Choroby i metody terapeutyczne

advertisement
Choroby i metody terapeutyczne

۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞۞
Temat: Decyzja kliniczna.
24.02.06
‫ﻺﻻﻶﻖﻙﻱﯓ ﻺﻻﻶﻖﻙﻱﯓ ﻺﻻﻶﻖﻙﻱﯓ ﻺﻻﻶﻖﻙﻱﯓ ﻺﻻﻶﻖﻙﻱﯓ ﻺﻻﻶﻖﻙﻱﯓ ﻺﻻﻶﻖﻙﻱﯓ ﻺﻻﻶﻖﻙﻱﯓ ﻺﻻﻶ‬
Podstawy decyzji klinicznej:
1. lekarz ma do wyboru wiele badań dodatkowych
2. Jest wiele możliwości leczenia
3. Podjęta decyzja ma wpływ na :
- przebieg choroby
- życie pacjenta
4. Nie wszystkie decyzje pozytywne mają zbawienny wpływ na pacjenta i nie wszystkie
decyzje negatywne(zaniechane) są działaniem na szkodę pacjenta.
Decyzja kliniczna jest rachunkiem zysków i strat. Jest uzależniona od:
1. wiedzy na temat objawów klinicznych
2. wiedzy na temat skutków podjętego leczenia
3. kontaktu z chorym, zgromadzeni danych(padania podmiotowe, przedmiotowe)
ustalenie ostatecznego rozpoznania(badania dodatkowe)
4. od dostępnych środków
Zbieranie informacji:
- jest podstawą dalszych działań
- konieczna jest klasyfikacja uzyskanych wyników
- dokładność, rzetelność, obiektywizm w przeprowadzeniu badania podmiotowego
- wiarygodność danych
- wartość badania podmiotowego zależy od wiedzy lekarza
Badanie podmiotowe- wywiad
 pacjent sam opisuje objawy z jakimi zgłosił się do lekarza
 objawy uzyskuje się na podstawie rutynowego wywiadu- odpowiedzi na poszczególne
punkty wywiadu
 pacjent nie jest w stanie przedstawić swoich dolegliwości, pacjent nieprzytomny
- niemożliwa jest ocena wiarygodności i precyzyjności odpowiedzi pacjenta na pytania
- wywiad jest subiektywną częścią badania lekarskiego
- zbierając wywiad wymaga się nie tylko wiedzy ale i doświadczenia zawodowego,
umiejętności nawiązanie kontaktu z chorymi.
Postawa lekarza wobec chorego:
 dobro chorego
 stosunek lekarza do chorego: życzliwość, takt, zrozumienie
 odpowiedzialność lekarza
 tajemnica lekarska

prawda
Zdobycie zaufania chorego!
Punkty wywiadu:
- informacje o chorobie, jej dotychczasowym przebiegu
- o innych chorobach i okolicznościach związanych ze zdrowiem.
Wywiad:
1. dane osobowe
2. dolegliwości główne
3. początek i przebieg choroby
4. dolegliwości towarzyszące
5. choroby przebyte, hospitalizacje
6. wywiad rodzinny
7. ginekologiczny/urologiczny
8. socjalny
9. używki
10. objawy fizjologiczne, alergie.
Równocześnie z badaniem podmiotowym prowadzone jest badanie fizykalne.
Badanie podmiotowe ogólne:
1. osłabienie
2. znużenie
3. wyczerpanie
4. zmiana masy ciała
5. gorączka/dreszcze
6. nadmierne pocenie się
7. zwiększona podatność na zakażenie.
Ustalenie postępowania- współudział pacjenta w tym postępowaniu:
- część diagnostyczna
- leczenie
- edukacyjna.
Metody badania a sprawność metody:
- dokładność
- precyzja
- swoistość
- czułość.

Temat: Badanie przedmiotowe.
Badanie przedmiotowe:
03.03.06
- badanie fizykalne narodziło się we Francji na pocz. XIX wieku
- porównywano obserwacje kliniczne z anatomicznymi:
- badanie pośmiertne
- badanie RTG klatki piersiowej
- badania dodatkowe.
Wiarygodność objawów klinicznych
a) doświadczenie
b) staranność
c) precyzja badań
d) monitorowanie objawów.
Ocena stanu ogólnego pacjenta:
a) posługiwanie się skalą ocen
b) wizualna skala analogowa mierzenia bólu
1) Wygląd ogólny i zachowanie chorego
2) Stan przytomności
3) Stan psychiczny
4) Mowa chorego
5) Chód chorego
6) Układ ciała
7) Wiek, budowa, odżywianie, wzrost, waga
8) Skóra
9) Obrzęki
10) Włosy
11) Węzły chłonne
12) Gorączka- typy
13) Badanie szczegółów
14) Głowa
15) Oczy
16) Nos, jama ustna, gardło
17) Szyja, tarczyca
18) Klatka piersiowa(4xO- oglądanie, opłukiwanie, obmacywanie, osłuchiwanie)
19) Serce- 4xO
20) Układ naczyniowy- tętno, badanie układu żylnego
21) Jama brzuszna 4xO
22) Układ kostno- stawowy
23) Układ dokrewny
24) Układ nerwowy
Diagnoza kliniczna:
1. badania podmiotowe i przedmiotowe
2. różnicowanie
3. zaplanowanie badań dodatkowych- postępowanie diagnostyczne
4. ustalenie postępowania- leczniczego metody terapeutyczne.
Klasyfikacja chorób:
1. definicja choroby
2. obraz kliniczny
- kryteria diagnostyczne
- zasady ustalania postępowania
- ocena stopnia zawansowania choroby
3. etiopatogeneza
4. postępowanie- standardy postępowania
5. ocena nowych metod leczenia- badania kliniczne.
Dokumentacja lekarska choroby- historia choroby.
Stanowi odbicie pracy lekarza i jego zespołu, zawiera wszystkie uzyskane wyniki badań
dodatkowych, szczegółową obserwacje pacjenta, plan dalszego postępowania, zmiany
decyzji, czy też nie wyrażenie zgody przez pacjenta na dalsze badania czy leczenie.
1.
2.
3.
4.
5.
zbiór danych o pacjencie
lista problemów medycznych
plan postępowania i rokowanie
obserwacje lekarskie
epikryza lekarska- podsumowanie
Diagnostyka.
Jest działem medycyny omawiającym stosowane przez lekarza metody badania
chorego(podmiotowe, przedmiotowe i dodatkowe).
1. ogólna- przedmiotowe i podmiotowe objawy choroby- symptomatologia, metodykę
badania podmiotowego, rozpoznanie różnicowe i prowadzenie historii choroby
2. szczegółowa- dotyczy poszczególnych chorób lub zespołów z ich etiologią,
patogenezą, badaniami dodatkowymi
3. różnicowa- odróżnienie od siebie chorób o podobnych objawach klinicznych
4. fizyczna- podstawą jej jest badanie fizykalne tzw. „rozpoznanie przy łóżku chorego”
5. laboratoryjna- hematologiczna, gastrologiczna, radiologiczna, izotopowa etc.
Diagnoza- końcowy wniosek wynikający z badania lekarskiego.
Rozpoznanie anatomopatologiczne- pośmiertne.
Rozpoznanie – na podstawie badania, symptomatologii(nauka o objawach choroby) i
nozologia(nauka o zespołach objawów dla danych jednostek) i umiejętności logicznego
myślenia.
Rozpoznanie ustala się na podstawie:
55% - ogólne wrażenie + wywiad
20% - badania fizykalne
20% - badania dodatkowe
5% - nie daje się ustalić postępowania
Istnieje nierozdzielność podstawowych metod badani chorego.
Badania dodatkowe- wykonywane w celu:
1. ustalenie rozpoznania
2. monitorowanie skuteczności i bezpieczeństwa leczenia
3. ustalenie rokowania
4. ewentualnie w celu prowadzenia badań przesiewowych
5. badania:
- laboratoryjne
- radiologiczne
- elektrofizjologiczne
- ultrasonograficzne
- inwazyjne, histopatologiczne

Temat: Układ oddechowy
17. 03. 06
Zadania układu oddechowego:
1) wymiana gazowa- wentylacja
2) mechanizmy kontrolujące wentylacje odpowiednio do zapotrzebowania
3) bariera powietrze- krew
4) odpowiedni przepływ krwi w naczyniach płucnych
Wentylacja zależy od:
1) objętości przepływu powietrza przez drogi oddechowe
a) czynnik mechaniczny- sprężystość tkanki płucnej i ściany klatki piersiowej
b) kontrola przez układ nerwowy
2) wymiana gazowa- bierna dyfuzja- bariera pęcherzykowo- włośniczkowa.
Symptomatologia
1) Kaszel
2) Duszność
3) Ból
4) Plwocina – krwioplucie
5) Gorączka
6) Objawy ogólne
7) Utrata masy ciała.
Badania dodatkowe:
a) badania czynnościowe płuc- Aparat Wrighta- PEF- największy przepływ w czasie 10
ms
b) spirometr
c) pletyzmograf- celem oceny objętości płuc
d) morfologia
e) badania biochemiczne- gazometria
f) badania immunologiczne
g) obrazowe- RTG, TK, bronchoskopia
h) badania mikrobiologiczne
i) badania histopatologiczne
Wskazania do bronchoskopii:
1) pobieranie wycinków do histopatologii
2) pobieranie popłuczyn do badania cytologicznego
3) płukanie oskrzelowo- pęcherzykowe
4)
5)
6)
7)
8)
rozpoznanie raka płuc i ocena jego operacyjności
ocena nasilenia zapalenia pęcherzyków płucnych
rozpoznanie zapalenia płuc u chorych z obniżoną odpornością
rozpoznanie przyczyny niedodmy płata lub segmentu płuca
przed bronchoskopią
Wskazania leczenia:
- usunięcie ciała obcego
- odessanie wydzieliny
- radioterapia lub laseroterapia guzów śródnaczyniowych
- usunięcie zwężenia przez rozszerzenie lub założenie stentu
Przeciwwskazania bronchoskopii:
- należy unikać u bardzo chorych pacjentów
- nie należy wykonywać biopsji transbronchialnej u chorych sztucznie wentylowanych
Powikłania:
 u chorych sztucznie wentylowanych zwiększa się niebezpieczeństwo wystąpienia
odmy opłucnowej
 krwotok może być wynikiem poprzedniego pobrania
Scyntygrafia
a) perfuzyjna- znacznik podany dożylnie Th
b) wentylacyjna- wdech.

Temat: Układ krążenia
24.03.06
Zadania układu krążenia:
1. Dostarcza do tkanek i komórek tlen, wodę i substancje odżywcze, witaminy i sole
mineralne.
2. Usuwa z tkanek produkty przemiany materii, dwutlenek węgla, przenosząc je do
narządów wydalniczych i odtruwających
3. W procesie homeostazy- regulacja ciepła, gospodarka wodna, elektrolitowa,
kwasowo- zasadowa.
4. Rozprowadza hormony i inne substancje biologicznie czynne.
Główny mechanizm- czynność skurczowo- rozkurczowa serca.
Siły pomocnicze- napięcie naczyń tętniczych, ciśnienie tkankowe, zastawki serca i żylne,
praca mięśni oddechowych i siła ssąca klatki piersiowej w czasie wdechu.
Sprawność układu oddechowego:
1. płeć
2. wiek
3. typ budowy
4.
5.
6.
7.
wytrenowanie czynności oddechowej sera i naczyń
sprawność układu mięśniowo- nerwowego
zdolność wytwarzania energii
zewnętrzne warunki w jakich jest wykonywany wysiłek
Symptomatologia:
Ból wieńcowy:
a) umiejscowienie
b) charakter bólu
c) nasilenie
d) okoliczności występowania
e) czynniki wywołujące
f) czynniki nasilające
g) objawy występujące równolegle
Znaczenie kliniczne:
a) niedokrwienie mięśnia sercowego
b) zawał
c) zapalenie osierdzia
d) zator tętnicy płucnej
e) tętniak tętnicy głównej
f) kardiomiopatie
g) nadciśnienie płucne
h) niemiarowość
i) wypadanie płatka zastawki
Ale i w takich chorobach jak:
a) stany lękowe i nerwice
b) zmiany zapalne stawów i w ścianie klatki piersiowej
c) hiperwentylacja
d) przepuklina rozworu przełykowego
e) skurcz przełyku
f) ostry nieżyt żołądka
g) wrzody żołądka
h) zapalenie pęcherzyka żółciowego
i) ostre zapalenie trzustki
j) przepuklina jądra miażdżystego
k) złamanie żebra
l) odma opłucnowa
Dusznica bolesna
Objawy:
1. ból tępy, uciskowy
2. umiejscowiony zamostkowo, z promieniowaniem do barku, karku etc.
3. trwa kilka minut
4. po wysiłku
5. ustępuje w spoczynku lub po nitroglicerynie
6. towarzyszy mu lęk, nudności, wymioty
7. zaburzenia rytmu
Zawał- objawy
1. zwiększenie częstości oddechów
2. duszność
3. rozpierający ból w klatce piersiowej
4. niepokój
5. kaszel
6. tachykardia
7. gorączka
8. poty
9. sinica
10. omdlenia
Symptomatologia
 duszność
- zwiększenie objętości krwi wewnątrz klatki piersiowej
- bierne przekrwienie płuc
 Omdlenie
- niewydolność krążenia obwodowego
- Zaburzenia czynności serca
- przyczyny neurologiczne
- niedociśnienie
- hipoglikemia
- niedokrwistość
- zespół zatoki szyjnej
 kołatania serca
- skurcze dodatkowe
- częstoskurcz napadowy
- migotanie przedsionków
- stany lękowe
- guz chromochłonny
- nadczynność tarczycy
- hipoglikemia
- leki pobudzające
- migrena
- gorączka
 Chromanie przestankowe
- niedokrwienie powysiłkowe
- niedokrwione spoczynkowe
Badania fizykalne
a) oglądnie i obmacywanie: tętnienie naczyń i uderzenie koniuszkowe
b) opukiwanie- stłumienie względne i bezwzględne
c) osłuchiwanie: tony serca, szmery i świsty
Tony serca
1.
2.
3.
4.
pierwszy- zamknięcie zastawki dwudzielnej i trójdzielnej
drugi- zamknięcie zastawki aorty i pnia płucnego
trzeci- okres wczesnego rozkurczu
czwarty – okres późnego rozkurczu
Szmery:
- organiczne
- czynnościowe
- przygodne
Podział w zależności od cyklu serca: skurczowe i rozkurczowe
Stopień głośności- szmery Wg skali Levine’a.
Miarowość rytmu serca
a) częstość
b) skurcz wtrącony
c) skurcze wtrącone- bigemia, trigemia
d) niemiarowość
Badanie tętna
a) częstość
b) mierność
c) wypełnienie
d) natężenie
Ciśnienie tętnicze krwi to- siła działająca na jednostkę powierci naczynia.
Badania dodatkowe:
Nieinwazyjne
1. EKG /metoda Holtera/
a) analiza rytmu serca, zaburzenia
b) analiza zmian S-T niedokrwienie mięśnia sercowego
c) ocena skuteczności leczenia antyarytmicznego
2)
a)
b)
c)
Radiologiczne
wielkość serca
położenie serca
krążenie płucne
Echokardiografia
- pozwala ocenić strukturę i funkcje serca
Fale ultradźwiękowe.
Echokardiografia dopplerowska.
Echokardiografia przezprzełykowa
Scyntygrafia perfuzyjana.
Angiokardiografia.
Wentylowanie serca.

Temat: Układ krążenia c.d.
W5
31.03.06
Niewydolność krążenia:
Patologiczne zmniejszenie przepływu przez tkanki i narządy
1. zmniejszenie objętości minutowej serca w stosunku do zapotrzebowania
tkanek(pochodzenie sercowe)
2. zaburzenia mechanizmów zapewniających przepływ krwi w naczyniach
krwionośnych(pochodzenie obwodowe)
Pochodzenia sercowego:
1. zaburzenia mechaniczne:
a) zwiększone ciśnienie następcze
b) przeciążenia objętościowe
c) utrudnione napełnianie komór
2.
a)
b)
c)
d)
uszkodzenie mięśnia sercowego
choroba niedokrwienna/ zawał
kardiomiopatie pierwotne i wtórne
zaburzenia metaboliczne lub
zapalenia mięśnia sercowego
3. zaburzenia rytmu i przewodzenia
4. postacie mieszane
Pochodzenia obwodowego:
1. zmniejszona ilość krwi krążącej
2. nerwowe, humoralne lub mieszane zaburzenia regulacji prawidłowego napięcia ściany
naczyniowej
Mieszane
1. pochodzenia sercowo- naczyniowego
Niewydolność serca:
Serce nie przetwarza wystarczającej ilości krwi, zmniejszona objętość minutowa serca,
zaburzenia oddychania
1. kurczliwość mięśnia sercowego
2. obciążenia wstępne: ciśnienie późnorozkurczowe
3. obciążenia następczego: ciśnienie skurczowe
4. częstość i miarowość serca
Przyczyny i podział:
1. ostra niewydolność lewej komory
a) uszkodzenie mięśnia
b) nadciśnienie tętnicze
c) Wady serca
d) Nowotwory serca
2. przewlekła niewydolność lewej komory
a) jak wyżej
3.
a)
b)
c)
d)
e)
ostra niewydolność prawej komory
zator tętnicy płucnej
odma
stan astmatyczny
tamponada serca
przepuklina rozworu przełykowego
4.
a)
b)
c)
przewlekła niewydolność prawej komory
nadciśnienie w tętnicy płucnej
wady serca
choroby serca i osierdzia
Mechanizmy kompensacyjne
a) powiększenie serca
b) tachykardia, rytm cwałowy
c) zatrzymanie sodu i wody w organizmie
d) zastój płucny w niewydolności lewokomorowej
e) zastój w dużym krążeniu- żyły szyjne i powiększenie wątroby w niewydolności
prawokomorowej
Objawy:
1. duszność wysiłkowa, nocna
2. zmęczenie po niewielkim wysiłku
3. obrzęki kończyn dolnych
4. powiększenie obwodu brzucha
5. incydenty zatorowe obwodowe i centralne
6. utrata masy ciała
7. powiększenie żył szyjnych
8. przesunięcie w lewo uderzenia koniuszkowego
9. rzężenia
10. powiększenie wątroby
Klasyfikacja choroby Wg. NYHA
I – barak objawów
II – przeciętny wysiłek powoduje zmęczenie, ustępuje po odpoczynku
III – dolegliwości w przypadku nawet umiarkowanego wysiłku, ustępuje w spoczynku
IV – dolegliwości nawet w spoczynku
Rozpoznanie:
1. Echo z frakcją wyrzutową lewej komory, ocena wielkości serca
2. MR/CT
3. cewnikowanie prawego i lewego serca
4. EKG
5. próba wysiłkowa
6. klasyfikacja NYHA
Leczenie:
1. choroby podstawowej
a) nadciśnienia
b) miażdżyca
c) choroba niedokrwienna
d) wady serca
2. dieta ubogo solna, z ograniczeniem płynów
3. farmakoterapia
4. rehabilitacja
5. elektroterapia- stymulacja, rozrusznik serca
6. krążenie wspomagające, przeszczep serca
7. leczenie przeciw płytkowe i przeciw zakrzepowe
A) odciążanie serca- spoczynek, leki wazodelatacyjne, moczopędne, obniżenie oporu
tętniczego
B) zwiększenie siły skurczowej serca- glikozydy nasercowe
C) eliminacja czynników wywołujących niewydolność
D) redukcja mechanizmów kompensacyjnych- inhibitory enzymu konwertującego
E) zmniejszenie akcji serca
Rokowanie:
1. zależne od choroby podstawowej
2. stopnia NYHA
3. prowadzonego leczenia kardiologicznego
Wstrząs:
Jest zespołem objawów chorobowych spowodowanych hipoperfuzją tkanek w związku z tym
niedostateczną podażą tlenu do komórek.
1)
2)
3)
4)
hipowolemiczny- zmniejszenie objętości krwi krążącej na skutek krwawienia
kardiogenny- nagłe uszkodzenie serca
septyczny
neurogenny
Obraz kliniczny:
a) krążeniowe- hipolemia, tachykardia
b) psychiczne- lęk, napad, zaburzenia świadomości
c) płucne- płytki, przyspieszony oddech, sinica
d) nerkowe- skąpomocz, bezmocz
e) skórne- blada, zimna, wilgotna , sinica warg
f) z przewodu pokarmowego- nudności, biegunka
Rozpoznanie:
1. wywiad
2. badania fizykalne
3. badania dodatkowe: gazometria, elektrolity, biochemiczne, RR, EKG
Postępowanie lecznicze:
A) usunicie lub zwalczenie przyczyny
B) przywrócenie właściwej objętości krwi
C) zwalczenie zaburzenia oddychania
D) zwalczenie kwasicy nie oddechowej
E) zapobieganie powikłaniom wstrząsu(ostra niewydolność nerek, wątroby, DIC)
F) zabezpieczenie drożności dróg oddechowych
G) przywrócenie perfuzji tkanek(diuretyki, leki o działaniu inotropowym)
H) w zależności od przyczyny:
- antybiotykoterapia
- przetoczenie masy erytrocytarnej
- płyny i aminy presyjne: noradrenalina i dopomina
Zapalenie osierdzia
Obejmuje blaszkę ścienną lub trzewną osierdzia- jest to odkładanie się włóknika,
przeważnie wysięki
Etiologia:
Reumatyczne, gruźlicze, bakteryjne, wirusowe, w zawale, mocznica, kolagenozy, ch.
Nowotworowe, idiopatyczne, po RT(radioterapia)
Obraz kliniczny
1. ból w klatce piersiowej
2. duszność
3. objawy ogólne
4. tamponada serca – tachykardia, obrzęki, tętno paradoksalne, ciche tony serca
Rozpoznanie:
1. EKG
2. echo serca
3. cewnikowanie prawego serca
4. RTG klatki piersiowej
5. MR
Leczenia
1. NZPL
2. kortykosteroidy
3. antybiotykoterapia- leki tuberkulostatyczne
4. perikardiocentoza, perikrdiiektonia
Rokowanie zależne od choroby podstawowej.
Kardiomiopatie
Niezapalne choroby serca
Dzielimy na:
1. zastoinowe
2. restrykcyjne
3. przerostowe
Zastoinowe:
Poszerzenie jamy serca, upośledzenie funkcji skurczowej serca-> niewydolność.
Etiologia:
- nadciśnienie tętnicze
- choroba niedokrwienna
- toksyczne(alkohol, kokaina, heroina, cytostatyki, wady zastawkowe, okres okołoporodowy)
Objawy kliniczne:
a) duszność
b) zmęczenie
c) objawy zastoju- niewydolność krążenia
d) incydenty zatorowe
e) przesunięcie uderzenia koniuszkowego
f) rzężenia
Rozpoznanie
1. echo serca
2. MR
3. cewnikowanie serca
4. RTG
5. EKG
6. próba wysiłkowa
Leczenie
a. choroby podstawowej
b. farmakoterapia- diuretyki, nasercowe, Beta-blokery
c. chirurgiczne- CABG, wymiana zastawki, przeszczep sera, serce sztuczne, mioplastyka
lub wycięcie części komory
Rokowanie: zależy od zaawansowania choroby i przyczyny
Restrykcyjna:
Występuje rzadko, pierwotna lub wtórna(włóknienie wsierdzia)
Obraz kliniczny:
a. zmęczenie
b. duszność
c. obrzęki kończyn dolnych
d. wodobrzusze
e. płyn w jamie opłucnej
Rozpoznanie:
1. echo serca
2. MR
3. cewnikowanie serca
4. biopsja endomiokariplastyczna
Leczenie
1. objawów niewydolności serca
2. choroby podstawowej
3. przeszczep serca
Rokowanie w większości złe.
Przerostowe:
- asymetryczny przerost lewej komory
- występuje rzadko, mutacje genu odpowiedzialnego za budowę sarkomerów(dziedziczenie
autosomalny recesywne)
Obraz kliniczny:
a. omdlenia, nagła śmierć sercowa, duszności, niewydolność krążenia
b. tętno dwubitne
Rozpoznanie:
a. echo serca
b. EKG
c. Wywiad rodzinny
Leczenie:
a) zmiana stylu życia
b) leki p/arytmetyczne, leczenie chirurgiczne
c) stymulator serca
Rokowanie:
Częstość nagłej śmierci 1- 8%
Jest najczęstszą przyczyną śmierci u osób uprawiających sport wyczynowy.

Temat: Układ krążenia c.d. W6
07. 04. 06
Gorączka reumatyczna
 przewlekły proces zapalny obejmujący tkankę łączną i różne narządy- zwłaszcza
serce-> dochodzi do wad zastawkowych
 zakażenie paciorkowcem hemolizującym- zapalenie migdałków lub gardła-> odczyn
hiperergiczny na toksyny(streptolizyna, fibrynoliza)
Obraz kliniczny:
1. objawy sercowe i poza sercowe
2. gorączka i stany podgorączkowe
3. osłabienie i uczucie rozbicia
4. dolegliwości gastryczne
5. zapalenie stawów
6. zmiany skórne- rumień pierścieniowaty wielopostaciowy, guzki podskórne
7. zajęcie OUN, objawy pląsawice
8. zapalenie płuc
1. Reumatyczne zapalenie wsierdzia
Zastawka dwudzielna aorty, rzadziej pozostałe
- szmer nad sercem
- zmiana akcentacji tonów
2. Reumatyczne zapalenie mięśnia sercowego
3. Reumatyczne zapalenie osierdzia



Rozpoznanie:
obraz kliniczny
poprzedzająca angina
badania dodatkowe(ASO, OB., białko ostrej fazy, elektroforeza białek, EKG, echo
serca, RTG)
Rokowania
 zależy od rozległości zmian
 niewydolność krążenia
 wady zastawek
Postępowanie:
 reżim łóżkowy
 leki p/zapalne i p/reumatyczne
 antybiotykoterapia
 leczenie miejscowych ognisk zapalnych
 usunięcie migdałków, sanacja jamy ustnej
Zaburzenia kardiologiczne w innych schorzeniach:
Nadczynność tarczycy
 zwiększony metabolizm i zużycie tlenu- tachykardia i wzrost objętości wyrzutowej
 serce hiperkinetyczne
Niedoczynność tarczycy
 zmniejszenie metabolizmu i zużycia tlenu
 zmniejszenie objętości wyrzutowej serca
 objawy niewydolności krążenia i wieńcowej
Choroby nadnerczy
 Zespół Cushinga- nadciśnienie tętnicze i powiększenie serca
 Choroba Addisona- niedociśnienie tętnicze
 Pheochromacytomia- nadpobudliwość układu współczulnego
 Zaburzenia elektrolitowe
Inne choroby serca:
Nowotwory serca np. śluzak
Urazy serca
Zespół wypadania płatka zastawki mitralnej
Nerwice układu krążenia
Zespół zatoki tętnicy szyjnej
Ostre serce płucne:
Przyczyną jest nagły wzrost ciśnienia w krążeniu małym na tle zatoru tętnicy płucnej
Patogeneza
o Unieruchomienie, niewydolność krążenia
o Choroby krwi
o Żylaki
o Zabiegi operacyjne
o Upośledzenie przepływu krwi w krążeniu płucnym
o Zmniejszenie się wysycenia krwi tlenem
Obraz kliniczny:
 Najczęściej śmiertelny
 Duszność
 Ból w klatce piersiowej
 Sinica
 Tachykardia
 Niedokrwienie OUN
 Niewydolność prawokomorowa, zmiany w badaniu fizykalnym
 EKG- nieprawidłowe załamki, ujemne T, blok prawej odnogi i pęczka Hisa
 Zaburzenia rytmu serca
 RTG klatki piersiowej
 Echo serca
 Scyntygrafia wentylacyjno- perfuzyjna płuc
 Angiografia
Rokowania niepomyślne
Postępowanie: leki przeciw zakrzepowe , trombolityczne, leczenie p/wstrząsowe, leki
nasercowe.
Przewlekły zespół płucno- sercowy.
Przewlekły, stopniowy wzrost ciśnienia w krążeniu płucnym- w przebiegu choroby układu
oddechowego, przeciążenie prawej komory i niewydolność prawokomorowa.
Etiopatogeneza:
Rozedma płuc
Zwłóknienie płuc
Gruźlica płuc
Pylica
Rozstrzenia płuc
Napromienienie
Nowotwory
Obraz kliniczny:
 duszność, kaszel
 sinica
 ortopnoe
 objawy niewydolności prawokomorowej
Badania dodatkowe:
 RTG klatki piersiowej
 EKG
 Poliglobulia
 Gazometria
Pierwotne nadciśnienie płucne
Patogeneza
Skurcz i przerost ścian drobnych tętnic krążenia płucnego, wtórne zmiany w dużych tętnicach
i przerost prawej komory.
Rokowanie niepomyślne.
Choroby naczyń.
Miażdżyca tętnic
Patogeneza
Ogniskowe gromadzenie się lipidów kolagenowych, mukopolisacharydów i złogów wapnia w
błonie wewnętrznej tętnic.
Czynniki uszkadzające śródbłonek naczynia:
hemodynamiczne- nadciśnienie
humoralne- angiotensyna II, aminy ketocholowe
metaboliczne- hipercholesterolemia, hipoksja, rodniki polekowe??
Kliniczne postacie miażdżycy
naczyń obwodowych
tętnic wieńcowych
mózgowych
1. Choroby tętnic i tętniczek:
o Organiczne z niedrożnością(miażdżyca, zator, zapalenie, angiopatia
cukrzycowa)
o Organiczne bez niedrożności(tętniaki, przetoki tętniczo- żylne)
o Czynnościowe ze skurczem(ch. Raynauda )
o Czynnościowe z rozszerzeniem(czerwienica bolesna kończyn)
2. Choroby żył (żylaki, zapalenie żył)
3. Choroby naczyń włosowatych
4. Choroby naczyń chłonnych- zapalenie, obrzęki limfatyczne.
Choroby tętnic:
a) ból, chromanie przestankowe, ból spoczynkowy
b) parastezje, pieczenie
c) uczucie zimna
d) zabarwienie skóry, zmiany topograficzne, martwice
e) brak tętna
Badania dodatkowe:
termometria- pomiar ocieplenia kończyn
oscylometria- pomiar wielkości ciśnienia tętniczego kończyn
pletyzmografia- pomiar objętości kończyny
badania izotopowe- pomiar klirensu tkankowego
USG z zastosowaniem techniki dopplerowskiej
Arteriografia
TK, MR
Miażdżyca zarostowa:
Postępujące zwężenie lub zamknięcie światła tętnic , 40-50r.ż częściej u mężczyzn.
Czynniki predysponujące:
 Cukrzyca
 Nadciśnienie
 Niedoczynność tarczycy
 Zaburzenia lipoidowe
 Palenie papierosów
 Otyłość
Po 10 latach u 15% zmiany zgorzelinowe, 30% śmierć z powodu zawału lub udaru mózgu.
Zator tętnicy:
Nagłe zamknięcie światła skrzepem lub blaszką miażdżycową np. w przebiegu wady zastawki
mitralnej, zawału m. sercowego.
Obraz kliniczny:
nagły ból
blada kończyna
sinica
zaburzenia czucia
brak tętna
Rozpoznanie: charakterystyczny obraz kliniczny, współistnienie chorób.
Lecenie: leki p/zakrzepowe, trombolityczne, leczenie chirurgiczne- embolektomia.
Zapalenie naczyń krwionośnych
Zakrzepowo- zarostowe- choroba Buerger’a.
Podostry lub ostry proces zapalny- niedokrwistość w wyniku zakrzepu. 20-30r.ż->
zwiastunem jest wędrujące zapalenie żył powierzchownych.
Obraz kliniczny:
a. uczucie zimna
b. zaburzenia czucia
c. obrzęki stóp
badania dodatkowe: angiografia, oscylometria.
Rokowanie: niepomyślne, ważne jest zlokalizowanie współ istniejących ognisk zakazenia.
Tętniak tętnicy i aorty:
Ograniczenie roszenia tętnicy w wyniku osłabienia ściany.
Leczenie : operacyjne.
Choroba Raynould’a.
Napadowe kurcze tętnic palców oraz dłoni i stóp, wysterują symetrycznie, trwają ok. 1530min, po 40r.ż, u kobiet.
Etiologia:
 czynnik dziedziczenia
 hormonalne
 emocjonalne
 zwiększona wrażliwość na zimno.
Objaw Raynould’a
 choroba wieńcowa
 ucisk- dodatkowe żebra, zespól m. pochyłego
 zarostowe schorzenia tetnic
Zakrzepowe zapalnie żył:
Patogeneza:
1. zastój żylny(niewydolność krążenia, unieruchomienie, zabieg operacyjny, poród,
żylaki, nowotwory, zakażenia, choroby krwi, otyłość )
2. leki(glikokortykosteroidy, HTZ, antykoncepcja )
Obraz kliniczny:
otyłość
ból
zaczerwienienie
gorączka
objaw Homansa
Rozpoznanie: USG dopplerowskie
Leczenie: profilaktyka, leczenie choroby podstawowej.

Temat: Podstawy farmakologii ogólnej
21.04.06
1. przedmiot i zadania:
Farmakologia jest nauką o środkach leczniczych i ich działaniu na organizm.
Z greckiego farm-trucizna, logos- nauka.
Lek jest substancja chemiczną która po uzyskaniu procesu technologicznego i
odpowiedniej postaci może reagować z komórkami i tkankami żywego organizmu.
Surowiec farmaceutyczny to związek chemiczny służący koprodukcji leków.
2) zadania
 poszukiwanie nowych leków
 poznanie działania i mechanizmów działania leków
 ustalenie wskazań leczniczych
 ustalenie przeciwwskazań
 racjonalne dawkowanie
 poznanie toksyczności i działań niepożądanych
3) trzy działy farmakologii:
farmakodynamika: to nauka o zmianach czynności organizmu pod
wpływem leku i mechaniczne działanie leku
farmakokinetyka: nauka o losach leku w organizmie i tkankach jako
wypadkowej wchłaniania, wiązania z białkami, przenikania do
tkanek, metabolizm i wydalanie
farmakoterapia: jest nauką o zastosowaniach terapeutycznych leków
farmakologia kliniczna- to nauka o metodach badania i działania
leków na człowieka zdrowego i chorego i ich praktycznym
zastosowaniu
farmakogenetyka: to dział farmakologii zajmujący się wpływem
czynników dziedzicznych na działanie leków
farmakologia rozwojowa: zajmuje się wpływem działania leków na
organizm w zależności od wieku- w ramach tego działania
rozróżniamy farmakologię pediatryczna oraz geriatryczną.
Pochodzenie leków:
roślinne: alkaloidy, glikozydy, saponiny
zwierzęce: hormonalne np. insulina, wyciągi tkankowe
mineralne: NaCl, KCl
z syntezy i pół-syntezy chemicznej, inżynierii genetycznej
Postacie leków:
a) płynne: roztwory, krople, mieszanki, odwary, napary
b) stałe: proszki, granulaty, tabletki, drażetki, kapsułki, maści, kremy
Sposoby wprowadzania:
leki działające miejscowo lub ogólnie
dragi podania
- enteralne(dojelitowe): doustne, doodbytnicze, podjęzykowo
- perenetralne(pozajelitowo): podskórne, domięśniowe, dożylne
Rodzaje działania:
 przyczynowe
 objawowe
 działanie ośrodkowo obwodowe
 ośrodkowe: bezpośrednio na komórki nerwowe w ośrodkowym układzie nerwowym
 obwodowe: głównie na zakończenia nerwowe i receptory
 działanie miejscowe i ogólne(miejscowe: działa na tkanki w miejscu ich
wprowadzenia; ogólne: działają po wchłonięciu do krwioobiegu)
 działanie wybiórcze: tylko określone narządy
 działanie odwracalne i nieowracalne
 działanie antagonistyczne: przeciwne różnokierunkowe działanie leków prowadzące
do osłabienia lub całkowitego zahamowania ich działania
 działanie synergiczne- zgodne, jednokierunkowe działanie leków na czynności org.
Przy czym wyniki działań sumują się.
Zależność działania leku od dawki.
Efekt farmakologiczny leku: zmiana czynności komórek, tkanek bądź narządu pod wływem
leku.
Aktywność leku: właściwość wyzwalania określonego efektu przez określoną dawkę.
Intensywność działania leku- właściwość wyzwalania max efektu przy określonej dawce.
Dawki leków:
minimalna: najmniejsza wyzwalająca efekt farmakologiczny
max: największa jaka może być zastosowana
max dawka tolerowana: największa nie wywołująca objawów
toksycznych.
Efektywna: wywołująca określony efekt
Lecznicza
Najniższa, progowa, subterapeutyczna: najniższa wywołująca efekt
Toksyczna: najmniejsza wywołująca ostre zatrucie
Śmiertelna: najmniejsza powodująca zejście śmiertelne
Uderzeniowa: antybiotykoterapia
Mechanizm działania:
Sposób oddziaływania ze składnikami żywego organizmu w wyniku czego dochodzi do
wywołania efektu farmakologicznego.
Mechanizm:
a) Biochemiczny
Reakcja leku z receptorem- enzym, koenzym, substrat- zamiana czynności komórki,
narządu n skutek hamowania lub nasilania aktywności enzymów. Jest to receptor błonowy
lub wewnątrzkomórkowy.
b) Fizykochemiczny
Zmiany czynności komórek, tkanek, narządów- poprzez zmiany przepuszczalności błon
komórkowych lub obniżające napięcie powierzchniowe(detergenty, kwasy zółciowe)
Punkty uchwytu działania leku:
 enzymy i koenzymy- większość leków bezpośrednio lub pośrednio wpływa na
aktywność enzymów, najczęściej je hamuje(inhibitory) Lub aktywuje
 substraty- niektóre leki eliminują z procesów biologicznych określone składniki
ustrojowe (np. cytrynian-> wapń)
 kwasy nukleinowe: leki przeciwnowotworowe.
Losy leków w organizmie:
Uwalnianie leku polega na przechodzeniu substancji leczniczej z postaci leku do roztworu w
płynach organizmu.
Dzieli się na trzy etapy:
1) rozpad postaci leku
2) rozpuszczenie substancji leczniczej
3) dyfuzja leku do miejsca wchłaniania
Wchłanianie leków poprzez:
1) skórę
2) płuca
3) błony śluzowe jamy ustnej, żołądka, jelit
4) tkankę podstawną
5) oraz: doodbytniczo, dotchawiczo, śródoponowo.
Wydalanie leków:
a) z moczem, żółcią, śliną, jelita, płuca, z potem
b) z mlekiem matki
Interakcje leków:
Leki mogą wzajemnie ze sobą interferować zmieniając swoje działanie. Wpływ jednego leku
na skład, losy w organizmie i na działanie drugiego leku nazywamy interakcja
farmaceutyczną.
poza organizmem chorego- występują podczas przygotowania leku:
dotyczy reakcji recepturowych fizycznych i chemicznych.
Interakcje farmakokinetyczne: dotyczy wpływu jednego leku na
procesy farmakokinetyczne drugiego- wchłanianie, wiązanie z
białkiem, transport
Interakcje farmakodynamiczne: synergizm- sumowanie się;
hiperaddycyjny- połączenie działania; antagonizm.
Działania nieporządane:
Może być nierozerwalne z działaniem głównym, lub też może być od niego niezależne.
a) bezpośrednie: np. objawy parkinsonowe po podanych fenotiozynach
b) niepożądane wtórne: następstwo odległych konsekwencji daiłania leków np.
hiperwitaminoza B i K po stosowanym doustnym antybiotyku o szerokim działaniu
związane z mechanizmem działania leku
niezależne od dawki o podłożu immunologicznym
funkcje alergiczne
działanie na płód
rakotwórcze
Temat: Hematologia cz1.
28.04.06
Hematologia:
 zaburzenia w zakresie układu krwiotwórczego
 układ krwiotwórczy zabezpiecza krążenie, odporność, wpływa na układ krzepnięcia
 układ krzepliwości- utrzymywanie krwi w naczyniach.
Skazy krwotoczne
Są wrodzonymi lub występującymi w przebiegu choroby zasadniczej zaburzeniami
hemostazy prowadzącymi do samoistnych wynaczynień krwi lub krwawień, które nie
pozostają w żadnej proporcji do wywołujących je uszkodzeń.
Przyczyny skaz krwotocznych:
niedobór czynników krzepnięcia
zaburzenie funkcji czynnika krzepnięcia
nadmiar inhibitorów krzepnięcia
patologicznie wzmożona fibrynoliza
zmniejszenie liczby płytek krwi
zaburzenie funkcji płytek krwi
blokada receptorów
zaburzenia przemiany- większe produkcja zużycie niż
zaburzenia przepuszczalności naczyń
hemostaza- hamowanie krwawień
Badanie układu krzepnięcia wykonuje się w następujących sytuacjach klonicznych
1) wywiad lub objawy sugerują skazę
2) przed zabiegiem chirurgicznym
3) u pacjentów z różnymi chorobami, w przebiegu których może wystąpić skaza
krwotoczna
Objawy
krwawienie z dziąseł(uszkodzenie błony śluzowej)
krwawienia z dróg rodnych
krwawienia z przewodu pokarmowego
wylewy do dużych stawów[hemofilia]
Badania:
sprawdza się układ krzepliwości
morfologia
czas krzepnięcia
Może towarzyszyć chorobom
niewydolność wątroby
aplazja szpiku kostnego
terapie chorób nowotworowych
Napromienienie
Diagnostyka:





Wywiad lekarski
Badania fizykalne
Testy przeglądowe
Oznaczenie czynników osoczowych i płytkowych
Wysoko specjalizowane badania w celu dokładnego określenia
skazy
Objawy wskazujące na istnienie skazy:
a)
b)
c)
d)
e)
plamica skóry i błon śluzowych
rozsiane krwiaki samoistne
silne wtórne krwawienia po zabiegach
krwawienie z pępowiny u dzieci
wylewy do stawów i domięśniowe
Objawy wskazujące za skaza jeżeli występują z innymi rodzajami krwawień:
a) nadmierne krwawienia miesiączkowe
b) krwawienia z nosa
c) pojedyncze samoistne krwiaki
d) krwawienia z przewodu pokarmowego
e) krwiomocz
f) krwawienia z miejsc wkłucia
g) wylewy podspojówkowe
h) samoistne wylewy domózgowe, udary
Krwawienie które rzadko wskazuje na skazę:
a) krwawienia z dziąseł
b) krwawienia z dróg rodnych
Badania fizykalne w skazach krwotocznych:
ocena błon śluzowych i skóry: charakter i umiejscowienie
test opaskowy
ocena stawów ewentualnie zaników mięśniowych
krwawienia z dróg rodnych lub przewodu pokarmowego: badania
ginekologiczne, per rectum
Testy laboratoryjne:
czas krwawienia
liczba płytek
czas kaolinowo- kefolinowy (APTT)- wewnątrzpochodny układ(VIII,
IX, XI, XII, kalikreina)
aktywność protrombiny zewnątrzpochodny(II, VII, V, X)
czas trombinowy, hipofibrynogenemia, disfibronogemie, lub
obecność heparyny antytrombiny
Wrodzone zaburzenia krzepnięcia- niedobór czynników osoczowych
1) czynnik VIII- hemofilia A, związana z płcią, chorują mężczyźni, uwarunkowana
genem na chromosomie X , choroba Von Willebranta- chorują jednakowo mężczyźni i
kobiety.
2) Czynnik IX – hemofilia B
3) Afibrynogemie- dziedziczone autosomalnie- krwawienie z pępowiny
4) Dysfibrynogemie
5) Hipoprotrombinemie
6) Niedobór czynnika V- parahemofilia
7) Niedobór czynnika VII- hipokonwertynemia- krwawienia z dróg rodnych
8) Niedobór czynnika X(Stewarta- Prowera) obfite miesiaczki.
Nabyte niedobory osoczowych czynników krzepnięcia:
 upośledzenie biosyntezy przy uszkodzeniu wątroby lub niedoborze witaminy K
 wzmożone zużycie(DIC) lub nadmierny rozpad(aktywacja fibrynolizy)
Przyczyny niedoboru witaminy K:
 zaburzenia wytwarzania witaminy K przy niedostatecznym jej dowozie
 brak flory bakteryjnej jelit lub wyjałowienie jelit np. po antybiotykoterapii
 upośledzenie wchłaniania witaminy K w: wydzielanie żółci do światła jelita, zespoły
upośledzonego wchłaniania, wpływ leków
Skazy krwotoczne płytkowe:
Trombocytopenie:
 zmniejszone wytwarzanie płytek np. w: aplazji szpiku, wyparcie właściwego
utkania szpiku
 zaburzenia płytkotwórczej czynności megakariocytów
 skrócony czas przeżycia płytek krwi(płytki krwi żyj do 8 dni)
Idiopatyczna trombocytopenia:
rozcieńczenie płytek w krwioobiegu na skutek przetoczenia dużych
objętości krwi ubogiej w płytki lub osocza
inne przyczyny- zakaźne, oparzenia
Skazy płytkowe wrodzone
trombastenia Glanzmanna
zespół płytek olbrzymich
defekty ziarnistości płytek
zespół płytek szarych
Skazy krwotoczne naczyniowe:
1) wrodzone
choroba Rendu- Oslera
choroby tkanki łącznej- choroba Marfana
2) nabyte
zespół Henocha- Schonleina
plamica prosta, mechaniczna
Towarzyszące chorobom zakaźnym, plamicy, grypie, cukrzycy, nadciśnieniu, amyloidzie.
Powiększenie węzłów chłonnych(lymphadenopathia):
 wywiad i badania fizykalne
 badania laboratoryjne
 badania obrazowe
 badania histopatologiczne- immunohistochemiczne
1)
a)
b)
c)
d)
e)
2)
odwracalne powiększenie węzłów chłonnych:
zakażenia wirusowe, bakteryjne, grzybicze, pierwotniaki
zakaźne zapalenie- gruźlica, toksoplazmoza
etiologicznie niejasne np. sarkoidoza
odczynowe towarzyszące
polekowe
o niejasnym patomechanizmie, nadmierna reakcja immunologiczna, podobnie do
chłoniaków
3) choroby rozrostowe układu chłonnego: chłoniaki ziarnice i niezianicze
4) powiększenie węzłów chłonnych w przerzutach nowotworowych
5) choroby ze spichrzeniem(rzadka) Mononukleoza zakaźna
czynnik etiologiczny: wirus Epsteina- Barra
zakażenie drogą kropelkową, 10-30r.ż, 5-10 dni wylęgania
obraz kliniczny: objawy grypowe, powiększenie węzłów chłonnych,
śledziony
diagnostyka: morfologia, test Paula- Bunnella
AIDS- zespół nabytego upośledzenia odporności
 czynnik etiologiczny- retrowirus HIV
 draga zakażenia- przez krew, produkty krwi, wstrzyknięcia zakaźnych płynów
tkankowych
 grupa ryzyka: mężczyźni Bi i homoseksualni(70%), chorzy na hemofilię(4%),
noworodki, heteroseksualni partnerzy zakaźnych(4%), lekko zakaźni(15%), osoby po
transfuzji krwi
 obraz kliniczny: grypopodobne, spadek wagi ciała, biegunka
Objawy kliniczne:
 gorączka
 biegunka
 utrata masy ciała
 uczucie zmęczenia
 linifadenopatie
 poty nocne
 w badaniach lab. Antygen HIV
Leczenia skojarzeniowe:
Inhibitory odwrotnej transkryptazy z inhibitorem Proteazy. Profilaktyka oportunistycznych
infekcji.
Ziarnica złośliwa
około 1000 nowych zachorowań rocznie
2 szczyty zachorowań
Etiologia: wirus uwarunkowany genetycznie, objawy jak AIDS
Rozróżniamy 4 rodzaje ziarnicy
Występuje w czterech stadiach w zależności od zajętych grup więzów
chłonnych
Rokuje około 80% wyzdrowień w zależności od stopnia
zaawansowania i rodzaju
w okresie I i II stosuje się naświetlania (radioterapię) zajętych i
sąsiednich obszarów węzłowych.
W okresie III bez objawów ogólnych stosuje się chemioterapię
łączoną z radioterapią; a w okresie III z objawami ogólnymi i w
okresie IV stosuje się już tylko chemioterapię.
Przy nawracającej ziarnicy złośliwej można również próbować
przeszczepu szpiku.
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Create flashcards