H. Schauss, Guide to ]ewish Holy Days, Schocken, New

advertisement
Fragment książki
http://grzbiet.pl/ksiazki/zydzi-wiara-i-zycie
A. Z. ldelsohn,]ewi.!h Liturgy and itJ Developement, Schocken, New York 1960.
I.Jakobovits.]ewi.!h Medical EthiCJ, Bloch, New York 1967. (Wzorcowe studium n
ten temat pióra czołowego rabina ortodoksyjnego).
j. Riemer (red.),jewi3h Rejlections on Death, Schocken, New York 1974.
H. Schauss, Guide to ]ewish Holy Days, Schocken, New York 1970.
H. Schauss, The Lifetime of the ]ew, Union of American Hebrew Congregatiom
New York 1976.
Gmina żydowaka
l. Ahrahams, ]ewish life in the Middle Ages, Atheneum, New York 1975. !Świetni1
przedstawiony obraz wszystkich stron
syczna).
Życia Żydowskiego.
Pozycja prawie kJa.
J. L. Blau (red.), Reform]udaism: A Histońcal PerspectiL'e, Ktav, New York 1973.
D. Rudavsky, Modern ]ewish Religious Movemenu, Behrman House, :'-lew 'rork
1967. (Przedstawia historię głównych kierunków w judaizmie i reprezentowaną
przez nie ideologię).
M. Sklare, Conservative]udaism, Free Press, Chicago 1955. (Ważne studium. nadal
wartościowe, choć pozbawione już aktualności).
M. Zborowski i E. Herzog, Life is wit h People: The Cultu re of the Shtetl, Schocken.
New York 1974.
H. j. Zimmels, Ashkenazim and Sephardim, Oxford University Press, London
1958.
Książki historyczne
Księgarnia Internetowa Grzbiet.pl
Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej.
Fragment książki
http://grzbiet.pl/ksiazki/zydzi-wiara-i-zycie
l Spis treści
Przedmowa
Transliteracja
Skróty i informacje bibliograficzne
Od tłumacza
5
6
6
7
8
8
Wstęp
Co lo jest judaizm
1o
numaczenie i interpretacja
Część
pierwsza
WIERZENIA RELIGIJNE
Rozdział
11
pierwszy
Niektóre podstawowe cechy i odmiany tożsamości
Wjakim semie judaizm jest religią
]udaizm i naród żydowski
Halacha - kultura i wiara
Kryteria żydowskiej tożsamości
Żydowskiej
13
13
14
18
21
Rozdział drugi
Główne doktryny religijne
Istota Boga w judaizmie
28
28
303
Książki historyczne
Księgarnia Internetowa Grzbiet.pl
Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej.
Fragment książki
http://grzbiet.pl/ksiazki/zydzi-wiara-i-zycie
Immanencja, transcendencja i bałwochwalstwo
Człowiek i Bóg
Wyobrażenia o duszy
32
33
35
Tora
38
Miewa
40
Grzech i skrucha
Nagroda i kara
Odkupienie
Zasady doktrynalne
41
Rozdział
trzeci
Biblia i objawienie
Historia i tradycja
Biblia jako żydowskie Pismo Święte
Badania Biblii i komentarze biblijne
Średniowieczne i nowożytne komentarze biblijne
Rozdział
42
45
46
49
49
54
56
61
czwarty
Geneza i rozwój
myśli Żydowskiej
Wczesne prądy i sekty w judaizmie
Faryzeusze
Kształty myśli midraszowej
?otyczka z filozofią
]ehuda Halewi
Mojżesz Majmanides
Okres po śmierci Majmanidesa
Spinoza
64
64
66
68
71
73
75
80
83
Rozdział piąty
Rozwój żydowskiej myśli religijnej w czasach nowoŻytnych
Mojżesz Mendelssohn
Prądy umysłowe w judaizmie dziewiętnastowiecznym
Wiek dwudziesty
Współczesna myil żydowska
87
87
94
99
104
304
Książki historyczne
Księgarnia Internetowa Grzbiet.pl
Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej.
Fragment książki
http://grzbiet.pl/ksiazki/zydzi-wiara-i-zycie
Rozdział
szósty
Mistycyzm Żydowski
Wstęp
Źródła i rozwój mistycyzmu żydowskiego
Średniowieczny mistycyzm żydowski w Niemczech
Kabała w Prowansji i Hiszpanii
Nauka Zoharu
Mistyka kabały z Sa/edu i kabały Lurii
Mesjanizm postluriański
Chasydyzm
Musaryzm
Część druga
ŻYDOWSKI RYTUAŁ I ŻYCIE
Rozdział
141
siódmy
Halacha
Żydowska droga
Kodyfikacja halachiczna
Responsy halachiczne
Rozdział
112
112
113
118
120
122
125
129
130
136
143
143
144
151
Ósmy
Rytuał w Życiu. Dzieciństwo i młodość
Wstęp
Liniowe determinanty czasowe: narodziny dziecka
Dziecko
Obrzezanie
Znaczenie obrzezania
Okup za pierworodnego
Edukacja dziecka
PoczqtJci wieku doroslego
156
156
157
159
160
163
166
167
169
305
Książki historyczne
Księgarnia Internetowa Grzbiet.pl
Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej.
Fragment książki
http://grzbiet.pl/ksiazki/zydzi-wiara-i-zycie
Rozdział dziewiąty
Rytuał w Życiu. Życie seksualne, małżeństwo i starość
Żydowska etyka seksualna
Zaloty i małżeństwo
Ślub
Dzień zaślubin
Małżeński
akt płciowy
Miesiączkowanie
Regulacja
urodzeń
Przerywanie ciąży
Rozwód
Starość
Śmierć i pogrzeb
Rozdział dziesiąty
Rok rytualny. Od Nowego Roku do Święta NamiotÓ\1
Dzień
Cykl tygodniowy i szabat
Miesiąc
Święto Nowego Roku
Pokuty
Dzień Pojednania
Święto Namiotów
Dziesięć Dni
Rozdział
jedenasty
Rok rytualny. Od Chanuki do
Chanuka
Między Chanuką i Purim
Purim i miesiąc adar
Pascha
Zielone Świątki
Trzy tygodnie żaloby
miesiąca
aw
306
Książki historyczne
Księgarnia Internetowa Grzbiet.pl
Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej.
Fragment książki
http://grzbiet.pl/ksiazki/zydzi-wiara-i-zycie
Rozdział
dwunasty
Synagoga, dom i gmina żydowska
Synagoga
Dom żydowski
Rodzina
Reguły odżywiania
Gmina żydowska
Różnorodność gmin żydowskich
Rozdział
trzynasty
Kierunki i odłamy w judaizmie współczesnym
Różnorodność religijna
judaizm reformowany
judaizm konserwatywny
judaizm ortodoksyjny
Rozdział
234
234
237
238
239
246
250
254
254
255
260
263
czternasty
Zydzi i inni
Religia chrześcijańska
Dusza żydowska i nieżydowska
Dzisiejsze postawy żydowskie wobec innych narodów
268
270
271
273
Słowniczek
277
Przypisy
Literatura dodatkowa
287
298
Książki historyczne
Księgarnia Internetowa Grzbiet.pl
Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej.
Fragment książki
http://grzbiet.pl/ksiazki/zydzi-wiara-i-zycie
na zakończenie każdego nabożeństwa modlitwie Alejnu. W postaci
pierwotnej ułoŻył ją pewien mędrzec talmudyczny na święto Nowego
Roku, ale prawdopodobnie ze względu na zawartą w niej myśl, która
w obliczu sytuacji wymagającej desperacji i stawiania oporu rodziła
konieczność nieustannego powtarzania, dostosowano ją do potrzeb
liturgii, zalecając trzykrotne odmawianie w ciągu dnia.
Powinniśmy sławić Pana wszechświata, głosząc wielkość Stwórcy. który
nie uczynił nas podobnymi do narodów świata ani nie umieścił nas tam,
gdzie inne rodziny ludzkie. Albowiem nie wyznaczył nam losu takiego
jak im i takiego przeznaczenia, jak wszystkim ich społeczeństwom. Oni
bowiem oddają pokłon marności i pustce, modlą się do bożka, który
ich nie zbawi. My natomiast zginamy kolano i kłaniamy się, i składa­
my dzięki przed Królem, Królem Królów, Świętym, który niech będzie
błogosławiony [... ] On i nikt inny jest naszym Bogiem. Nasz Król jest
prawdziwy, wszyscy poza Nim są niczym [... ]
Dlatego do Ciebie kierujemy naszą nadzieję, o Panie Boże nasz,
iż wkrótce ujrzymy chwałę Twej potęgi, Że znikną ze świata bożki. Że
[fałszywi] bogowie niechybnie w pień będą wycięci, Że świat dozna po­
prawy pod królowaniem Wszechmocnego i wszyscy synowie ciała wzy­
wać będą Twego imienia, a ogół grzeszników ziemi zwrócisz ku Sobie.
Pozwól wszystkim mieszkańcom ziemi poznać i zrozumieć, Że przed
Tobą winny się zginać wszelkie kolana. Tobie wszelkie języki przysięgać
[... ] Pozwól im wszystkim przyjąć jarzmo Twego królowania, abyś mógł
rychło zapanować nad nimi na zawsze;'·
Zasady doktrynalne
Mimo przedstawienia zbioru pewnych podstawowych elemen­
tów wiary żydowskiej przyznać należy, Że nie ma w judaizmie ogólnej
zgody co do treści płaszczyzny doktrynalnej, spełniającej wymaga­
nia tradycyjnej ortodoksji. Aż do czasów teologów średniowiecznych
nie podejmowano w ogóle prób tworzenia takiej płaszczyzny i całe
zagadnienie doktryny było bardzo płynne. Miszna, wyliczając kate­
gorie Zydów, którzy stracili udział w przyszłym świecie, wymienia
tych, którzy zaprzeczają, Że nauka o powstaniu z martwych zawarta
46
Książki historyczne
Księgarnia Internetowa Grzbiet.pl
Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej.
Fragment książki
http://grzbiet.pl/ksiazki/zydzi-wiara-i-zycie
jest w Torzell, tych, co nie uznają niebieskiego pochodzenia Tory,
oraz epikurejczyków. Inni uczeni dodają do tej listy osoby czytające
.,obce" książki (zawierające poglądy heretyckie), tych, którzy wyma­
wiają zaklęcia magiczne nad miejscami zranień, oraz takich, którzy
wymawiają imię boskie tak, jak jest ono zapisane. Miszna nie zakre­
śla jednak \\'yTa.Źnie ram dla ortodoksji doktrynalnej, ale ogranicza
się do własnej problematyki. Mimo niekategorycznego tonu dyskusji
rabinicznych istniała pewna liczba powszechnie uznawanych zało­
żeń doktrynalnych. których negowanie równaloby się przejściu na
pozycje heretyckie czy sekciarskie. Właśnie sens owych założeń i ich
szczegółowy charakter stanowi o tematyce dysputy i różnicy zdań
w literaturze talmudycznej.
Próby sformułoY.'ania płaszczyzny doktrynalnej rozpoczyna­
ją się dopiero w wieku dwunastym wraz z pojawieniem się Maj­
manidesowego komentarza do Miszny, w którym wykłada on trzy­
naście zasad wiary. Siedem z nich dotyczy wiary w Boga: Jego
istnienia. Że jest jedyny, bezcielesny, wieczny, Że tylko ]emu naleŻy
się cześć boska, Że zna ludzkie myśli i czyny, Że nagradza i karze.
Cztery zasady dotyczą objawienia: wiary w proroctwa, w Mojżesza
jako najważniejszego z proroków, Że jemu Bóg dał Torę i Że nie pod­
lega ona zmianom. Ostatnie dwie zasady mówią o przyjściu mesjasza
i zmartwychwstaniu.
Okres po Majmanidesie obfitował w poważne dyskusje, w któ­
rych zastanawiano się, czy wszystkie z tych zasad były niezbędne,
albo też, czy ich liczba była wystarczająca dla określenia normatywu
wiary Żydowskiej. Krytykowali Majmanidesa zarówno ci, którzy do­
strzegali u niego dowolność w wyborze zasad, ponieważ oczywiście
nie wszystkie mająjednakową wagę, jak i ci, którzy karcili go za ogra­
niczenie ich listy do trzynastu. Z biegiem czasu mimo sprzeciwów
owe trzynaście zasad stało się nieoficjalnym credo wielu odłamów
judaizmu i na różne sposoby przeniknęło do klasycznego modlitew­
nika; odmawiano je odtąd na początku bądź końcu liturgii porannej.
Jednakże pietyści Żydowscy nadal wystrzegają się ich uznania, uwa­
żając je za odbicie atmosfery filozofii Średniowiecznej, odrzuconej
47
Książki historyczne
Księgarnia Internetowa Grzbiet.pl
Uwaga! Próbka wygenerowana automatycznie, oryginalne wydawnictwo może wyglądać inaczej.
Download