Siła Minerałów - Strefa Zdrowia dla Każdego

advertisement
marzec 2015
WYDANIE
SPECJALNE
www.estrefazdrowia.pl
Siła Minerałów
na wiosnę dla Twojego zdrowia
Dc
Drodzy Czytelnicy,
z ogromną przyjemnością oddajemy w Wasze
ręce tematyczne wydanie specjalne Strefy
Zdrowia dla Każdego pt. „Siła Minerałów
na wiosnę dla Twojego zdrowia”.
Po niezbyt mroźnej zimie czujemy już aurę
wiosny. To moment, kiedy powinniśmy
szczególnie zadbać o siebie i pomyśleć
o wzmocnieniu organizmu m.in. poprzez
uzupełnienie minerałów. Z pomocą przychodzi
jak zwykle natura, która jest bogata
w mikro i makroelementy. Ciało człowieka
4
Wapń /Ca/ s.
7
nie posiada możliwości ich wytwarzania,
dlatego muszą być one dostarczane wraz
z pożywieniem. Odpowiednio zbilansowana
dieta od zawsze odgrywa kluczowe
znaczenie dla naszego zdrowia. W wydaniu
specjalnym piszemy o znaczeniu niektórych
minerałów, a także o skutkach ich niedoboru
i nadmiaru w organizmie. Prezentujemy
również produkty, które są bogatym
źródłem poszczególnych pierwiastków.
Z życzeniami zdrowia,
Redakcja Strefy Zdrowia dla Każdego
SPIS TREŚCI
Magnez /Mg/ s.
10
Żelazo /Fe/ s.
13
Cynk /Zn/ s.
16
Fosfor /P/ s.
18
Potas /K/ s.
20
Selen /Se/ s.
WYDAWCA: Centrala Farmaceutyczna CEFARM SA,
ul. Jana Kazimierza 16, 01-248 Warszawa
Redaktor naczelna: Joanna Januszewska
Konsultacja programowa: Dział Marketingu CF CEFARM SA, tel. 22 634 01 61, [email protected]
Zdjęcia: www.istockphoto.com
Wydawca nie ponosi odpowiedzialności za treść opublikowanych reklam.
3
Siła Minerałów na wiosnę dla Twojego zdrowia
Wapń odpowiada za mocne kości i zdrowe zęby, sprawne mięśnie, zdrowy
sen oraz pogodny nastrój. Uczestniczy w przekazywaniu impulsów nerwowych
i usprawnia pracę układu nerwowego. Odgrywa ważną rolę w prawidłowym
funkcjonowaniu serca, układu mięśniowego i hormonalnego. Bierze udział
w przemianie materii, w procesie krzepnięcia krwi oraz skurczu mięśni. Przyspiesza
proces gojenia ran. Zmniejsza przepuszczalność naczyń krwionośnych, co ma
działanie przeciwobrzękowe, przeciwzapalne i przeciwalergiczne.
Ca
Wapń /Ca/
Dla kogo w szczególności?
To, ile wapnia potrzebuje organizm, zależy
od wieku i płci. Statystyczny Polak przyjmuje
średnio 400 mg wapnia, podczas gdy
kobiety powinny codziennie dostarczać
organizmowi co najmniej 1100 mg tego
pierwiastka, a mężczyźni – 800 mg.
Zapotrzebowanie
na wapń wzrasta:
• w okresie intensywnego wzrostu u dzieci
i młodzieży (800-1200 mg/dobę);
• w czasie ciąży i karmienia piersią
(1200-1500 mg/dobę);
• w okresie menopauzy u kobiet
(1100-1500 mg/dobę);
• w podeszłym wieku (1500 mg/dobę).
Niedobór wapnia
Jeśli dostarczamy zbyt mało wapnia wraz
z pożywieniem, to organizm uwalnia
go z kości. Dochodzi wówczas do ich
odwapnienia i kości stają się słabsze
oraz bardziej podatne na urazy. Niewielki
niedobór wapnia początkowo objawia
się skurczami mięśni, bólami w stawach,
4
Stan kości i zębów w późniejszych
latach życia zależy przede wszystkim
od tego, jak zostaną ukształtowane
w młodości, bowiem organizm ludzki
posiada zdolność gromadzenia wapnia
tylko do 30. roku życia. Dlatego
szczególnie w tym okresie należy
spożywać wiele produktów bogatych
w wapń. Po 30. roku życia aż do 50.
roku życia tkanka kostna jest w stanie
równowagi. Później rozpoczyna się
stopniowe ubywanie masy kostnej.
U kobiet ten okres zaczyna się
w momencie menopauzy. Prowadzi
on bardzo często do osteoporozy.
Warto pamiętać, że im więcej wapnia
mamy w kościach, tym są one
mocniejsze i trudniej się łamią.
mrowieniem i drętwieniem kończyn
oraz zwolnieniem tętna. Kolejne objawy
to szybko powstające ubytki w uzębieniu,
zaburzenia snu, czasem nawet krwotoki,
np. z nosa. Gdy niedostatek wapnia
jest poważny, może wystąpić utykanie
i trudności w chodzeniu, stany lękowe,
częste złamania kości. U kobiet
zaczyna rozwijać się osteoporoza,
a u dzieci krzywica, zaburzenia
wzrostu, próchnica i utrata zębów.
Zmniejszony poziom wapnia w organizmie
może być wynikiem upośledzenia jego
wchłaniania z przewodu pokarmowego,
nadmiernego odkładania się w tkankach
lub zbyt dużego wydalania z moczem.
Przyswajanie wapnia zmniejszają obecne
w szpinaku, szczawiu, rabarbarze,
produktach zbożowych i roślinach
strączkowych kwasy szczawiowy oraz
fitynowy, a także fosforany zawarte
w napojach gazowanych, wędlinach
i zupach w proszku. Wchłanianie wapnia
utrudniają również niektóre używki. Kofeina
zawarta w kawie wypłukuje wapń z kości,
a alkohol spożywany w nadmiernych
ilościach prowadzi do uszkodzenia
komórek kościotwórczych i zaburza
proces wchłaniania witaminy D.
Nadmiar wapnia
Nadmiar tego pierwiastka również
niekorzystnie wpływa na zdrowie.
Sygnałem zbyt wysokiego poziomu wapnia
są zaparcia, nudności, brak apetytu. Może
to prowadzić do powstawania kamieni
nerkowych oraz obniżenia wchłaniania
cynku, żelaza, fluoru i antybiotyków
tetracyklinowych. Ponadto duża dawka
wapnia przyjmowana z digoksyną – lekiem
nasercowym, może nasilić jej działanie
i doprowadzić do zaburzeń rytmu serca.
5
Siła Minerałów na wiosnę dla Twojego zdrowia
• ryby spożywane wraz ze szkieletem
Wapń najlepiej wchłania się z produktów
mlecznych. Zawarte w nich kazeina,
laktoza, fosfor i kwas mlekowy tworzą
w przewodzie pokarmowym optymalne
środowisko, w którym wapń staje się
rozpuszczalny i lepiej wykorzystany
przez organizm. Średnia zawartość
pierwiastka w wybranych produktach:
• mleko (szklanka) – 315 mg;
• maślanka (szklanka) – 301 mg;
• jogurt naturalny (175 ml) – 292 mg;
• twaróg (125 ml) – 87 mg;
• sery (100 g): gouda 700 mg,
mozzarella – 731 mg, parmezan
tarty – 1253 mg, edam – 731 mg.
i ośćmi (sardynki i szprotki oraz
konserwy rybne, np. śledzie z puszki);
• pełnoziarniste pieczywo i płatki owsiane;
• poziom wapnia można dodatkowo
uzupełniać pijąc wysoko –
i średniozmineralizowane wody,
które zawierają w 1 litrze od 98
do 180 mg tego makroelementu.
• mleko półtłuste i tłuste oraz jego przetwory
•
•
•
•
•
6
Mg
Magnez /Mg/
– król życia
Wapń w diecie:
(ser biały i żółty, jogurt, kefir, maślanka);
migdały, orzechy laskowe i brazylijskie;
owoce (banany, morele, figi);
żółtka jaj;
nasiona roślin strączkowych
(soja, groch, bób, fasola);
warzywa zielone (pietruszka,
brokuły, szpinak, kapusta);
Magnez wzmacnia mechanizmy obronne organizmu, przeciwdziała
rozwojowi miażdżycy i ogranicza procesy starzenia. Obniża
prawdopodobieństwo wystąpienia cukrzycy typu 2,
wysokiego ciśnienia krwi, arytmii serca oraz zakrzepów.
Działa stabilizująco na układ nerwowy, odpręża,
uspokaja, wspomaga koncentrację. Bierze udział
w budowie kości i zębów. Uczestniczy w procesie
trawienia oraz w przemianach białkowych
i węglowodanowych. Właściwy poziom magnezu
zapobiega stanom zmęczenia i wyczerpania,
wspomaga prawidłowy przepływ krwi w organizmie.
Bardzo ważną rolę w przyswajaniu wapnia
odgrywa witamina D. Pokrycie dobowej
dawki witaminy D (400 jednostek) zapewnia
piętnastominutowy pobyt na słońcu w letni
dzień. Większość dni w roku, w naszej
strefie klimatycznej nie jest słoneczna,
należy zatem uzupełniać ją z pożywienia.
W diecie nie powinno zabraknąć tłustych ryb
morskich (np. makrela, sardynka), żółtka jaj,
podrobów (zwłaszcza wątroby), mleka i jego
przetworów. W celu uzupełnienia niedoboru
witaminy D można skorzystać z dostępnych
w aptece preparatów z witaminą D
i wapniem. Prawidłowe przyswajanie
i przetwarzanie wapnia przez nasz organizm
jest również zależne od aktywności fizycznej.
Ruch i ćwiczenia fizyczne przyczyniają się
bowiem do większej mineralizacji kości.
Kto powinien przyjmować
większą ilość magnezu?
• kobiety w ciąży i karmiące piersią.
Odpowiedni poziom magnezu zwiększa
prawdopodobieństwo donoszenia ciąży,
a dziecko po urodzeniu nie cierpi na brak
apetytu, dobrze śpi, nie jest płaczliwe.
Niedobór tego pierwiastka prowadzi
często do tzw. nadkurczliwości macicy
i poronienia, a u noworodka może być
przyczyną „nagłej śmierci łóżeczkowej“;
• sportowcy oraz ludzie przebywający
w gorącym klimacie, ponieważ
narażeni są na utratę magnezu ze
względu na intensywnie pocenie;
• diabetycy, ponieważ magnez bierze
udział w metabolizmie insuliny oraz
korzystnie wpływa na przebieg
leczenia powikłań cukrzycowych;
• dzieci oraz młodzież szkolna, ze
względu na to, że pierwiastek ten
wspomaga koncentrację;
• osoby zestresowane oraz podejmujące
długotrwały wysiłek umysłowy;
• osoby starsze;
• osoby przyjmujące leki diuretyczne,
antybiotyki oraz tabletki antykoncepcyjne;
• osoby z problemami
sercowo-naczyniowymi.
Aby utrzymać optymalny poziom magnezu
w organizmie, należy w codziennym
pożywieniu przyjmować około 375 mg
Zawartość magnezu w 100 g
wybranych produktów:
• nasiona słonecznika – 359 mg;
• migdały – 269 mg;
• kasza gryczana – 218 mg;
• czekolada gorzka – 165 mg;
• orzechy laskowe – 140 mg;
• ryż brązowy – 110 mg;
• czekolada mleczna – 97 mg;
• banan – 33 mg;
• brokuły lub fasolka
szparagowa – 23 mg.
7
Siła Minerałów na wiosnę dla Twojego zdrowia
W przypadku niskiego poziomu
magnezu i wapnia ich uzupełnianie
należy rozpocząć od zażywania
magnezu (przez 2-3 miesiące). Wapń
przy niskim poziomie magnezu jest
źle przyswajany ze względu na niski
poziom witaminy D3, która w organizmie
powstaje z udziałem magnezu.
Podawanie wapnia w pierwszej fazie
uzupełniania niedoborów powoduje
łączenie się go z fosforanami oraz
szczawianami i tworzenie kamieni
osadzających się w nerkach.
tego pierwiastka. Dla kobiet ciężarnych
i karmiących dobowe zapotrzebowanie
na magnez waha się od 350-600 mg.
Dla ludzi pracujących w warunkach
ekstremalnych, np. wykonujących duży
wysiłek fizyczny w wysokiej temperaturze,
zapotrzebowanie na magnez może się
zwiększać do 15-20 mg/kg wagi ciała.
Gdy brakuje magnezu
Przyczyny niedoboru magnezu mogą
wynikać ze zbyt małego jego spożycia,
z obniżonego wchłaniania lub ze
zwiększonego jego wydalania z moczem.
Do upośledzenia wchłaniania magnezu
przyczyniają się m.in.: małe stężenie potasu
i wapnia w surowicy oraz przewlekłe
biegunki. Zwiększone wydalanie magnezu
z moczem może być efektem stosowania
niektórych leków (antybiotyki, cytostatyki, leki
moczopędne, uspokajające, psychotropowe,
nasenne, doustne środki antykoncepcyjne),
nadużywania alkoholu, kawy, środków
odurzających, anabolików oraz tzw.
używek energetyzujących. Niedobór
magnezu jest typowym symptomem chorób
cywilizacyjnych – wysokiego ciśnienia,
otyłości, cukrzycy lub marskości wątroby
(w szczególności u alkoholików). Dodatkowo
w następstwie silnego stresu dochodzi
do znacznego ubytku magnezu i skurczu
mięśni, w tym mięśnia sercowego, następuje
proces niedotlenienia i serce przestaje
funkcjonować. Są to zdarzenia sporadyczne,
ale dotyczące również ludzi młodych.
• niewłaściwa dieta lub restrykcyjne
•
•
•
•
•
•
•
kuracje odchudzające;
choroby układu krążenia (nadciśnienie,
choroba niedokrwienna serca, arytmia);
przedłużające się sytuacje stresowe;
nadczynność tarczycy i gruczołów
przytarczycznych;
ostre zapalenie trzustki;
choroby nerek;
astma;
alkoholizm.
Jakie są objawy niedoboru
magnezu w organizmie?
•
•
•
•
•
powiek, zdrętwienia;
zaburzenia rytmu serca;
nadciśnienie tętnicze;
problemy ze snem;
poranne zmęczenie oraz szybkie
męczenie przy dodatkowym obciążeniu;
większa skłonność do stresu i depresji;
zawroty i bóle głowy lub migrena;
brak koncentracji i trudności
zapamiętywania;
bolesne menstruacje;
łamanie się paznokci oraz
wypadanie włosów.
Objawy nadmiaru
magnezu w organizmie:
•
•
•
•
•
osłabienie mięśni;
obniżone ciśnienie krwi;
zaburzenia rytmu serca;
zatrzymanie moczu;
zaparcia.
Źródła magnezu
w diecie
Magnez należy do pierwiastków słabo
przyswajalnych. Z żywności wchłania się
go zaledwie 15-40%. Jego przyswajanie
dodatkowo ogranicza obecność
w pożywieniu m.in.: kwasu fitynowego,
szczawiowego, fosforowego oraz wolnych
nasyconych kwasów tłuszczowych.
Związki te tworzą z magnezem trwałe
połączenia chemiczne i uniemożliwiają
jego transfer do krwiobiegu.
Bogatym źródłem
magnezu są:
• skurcze mięśni, drgania
•
•
•
•
8
Jakie mogą być przyczyny
niedoboru magnezu
w organizmie?
Nadmiar magnezu
Negatywne skutki nadmiernego
spożycia magnezu występują u osób
z niewydolnością nerek, zażywających
leki zawierające magnez, a także u osób
nieprawidłowo stosujących suplementację
preparatami magnezowymi. Nadmierne
spożycie magnezu może nasilać
wydalanie wapnia z organizmu.
•
•
•
•
•
•
•
•
świeże, zielone warzywa liściaste;
suszone owoce;
orzechy, migdały;
nasiona roślin strączkowych
(groch, fasola, soja);
czekolada gorzka i kakao;
ciemne pieczywo;
mąki z pełnego przemiału, ryż
brązowy, kasza gryczana;
pestki dyni i słonecznika.
9
Siła Minerałów na wiosnę dla Twojego zdrowia
Żelazo to bardzo ważny pierwiastek w procesie produkcji czerwonych i białych krwinek.
Ma wpływ na prawidłowe funkcjonowanie układu immunologicznego oraz na ogólną
sprawność całego organizmu. Reguluje transport tlenu do wszystkich komórek i tkanek
oraz odpowiada za utrzymanie właściwej temperatury ciała. Jest istotnym elementem
neuronów, wpływa na pamięć i koncentrację, odpowiada za prawidłową pracę mózgu.
Fe
Ponieważ żelazo dostarczane jest
do organizmu wraz z pożywieniem,
wszelkie jego niedobory są efektem złych
nawyków żywieniowych, spożywania
wysoko przetworzonych produktów, bądź
stosowania diety ubogiej w produkty będące
jego źródłem. Aby uzupełnić niedobory
żelaza, należy przede wszystkim wzbogacić
jadłospis w produkty będące jego bogatym
źródłem, jak również w produkty ułatwiające
jego przyswajanie. Za niedobór tego
pierwiastka odpowiadają także nawracające
zakażenia układu oddechowego,
niedowaga, obecność pasożytów, alergie
pokarmowe oraz niektóre choroby,
jak np. celiakia, nieswoiste zapalenie
jelit, choroba Leśniowskiego-Crohna,
a także stan po zmniejszeniu żołądka.
Żelazo /Fe/
Dla kogo żelazo
w zwiększonej ilości?
Dzienne zapotrzebowanie człowieka
na żelazo wynosi od 10 do 20 mg i jest
uzależnione od wieku, płci oraz stanu
zdrowia. Inne zapotrzebowanie występuje
u osób dorosłych, inne u małych dzieci,
kobiet w ciąży, matek karmiących, a także
osób po zabiegach chirurgicznych z dużą
utratą krwi. Większe zapotrzebowanie
na ten mikroelement wykazują:
• kobiety w ciąży. W tym okresie ich
organizm potrzebuje dodatkowo około
850-1050 mg. Zapotrzebowanie
na żelazo wzrasta szczególnie w drugim
i trzecim trymestrze ciąży. Odgrywa
ono ważną rolę we właściwym
dotlenieniu macicy. Właściwy poziom
tego mikroelementu ogranicza wady
rozwojowe u płodu, możliwość
poronienia lub poród przedwczesny;
• wegetarianie i weganie, ze względu
na sposób odżywiania;
• młodzież w okresie intensywnego
wzrostu i dojrzewania;
• kobiety karmiące piersią;
10
Przyczyny i objawy
niedoboru żelaza
Niedobór żelaza może doprowadzić
do poważnej niedokrwistości, która u dzieci
zaburza rozwój fizyczny i psychiczny.
Brak odpowiedniej ilości tego pierwiastka
w organizmie sprzyja powstawaniu różnego
rodzaju grzybic o charakterze nawrotowym,
wywołuje problemy z metabolizmem tarczycy
oraz przyczynia się do rozwoju nowotworu
przełyku. Przypuszcza się, iż niedobór żelaza
w okresie płodowym, zwiększa ryzyko
wystąpienia nadciśnienia w wieku dorosłym.
Żelazo a dieta
Głównym i najlepszym źródłem żelaza
w żywności są produkty zwierzęce.
Wchłania się z nich około 25% tego
pierwiastka, podczas gdy z produktów
Objawy niedoboru
żelaza:
• kobiety obficie miesiączkujące;
• kobiety w czasie menopauzy;
• osoby przebywające lub pracujące
w klimacie zimnym. Żelazo bierze
udział w regulacji ciepłoty ciała.
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
szybkie męczenie się;
problemy z pamięcią i koncentracją;
brak energii, apatia;
zmniejszony apetyt;
zasłabnięcia i omdlenia;
bladość i suchość skóry;
kruchość i łamliwość włosów i paznokci;
bolesne pękanie kącików ust;
bóle i zawroty głowy, kołatanie serca;
zwiększona podatność na infekcje,
głównie układu oddechowego;
• częste pojawianie się krwiaków,
zwłaszcza po uderzeniach.
11
Siła Minerałów na wiosnę dla Twojego zdrowia
• nasiona sezamu, dyni, słonecznika,
Zawartość żelaza w 100 g produktów
mięsnych (po obróbce termicznej):
• wątroba wołowa – 6,54 mg; wieprzowa
– 17,92 mg; kacza i gęsia – po 30 mg;
• śledziona wołowa – 39,36 mg,
wieprzowa – 22,32 mg;
• wieprzowina – 0,9 -1,3 mg;
• wołowina – 1,3-3,1mg;
• drób w ilości 1,2-2,4mg.
roślinnych tylko śladowe ilości. I tak, żelazo
z cielęciny wchłania się w 22%, z podrobów
w 12%, z ryb w 11%, zaś żelazo z sałaty
w 4%, kukurydzy – w 3%, a z ryżu czy
szpinaku wchłania się tylko 1% żelaza.
Produkty bogate w żelazo:
• podroby – zwłaszcza wątroba i śledziona;
• chude mięso wołowe, wieprzowe,
dziczyzna, indyk, drób;
• tłuste ryby i owoce morza (małże, ostrygi);
• żółtka jaj indyczych, gęsich, kaczych,
przepiórczych oraz kurzych;
• produkty zbożowe pełnoziarniste:
ciemne pieczywo, kasze lub
mąki z grubego przemiału;
12
•
•
•
•
•
•
•
kminku, selera, kozieradki;
orzechy, migdały;
owoce, szczególnie w postaci suszonej:
śliwki, morele, brzoskwinie, figi, daktyle;
warzywa zielone, przede
wszystkim kapusta, brukselka,
nać pietruszki, koper, szpinak;
buraki, ziemniaki, korzeń
pietruszki, liście bazylii;
suche warzywa strączkowe, soja,
fasola biała, soczewica, ciecierzyca;
kiełki soi, ciecierzycy i fasoli,
zarodki pszenne;
suszone drożdże, płatki owsiane,
otręby pszenne, kakao.
Niektóre produkty spożywcze ułatwiają,
a inne utrudniają wchłanianie tego
pierwiastka. Dlatego równie ważne, jak
spożywanie produktów bogatych w żelazo,
jest ich odpowiednie łączenie. Czerwone
mięso w połączeniu z warzywami zwiększa
wchłanianie tego pierwiastka o nawet 400%.
Należy zatem wzbogacać posiłki o produkty
zawierające witaminę C, kwas foliowy
oraz wapń, poprawiające przyswajanie
żelaza dwu, a nawet trzykrotnie. Owoce
i warzywa będące źródłem witaminy C
to przede wszystkim czarne porzeczki,
truskawki, aronia, jabłka, owoce cytrusowe,
ananasy, banany, mango i melony oraz
pomidory, natka pietruszki, kiszona
kapusta, ziemniaki, papryka. Owoce
i warzywa można spożywać zarówno
w naturalnej postaci, jak i w formie soków.
Absorpcję żelaza z pożywienia znacząco
obniża tanina zawarta w kawie i herbacie.
Taniny z herbaty mogą hamować wchłanianie
żelaza o 70%, zaś z kawy o 40%. Picie
tych napojów należy zatem ograniczyć
w trakcie i bezpośrednio po posiłku.
Cynk uczestniczy we wszystkich procesach życiowych w naszym
organizmie. Jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania
układu odpornościowego, chroni przed przeziębieniem, grypą, zapaleniem
spojówek, grzybicą oraz innymi infekcjami. Odpowiada za rozwój płciowy, reguluje
pracę gruczołów rodnych i gruczołu krokowego (prostaty). Pobudza pracę trzustki
i grasicy, uczestniczy w przemianach białek, tłuszczów i węglowodanów, wpływa
na odczuwanie smaku i zapachu. Cynk jest niezbędny w syntezie kolagenu, chroni
wątrobę przed uszkodzeniem chemicznym, pełni również rolę przeciwutleniacza.
Zn
CYNK /Zn/ –
• wpływa korzystnie na płodność,
pierwiastek życia
Ponadto:
• wzmacnia odporność organizmu,
pomaga łagodzić objawy
chorób autoimmunologicznych
(np. reumatoidalnego zapalenia
stawów), hemoroidów, zapalenia
jelit, choroby wrzodowej;
• wspomaga leczenie cukrzycy
i niedoczynności tarczycy, ponieważ
odpowiada za funkcjonowanie
niektórych hormonów, np. insuliny;
• poprawia sprawność intelektualną,
zapobiega demencji, wpływa
na wydzielanie endorfiny (hormonu
szczęścia), wspomaga leczenie
depresji i schizofrenii;
• odpowiada za prawidłowe wchłanianie
witaminy A i utrzymuje właściwe
stężenie witaminy E we krwi;
• chroni plamkę żółtą oka przed
zwyrodnieniem i zmniejsza uczucie
dzwonienia w uszach;
• wspomaga odpowiednią
mineralizację kośćca, chroni przed
osteoporozą i wadami postawy;
•
•
•
•
reguluje miesiączkowanie,
przeciwdziała chorobom
prostaty. Odgrywa istotną rolę
w produkcji spermy
oraz podtrzymywaniu
żywotności plemników;
jako antagonista
kadmu i ołowiu działa
odtruwająco na organizm;
chroni komórki przed
niszczącym działaniem
wolnych rodników;
utrzymuje właściwy poziom
cholesterolu we krwi oraz
bierze udział w produkcji
prostaglandyn, substancji
regulujących ciśnienie
krwi i częstotliwość
rytmu serca;
jest skuteczny
w leczeniu
trądziku młodzieńczego
i różowatego, poparzeń,
wyprysków, łuszczycy, ogranicza
nadmierny łojotok, opóźnia procesy
starzenia się komórek. Wzmacnia
osłabione włosy i paznokcie oraz
pobudza ich wzrost. W postaci tlenku
jest składnikiem kremów ochronnych
dla niemowląt ponieważ łagodzi
podrażnienia oraz korzystnie wpływa
na odnowę tkanek i proces gojenia ran.
13
Siła Minerałów na wiosnę dla Twojego zdrowia
• dzieci i młodzież w okresie
Warto zadbać o dostarczanie cynku
w formie naturalnej wraz z pożywieniem,
a powinniśmy go spożywać średnio
po 16 mg na dobę. Codzienną,
niezbędną dawkę cynku zapewnią nam:
• ostrygi – 30 gram;
• małże – 135 gram;
• kiełki lub otręby pszenne – 120 gram;
• orzechy brazylijskie – 230 gram;
• szynka wieprzowa pieczona
– 570 gram;
• mięso wołowe lub podudzie
z indyka – 460 gram.
Dla kogo
w szczególności?
• osoby mające kłopoty z właściwą
masą ciała (nadmierną lub zbyt małą)
oraz amatorzy słodyczy. Cynk reguluje
metabolizm węglowodanów i białek
oraz pomaga w przekształcaniu
w energię zjedzonych produktów;
• osoby z chorobami przewodu
pokarmowego;
•
•
•
•
•
•
dorastania, ponieważ cynk jest
niezbędny do prawidłowego
działania hormonu wzrostu;
kobiety w ciąży, bo cynk zapewnia
właściwą wagę niemowlęciu i obniża
ryzyko wielu chorób rozwojowych
(m.in. wady cewy nerwowej);
osoby z obniżonym nastrojem
i ze skłonnością do stanów depresyjnych;
sportowcy, ponieważ cynk jest
usuwany z organizmu z potem;
alergicy;
osoby z chorobą alkoholową;
wegetarianie oraz weganie, ponieważ
duża zawartość w produktach roślinnych
błonnika, kwasu foliowego oraz
fitynianów i szczawianów ogranicza
przyswajanie cynku przez organizm.
Przyczyny niedoboru
cynku w organizmie
Do niedoboru cynku w organizmie dochodzi
zazwyczaj w wyniku nieprawidłowego
żywienia. Na obniżenie jego poziomu
wpływ mają także pewne schorzenia,
takie jak cukrzyca, choroby nerek,
czy marskość wątroby. Nadmierna
utrata cynku z organizmu może być
spowodowana działaniem niektórych
leków, np. moczopędnych czy
pigułek antykoncepcyjnych oraz przy
nadmiernym spożywaniu alkoholu.
Objawy niedoboru cynku:
• brak apetytu, zaburzenia smaku i węchu;
• suchość w ustach;
• stany zapalne skóry;
14
• zmniejszenie libido, impotencja;
• zaburzona odporność i podatność
•
•
•
•
•
•
•
na infekcje wirusowe i bakteryjne;
trudności z widzeniem w warunkach
słabego oświetlenia, tzw. kurza
ślepota lub ślepota zmierzchowa;
pogorszenie pamięci;
kłopoty z koncentracją;
uczucie znużenia;
wypadanie włosów, łamliwość
i rozdwajanie paznokci;
trudności z gojeniem ran i oparzeń;
zmniejszenie tolerancji na alkohol.
Znaczne niedobory cynku mogą prowadzić
do zahamowania wzrostu, opóźnienia
dojrzewania płciowego i zaburzeń
w funkcjonowaniu układu nerwowego.
Ponieważ jest on istotny w produkcji
spermy, jego niedobór może powodować
u mężczyzn problemy z płodnością oraz
przerostem prostaty. Może przejawiać
się także podwyższonym poziomem
cholesterolu we krwi, bezpłodnością
i zaburzeniami miesiączkowania,
większą skłonnością do cukrzycy,
miażdżycy i osteoporozy. Uważa się,
że niedobór cynku może przyczyniać
się do rozwoju choroby Alzheimera.
Najbogatsze źródła cynku:
• owoce morza (kraby, ostrygi, małże);
• orzechy nerkowca, migdały;
• płatki owsiane, otręby owsiane,
pszenne i żytnie, kiełki pszenicy;
• ziarna sezamu, kukurydzy, pestki dyni;
• rośliny strączkowe (groch, fasola biała);
• pieczywo ciemne;
• podroby (wątroba cielęca,
serce i żołądki kurze);
• kasza gryczana, jaglana i jęczmienna;
• ser żółty.
Cynk, podobnie jak żelazo, jest
lepiej przyswajany z produktów
zwierzęcych niż z roślinnych,
a jego przeciętna przyswajalność
z żywności wynosi około 20–30%.
Co za dużo, to niezdrowo
Ilości cynku, które zazwyczaj występują
w żywności, nie prowadzą do jego
nadmiernego spożycia. Przyjmując
suplementy cynku należy stosować się
do opisów zawartych na opakowaniu
w zakresie zalecanej dziennej dawki
do spożycia. Ostre objawy zatrucia
cynkiem to podrażnienie przewodu
pokarmowego, bóle żołądka, nudności,
utrata apetytu, biegunka i bóle głowy.
15
Siła Minerałów na wiosnę dla Twojego zdrowia
Fosfor łącznie z wapniem uczestniczy
w mineralizacji kości i zębów. Odgrywa
ważną rolę w regularnej pracy serca
oraz w procesach skurczu i rozkurczu
mięśni. Bierze udział w przewodzeniu
bodźców nerwowych, a także łagodzi
bóle w zapaleniu stawów. Uczestniczy
w metabolizmie węglowodanów, tłuszczów,
białek witamin z grupy B oraz kwasu
foliowego. Wchodzi w skład wielu enzymów
i hormonów oraz utrzymuje równowagę
kwasowo-zasadową w organizmie.
P
Fosfor /P/
Dla kogo
w szczególności:
• dzieci i młodzież w okresie
intensywnego wzrostu;
• osoby ze schorzeniami nerek i wątroby;
• osoby chore na przewlekłe choroby
wyniszczające, np. nowotwory;
• osoby nadużywające alkoholu.
Niedobór fosforu
Niedobór fosforu w organizmie jest
zjawiskiem rzadkim. Zmniejszony poziom
fosforu może być wynikiem długotrwałej
i restrykcyjnej diety odchudzającej lub
przyjmowaniem steroidowych leków
przeciwzapalnych. Na obniżenie jego
poziomu w organizmie wpływ mają także
16
pewne schorzenia, jak np. niewydolność
nerek i nadczynność przytarczyc.
Osoby aktywne fizycznie często
przyjmują fosfor w ilości przekraczającej
3000-4000 mg na dzień i nie wywołuje
to u nich większych efektów ubocznych.
Objawy niedoboru
fosforu to:
• spadek odporności i skłonność
•
•
•
•
•
•
•
•
do zakażeń bakteryjnych,
wirusowych lub grzybiczych;
złe samopoczucie;
brak apetytu;
niedokrwistość;
osłabienie mięśni, bóle i przykurcze;
ból i kruchość kości;
drętwienie i mrowienie w kończynach;
niewydolność nerek;
krzywica u dzieci.
Niedobór fosforu prowadzi do poważnych
zaburzeń pracy serca i nerek oraz
do zmniejszenia gęstości kości,
a w konsekwencji do osteoporozy.
Nadmiar fosforu
Nadmiar fosforu nie jest szkodliwy dla
zdrowia, jeżeli zapewniona jest odpowiednia
ilość wapnia i witaminy D. Spożycie
fosforu nasila się wraz ze zwiększoną
konsumpcją żywności wysoko przetworzonej
oraz napojów gazowanych typu cola.
Do ich produkcji stosowane są związki
fosforu i pełnią w nich rolę substancji
zagęszczających, emulgatorów oraz
stabilizatorów. Duże ilości fosforu w diecie
mogą ograniczyć wchłanianie innych
składników mineralnych, np. cynku,
magnezu, żelaza, miedzi i wapnia. Nadmiar
fosforu w diecie może powodować również:
•
•
•
•
•
zaburzenia pracy serca;
przyspieszony oddech;
zaburzenia gospodarki witaminy D;
kamicę nerkową;
drgawki.
Fosfor w diecie
Fosfor jest składnikiem powszechnie
występującym w żywności. Należy pamiętać,
że produkty będące dobrym źródłem
wapnia dostarczają także znacznych
ilości fosforu. Są to przede wszystkim:
• mleko półtłuste i tłuste oraz jego przetwory
(ser biały i żółty, jogurt, kefir, maślanka);
• podroby: wątroba, móżdżek, nerki;
• ryby świeże, solone, wędzone,
konserwy rybne;
• wędliny, kabanosy, szynka mielona;
• kaczka, pasztety drobiowe;
• żółtko jaja kurzego;
• orzechy włoskie, migdały, sezam;
• nasiona roślin strączkowych
(fasola, groch);
• nasiona sezamu, słonecznika;
• ziarna zbóż.
Dzienne zapotrzebowanie osoby dorosłej
na fosfor wynosi około 700 mg, natomiast
u dzieci i osób starszych jest ono mniejsze.
Przyswajalność fosforu z większości
produktów spożywczych wynosi około
60–70%. Wchłanianie fosforu pogarsza duża
ilość fitynianów, zawartych w produktach
zbożowych i warzywach strączkowych,
a także obecność wapnia i magnezu
tworząc nierozpuszczalne kompleksy
wapniowo-magnezowo-fosforowe.
Do prawidłowego wchłaniania fosforu
niezbędna jest również witamina D.
Zawartość fosforu w 100 g produktu:
• nasiona słonecznika – 784 mg;
• ser topiony edamski – 578 mg;
• kasza gryczana – 495 mg;
• płatki owsiane – 433 mg;
• migdały – 454 mg;
• ser ementaler pełnotłusty – 416 mg;
• orzechy włoskie – 332 mg;
• łosoś wędzony – 250 mg;
• ser twarogowy półtłusty – 227 mg.
Supradyn Intensia
Energy to pełna
kompozycja witamin,
składników mineralnych
i pierwiastków śladowych,
których organizm
potrzebuje każdego
dnia, aby móc zachować
pełnię energii przez
cały dzień, od rana do
wieczora. Supradyn
Intensia Energy został
przygotowany z myślą
o osobach aktywnych.
Każda tabletka zawiera
kompletny zestaw
witamin i składników
mineralnych, w dawkach dopasowanych do zwiększonych potrzeb
energetycznych organizmu. Supradyn to 2 preparaty o tym samym
składzie a różniące się formą: Supradyn Intensia Energy 30 tabletek
do połykania i Supradyn Intensia Energy 15 tabletek musujących.
Supradyn Intensia Energy – witaminy w zwiększonych dawkach.
Supradyn Intensia Energy to suplement diety firmy Bayer.
Dystrybutor: Bayer Sp. z o.o., Al. Jerozolimskie 158,
02-326 Warszawa, Polska
17
Siła Minerałów na wiosnę dla Twojego zdrowia
Potas utrzymuje właściwą gospodarkę wodno-elektrolitową w organizmie oraz
bierze udział w transporcie składników odżywczych do wnętrza komórek. Jest
odpowiedzialny za prawidłową pracę mięśni, nerek oraz serca. Pobudza wydzielanie
insuliny, uczestniczy w spalaniu węglowodanów i białek. Bierze udział w przewodzeniu
impulsów nerwowych oraz w dotlenianiu mózgu, poprawiając zdolność myślenia
i koncentrację. Odgrywa również ważną rolę w procesie kontrolowania ciśnienia krwi.
Dorosła osoba powinna dostarczyć organizmowi 2000-3000 mg potasu dziennie.
K
Zawartość potasu w 100 g
wybranych produktów:
• morele suszone – 1666 mg;
• fasola biała – 1188 mg;
• figi suszone – 938 mg;
• awokado – 600 mg;
• kasza gryczana – 443 mg;
• banany – 395 mg;
• pierś z kurczaka – 385 mg;
• ziemniaki – 357 mg;
• seler – 320 mg;
• kiwi – 290 mg;
• pomidory – 282 mg;
• grejpfruty – 277 mg.
Potas /K/
Objawy niedoboru potasu:
Kto potrzebuje
więcej potasu?
•
•
•
•
•
•
•
•
•
• osoby podejmujące znaczny wysiłek
•
•
•
•
fizyczny lub przebywające w gorącym
klimacie, ponieważ następuje u nich
znaczna utrata wody z organizmu;
osoby spożywające duże ilości
kawy, słodyczy, soli i alkoholu;
chorzy na cukrzycę, by poprawić
ich wrażliwość na insulinę;
osoby przyjmujące leki nasercowe oraz
obniżające ciśnienie krwi, które powodują
zwiększone wydalanie potasu z moczem;
osoby narażone na długotrwały stres.
Niedobór potasu
w organizmie
U ludzi zdrowych nie obserwuje się
niedoboru potasu na tle żywieniowym. Może
on natomiast wystąpić u osób z chorobami
układu sercowo-naczyniowego, np.
18
nadciśnieniem tętniczym oraz u stosujących
środki moczopędne. Niektóre z tych leków
zwiększają bowiem wydalanie potasu
z moczem. Do niedoboru potasu może
także dochodzić przy niedoczynności
tarczycy lub w przewlekłych chorobach
jelit. Zbyt duże ilości potasu mogą
być wydalane z organizmu podczas
zatrucia pokarmowego gdy występują
intensywne wymioty czy biegunka.
ogólne osłabienie;
ciągłe zdenevrwowanie;
nieustające bóle głowy;
problemy ze snem;
zaburzenia rytmu serca;
obrzęki rąk i nóg;
osłabienie siły mięśniowej;
skurcze mięśni podczas upału i wysiłku;
samoistne drżenia mięśniowe,
np. łydek lub ud.
wydalania przez nerki. Nadmiar potasu
objawia się najczęściej jako:
• zwolnienie akcji serca;
• spadek siły mięśniowej;
• mrowienie lub drętwienie kończyn.
Zbyt wysokie stężenie potasu może
upośledzić działanie niektórych leków.
Gwałtowny wzrost poziomu potasu we
krwi w połączeniu z pewnymi preparatami
stosowanymi z powodu niewydolności
serca, arytmii lub nadciśnienia potrafi
poważnie zaburzyć pracę serca.
Potas w diecie:
• suszone owoce (morele,
•
•
•
•
•
•
•
figi, jabłka, rodzynki);
suche nasiona roślin strączkowych;
owoce (banany, brzoskwinie,
awokado, kiwi, grejpfruty);
ziemniaki, seler oraz zielone
warzywa liściaste;
pomidory oraz ich przetwory;
orzechy włoskie i arachidowe;
pestki dyni;
kakao.
Nadmiar potasu –
czy jest groźny?
Nadmiar potasu w organizmie jest
zjawiskiem bardzo rzadkim. Przy
prawidłowej pracy nerek u zdrowego
człowieka nadmiar potasu jest wydalany
z moczem. Do gromadzenia potasu
w organizmie dochodzi przy spożywaniu
jego dużej ilości wraz z suplementami
diety oraz w wyniku zaburzeń jego
19
Siła Minerałów na wiosnę dla Twojego zdrowia
Selen odgrywa ważną rolę w procesie utrzymania odporności organizmu oraz
prawidłowego funkcjonowania tarczycy. Pomaga w walce z depresją, przemęczeniem
i nadmierną nerwowością oraz łagodzi ból towarzyszący reumatoiadalnemu
zapaleniu stawów. Chroni serce i naczynia wieńcowe przed zmianami chorobowymi,
przeciwdziała miażdżycy. Zapobiega chorobom zapalnym i neurologicznym. Pełni
rolę ochronną przed szkodliwym działaniem pleśni i metali ciężkich. Wykazuje
działanie przeciwnowotworowe, zmniejsza ryzyko wystąpienia raka prostaty, odbytu,
płuc, szyjki macicy i jajników. Odpowiada za sprawność seksualną mężczyzn.
Se
Selen /Se/
Dla kogo selen
w szczególności?
Dzienne zapotrzebowanie na selen osoby
dorosłej wynosi 50 mikrogramów (µg).
Suplementacja selenem jest zalecana
w leczeniu niepłodności oraz chorób
przewlekłych takich jak: astma, toczeń,
zapalenie trzustki oraz reumatoidalne
zapalenie stawów. Większe zapotrzebowanie
na ten mikroelement wykazują również:
• kobiety w ciąży (60 µg/dobę), ponieważ
selen ma wpływ na prawidłowy
Czy wiesz, że:
• 100 g tuńczyka w 95% pokrywa
dzienne zapotrzebowanie na selen;
• 100 g wołowiny lub filetu
z indyka to 50% dobowego
zapotrzebowania na selen;
• 100 g ryżu pokrywa 15% dziennego
zapotrzebowania na selen;
• 1 jajko i kilka kromek pełnoziarnistego
pieczywa zapewni około 30% dziennego
zapotrzebowania na ten pierwiastek.
•
•
•
•
•
rozwój płodu, szczególnie jego układu
nerwowego oraz odpornościowego;
matki karmiące (70 µg/dobę);
osoby palące, bowiem selen zmniejsza
ryzyko zachorowania na raka płuc;
mężczyźni po 40. roku życia, ponieważ
selen bierze udział w syntezie testosteronu
oraz zmniejsza ryzyko raka prostaty;
osoby często chorujące na opryszczkę;
osoby cierpiące na dolegliwości związane
z układem sercowo-naczyniowym
oraz obciążone genetycznie
tego typu chorobami;
Niedobór selenu
Niedobór selenu w organizmie występuje
rzadko i wynika przede wszystkim
z niedostatecznej podaży tego pierwiastka
z diety. Dochodzi do niego w specyficznych
okolicznościach upośledzenia dietetycznego,
takich jak ciężkie zaburzenia wchłaniania
składników pokarmowych, żywienie
pozajelitowe czy stany po usunięciu
dużych części jelita cienkiego.
Objawy niedoboru
• powiększenie i niewydolność serca;
• nieprawidłowości
w funkcjonowaniu tarczycy;
20
•
•
•
•
powstanie wola;
bóle mięśni;
uczucie ciągłego zmęczenia;
często nawracające infekcje
wynikające z osłabienia odporności.
Niedobór selenu zwiększa ryzyko
zachorowania na choroby trzustki,
wątroby oraz układu kostno-stawowego.
Upośledza mechanizmy chroniące przed
rozwojem chorób neurodegeneracyjnych,
nowotworowych oraz choroby
niedokrwiennej serca. U kobiet w ciąży może
powodować nieodwracalne zmiany płodu,
zaś u mężczyzn skutkować niepłodnością.
Nadmiar selenu
Jeżeli selen dostarczany jest tylko
z pożywieniem nie ma ryzyka jego
przedawkowania. Przy nadmiernym
spożyciu selenu mogą jednak wystąpić
objawy zatrucia. Należą do nich:
• wypadanie włosów;
• łamliwość i utrata paznokci;
• uszkodzenia skóry;
• czosnkowy oddech;
• uszkodzenie wątroby i nerek;
• biegunka, nudności i wymioty;
• depresja.
Źródła selenu
Selen jest obecny niemal we wszystkich
grupach produktów żywnościowych,
dlatego odpowiednio zbilansowana dieta
wystarczająco pokrywa zapotrzebowanie
na ten pierwiastek. Bogate w selen są:
• produkty zbożowe (pieczywo
pełnoziarniste, ryż brązowy);
• mięso (baranina, wołowina,
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
dziczyzna, indyk, mięso strusia);
podroby (nerki, wątroba);
ryby morskie;
owoce morza;
nabiał (ser żółty, jaja);
kapusta, szparagi;
warzywa cebulowe (cebula, czosnek, por);
suche nasiona roślin strączkowych;
orzechy brazylijskie;
pestki dyni i słonecznika;
kiełki pszenicy;
sól morska i kopalniana.
Acerola Plus to bogate
źródło bioflawonoidów
witaminy C, która
pozytywnie wpływa na
odporność organizmu
oraz uszczelnia
naczynia krwionośne.
Acerola, nazywana
dziką wiśnią, stanowi
jedno z najbogatszych
źródeł witaminy C.
Preparat zawiera również
naturalne bioflawonoidy
– rutynę i hesperydynę.
Dodatkowym atutem
tabletek do ssania
jest wyjątkowo dobry,
owocowy smak.
Zostało to docenione
przez konsumentów
przyznaniem nagrody
The American Taste
Award of Excellence.
21
Siła Minerałów na wiosnę dla Twojego zdrowia
Wiosenny konkurs Siły Minerałów
Prosimy o wybranie odpowiedniej
odpowiedzi (tylko jednej):
1. Dzienne zapotrzebowanie na wapń
dla dorosłego człowieka wynosi:
a) 1100 mg dla kobiet oraz 800 mg dla
mężczyzn
b) 800 mg dla kobiet i 600 mg
mężczyzn
c) 900 mg dla kobiet i 1200 mg dla
mężczyzn
2. Najbogatszym źródłem żelaza są
produkty:
a) pochodzenia roślinnego
b) pochodzenia zwierzęcego
c) w takim samym stopniu
pochodzenia zwierzęcego jak
roślinnego
3. Aby uzupełnić niedobory magnezu
w organizmie należy zadbać też
o prawidłowy poziom:
a) selenu
b) wapnia
c) wody
4. Odpowiedni poziom składników
mineralnych w organizmie może
zapewnić:
a) jedzenie 2 posiłków dziennie
b) 8 godzinny sen
c) prawidłowa, różnorodna dieta
5. Potas w organizmie odpowiedzialny
jest za:
a) utrzymanie właściwej gospodarki
wodno-elektrolitowej
b) mineralizację kości
c) przeciwdziałanie miażdżycy
Prawidłowe rozwiązanie należy przesłać pocztą do 23 marca 2015 roku. Pierwsze 3 osoby, które
odeślą prawidłowe rozwiązanie, otrzyma mikser firmy Zelmer, następne 2 osoby – dzbanek
do wody z filtrem firmy Zelmer.
Korespondencję należy kierować na adres:
Centrala Farmaceutyczna CEFARM SA Dział Marketingu, ul. Jana Kazimierza 16,
01-248 Warszawa.
Prawidłowe hasło lutowej krzyżówki Strefy Zdrowia dla Każdego to:
Życie z epilepsją może być normalne.
Dziękujemy wszystkim Czytelnikom za udział w konkursie.
Nagrody otrzymują: Maria z Warszawy, Leszek z Podkowy Leśnej, Wiesława z Nieporętu,
Wiesław z Warszawy, Edyta z Koniecpola, Zdzisław z Warszawy, Lucyna z Wołomina,
Teresa z Warszawy, Danuta z Warszawy, Barbara z Obryte.
Rozwiązanie konkursu:
Imię i nazwisko:
1.
    
2.
3.
4.
5.
Dokładny adres:
Wyrażam zgodę na jednorazowe przetworzenie moich danych osobowych przez CF CEFARM SA, ul. Jana Kazimierza 16, 01-248 Warszawa, dla celów
przesłania nagrody za rozwiązanie krzyżówki w magazynie „Strefa Zdrowia dla Każdego”.
Jednocześnie CF CEFARM SA informuje, iż zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U. z 2002 r.
nr 101, poz. 926) podanie danych jest dobrowolne, a osoba, której dane dotyczą, ma prawo dostępu do ich treści oraz ich poprawiania. Zbiór danych osobowych zebranych dla celów organizacji konkursu zostanie zniszczony niezwłocznie po jego rozstrzygnięciu. Regulamin konkursu jest dostępny w siedzibie CF CEFARM SA.
SUPLEMENT DIETY
Magnefar B6
®
Magnez i witamina B6
zawarte w Magnefar® B6
działają kompleksowo:
• pomagają w prawidłowym
funkcjonowaniu układu
nerwowego,
• przyczyniają się do zmniejszenia
uczucia zmęczenia i znużenia,
• pomagają w utrzymaniu
prawidłowych funkcji
psychologicznych,
• pomagają w prawidłowym
funkcjonowaniu mięśni (magnez).
Korzystne działanie suplementu
diety występuje przy spożyciu
zalecanej dziennej dawki 4 tabletek.
Zalecane dzienne spożycie od
1-2 tabletek 2 razy dziennie.
Nie należy przekraczać zalecanej
porcji do spożycia w ciągu dnia.
SKŁAD:
• cytrynian magnezu 500 mg
(magnez 60 mg),
• 0,5 mg (witamina B6)
PRZECIWWSKAZANIA:
Kobiety w ciąży oraz karmiące
piersią przed zastosowaniem
powinny skonsultować
się z lekarzem.
Niewskazany dla osób
z nietolerancją laktozy.
PODMIOT ODPOWIEDZIALNY:
BIOFARM® Sp. z o.o.,
ul. Wałbrzyska 13, 60-198 Poznań
Download
Random flashcards
bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards