowadzenie badań
archeologicznych zgodnie z przepisami odrębnymi;
•
szczególnych warunków zagospodarowania terenów oraz ograniczenia w ich
użytkowaniu w tym zakaz zabudowy, wyznacza się obszar zagrożony zalaniem wodami
powodziowymi, w obrębie, którego ustala się zakaz lokalizowania obiektów mogących
znacząco oddziaływać na środowisko, dla których istnieje obowiązek sporządzenia
raportu oddziaływania na środowisko, przechowywania i magazynowania ścieków,
odchodów zwierzęcych, toksycznych środków chemicznych, magazynowania paliw i
substancji
ropopochodnych,
składowania
i
utylizacji
odpadów
komunalnych
i
niebezpiecznych; dopuszcza się lokalizowanie obiektów budowlanych i sieci uzbrojenia
technicznego pod warunkiem zabezpieczenia ich przed zalaniem wodami powodziowymi;
ustala się obowiązek indywidualnego zabezpieczania inwestycji celem zminimalizowania
22
szkód powodziowych; wszelkie prace inwestycyjne, w szczególności: prowadzenie
infrastruktury technicznej naziemnej i podziemnej, budowa i remonty dróg i urządzeń
infrastruktury związanej z drogami oraz urządzeń melioracji wymagają zgodności z
przepisami odrębnymi;
•
szczegółowych zasad i warunków scalania i podziału nieruchomości - należy
uwzględnić istniejące i projektowane uzbrojenie techniczne, z zachowaniem pasów
eksploatacyjnych według zasad określonych przez dysponentów sieci, ustala się że
powierzchnia nowo wydzielanej działki, nie może być mniejsza niż 2m2 oraz szerokość frontu
nowo wydzielanej działki, nie może być mniejsza 1m, dopuszcza się wydzielanie działek z
terenów o innym przeznaczeniu w celu: realizacji obiektów i sieci infrastruktury
technicznej, z zapewnieniem dojazdu do ich obsługi, realizacji dróg wewnętrznych,
przyłączenia ich do nieruchomości przyległych; ustala się że kąt położenia granic działek
w stosunku do pasa drogowego powinien zawierać się w przedziale od 60 do 120;
•
zasad modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji; dopuszcza się
lokalizacje sieci infrastruktury technicznej i tras rowerowych w liniach rozgraniczających
dróg oraz organizowanie stanowisk postojowych w liniach rozgraniczających dróg,
zgodnie z przepisami odrębnymi;
•
zasad modernizacji, rozbudowy i budowy infrastruktury technicznej (w zakresie
zaopatrzenia w energię elektryczną, wodę, odprowadzania ścieków, wód opadowych,
gromadzenia i usuwania odpadów) dopuszcza się lokalizację infrastruktury technicznej na
obszarze objętym planem, dopuszcza się modernizację, przebudowę, rozbudowę
obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej oraz zmianę przebiegu istniejących sieci
infrastruktury technicznej;
•
wysokości stawki procentowej, na podstawie której ustala się opłatę planistyczną, o
której mowa w art. 36 ust. 4 ustawy.
Rozdział III definiuje ustalenia dla terenów. Dla obszaru objętego projektem planu określono
przeznaczenie terenów:
Teren rolniczy (R) - dla którego obowiązuje zakaz budowy budynków oraz obowiązek
zachowania istniejących cieków wodnych. Dopuszcza się lokalizacje dróg wewnętrznych.
Teren wód powierzchniowych śródlądowych (WS) - dla którego obowiązuje zakaz budowy
budynków.
Teren drogi publicznej klasy dojazdowej (KDD) – dla którego obowiązują parametry jak dla
drogi klasy dojazdowej, szerokość w liniach rozgraniczających min. 10 m, z lokalnymi
poszerzeniami. Dopuszcza się lokalizację chodników, miejsc postojowych oraz utrzymanie
istniejącej zieleni i wprowadzenie nowej zieleni, pod warunkiem, że nie narusza to zasad
bezpieczeństwa ruchu. Tereny te wyznacza się do realizacji inwestycji celu publicznego.
Teren
drogi
wewnętrznej
(KDW)
–
dla
którego
obowiązuje
szerokość
w liniach
rozgraniczających min. 8m, z lokalnymi poszerzeniami. Dopuszcza się urządzenie drogi jako
23
ciągu pieszo jezdnego.
Dopuszcza się lokalizację chodników, miejsc postojowych oraz
utrzymanie istniejącej zieleni i wprowadzenie nowej zieleni, pod warunkiem, że nie narusza to
zasad bezpieczeństwa ruchu.
Rozdział IV stanowią przepisy końcowe mówiące o wykonaniu uchwały i wejścia w życie
miejscowego planu.
Projekt planu nawiązuje do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania
przestrzennego nie tylko w zakresie polityki przestrzennej, ale i ochrony zasobów środowiska
przyrodniczego. Innym dokumentem nawiązującym do projektu planu, zwłaszcza w zakresie
ochrony środowiska jest Program Ochrony Środowiska Gminy Milicz oraz Program Ochrony
Środowiska dla powiatu milickiego.
5.2. Ocena rozwiązań funkcjonalno – przestrzennych
⇒ pod względem zgodności projektu planu z uwarunkowaniami ekofizjograficznymi
Ze względu na charakter planowanego przeznaczenia terenów, główne komponenty
środowiska nie ulegną dużym przekształceniom, a zagospodarowanie obszaru będzie przede
wszystkim wynikiem istniejącego terenów sąsiednich. Nie podlega jednak wątpliwości fakt, iż
realizacja projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będzie nowym
działaniem
w
przestrzeni,
które
może
spowodować
pewną
intensyfikację
działań
oddziaływujących na środowisko przyrodnicze. Stopień zmian w środowisku nie będzie
negatywny, pod warunkiem odpowiedniej realizacji ustaleń projektu planu, odpowiednio do
możliwości środowiska. Zapisy odnoszące się do zapewnienia ochrony środowiska
przyrodniczego odnoszą się dla całego terenu objętego planem. Aby ograniczyć do minimum
wpływ na środowisko w projekcie w zakresie zasad ochrony środowiska i przyrody planu
ustalono:
•
zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na
środowisko z wyłączeniem inwestycji z zakresu łączności publicznej, infrastruktury
technicznej i dróg publicznych;
•
zakaz realizacji inwestycji oraz prowadzenia działalności, której oddziaływanie może
przekroczyć granice nieruchomości;
•
nakaz uszczelnienia nawierzchni narażonych na zanieczyszczenia substancjami
ropopochodnymi oraz odprowadzenia wód z tych nawierzchni do kanalizacji
deszczowej lub rowów melioracyjnych za pośrednictwem separatorów olejów i
benzyn;
•
nakaz zdjęcia warstwy próchniczej z części przeznaczonej pod obiekty budowlane
oraz powierzchnie utwardzone przed podjęciem działalności inwestycyjnych, a
następnie odpowiednie zagospodarowanie tej warstwy;
24
•
masy ziemne mogą być usuwane albo przemieszczane w związku z realizacją
inwestycji, na tereny przeznaczone pod rekultywację i poprawę wartości użytkowej
gruntów rolnych w sposób, który nie spowoduje przekroczeń wymaganych
standardów jakości gleby i ziemi;
•
Na terenie planu występuje obszar zagrożony zalaniem wodami powodziowymi.
Jednym z postulatów ekofizjograficznych było wyłączenie z zainwestowania
terenów zagrożonych zalewami powodziowymi. Tereny te pozostały w planie
terenami rolniczymi z zakazem zabudowy. Ponadto projekt planu ustala dla tych
terenów
zakaz
lokalizacji
obiektów
mogących
znacząco
oddziaływać
na
środowisko, dla których należy sporządzić raport oddziaływania na środowisko,
przechowywania i magazynowania ścieków, odchodów zwierzęcych, toksycznych
środków chemicznych, magazynowania paliw i substancji ropopochodnych,
składowania i utylizacji odpadów komunalnych i niebezpiecznych. Ustalony został
również obowiązek indywidualnego zabezpieczenia inwestycji w celu minimalizacji
ewentualnych szkód powodziowych.
Reasumując, wnioski ekofizjograficzne zostały uwzględnione w projekcie planu. W
znaczącej części ustalenia planu potwierdzają istniejące zagospodarowanie.
⇒ pod kątem rozwiązań eliminujących lub ograniczających negatywne wpływy na środowisko
realizacji ustaleń projektu planu
Ze względu na charakter planowanego przeznaczenia terenów, główne komponenty
środowiska nie ulegną dużym przekształceniom, a zagospodarowanie obszaru będzie przede
wszystkim wynikiem uwarunkowań przyrodniczych i istniejącego zainwestowania w obszarze
objętym planem. Nie podlega jednak wątpliwości fakt, iż realizacja projektu miejscowego planu
zagospodarowania przestrzennego może być nowym działaniem w przestrzeni, które może
spowodować pewną ingerencję w środowisko przyrodnicze. Stopień zmian w środowisku nie
będzie negatywny, pod warunkiem odpowiedniej realizacji ustaleń projektu planu, odpowiednio
do możliwości środowiska. Zapisy odnoszące się do zapewnienia ochrony
środowiska
przyrodniczego odnoszą się dla całego terenu objętego planem. Aby ograniczyć do minimum
wpływ na środowisko w projekcie w zakresie zasad ochrony środowiska i przyrody planu
ustalono:
•
zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na
środowisko z wyłączeniem inwestycji z zakresu łączności publicznej, infrastruktury
technicznej i dróg publicznych;
•
zakaz realizacji inwestycji oraz prowadzenia działalności, której oddziaływanie może
przekroczyć granice nieruchomości;
•
nawierzchnie narażone na zanieczyszczenia substancjami ropopochodnymi, w tym
nawierzchnie dróg publicznych i wewnętrznych należy uszczelnić, a wody z tych
25
nawierzchni odprowadzać do kanalizacji deszczowej lub rowów melioracyjnych za
pośrednictwem separatorów olejów i benzyn;
•
odprowadzenie wód opadowych i roztopowych do gruntu i/lub do cieków wodnych,
zgodnie z przepisami odrębnymi;
⇒ pod względem ochrony walorów środowiska przyrodniczego i kulturowego oraz
kształtowania walorów krajobrazowych
Przedmiotowy teren nie wykazuje wybitnych walorów przyrodniczych. Jednakże można
zaliczyć do nich położenie na terenie Parku Krajobrazowego „Dolina Baryczy", na terenie
Obszaru Specjalnej Ochrony ptaków Natura 2000 „Dolina Baryczy" – PLB020001 pod nazwą
„Dolina Baryczy” oraz Obszaru Natura 2000 – specjalnego obszaru ochrony siedlisk
(Dyrektywa Siedliskowa) – PLH0200041 pod nazwą „Ostoja nad Baryczą” a także fakt że
teren jest niezabudowany i nieznacznie przekształcony antropogenicznie. Ustalenia planu
będą mogą prowadzić do utwardzenia części terenu i zagospodarowanie jako drogi
dojazdowej, co może mieć wpływ na obniżenie poziomu wód gruntowych oraz zwiększenie
emisji zanieczyszczeń powietrza. Część terenu opracowania pozostaje terenem rolniczym z
zakazem budowy budynków mieszkalnych oraz
zakaz likwidacji istniejących zadrzewień i
obowiązek zachowania istniejących cieków wodnych, co powinno pozytywnie wpłynąć na
ekosystem zieleni.
W zakresie ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków zapisy w planie odnoszą się do strefy
„OW” ochrony konserwatorskiej – archeologicznej, obejmującej cały obszar objęty planem.
Wobec powyższego wszelkie inwestycje związane z pracami ziemnymi wymagają
przeprowadzenia badań archeologicznych, zgodnie z przepisami odrębnymi.
5.3. Wpływ ustaleń planu na elementy środowiska oraz obszary Natura 2000 we
wzajemnym powiązaniu
Wpływ ustaleń zapisanych w miejscowym planie będzie wpływał (pozytywnie/negatywnie) na
stan środowiska przyrodniczego na tym obszarze. Tabela 1 przedstawia prognozowane
oddziaływanie wyznaczonych w planie przeznaczeń terenów na takie elementy środowiska,
jak: różnorodność środowiska, ludzie, zwierzęta, rośliny, woda, powietrze, powierzchnia
ziemi, krajobraz, klimat, zasoby naturalne, zabytki i dobra materialne.
Wpływ realizacji ustaleń projektu planu na obszary Natura 2000 - Obszar Specjalnej
Ochrony (OSO) PLB020001 „Dolina Baryczy” oraz Specjalny Obszar Ochrony siedlisk (SOO)
PLH020041 „Ostoja nad Baryczą” przejawia się zasadniczo w problemie powiększenia
terenów zainwestowanych, w ramach istniejącej jednostki osadniczej, co może potencjalnie
negatywnie wpłynąć na cenne przyrodniczo siedliska usytuowane w sąsiedztwie terenów już
zainwestowanych,
wzajemne
powiązanie
ekosystemów
oraz
ograniczenie
żerowisk
chronionych gatunków ptaków.
Projekt planu z zasady zabrania podejmowania działań mogących w istotny sposób
26
pogorszyć stan siedlisk gatunków ptaków, a także w istotny sposób wpłynąć negatywnie na
gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, co w razie wątpliwości o
dopuszczalności konkretnych inwestycji lub ich rozmiaru, będzie rozstrzygającym kryterium.
W związku z powyższym nie przewiduje się znaczącego oddziaływania skutków realizacji
planu na przedmiot ochrony obszaru Natura 2000.
27
Tab. 1. Prognozowane oddziaływanie ustaleń projektu planu na poszczególne elementy środowiska:
(0) brak prognozowanego oddziaływania,
(+) prognozowane pozytywne oddziaływanie,
(-) prognozowane negatywne oddziaływanie.
R
WS
KDD
KDW
+
+
-
-
0
0
-
-
+
+
-
-
+
+
-
-
+
+
-
-
+
+
-
-
+
+
-
-
+
+
-
-
+
+
-
-
0
0
0
0
0
0
0
0
Dobra
materialne
Zabytki
Zasoby
naturalne
Klimat
Krajobraz
Powierzchnia
ziemi
Powietrze
Woda
Rośliny
Zwierzęta
Ludzie
Ustalenia
dla
terenów
Różnorodność
biologiczna
Prognozowane wpływy na elementy środowiska
0
0
0
0
Wnioski
Tereny rolnicze z zakazem
zabudowy
pozytywnie
oddziaływają na świat przyrody
ożywionej i nieożywionej
Tereny wód powierzchniowych
śródlądowych
z
zakazem
zabudowy
pozytywnie
oddziaływają na świat przyrody
ożywionej i nieożywionej
Tereny dróg publicznych będą
negatywnie oddziaływać na
elementy przyrody ożywionej i
nieożywionej
Tereny dróg wewnętrznych będą
negatywnie oddziaływać na
elementy przyrody ożywionej i
nieożywionej
28
6. Przewidywane metody analizy skutków realizacji ustaleń projektu planu
W ramach propozycji dotyczących przewidywanych metod analizy skutków realizacji
postanowień projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaleca się po
jego realizacji dokonanie monitoringu środowiska, który polegać powinien głównie na
prowadzeniu pomiarów poziomów w środowisku raz na kilka lat.
Proponuje się, aby monitoring obejmował m.in. regularne przeprowadzanie badań i
ocen jakości wód podziemnych na analizowanym obszarze. Poza tym proponuje się
regularną weryfikację stanu sieci infrastruktury technicznej, kontrolowanie prowadzonej
gospodarki odpadami. Ważne jest prowadzenie obserwacji potencjalnych niekorzystnych
zmian w środowisku powstałych w wyniku antropopresji, która w wyniku jakichkolwiek
inwestycji jest zjawiskiem nieuniknionym.
W obowiązku miejscowych władz samorządowych powinna być okresowa weryfikacja
obszaru objętego planem pod względem jego zagospodarowania oraz realizacji ustaleń
projektu planu na potrzeby oceny prowadzonej polityki przestrzennej gminy.
7. Prognoza zmian środowiska w wyniku realizacji ustaleń projektu planu
7.1. Założenia
Ustalenia planu zostały przygotowane w ten sposób, by oddziaływanie projektowanego
zagospodarowania terenu było najmniej uciążliwe dla środowiska przyrodniczego.
Poszczególne przeznaczenia terenu, jakie mogą wystąpić w przypadku realizacji planu
sklasyfikowano pod względem oddziaływania na środowisko i istniejący krajobraz.
Dla obszaru objętego planem wyznaczono dwie klasy, które oznaczono symbolem A i C.
A – teren rolniczy (R), teren wód powierzchniowych śródlądowych (WS),
C - teren drogi publicznej klasy dojazdowej, teren drogi wewnętrznej (KDD, KDW).
7.2. Prognoza skutków wpływu ustaleń projektu planu na środowisko przyrodnicze
Przewiduje się następujące oddziaływanie poszczególnych terenów na środowisko:
A – tereny wykazujące korzystny wpływ na elementy środowiska przyrodniczego. Są to
tereny rolnicze oraz teren wód powierzchniowych śródlądowych, stanowiące tereny o
największych walorach krajobrazowych, pełniących główne funkcje przyrodnicze. Obszary o
takich funkcjach podnoszą atrakcyjność tych terenów.
Oddziaływanie terenu na środowisko i krajobraz oceniono pod względem:
 charakteru zmian: jako bardzo korzystne,
 intensywności przekształceń: jako nieznaczne,
 bezpośredniości oddziaływania: jako bezpośrednie,
 okresu trwania oddziaływania: jako długoterminowe,
29
 częstotliwości oddziaływania: jako odwracalne
C – tereny wykazujące negatywny wpływ na elementy środowiska przyrodniczego. Są to
teren drogi publicznej klasy dojazdowej oraz teren drogi wewnętrznej,
które stanowią
największe uciążliwości dla środowiska. Eksploatacja istniejących oraz budowa nowych
szlaków komunikacyjnych jest zjawiskiem nieuniknionym. W aspekcie
oddziaływanie
na
poszczególne
jego komponenty
będzie
widoczne.
środowiska
Utwardzenie
powierzchni ziemi pod tereny komunikacyjne spowoduje zmniejszenie powierzchni
biologicznie czynnej, ograniczy zasilanie wodami opadowymi poziomów wód gruntowych
oraz może stanowić barierę dla migrujących zwierząt. W celu minimalizacji negatywnego
oddziaływania proponuje się wprowadzenie zadrzewień wzdłuż ciągów komunikacyjnych.
Nawierzchnię drogi publicznej i wewnętrznej należy uszczelnić, a wody z tych powierzchni
odprowadzać do kanalizacji deszczowej lub rowów melioracyjnych za pośrednictwem
separatorów olejów i benzyn.
Oddziaływanie terenów na środowisko i krajobraz oceniono pod względem:
 charakteru zmian: jako niepożądane,
 intensywności przekształceń: jako zupełne,
 bezpośredniości oddziaływania: jako bezpośrednie,
 okresu trwania oddziaływania: jako długoterminowe,
 częstotliwości oddziaływania: jako stałe.
7.3. Możliwe transgraniczne oddziaływanie
Zarówno analizowany teren, jak i cała gmina Milicz nie sąsiadują bezpośrednio z
terytoriami krajów ościennych, a odległości granic gminy do granic państwa na wszystkich
kierunkach przekraczają wartość co najmniej 50 km. Skutki realizacji projektu planu nie
będą więc mieć znaczenia transgranicznego w rozumieniu art. 51 ustawy o udostępnianiu
informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko.
7.4. Potencjalne zmiany w środowisku w przypadku braku realizacji ustaleń planu
Istniejące zainwestowanie oraz obecny stan środowiska przyrodniczego cechuje się
stosunkowo
małym
przekształceniem
środowiska
przyrodniczego.
Obecnie
obszar
opracowania wykorzystywany jest on jako droga na cele rolne oraz częściowo jako zbiorniki
wodne. Po ocenie aktualnego stanu środowiska przyrodniczego na analizowanym terenie
stwierdzono, iż powstanie nowego zainwestowania nie powinno wprowadzić zauważalnych
zmian w środowisku, a co za tym idzie nie spowoduje znaczącego negatywnego
oddziaływania na środowisko przyrodnicze. Zapisy w zakresie środowiska gwarantują i
wymuszają ich ochronę na terenie objętym opracowaniem miejscowego planu.
30
Brak realizacji ustaleń planu nie spowoduje żadnych negatywnych zmian w
środowisku na tym terenie, które pozostaną w dotychczasowym użytkowaniu.
8.
Możliwości wprowadzenia rozwiązań alternatywnych bądź eliminujących i
ograniczających negatywne oddziaływanie na środowisko realizacji ustaleń projektu
planu
Obecnie teren opracowania wykorzystywany jest on jako droga na cele rolne.
Inwestor zamierza zrealizować na nieruchomości zamierzenie inwestycyjne polegające na
budowie drogi gospodarczej na potrzeby prowadzonej gospodarki hodowlanej. Realizacja
inwestycji wymaga zmiany przeznaczenia terenu w obowiązującym planie miejscowym z
terenu drogi publicznej dojazdowej na teren drogi gospodarczej – o statusie drogi
wewnętrznej.
Zmiany w środowisku nie będą intensywne, pod warunkiem właściwej realizacji
ustaleń projektu planu, odpowiednio do możliwości środowiska. W związku z powyższym, jak
również
z
uwagi
na
zgodność
zapisów
projektu
planu
z
uwarunkowaniami
ekofizjograficznymi i wytycznymi ochrony środowiska wynikającymi zarówno z opracowanych
w gminie dokumentów dotyczących stanu środowiska przyrodniczego, jak i przepisów prawa,
w prognozie można wskazać pewne rozwiązania alternatywne ograniczające negatywne
oddziaływanie na środowisko realizacji ustaleń planu. Mogą być nimi wprowadzenie zieleni
przyulicznej, która poprawiłaby walory krajobrazowe obszaru i chroniła przed niepożądanym
źródłem hałasu. Podsumowując, ustalenia planu przewidują rozwiązania w zakresie ochrony
środowiska zgodne z istniejącymi uwarunkowaniami oraz obowiązującymi dokumentami
prawnymi.
9. Streszczenie w języku niespecjalistycznym
Niniejszy
dokument
dotyczy
zmiany
miejscowego
planu
zagospodarowania
przestrzennego w obrębach Wszewilki, Sławoszowice, Stawiec, Milicz dla terenu działki
numer 291 AM 2, obręb Wszewilki. Obszar objęty planem wykorzystywany jest on jako droga
na cele rolne oraz częściowo jako tereny wód. Działka położona jest wśród terenów
użytkowanych rolniczo oraz terenów wód powierzchniowych. Od północy na znacznej
długości graniczy z rowem melioracyjnym. Sąsiaduje także z łąkami i pastwiskami,
niewielkim terenem leśnym oraz zabudową pensjonatową i letniskową, a od południa z
terenami produkcji gospodarki rybackiej - stawami hodowlanymi, oraz łąkami i pastwiskami.
Od strony zachodniej działka graniczy z linią kolejową nr 281 relacji Oleśnica - Chojnice, a
od wschodniej z drogą gruntową oraz łąkami i pastwiskami.
Obszar objęty analizą znajduje się w zasięgu zagrożenia wodami powodziowymi.
31
Położony jest na obszarze objętym następującymi formami ochrony przyrody:

Park Krajobrazowy „Dolina „Baryczy",

specjalny obszar ochrony siedlisk „Natura 2000" pod nazwą „Ostoja nad Baryczą",
kod obszaru PLH020041,

obszar specjalnej ochrony ptaków „Natura 2000" pod nazwą „Dolina Baryczy", kod
obszaru PLB020001.
Nadrzędnym celem prognozy jest pełne uwzględnienie uwarunkowań przyrodniczych
charakterystycznych dla analizowanego obszaru wraz z identyfikacją potencjalnych
oddziaływań na środowisko, będących wynikiem realizacji projektu planu.
Dokument ma także na celu ocenę ich natężenia, a także określenie czy w należyty
sposób został uwzględniony w ocenianym opracowaniu dobro środowiska zarówno
przyrodniczego, jak i kulturowego. Prognoza weryfikuje również przyjęte w projekcie planu
zapisy w zakresie rozwiązań eliminujących i ograniczających ich negatywne oddziaływanie
na środowisko dla zapewnienia utrzymania równowagi przyrodniczej i osiągnięcia
zrównoważonego rozwoju. Wyróżniono dwie grupy terenów o zróżnicowanym wpływie na
środowisko. Do pierwszej grupy (A) zakwalifikowano tereny o największych walorach
krajobrazowych,
tj.
tereny
wykorzystywane
rolniczo
oraz
tereny
pod
wodami
powierzchniowymi. W grupie (C) znajduje się teren drogi publicznej klasy dojazdowej oraz
teren drogi wewnętrznej, których negatywny wpływ na stan środowiska przyrodniczego jest
najbardziej znaczący.
Zapisy planu w zakresie ochrony środowiska i przyrody minimalizują potencjalne
niekorzystne oddziaływanie na poszczególne komponenty środowiska przyrodniczego.
Uogólniając stan środowiska przyrodniczego na analizowanym terenie, zarówno pod
względem ukształtowania terenu, warunków klimatycznych, gleb, świata roślin i zwierząt oraz
biorąc pod uwagę postępującą antropopresję jest dobry.
Niniejsza
prognoza
gwarantuje
swoimi
zapisami
ochronę
poszczególnych
komponentów środowiska, w tym także zdrowia ludzi, zachowując uwarunkowania
ekofizjograficzne przedmiotowego terenu. Prognozę opracowano zgodnie z aktualnie
obowiązującymi wymaganiami zapisanymi w ustawie o udostępnianiu informacji o
środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko.
10. Spis tabel i rycin
Ryc. 1 – Obszar objęty planem na rysunku Studium uwarunkowań i kierunków
zagospodarowania przestrzennego Gminy Milicz
Tab. 1 - Prognozowane oddziaływanie ustaleń projektu planu na poszczególne elementy
środowiska
Załącznik graficzny do prognozy
32
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards