Aconitum L. (Tojad) - Miejski Ogród Botaniczny w Zabrzu

advertisement
Aconitum L. (Tojad) rodzina Ranunculaceae Juss. (Jaskrowate) Rodzaj liczy sobie ok. 100 gatunków (wg innych źródeł 300), żyjących na półkuli północnej. Gatunkiem typowym jest Aconitum napellus L. (Tojad mocny). W Polsce dziko występuje 9 gatunków i wszystkie objęte są ścisłą ochroną prawną. Ze względu na zagrożenie wyginięciem aż 7 wpisano do Polskiej czerwonej księgi roślin. Wiele gatunków uprawianych jest dla efektownych, barwnych kwiatów. Są to rośliny lecznicze, często bardzo silnie trujące Zawierają akonitynę – substancję o działaniu przeciwbólowym, stosowaną także w małych dawkach w leczeniu podagry. Aconitum napellus L (Tojad mocny) syn. Aconitum firmum Rchb. ‐ występuje w strefie klimatu umiarkowanego Europy i Azji. W Polsce występuje w Sudetach i Karpatach, a zdziczałe rośliny z upraw występują również na nizinach. Posiada długie i silne korzenie, które umacniają w górach osypujące się zbocza. Korzeń bulwiasty, o barwie czarnobrunatnej. Jest to bylina osiągająca wielkość 80 do 150 cm. Pędy sztywne, wzniesione, ulistnione i zwykle nierozgałęziające się. Łodyga jest gruba, naga i pusta w środku. Ulistnienie skrętoległe. Liście duże, ciemnozielone, błyszczące, dłoniastodzielne, głęboko podzielone na kilka odcinków i ząbkowane. Kwitnie od czerwca do sierpnia. Na górze pędów tworzą się kwiatostany, składające się z grona lub kilku gron o fioletowo‐granatowej barwie. Kwiaty są grzbieciste do 5 cm długości i 2 cm szerokości. Górna część okwiatu w kształcie hełmu, zawiera wewnątrz dwa miodniki na długich trzonkach. Charakterystyczną cechą gatunkową tego gatunku jest jego hełm. U Tojadu mocnego ma on taką samą wysokość, jak szerokość. W środku kwiatu znajduje się od 3 do 5 słupków otoczonych licznymi pręcikami z ciemnymi pylnikami. Zapylany jest wyłącznie przez trzmiele. Owocem jest mieszek zwierający liczne, drobne, listewkowato zmarszczone, brązowoczarne nasiona. Mają one gładkie ściany i oskrzydlone krawędzie. Dojrzewają od września i stopniowo rozsiewają się, również przez zimę. Cała roślina jest bardzo silnie trująca. Ze względu na swoje trujące właściwości w starożytności wykorzystywany był jako zabójcza trucizna. W średniowieczu używano go do zatruwania strzał i mieczy. Również w Europie w dobie renesansu był najczęściej stosowaną trucizną. Ludowa nazwa tojadu nawiązująca do jego trujących właściwości to mordownik. Inna ludowa nazwa to Pantofelki Matki Boskiej. Zgodnie z legendą roślina użyczyła swoich intensywnie zabarwionych płatków na pantofle dla Maryi, która zdarła trzewiki uciekając do Egiptu. Tojad stosowany był dawniej w lecznictwie, lecz w chwili obecnej w Polsce nie jest używany do tego celu. Surowcem zielarskim był bulwiasty korzeń. Ma zastosowanie, jako roślina ozdobna, uprawiana w ogrodach, na rabatach, używana do obsadzania obrzeży zbiorników wodnych. Najlepiej rośnie na żyznej glebie i częściowo zacienionym stanowisku. Może także rosnąć w słońcu, lecz lubi wilgotną glebę. Jest to gatunek bardzo żywotny. Rozmnaża się go przez podział lub przez wysiew nasion. W uprawie znajdują się mieszańce Tojadu mocnego z innymi gatunkami oraz gatunki azjatyckie. Miejski Ogród Botaniczny w Zabrzu www.mob‐zabrze.pl 
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards