Seksualność chorych z psychozami

advertisement
Seksualność osób z
psychozami
Pracownia Seksuologii i Psychoterapii
II Kliniki Psychiatrycznej Warszawskiego
Uniwersytetu Medycznego
Zespoły zaburzeń psychicznych
 Podział na zespoły psychotyczne i
niepsychotyczne
 W przeszłości (XIX w.) podział na
psychozy endogenne i egzogenne.
Psychoza – co to jest?
Zaburzenie (zespół ) psychiczne o
zróżnicowanym obrazie i różnorodnym
przebiegu klinicznym oraz o różnej
etiologii, przebiegających z
upośledzeniem zdolności racjonalnego
myślenia, normalnego przeżywania
uczuć, prawidłowej percepcji
rzeczywistości co prowadzi do
zaburzeń w porozumiewaniu się i
relacji z otoczeniem.
Psychoza – zaburzenie
psychotyczne
Przebiegają –
 ze zniesieniem poczucia rzeczywistości,
 ze zniesieniem wglądu (brak krytycznej
samooceny),
 pobudzeniem i wrogością,
 objawami depresyjnymi i lękowymi,
 niedostosowanym zachowaniem,
 jakościowymi zaburzeniami świadomości,
 objawami psychotycznymi,
Objawy psychotyczne pozytywne
 wytwórcze –
 urojenia
 omamy
 zdezorganizowane, zniekształcone
wypowiedzi
 zdezorganizowane, katatoniczne zachowania
 pobudzenie
Objawy negatywne












Bladość afektywna
Wycofanie emocjonalne
Niechęć do nawiązywania kontaktów z otoczeniem
Pasywność
Apatia i wycofanie społeczne
Trudności w myśleniu abstrakcyjnym
Brak spontaniczności
Myślenie stereotypowe
Alogia
Awolicja
Anhedonia
Upośledzenie uwagi
Psychoza jako cecha
charakterystyczna
 Schizofrenia
 Psychozy wywołane przyjmowaniem
substancji psychoaktywnych
 Zaburzenia schizotypowe
 Zaburzenia schizoafektywne
 Zaburzenia urojeniowe
 Krótkotrwałe zaburzenia psychotyczne
 Psychozy indukowane
 Psychozy w przebiegu chorób somatycznych
Psychoza jako cecha dodatkowa
 Mania
 Depresja
 Zespoły otępienne
Schizofrenia
Objawy psychotyczne
-urojenia
Zespoły psychoorganiczne
-omamy
-zaburzenia myślenia
-pobudzenie
-niedostosowanie zachowań
-agresywność
Zaburzenia schizoafektywne
Zaburzenia afektywne
Upośledzenie umysłowe
Schizofrenia – objawy podstawowe





Autyzm
Zaburzenia życia uczuciowego
Rozszczepienie osobowości
Urojenia, omamy
Objawy katatoniczne –
 osłupienie, mutyzm, nienaturalne pozy,
negatywizm, automatyzm nakazowy
Schizofrenia – kryteria wg ICD -10
 Rozgłośnienie myśli, nasyłanie i zabieranie myśli,
odsłonięcie myśli
 Urojenia owładnięcia, oddziaływania, poczucie wpływu
na ruchy ciała, myśli i działania
 Głosy komentujące, lub dialog głosów
 Utrwalone, kulturowe nieadekwatne i całkowicie
nierealistyczne urojenia
 Omamy
 Przerwy lub wstawki w toku myślenia
 Objawy katatoniczne
 Objawy negatywne – apatia, zubożenie wypowiedzi,
spłycone, nieadekwatne emocje
Schizofrenia – postacie kliniczne







Paranoidalna
Hebefreniczna
Katatoniczna
Rezydualna
Niezróżnicowana
Prosta
Depresja popsychotyczna
Schizofrenia - przebieg
 Okres prodromalny i ostry epizod
psychotyczny z objawami wytwórczymi
 20% pacjentów - kilka epizodów
psychotycznych bez dalszego pogorszenia
 40% chorych – liczne epizody psychotyczne
z utrzymującymi się objawami resztkowymi
w niewielkim stopniu wpływającymi na
funkcjonowanie
 30% chorych z przebiegiem falującym oraz
znacznym ograniczeniem funkcjonowania
 10% chorych choroba przewlekła i
postępująca dająca pełne inwalidztwo
Schizofrenia – faza prodromalna
 Pogorszenie się umiejętności szkolnych
 Wycofanie społeczne, upośledzenie pełnienia ról
 Zaniedbywanie się w zakresie higieny osobistej,
dbałości o ubiór
 Zaburzenia afektywne – nastrój depresyjny,
drażliwość, zaburzenia snu, lęk
 Subiektywne deficyty w zakresie funkcji poznawczych
–pamięci, uwagi, selekcji bodźców
 Podejrzliwość, nastawienia ksobne
 Osłabienie napędu i motywacji
 Zaburzenia zachowania – aspołeczne, czasem
całkowita izolacja
Schizofrenia – cechy osobowości
przedchorobowej
 Schizoidalne – słabość kontaktu,
chłód emocjonalny
 Schizotypowe – ekscentryczność
spostrzegania, myślenia i zachowania,
trudny kontakt
 Paranoiczne – sensytywność,
nieufność, upór
Problemy seksualne u osób ze
schizofrenią - uwarunkowania
 Objawy schizofrenii – objawy
pozytywne i negatywne
 Zaburzone relacje interpersonalne
 Negatywny stereotyp chorego w
społeczeństwie
 Zjawisko stygmatyzacji i
dyskryminacji chorego
 Stosowane leczenie
 Hospitalizacje oraz pobyty w
ośrodkach opiekuńczych.
Negatywny stereotyp chorego w
społeczeństwie
 negatywna samoocena
 obniżone poczucie własnej wartości
 ograniczenie liczby kontaktów
międzyludzkich w tym seksualnych
 mniejsze możliwości matrymonialne
Schizofrenia a zaburzenia
seksualne
 Ocena funkcjonowania seksualnego w
okresie :
- przed chorobowym
- od zachorowania do rozpoczęcia
farmakoterapii
- po rozpoczęciu leczenia
- podczas epizodów zaostrzeń
psychotycznych oraz w okresie remisji
objawów
Problemy seksualne u pacjentów ze
schizofrenią
Obniżenie lub zanik potrzeb seksualnych
Nadmierny popęd seksualny
Zmniejszona lubrykacja
Zmniejszona/zniesiona zdolność osiągnięcia
i/lub utrzymania wzwodu
 Priapizm
 Skrócenie/wydłużenie czasu, bądź całkowita
niezdolność do osiągnięcia orgazmu.




Problemy seksualne u pacjentów ze
schizofrenią c.d.
 Zachowania perwersyjne
 Zaburzenia identyfikacji płciowej
 Patologiczna masturbacja –
 Jako przejaw nadmiernego popędu
seksualnego
 Prostytucja –
 jako efekt biernego poddania się w
skutek zaburzeń uczuciowości wyższej
 Przestępcze zachowania seksualne
Problemy seksualne kobiet chorych
na schizofrenię
 Różnice w przebiegu choroby między
płciami –







Rzadsze i krótsze hospitalizacje
Lepsze funkcjonowanie społeczne
Częstsze spotkania towarzyskie z mężczyznami
Częstsze kontakty seksualne
Mieszkanie z partnerami
Formalizowanie związków
Sprawowanie opieki nad dziećmi
Problemy seksualne kobiet chorych
na schizofrenię – c.d.
 Większa liczba partnerów seksualnych
 Większe ryzyko molestowania seksualnego,
przygodnych kontaktów seksualnych
 Ryzyko zakażenia HIV
 Ryzyko nieplanowanej ciąży
 Mniejsze pragnienie kontaktów seksualnych
(przy podobnej częstości kontaktów
seksualnych)
 Mniejsza satysfakcja ze współżycia
Problemy seksualne kobiet chorych
na schizofrenię – przyczyny
 Istota choroby w tym
 zaburzenia uczuciowości
 Trudności w tworzeniu relacji
interpersonalnych




Stosowane leczenie
Brak edukacji seksualnej
Ograniczona kontrola impulsów
Współtowarzyszące uzależnienie od
alkoholu i narkotyków
Wpływ leków na seksualność kobiet
chorych na schizofrenię





Zmniejszenie libido
Suchość pochwy
Trudności z osiągnięciem orgazmu,
Mlekotok
Zaburzenia cyklu miesiączkowego
Problemy seksualne mężczyzn
chorych na schizofrenię
 Słabsze umiejętności społeczne
 Rzadsza inicjacja kontaktów z kobietami
 Mniej stałych związków
 Wpływ leczenia
 Pozytywny –
 Częstsze występowanie myśli o tematyce
seksualnej
 Większe zainteresowanie podejmowaniem
kontaktów seksualnych
 Negatywny –
 Pogorszenie erekcji
 Trudności w przeżywaniu orgazmu
 Mniejsza satysfakcja seksualna
Dysfunkcje seksualne u mężczyzn chorych na schizofrenię
leczonych i nieleczonych w porównaniu z osobami zdrowymi z
grupy kontrolnej
Chorzy na schizofrenię
Nieleczeni
Leczeni

NS




Stopień nasilenia wzwodów podczas stosunków


Stopień nasilenia wzwodów podczas masturbacji
NS

Łatwość osiągnięcia podniecenia
NS

Częstość porannych erekcji
NS
NS
Częstość stosunków
NS

Częstość masturbacji


Liczba orgazmów w miesiącu
NS
NS
Częstość osiągania orgazmu podczas stosunku seksualnego
NS

Utrata wzwodu podczas stosunku seksualnego


Nieodczuwalnie pożądania seksualnego


Przedwczesny wytrysk


Opóźniona ejakulacja
NS
NS
Zadowolenie z seksu z partnerką
NS

Zadowolenie z własnej sprawności seksualnej
NS

Częstość myśli dotyczących seksu
Maksymalny czas bez poczucia dyskomfortu z powodu braku seksu
Częstość odczuwania pożądania
Pojedyncza strzałka – porównanie z grupą kontrolną; podwójna strzałka – porównanie z grupą
kontrolną i pozostałą grupą chorych; NS – różnica nieistotna statystycznie
Problemy seksualne mężczyzn
chorych na schizofrenię – c.d.
 Treści seksualne jako objaw
psychotyczny –
 Autokastracja
 Objawy o typie transseksualizmu
 Podejmowanie ryzykownych
kontaktów seksualnych –
 65% pacjentów podejmuje takie
kontakty pomimo świadomości ryzyka z
nim związanego (zakażenia HIV)
Transseksualizm a psychoza
 Transseksualizm jako zagadnienie
interdyscyplinarne
 Bower – transseksualizm jako aspekt
schizofrenii
 Binder, Baastrup – transseksualizm jako
pomniejszona jakościowo forma schizofrenii
 U 25% osób poddanych operacji zmiany płci
stwierdzano objawy schizofrenii
Zaburzenia identyfikacji płciowej a
urojenia
 „Dłużej nie będę mężczyzną/kobietą.”
 „Jestem kimś neutralnym ani
mężczyzną ani kobietą.:
 „Jestem jednocześnie kobietą i
mężczyzną.”
 „JESTEM KIMŚ O ODMIENNEJ PŁCI.”
Chemia miłości - neuroprzekaźniki
 SEROTONINA – satysfakcja seksualna,
orgazm
 DOPAMNA – pożądanie
 OKSTOCYNA – poczucie bliskości między
partnerami
 ENDORFINY –przyjemność, rozkosz,
zadowolenie
 ESTROGENY – lubrykacja, czucie, ukrwienie
łechtaczki
 TESTOSTERON – podniecenie, pożądanie
Wpływ neuroleptyków na funkcje
seksualne
Blokada rec. cholinergicznych
Blokada rec. dopaminergicznych
Blokada rec. histaminowych – sedacja
Blokada rec. noradrenergicznych –
alfa1
 Wzrost stężenia prolaktyny
 Obniżenie poziomu testosteronu,
estrogenów, progesteronu




Hyperprolaktynemia
 Spadek libido
 (jako efekt bezpośredni oraz związany z
obniżeniem testosteronu)





Zaburzenia wzwodu
Zaburzenia wytrysku
Hipogonadyzm
Obniżenie płodności
Mlekotok, ginekomastia
Odsetek mężczyzn chorych na schizofrenię leczonych
neuroleptykami, u których stwierdzono zaburzenia
seksualne
Zaburzenia seksualne
Mężczyźni (%)
Pozycja piśmiennictwa
Różne
54
Ghadirian i wsp.
Zaburzenia wzwodu
22
Crenshaw, Goldberg
Trudność osiągnięcia wzwodu
38
Ghadirian i wsp.
Trudność utrzymania wzwodu
42
Ghadirian i wsp.
Priapizm
Zaburzenia ejakulacji
Zaburzenia wzwodu i/lub ejakulacji
Rzadko
Crenshaw, Goldberg,
Rowlands,
Mitchell, Popkin
19
Crenshaw, Goldberg
30-60
Sullivan, Lukoff
Zaburzenia orgazmu
16
Crenshaw, Goldberg
Zmniejszona zdolność osiągania orgazmu
58
Ghadirian i wsp.
Mlekotok
3
Crenshaw, Goldberg
Ginekomastia
6
Crenshaw, Goldberg
Zaburzenia wewnątrzwydzielnicze
Odsetek kobiet chorych na schizofrenię leczonych
neuroleptykami, u których stwierdzono zaburzenia
seksualne
Zaburzenia seksualne
Kobiety (%)
Pozycja
piśmiennictwa
Różne zaburzenia seksualne
30
Ghadirian i wsp.
Zaburzenia orgazmu
19
Obniżona zdolność osiągnięcia orgazmu
22
Ghadirian i wsp.
Zmiana jakości orgazmu
33
Ghadirian i wsp.
Bolesny orgazm
7
Ghadirian i wsp.
Orgazm opóźniony lub jego brak
Doniesienie
kazuistyczne
Degen,
Segraves
Zaburzenia wewnątrzwydzielnicze
Mlekotok
5
Crenshaw, Goldberg
19
Windgassen i wsp.
Obrzmienie piersi
3
Crenshaw, Goldberg
Brak miesiączki
22
Crenshaw, Goldberg
50
Sullivan, Lukoff
Zwiększona nieregularność miesiączkowania
78
Ghadirian i wsp.
Zmiany obfitości miesiączkowania
78
Ghadirian i wsp.
Zaburzenia afektywne
- JEDNOBIEGUNOWE
- epizody depresyjne nawracające
- DWUBIEGUNOWE
- Typu I – przynajmniej 1 epizod
maniakalny
- Typu II- nawracające depresje z
hipomanią
- Spektrum –
- Depresje z temperamentem
hipetrymicznym
- Temperament hipertymiczny
- cyklotymia
Mania
 Aktywność – nieadekwatnie podwyższony nastrój,
popędliwość połączona z agresją, brak obiektywizmu i
krytycyzmu, nadmierne zaangażowanie w czynności
przynoszące przyjemność (kupowanie drogich rzeczy,
afery seksualne, nierozsądne interesy)
 Napęd – pobudzenie psychoruchowe, odhamowanie,
wzrost aktywności ukierunkowanej na cel, z
ograniczona możliwości kontroli
 Zaburzenia popędu – zmniejszona potrzeba snu,
spadek łaknienia, WZROST LIBIDO
 Zaburzenia myślenia - gonitwa myśli, przyśpieszony
tok myślenia, rozkojarzenie, urojenia (wielkościowe,
niezwykłych możliwości, pochodzenia, odnoszące,
prześladowcze
Mania a zachowania seksualne
 Zwiększony popęd i brak krytycznej oceny
rzeczywistości
 Podejmowanie lekkomyślnych lub
ryzykownych zachowań seksualnych
 Kontakty z przypadkowymi partnerami
 Seks bez zabezpieczenia – ryzyko ciąży,
zakażenia choroba weneryczną
 Zdrady małżeńskie
 Nieplanowane rozwody
 Wchodzenie w nowe związki partnerskie
Hipomania
 Objawy – podwyższona samoocena,
przekonanie o własnej wielkości,
zmniejszona potrzeba snu, gadatliwość,
gonitwa myśli, rozkojarzenie, wzrost
aktywności, nadmierne zaangażowanie w
czynności przynoszące przyjemność, które
mogą spowodować przykre następstwa,
 Wyraźna zmiana w funkcjonowaniu,
zauważalna dla innych
 Zaburzenie nastroju nie powoduje
zakłócenia w aktywności społecznej,
zawodowej, nie występują cechy
psychotyczne.
I to już koniec…
Dziękuję za uwagę.
Download
Random flashcards
ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards