Bożena Łazarska, szkodliwość palenia papierosów

advertisement
„SZKODLIWOŚĆ PALENIA PAPIEROSÓW”
Palenie tytoniu
jest najważniejszą, usuwalną przyczyną śmierci
współczesnego człowieka. W połowie lat 80 – tych paliło 50 % Polaków ( 60 %
mężczyzn i ponad 30 % kobiet ). Podczas, gdy USA i kraje Europy Zachodniej
notują sukcesywne zmniejszanie liczby palaczy, w Polsce ciągle obserwujemy
tendencje wzrostowe. Sprzyja im ekspansywne wkraczanie na polskie rynki
zachodnich koncernów tytoniowych. Tymczasem co drugi zgon mężczyzny w
wieku 40 – 45 lat przyczynowo związany jest z paleniem tytoniu.
Szacuje się, iż jest ono powodem 20 – 30 % schorzeń układu krążenia,
40 % nowotworów złośliwych u mężczyzn, a 10 % u kobiet i 80 %
przewlekłych chorób układu oddechowego. Wiadomo, iż u palaczy częściej
rozwijają się nowotwory złośliwe nie tylko układu oddechowego (płuca,
oskrzeli, krtani, tchawicy) ale też układu pokarmowego (przełyk, żołądek,
wątroba, trzustka, okrężnica) i nerek. Palenie tytoniu jest obok nadciśnienia
tętniczego najważniejszym czynnikiem ryzyka udaru mózgu. Schorzenie to
występuje 4 – 6 razy częściej u palaczy. Badania na dużym materiale
potwierdziły silny związek przyczynowy palenia z chorobą wieńcową, zawałem
serca i występowaniem nagłej śmierci sercowej. U palaczy po zawale serca
obserwuje się blisko trzykrotnie częściej niż u niepalących ponowne zawały, zaś
dwukrotnie częściej zgony. Są to w większości przypadków nagłe zgony,
aczkolwiek nie potwierdzono jeszcze arytmogennego działania palenia tytoniu.
Częstsze występowanie chorób układu krążenia wynika z miażdżycowego
działania palenia. Wykazano, iż powoduje ono zaburzenia gospodarki lipidowej
polegające na zwiększeniu stężenia kwasów tłuszczowych i trójglicerydów,
zmniejszeniu cholesterolu we frakcji HDL 2. Są to zmiany odwracalne.
Gospodarka lipidowa powraca do normy po około 30 – 60 dniach od
zaprzestania palenia. U palaczy obserwuje się zaburzenia funkcji śródbłonka.
Znacznie zmniejsza on produkcję EDRF – substancji silnie rozszerzającej
naczynia. Podnosi się natomiast poziom kolagenu w ścianach naczyń, co jest
kolejnym powodem przyspieszenia zmian miażdżycowych. Palenie aktywuje
PGDF ( Platelet Derived Growth Factor ), który stymuluje niekontrolowane
proliferacje komórek ściany naczyniowej, zaś dym papierosowy pobudza
leukocyty
do
produkcji
wolnych
rodników
(nadtlenki
o
dużej
sile
uszkadzającej). Badania wykazały, że za szkodliwość palenia odpowiadają
substancje zawarte w dymie papierosowym ( m.in. alkaloidy nikotyny,
tiocyjanki i tlenek węgla ) oraz w smole papierosowej.
Tiocyjanki głęboko uszkadzają komórki mięśnia serca przez upośledzenie
procesów oddychania tkankowego. Tlenek węgla bezpośrednio działa na serce
ujemnie
izotropowo,
zaś
po
związaniu
z
hemoglobiną
tworzy
karboksyhemoglobinę, która pobudza agregacje płytek i zaburza procesy
fibrynolizy sprzyjając powstawaniu zakrzepów w naczyniach krwionośnych.
W smole papierosowej znajduje się formaldehyd, który przez uszkodzenie błon
komórkowych powoduje powstanie ognisk mikromartwicy. Poruszając problem
szkodliwości nie wolno zapominać, że dotyczy on również wszystkich tych,
którzy przebywając w towarzystwie osób palących stają się „biernymi
palaczami”. Są oni narażeni na częstsze występowanie schorzeń powiązanych
przyczynowo z paleniem (m.in. rak płuca i inne nowotwory złośliwe, choroby
układu krążenia ). Szczególnie przykry jest fakt, iż biernymi palaczami
nierzadko stają się dzieci, u których częściej wówczas rozpoznaje się infekcje
dróg oddechowych i niższy wskaźnik wydolności oddechowej. Niepokojący jest
wzrost hospitalizacji dzieci z powodu zapaleń oskrzeli i płuc, będący
następstwem „biernego” palenia tytoniu.
Referat ten opracowałam, aby przybliżyć uczniom i ich rodzicom ten temat, ze
względu na to, iż jest to problem w mojej klasie.
Referat przedstawiłam na zebraniu z rodzicami, na którym byli również
uczniowie z mojej klasy.
Opracowała: Bożena Łazarska
Download
Random flashcards
Create flashcards