Temat: Zagrożenie czynnikami biologicznymi w środowisku pracy

advertisement
ZAGROŻENIA
I PROFILAKTYKA
ŚRODOWISKU PRACY
ZAGROŻENIA
I PROFILAKTYKA
W ŚRODOWISKUWPRACY
MODUŁ
III
LEKCJA 6
Temat: Zagrożenie czynnikami biologicznymi
TEMAT:
Zagrożenia
i profilaktyka
w środowisku
pracy
w środowisku pracy
Czas realizacji:
PRZEZNACZONY
DLA:
• 1 godzina lekcyjna
uczniów szkół ponadgimnazjalnych w ramach przedmiotu
„Kultura bezpieczeństwa”
Cele operacyjne:
Uczeń po zrealizowaniu lekcji powinien:
CZAS REALIZACJI:
10 godzin lekcyjnych
• umieć określić czynniki biologiczne,
• wymienić główne grupy czynników biologicznych,
• znać
zagrożenia czynnikami biologicznymi,
POZIOM
WIEDZY
• znać podstawowe zasady,
jakichi umiejętności
należy przestrzegać,
aby uchronić
się przed zagrożeniami
POCZĄTKOWEJ:
wiedza
z zakresu
szkoły podstawowej
i gimnazjalnej
czynnikami biologicznymi.
oraz doświadczenia życiowe
Treści:
POMOCE
1. Pojęcie czynników biologicznych.
DYDAKTYCZNE:
– rzutnik
pisma,
2. Główne grupy czynników
biologicznych.
–
foliogramy,
3. Zagrożenia czynnikami biologicznymi.
– karty
ćwiczeń.
4. Badania środowiska pracy
i pracowników.
5. Podstawowe zasady chroniące
ące przed zagrożeniami czynnikami biologicznymi.
ą
CELE EDUKACYJNE
Pomoce dydaktyczne:
OGÓLNE:
• materiał źró
r dłowy,
ró
• rzutnik pisma,
• foliogramy,
• scenariusz zajęć.
Spis foliogramów
W wyniku zorganizowanego procesu nauczania−uczenia się
uczeń powinien:
– rozpoznawać czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe
w środowisku pracy oraz umieć zidentyfikować źródła tych
czynników,
– potrafić wymienić metody likwidacji lub ograniczania wpływu
tych czynników,
– wiedzieć, jak ocenić ryzyko zawodowe na stanowisku pracy,
– rozróżniać środki ochrony indywidualnej i znać ich przeznaczenie.
Nr Tytuł
54. Wirus HIV.
55. Pędzlak.
56. Kleszcz łąkowy.
łą
57. Pierwotniak.
58. Przywra żytnia.
JEDNOSTEK
59. Grupy czynników biologicznych.
SPIS
TEMATYCZNYCH:
88
138
1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.
9.
Czynniki występujące w środowisku pracy
Zagrożenia od urządzeń elektrycznych
Oświetlenie pomieszczeń i stanowisk pracy. Promieniowanie
Drgania mechaniczne – wibracje. Hałas w środowisku pracy
Zagrożenia czynnikami chemicznymi w środowisku pracy i profilaktyka
Zagrożenia czynnikami biologicznymi w środowisku pracy
Czynniki psychofizyczne w środowisku pracy
Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku pracy
Środki ochrony indywidualnej
MODUŁ
IIIIII
MODUŁ
Plan zajęć:
LITERATURA:
1.
B. Rączkowski:
BHP w praktyce. ODDK Gdańsk 1998.
Lp.
Treść
2.
Zagrożenia mechaniczne. CIOP, Warszawa 2002.
3.
Uczciwek T.: Dozór i eksploatacja instalacji oraz urządzeń elektroenergetycznych. Poradnik szkoleniowy.
COSTiW
SEP,czynników
Warszawa
2000.
2. Pojęcie
biologicznych.
Łańcuch skojarzeń
6 min.
1.
Sprawy organizacyjno – integracyjne. Cele lekcji
Metoda nauczania
Czas realizacji
Wykład
3 min.
4.
Najczęściej
spotykane
choroby statyczna. CIOP, Warszawa 2002.
Energia
elektryczna
i elektryczność
5.
Buuehl
R., Majak
A., Seferna
J., Strużyna
J.: PorażeniaRozmowa
i oparzenia
prądem i łukiem5 min.
elektrycznym.
3. Gtówne
grupy czynników
biologicznych
oraz zagrożenia
kierowana
Warszawa 1993.
Etiologia
i pomoc
przedlekarska.
zawodowe
spowodowane
tymiWNT,
czynnikami
6.
Oświetlenie pomieszczeń i stanowisk pracy. CIOP, Warszawa 2002.
7.
Zagrożenia
elektromagnetyczne.
CIOP, Warszawa 2002.
występującymi
w środowisku pracy.
8.
Badania
środowiska2002.
pracy i pracowników.
Hałas.
CIOP, Warszawa
9.
Drgania
mechaniczne.
CIOP, Warszawa
1997.
5. Prace
wzbronione młodocianym
i kobietom
w ciąży
4.
Wybrane choroby wywoływane czynnikami
Burza mózgów
10 min.
Dyskusja
3 min.
10. D. Koradecka: Bezpieczeństwo pracy i ergonomia. CIOP, Warszawa 1999.
6.
Metody zabezpieczenia się przed chorobami
11. Kodeks
pracy i inneprzez
aktyczynniki
prawne.
wywoływanymi
biologiczne.
Rozmowa kierowana
12 min.
Podkreślenie
pracodawcy w w
profilaktyce
medycznej
12. Czynniki
zagrożeńrolibiologicznych
środowisku
pracy. CIOP, Warszawa 2002.
13. Psychofizjologiczne
w profilaktyka
środowisku pracy. CIOP, Warszawa 2002.
7. Podsumowanie -problemy
prawidłowoczłowieka
prowadzona
Dyskusja
ograniczabezpieczeństwem
zachorowania spowodowane
14. Zarządzanie
pracy i ryzykiem. CIOP, Warszawa 2002.
6 min.
czynnikami biologicznymi
15. Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku spawacza elektrycznego. ODiDK, Gdańsk 2000.
16. Środki ochrony indywidualnej. CIOP, Warszawa, 2002.
SCENARIUSZ ZAJĘĆ
Wskazówki metodyczne dla nauczyciela mają za zadanie ułatwić mu przekazanie uczniom
wiadomości na temat zagrożeń czynnikami biologicznymi w środowisku pracy.
Lekcja do przeprowadzenia w formie dyskusji, łańcucha skojarzeń, rozmowy kierowanej, burzy mózgów.
Nauczyciel powinien:
•
zapoznać uczniów z celami lekcji,
•
zachęcić do aktywnego uczestnictwa w dyskusji i burzy mózgów,
•
wykorzystać załączone
łą
łączone w poradniku foliogramy,
•
zwrócić szczególną uwagę na:
- zagrożenia czynnikami biologicznymi,
- obowiązek
ązek pracodawcy informowania pracowników o zagrożeniach w środowisku pracy,
ą
- korzyści wynikające
ą
ące ze stosowania podstawowych zasad higieniczno-sanitarnych, stosowania
odzieży ochronnej i środków ochrony indywidualnej.
Ad. 1.
•
sprawdź listę obecności,
•
zadaj uczniom pytanie: Jak się czują?
ą
ą?
Ad. 2.
•
zapoznaj uczniów z celami lekcji,
•
zachęć do zadawania pytań.
Ad. 3.
•
zachęć uczniów do podawania najczęściej występujących
ą
ących chorób,
•
odpowiedzi należy zapisywać na tablicy.
Ad. 4.
•
wykorzystaj wiedzę uczniów i naprowadź na poprawną odpowiedź.
89
139
ZAGROŻENIA
I PROFILAKTYKA
ŚRODOWISKU PRACY
ZAGROŻENIA
I PROFILAKTYKA
W ŚRODOWISKUWPRACY
Ad. 5.
•
zachęć uczniów do wyrażenia swoich uwag na temat zagrożenia na stanowisku pracy,
•
naprowadź uczniów na poprawne kojarzenie.
Ad. 6.
MODUŁ
III
•
podkreśl znaczenie prac wzbronionych młodocianym i kobietom w ciąży.
Ad. 7.
•
podkreśl znaczenie przestrzegania podstawowych zasad higieniczno-sanitarnych.
Zagrożenia i profilaktyka
w środowisku pracy
TEMAT:
Ad. 8.
•
podkreślić znaczenie zagrożeń czynnikami biologicznymi w środowisku pracy oraz profilaktyki.
PYTANIA KONTROLNE
PRZEZNACZONY
DLA:Z ODPOWIEDZIAMI
uczniów szkół ponadgimnazjalnych w ramach przedmiotu
„Kultura bezpieczeństwa”
1. Podaj określenie czynników biologicznych.
Odpowiedź: Czynniki biologiczne, które mogą stanowić zagrożenie dla człowieka to żywe organizmy,
Odpowied
CZAS REALIZACJI:
10 godzin lekcyjnych
substancje wytwarzane przez te organizmy lub części organizmów żywych, z którymi człowiek
może się zetknąć w procesie pracy.
POZIOM WIEDZY
2. Wymień główne grupy wiedza
czynników
biologicznych.
POCZĄTKOWEJ:
i umiejętności
z zakresu szkoły podstawowej i gimnazjalnej
oraz
doświadczenia
życiowe
Odpowied
Odpowiedź: Głównymi grupami czynników biologicznych są:
•
•
POMOCE
DYDAKTYCZNE:•
•
3.
wirusy
bakterie
grzyby
riketsje
– rzutnik pisma,
– foliogramy,
– karty ćwiczeń.
• stawonogi
• mukoplazmy
• pierwotniaki
• robaki pasożytnicze.
Wymień zagrożenie zawodowe pracownika czynnikami biologicznymi.
Odpowiedź: Do zagrożeń zawodowych pracownika czynnikami biologicznymi należą:
Odpowied
CELE EDUKACYJNE
• bruceloza,
OGÓLNE:
W wyniku zorganizowanego procesu nauczania−uczenia się
• leptospiroza,
powinien:
• wirusowe uczeń
zapalenie
wątroby,
ą
ątroby,
• schorzenia
układu
oddechowego,
– rozpoznawać czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe
• choroby uczuleniowe,
w środowisku pracy oraz umieć zidentyfikować źródła tych
• choroby pasożytnicze.
czynników,
– potrafić
wymienić
metody
likwidacji lub ograniczania wpływu
4. Które grupy pracownicze
są narażone
na czynniki
biologiczne?
tych czynników,
Odpowiedź: Na czynniki biologiczne są narażeni następujący
Odpowied
ący pracownicy:
ą
–
wiedzieć,
jak
ocenić
ryzyko
zawodowe
stanowisku
pracy,
• pracownicy zajmujący
ący się hodowlą zwierząt,
ą
ąt, lecznictwemna
ą
medycznym
i weterynaryjnym,
– rozróżniać
środki ochrony
indywidualnej
i znać ich
przeznaczenie.
• pracownicy
przemysłu mięsnego,
rolno-spożywczego,
rolnictwa,
melioracji,
kanalizacji,
robót podziemnych.
SPIS JEDNOSTEK
5. Na podstawie jakich badań można stwierdzić narażenie na czynniki biologiczne?
TEMATYCZNYCH:
1. Czynniki występujące w środowisku pracy
Odpowied
ących badań:
Odpowiedź: Narażenie na czynniki biologiczne stwierdzamy na podstawie następujących
ą
2. Zagrożenia od urządzeń elektrycznych
• mikrobiologiczne badanie powietrza,
3. Oświetlenie
pomieszczeń
stanowisk
pracy. Promieniowanie
• mikrobiologiczne
badanie próbek
płynnych i stałych
substancji,
• badania zwierząt
ąt
ą
i
produkt
ów
pochodzenia
zwierzęcego.
4. Drgania mechaniczne – wibracje. Hałas w środowisku pracy
5. Zagrożenia
czynnikami aby
chemicznymi
w środowisku
pracy i profilaktyka
6. Jakich podstawowych zasad
należy przestrzegać,
uchronić się
przed zagrożeniami
czynnikami biologicznymi?6. Zagrożenia czynnikami biologicznymi w środowisku pracy
Odpowiedź: Należy przestrzegać
Odpowied
następujących
ących zasad: w środowisku pracy
ą
7. Czynniki
psychofizyczne
• przepisów higieniczno-sanitarnych,
8. Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku pracy
• higieny osobistej,
• stosować 9.
odzież
ochronną
i środki
ochrony indywidualnej.
Środki
ochrony
indywidualnej
88
140
MODUŁ
IIIIII
MODUŁ
MATERIAŁ ŹRÓDŁOWY DLA UCZNIA
LITERATURA:
1.
B. Rączkowski: BHP w praktyce. ODDK Gdańsk 1998.
Zagrożenia mechaniczne.
CIOP, Warszawa
2002.
Temat:
Zagrożenie
czynnikami
biologicznymi
3. Uczciwek T.: Dozór i eksploatacja instalacji oraz urządzeń elektroenergetycznych. Poradnik szkoleniowy.
środowisku
pracy
COSTiW SEP, w
Warszawa
2000.
2.
4.
Energia elektryczna i elektryczność statyczna. CIOP, Warszawa 2002.
5.
Buuehl R., Majak A., Seferna J., Strużyna J.: Porażenia i oparzenia prądem i łukiem elektrycznym.
Etiologia i pomoc przedlekarska. WNT, Warszawa 1993.
CZYNNIKI BIOLOGICZNE
Oświetlenie
pomieszczeń
i stanowisk
pracy.zagrożenie
CIOP, Warszawa
2002. to żywe organizmy, substancje wyCzynniki biologiczne,
które
mogą stanowić
dla człowieka,
przezelektromagnetyczne.
te organizmy lub części
organizmów
żywych,
7. twarzane
Zagrożenia
CIOP
, Warszawa
2002. np. alergeny pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego, z którymi człowiek może się zetknąć w procesie pracy.
6.
8.
Hałas. CIOP, Warszawa 2002.
9. Główne
Drgania
mechaniczne.
, Warszawa 1997.
grupy
czynnikówCIOP
biologicznych
10. D.Wirusy
Koradecka:
pracy
i ergonomia.
CIOP, Warszawa
- mająBezpieczeństwo
zdolność wzrostu
i rozmnażania
się jedynie
wewnątrz
ątrz 1999.
ą
zakażonej komórki, którą niszczą.
rozprzestrzeniają
11.Choroby
Kodekswirusowe
pracy i inne
akty prawne.się najczęściej drogą kropelkową, tzn. przy kichaniu, kaszlu lub głośnym
mówieniu osoby chorej. Do zakażenia może również dojść przez przewód pokarmowy (np. wirusowe zapalenie
12.wątroby
Czynniki
w środowisku
pracy.
CIOP, lub
Warszawa
2002. zakażonych pokarmów
ątroby
ą
typuzagrożeń
A), przezbiologicznych
bezpośredni kontakt
z wydalinami
chorego
przez spożycie
drogą pozajelitowąproblemy
przez zakażone
igły, w
strzykawki,
narzędzia
stomatologiczne,
zakażoną
13.oraz
Psychofizjologiczne
człowieka
środowisku
pracy. chirurgiczne,
CIOP, Warszawa
2002.
wirusami krew oraz drogą płciową (np. AIDS). Inne wirusy przenoszone są przez kłujące
ące stawonogi, takie jak
ą
14.kleszcze
Zarządzanie
bezpieczeństwem
pracyące
CIOP, szpitalnym
Warszawa zakażenia
2002.
i komary.
Najczęściej występujące
w środowisku
wirusowe to wirusowe zaą i ryzykiem.
wątroby
ątroby
ą
B, wirusowena
zapalenie
spojówek
na oddziałach
okulistycznych.
Wirus opryszczki,
15.palenie
Ocena
ryzykatypu
zawodowego
stanowisku
spawacza
elektrycznego.
ODiDK, Gdańsk
2000. wirus
półpaśca i wirus cytomegalii wywołują zakażenia o ciężkim przebiegu klinicznym u chorych ze zmniejszoną
16.odpornością.
Środki ochrony
CIOP, Warszawa,
2002.
Wśródindywidualnej.
chorób wywoływanych
przez wirusy
odzwierzęce, jak niesz-towica, ospa krów, pryszczy-
ca przeważają ospopodobne choroby skóry i grypopodobne zakażenia u rolników przeważnie o łagodnym
przebiegu. Wirus rzekomego pomoru drobiu może powodować u hodowców drobiu ostre zapalenie spojówek
określane jako choroba Newcastle. Należy także wspomnieć o wirusach występujących
ących u zwierząt,
ą
ą jak wirus
wścieklizny, kleszczowego zapalenia mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, na które są narażeni leśnicy, weterynarze, pracownicy ogrodów zoologicznych, ferm lisów itp.
Bakterie - są to drobnoustroje jednokomórkowe, rozmnażające
ące się przez podział. Bakterie występujące
ą
ą
ące
u człowieka można podzielić na podstawie ich zdolności barwienia się metodą Grama na bakterie G/-/ i G/+/.
Niektóre z nich mają zdolność tworzenia form przetrwalnikowych w warunkach nie sprzyjających
ących dalszemu
ą
wzrostowi komórki. Mogą one ponownie przejść w formy rozwojowe wówczas, gdy warunki zewnętrzne staną
się sprzyjające.
ące. Miejscami wniknięcia są najczęściej drogi oddechowe, układ pokarmowy, uszkodzone błony
ą
śluzowe i skóra. Wśród Gram-ujemnych pałeczek wywołujących
ących choroby odzwierzęce największe znaczenie
ą
mają pałeczki wywołujące
ące ciężką chorobę narządow
ą
ą
ądow
ą -brucelozę. Wiele bakterii znajduje się stale w organizmie
człowieka, a do wystąpienia objawów chorobowych dochodzi w odpowiednich warunkach, takich jak obniżenie
odporności organizmu, zaburzenia biocenozy w przewodzie pokarmowym lub po zakażeniu wirusowym. Bakterie chorobotwórcze cechują się zdolnością do wytwarzania toksyn oraz zdolnością do rozprzestrzeniania się
w organizmie i rozmnażania w nim.
Grzyby - mogą powodować zarówno zakażenia uogólnione, jak i zmiany miejscowe, np. na skórze i błonach śluzowych. U dzieci, zwłaszcza u noworodków i niemowląt,
ąt, dość często spotyka się zakażenie drożdżaą
kiem Candida Albicans. Szczególnie ciężki przebieg mają zakażenia płuc i ośrodkowego układu nerwowego
wywołane przez Cryptococcus neoformans. Zarówno Candia albicans jak i Cryptococcus wywołują nadkażenia u osób ciężko chorych leczonych antybiotykami i chorych z rozległymi oparzeniami. Zmiany chorobowe
mogą również wywoływać mykotoksyny, glukany wytwarzane przez grzyby.
Riketsje - są to drobnoustroje bakteriopochodne. Zajmują pośrednie miejsce między wirusami i bakteriami.
Swoimi w
właściwościami zbliżają się z jednej strony do wirusów (pasożytnictwo wewnątrzkom
ą
ątrzkom
órkowe), z drugiej
zaś do bakterii (budowa komórkowa). Przenoszone są one na człowieka przede wszystkim przez wszy, pchły i
kleszcze. Do najczęściej spotykanych chorób należą: dur plamisty, gorączka
ączka Q, gorą
ą
ączka Gór Skalistych.
Stawonogi - a szczególnie ich wydaliny mogą powodować powstawanie chorób alergicznych układu oddechowego. Należą do nich skorupiaki, pajęczaki i owady.
Mykoplazmy - są drobnoustrojami mniejszymi od bakterii, mają jednak metabolizm podobny do bakteryjnego. U człowieka wywołują, tzw. nietypowe zapalenie płuc.
89
141
ZAGROŻENIA
I PROFILAKTYKA
ŚRODOWISKU PRACY
ZAGROŻENIA
I PROFILAKTYKA
W ŚRODOWISKUWPRACY
Pierwotniaki - są to jednokomórkowe organizmy zwierzęce. Pierwotniaki chorobotwórcze wydzielają do
środowiska enzymy hemokrytyczne, a także toksyczne substancje, które są przyczyną objawów klinicznych
choroby. Najczęstsze zakażenia pierwotniakowe u człowieka to toksoplazmoza, lambliaza i pierwotniakowe
zapalenie ptuc.
Robaki pasożytnicze
MODUŁ
III - działanie chorobotwórcze wykazują zarówno pasożyty dojrzałe, jak i ich stadia
larwalne. Zakażenie (tzw. inwazja) następuje zwykle drogą pokarmową, przez połknięcie jaj lub larw pasożyta.
Najczęstsze robaczyce przewodu pokarmowego to owsica, glistnica, tasiemczyca.
Zagrożenie pracownika czynnikami biologicznymi
TEMAT:
Zagrożenia i profilaktyka
w środowisku pracy
Środowisko pracy, jako składowa środowiska zewnętrznego człowieka, stwarza tzw. ryzyko zawodowe,
które w szczególnych przypadkach umożliwia pośrednie lub bezpośrednie wtargnięcie zarazka chorobowego
do organizmu człowieka, wykonującego
ącego pracę zawodową w tym środowisku.
ą
Czynniki biologiczne wywierają niekorzystny wpływ na organizm ludzki i mogą być przyczyną chorób
uznanych za zawodowe.
wymienione
biologiczne (wirusy,
itd.) mogą wywołyPRZEZNACZONY
DLA:Wyżej
uczniów
szkółczynniki
ponadgimnazjalnych
wbakterie,
ramachgrzyby
przedmiotu
wać zawodowe choroby zakaźne
i
inwazyjne.
Należą
do
nich:
„Kultura bezpieczeństwa”
bruceloza - odzwierzęca choroba zakaźna, na którą są narażeni pracownicy zajmujący
ą
ący się hodowlą zwierząt,
ą
ąt,
lecznictwem
medycznym
i
weterynaryjnym,
CZAS REALIZACJI:
10 godzin lekcyjnych
•
leptospiroza - odzwierzęca choroba zakaźna zagrażająca
ąca przede wszystkim hodowcom zwierzą
ą
ąt futerkowych i drobiu, pracownikom przemysłu mięsnego, rolno-spożywczego, rolnictwa, melioracji, kanalizacji,
POZIOM
robótWIEDZY
ziemnych, personelowi zootechnicznemu i weterynaryjnemu,
POCZĄTKOWEJ:
wiedza i umiejętności z zakresu szkoły podstawowej i gimnazjalnej
•
wirusowe zapalenie wą
wą
ątroby
troby typu A lub B - choruje głównie personel medyczny, ze szczególnym zagrożedoświadczenia
niem grup zawodowych, oraz
tzw. specjalnego
ryzyka:życiowe
pracownicy oddziałów zakaźnych, stacji krwiodawstwa,
oddziałów zabiegowych laboratoriów,
POMOCE
•
schorzenia układu
adu oddechowego - powodowane przez drobnoustroje, które, np. w trakcie procesów
DYDAKTYCZNE:
– rzutnik
pisma, różnych surowców roślinnych uwalniają się wraz z pyłem i
magazynowania, przetwarzania
i użytkowania
stanowią zagrożenie, np.–dla
rolników, pracowników spichrzów, młynarzy, pracowników zatrudnionych w
foliogramy,
słodowniach, wytwórniach
– pasz,
karty tartakach
ćwiczeń.itp.,
•
•
choroby uczuleniowe powodowane przez alergeny pochodzenia zwierzęcego lub roślinnego, np.:
alergeny roślinne: mąka i otręby, pył zbożowy i paszowy, ziarno rycynowe, zarodniki grzybów, pleśni i
CELE -EDUKACYJNE
drożdży, włókna roślinne,
pył drzewny,
żywice roślinne i olejki
aromatyczne,
pyłki kwiatów się
i drzew, alerOGÓLNE:
W wyniku
zorganizowanego
procesu
nauczania−uczenia
geny zawarte w truskawkach
i
poziomkach,
pył
surowego
ziarna
kawy
i
kakao,
pył
herbaty,
pył słodowy,
uczeń powinien:
zarodniki widłaków, pył tytoniu, alergeny zawarte w szyszkach chmielowych,
– rozpoznawać czynniki niebezpieczne, szkodliwe i uciążliwe
- alergeny zwierzęce: enzymy proteolityczne zawarte w detergentach, futro, sierść i łupież zwierząt
ąt hoą
w środowisku pracy oraz umieć zidentyfikować źródła tych
dowlanych, laboratoryjnych i łownych, pióra i białko ptasie, włosy ludzkie i łupież, roztocza, insekty,
czynników,jad żmii, pył jedwabiu naturalnego. Narażeni na nie są przeważnie
pasożyty przewodu pokarmowego,
pracownicy hodowli i przetwórstwa
zwierzęcego,
pracownicy
zakładów
zielarskich itp.,
– potrafić wymienić
metody
likwidacji
lub ograniczania
wpływu
tych
czynników,
• choroby pasożytnicze
paso ytnicze - wywołane przez pierwotniaki i robaki.
– wiedzieć, jak ocenić ryzyko zawodowe na stanowisku pracy,
– rozróżniać środki ochrony indywidualnej i znać ich przeznaczenie.
Ochrona pracy młodocianych
Wzbronione jest zatrudnianie młodocianych przy pracach, przy których źródłem zakażenia lub zarażenia
SPIS
JEDNOSTEK
może
być chory człowiek lub materiał zakaźny pochodzenia ludzkiego, tj. krew, mocz, kał itp., w tym w szczeTEMATYCZNYCH:
1. Czynniki
występujące
w środowisku
pracyi psychicznie chorych.
gólności wszelkie prace w szpitalach
(oddziałach)
zakaźnych
oraz dla nerwowo
Dozwolone jest zatrudnianie
młodocianych
w
wieku
powyżej
16
lat
w
celu nauki zawodu w placówkach
2. Zagrożenia od urządzeń elektrycznych
służby zdrowia (z wyjątkiem
ątkiem placówek wymienionych powyżej) w wymiarze do 6 godzin na dobę.
ą
3. Oświetlenie pomieszczeń i stanowisk pracy. Promieniowanie
Wzbronione jest zatrudnianie młodocianych przy pracach, przy których występują zagrożenia czynnikami
mechaniczne
Hałas
w środowisku
pracy zwiebiologicznymi, przenoszonymi4.naDrgania
człowieka
przez kontakt –
zewibracje.
zwierzętami
lub produktami
pochodzenia
rzęcego.
5. Zagrożenia czynnikami chemicznymi w środowisku pracy i profilaktyka
Dozwolone jest zatrudnianie młodocianych w wieku powyżej 16 lat, w celu nauki zawodu rymarza, kalet6. Zagrożenia czynnikami biologicznymi w środowisku pracy
nika, cholewkarza, obuwnika, kuśnierza, przy ręcznym i maszynowym krojeniu skór w wymiarze do 3 godzin
7. Czynniki psychofizyczne w środowisku pracy
na dobę.
Wzbronione jest zatrudnianie
młodocianych
pracach, przyna
których
występują
zagrożenia czynnikami
8. Ocena
ryzyka przy
zawodowego
stanowisku
pracy
biologicznymi pochodzenia roślinnego lub mikroorganizmami przenoszonymi przez rośliny.
9. Środki ochrony indywidualnej
88
142
MODUŁ
IIIIII
MODUŁ
Dozwolone jest zatrudnianie
zatrudnianie młodocianych
młodocianychchłopców
chłopcówwwwieku
wiekuodod
17 wlatcelu
w celu
nauki
zawodu
młynarza
1 lat
nauki
zawodu
młynarza
przy
przy
ob
słudze
maszyn
czyszczących
ących
ą
i
miel
ących
ą
pod
warunkiem,
że
stężenia
pyłów
nie
przekraczają
2/3
ob­
s
łudze
maszyn
czyszczących
i
mielących
pod
warunkiem,
że
stężenia
pyłów
nie
przekraczają
2/3
wartości
LITERATURA:
wartości
najwyższych
dopuszczalnych
stężeń określonych
dla dorosłych.
najwyższych
dopuszczalnych
stężeń określonych
dla dorosłych.
B. Rączkowski: BHP w praktyce. ODDK Gdańsk 1998.
1.
Dozwolone jest zatrudnianie młodocianych w kontakcie z czynnikami zaliczanymi do alergenów, pod
Zagrożenia mechaniczne. CIOP, Warszawa 2002.
warunkiem uzyskania specjalistycznej opinii lekarskiej o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kontaktu z
3. alergenami.
Uczciwek T.: Dozór i eksploatacja instalacji oraz urządzeń elektroenergetycznych. Poradnik szkoleniowy.
z alergenami.
2.
COSTiW SEP, Warszawa 2000.
4.
5.
6.
Energia elektryczna i elektryczność statyczna. CIOP, Warszawa 2002.
Prace wzbronione kobietom
••
Buuehl R., Majak A., Seferna J., Strużyna J.: Porażenia i oparzenia prądem i łukiem elektrycznym.
Kobietom w ciąży i w okresie karmienia wzbronione są:
Etiologia
i pomoc przedlekarska. WNT, Warszawa 1993.
prace stwarzające
ące ryzyko zaka
ą
żenia wirusem zapalenia wątroby
ątroby typu B, wirusem ospy wietrznej i p
ą
ółpaśca,
zakażenia
półpaśca,
Oświetlenie
pomieszczeń
i stanowisk
pracy.
CIOP, Warszawa
wirusem różyczki,
wirusem
HIV, wirusem
cytomegalli,
pałeczką 2002.
listeriozy, toksoplazmozą,
prace przyelektromagnetyczne.
obsłudze zwierząt
ąt dotkni
ą
ętych
chorobami2002.
zakaźnymi i inwazyjnymi.
dotkniętych
7. •• Zagrożenia
CIOP
, Warszawa
Hałas. CIOP, Warszawa 2002.
8.
9. Profilaktyka
Drgania mechaniczne. CIOP, Warszawa 1997.
Profilaktyka
10. D.Narażenie
Koradecka:
pracy
i ergonomia.
, ąc
1999.
naBezpieczeństwo
czynniki biologiczne
można
stwierdzić CIOP
badając
ąWarszawa
środowisko
pracy i pracowników.
Szczególnie
są: prawne.
11. Kodeks
pracy iistotne
inne akty
mikrobiologiczne badania powietrza w celu określenia stopnia ekspozycji na alergeny i niektóre zarazki
występujące
ą w rolnictwie, przemyśle spożywczym itp.,
ące
13.•• Psychofizjologiczne
problemy
człowieka
w płynnych
środowisku
pracy.substancji
CIOP, Warszawa
2002.si
mikrobiologiczne badania
próbek
różnych
i stałych
znajdujących
ących
ą
ę w środowisku
się
pracy
w
celu
określenia
stopnia
zagrożenia
drobnoustrojami
wykazującymi
ącymi
ą
dzia
łanie
infekcyjne
alergizujące
ą
ące
działanie
14. Zarządzanie bezpieczeństwem pracy i ryzykiem. CIOP, Warszawa 2002.
lub toksyczne,
15. Ocena ryzyka zawodowego na stanowisku spawacza elektrycznego. ODiDK, Gdańsk 2000.
•• badanie zwierząt
ąt i produkt
ą
ów pochodzenia zwierzęcego w kierunku obecności zarazków chorób
produktów
16. Środki
ochrony indywidualnej.
CIOP
, Warszawa,
2002.
odzwierzęcych,
mające
ące na celu
ą
okre
ślenie ryzyka
infekcji wśród pracowników hodowli, przetwórstwa
określenie
zwierzęcego i służby wetery
naryjnej.
wetery­naryjnej.
••
12. Czynniki zagrożeń biologicznych w środowisku pracy. CIOP, Warszawa 2002.
W związku
ązku z tym ssłużby
ą
łużby medyczne powinny każdorazowo formułować wymagania, których spełnienie
zapewniałoby ochronę zdrowia pracownika. Niezależnie od tego należy:
•• przestrzegać istniejących
ących przepis
ą
ów higieniczno-sanitarnych,
przepisów
•• przestrzegać zasad higieny osobistej,
•• stosować odzież ochronną i środki ochrony indywidualnej.
LITERATURA
1. Czynniki
zagrożeń
biologicznych
w środowisku
pracy.pod
CIOP,
Warszawa
2002.
Bezpieczeństwo
pracy
i ergonomia.
Praca zbiorowa
redakcją
Danuty
Koradeckiej,
2.
Bezpieczeństwo
CIOP, Warszawapracy
1999 i ergonomia. Praca zbiorowa pod redakcją Danuty Koradeckiej, CIOP, Warszawa 1999
2. Czynniki zagrożeń biologicznych w środowisku pracy. CIOP - PIB, Warszawa 2009.
3. Dutkiewicz J., Śpiewak R., Jabłoński L. (200) Biologiczne czynniki zagrożenia zawodowego. KONTROLNE
PYTANIA
Klasyfikacja,
narażone grupy zawodowe, pomiary, pomiary, profilaktyka. Lublin, ad punctum
4.
Rozporządzenie
Zdrowia
z dnia 22 kwietnia 2005 w sprawie szkodliwych czynników 1. Podaj określenie Ministra
czynników
biologicznych.
2. Wymień
biologicznych
dla
zdrowia
w
środowisku
pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo
główne grupy czynników biologicznych.
3. Wymień
narażonych
na
te
czynniki.
DzU
nr
81,
poz.
zagrożenie pracownika czynnikami 16
biologicznymi.
4. Które grupy pracownicze są narażone na czynniki biologiczne?
5. Na podstawie, jakich badań można stwierdzić narażenie na czynniki biologiczne?
6. Jakich podstawowych zasad należy przestrzegać, aby uchronić się przed zagrożeniami czynnikami
PYTANIA KONTROLNE
biologicznymi?
1. Podaj określenie czynników biologicznych.
2. Wymień główne grupy czynników biologicznych.
3. Wymień zagrożenie pracownika czynnikami biologicznymi.
4. Które grupy pracownicze są narażone na czynniki biologiczne?
5. Na podstawie, jakich badań można stwierdzić narażenie na czynniki biologiczne?
6. Jakich podstawowych zasad należy przestrzegać, aby uchronić się przed zagrożeniami czynnikami
biologicznymi?
89
143
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards