Scyntygrafia OUN

advertisement
Badania
scyntygraficzne
ośrodkowego układu
nerwowego
Izotopowe metody badania
OUN
Badanie bariery krew-mózg
 Badanie perfuzyjne
 Badania metaboliczne
 Badanie receptorowe
 Badanie krążenia płynu mózgowordzeniowego

Bariera krew-mózg
 Transport
substancji przez barierę k-m:
– transport aktywny
– ułatwiona dyfuzja: glukoza, aminokwasy,
elektrolity
– dyfuzja bierna: alkohole, CO2, O2,gazy
szlachetne, barbiturany, kofeina, sterydy,
amfetamina, nikotyna
Czynność bariery krewmózg
 Radiofarmaceutyki, które warunkach
prawidłowych nie dyfundują do tkanki
mózgowej
Uszkodzenie bariery krew mózg
(np. udar mózgu)
dyfuzja i gromadzenie się znacznika
Radiofarmaceutyki

99mTc
DTPA – najczęściej stosowany

99mTcO 4

99mTc
pyrofosforan – gromadzi się
swoiście w ogniskach martwiczych i
miejscach po uprzedniej kraniotomii
Prawidłowy obraz
scyntygraficzny

AP
RLAT

LLAT
PA
Zawał mózgu
Badania przepływu krwi w
mózgu
 Radiofarmaceutyki, które swobodnie
dyfundują przez barierę k-m
 Lipofilne, o obojętnym ładunku
elektrycznym
 Stopień gromadzenia proporcjonalny do
przepływu krwi
 Brak ponownej dyfuzji do krwi
Radiofarmaceutyki


99mTc
HM PAO – najczęściej stosowany, 6,13
% podanej aktywności gromadzi się w mózgu
i pozostaje tam ok. 270min
133Xe
– gaz podawany dożylnie lub
dotętniczo. Metoda ilościowa rzadko
stosowana.
 pochodne amfetaminy – 123I
Wskazania do badań przepływu
krwi w mózgu

Śmierć mózgowa

Udar mózgu

Padaczka

Choroby zwyrodnieniowe mózgu
Obraz prawidłowy
Badanie przepływu krwi
w mózgu
(rekonstrukcja 3D)
Obraz prawidłowy

Standard móżdżkowy
– patologie móżdżku – b. rzadko
– przepływ w móżdżku – wartość referencyjna

Norma perfuzji dla półkul mózgowych
>0,7 standardu móżdżkowego

Symetria gromadzenia w półkulach
mózgu 0,9 – 1,1
Śmierć mózgowa
Ostry udar mózgu

Obszar braku aktywności w miejscu udaru
oraz zmniejszone gromadzenie wokół
zawału – odwracalne niedokrwienie
(ischemic penumbra)
Badanie TK i MR w
diagnostyce ostrego udaru
mózgu
 Konwencjonalne
badanie MR
(T2–zależne) uwidacznia obszar
zawału po co najmniej 8÷10
godzinach.
 Badanie
TK uwidacznia zawał
przeważnie po 12÷24 godzinach.
Badania diagnostyczne
 Ostra
faza niedokrwienia
– MR
– tzw. dyfuzyjne (DWI)
– tzw. perfuzyjne (PWI)
– Badanie przepływu krwi w mózgu
techniką SPECT
Zawał mózgu
Zawał mózgu
Zawał mózgu
Test z acetazolamidem

Test z acetazolamidem (DIAMOX)
inhibitor anhydrazy węglanowej
 H+
w przestrzeni zewnątrznaczyniowej
(kwasica)
 przepływu
krwi
(35% w warunkach prawidłowych)

Zmniejszenie rezerwy naczyniowej
– udar, przemijające napady
niedokrwienia (TIA), malformacje
tętniczo-żylne, padaczka, otępienie

 gromadzenia znacznika po podaniu
Diamoksu
Zmniejszenie przepływu w obrębie unaczynienia
lewej t. środkowej mózgu
Metody obrazowe w
diagnostyce padaczki

Wykluczenie morfologicznie
uchwytnej przyczyny padaczki (guz,
naczyniak, inne) – CT, MRI
 Padaczka
pierwotna
 Prognozowanie
przebiegu leczenia
TECHNIKA SPECT W
DIAGNOSTYCE PADACZKI

Faza „ictal” -  przepływu krwi w
obrębie ogniska padaczkorodnego

Faza „inter-ictal” -  przepływu krwi w
obrębie ogniska padaczkorodnego
Czułość badania wynosi 75 - 80% (faza interictal)
100% (faza ictal)
Badanie HM-PAO SPECT w fazie INTER ICTAL
Badanie HM-PAO SPECT w fazie INTERICTAL
Faza ICTAL
Faza ICTAL
MR – obraz prawidłowy
HM-PAO – ognisko w obrębie zakrętu obręczy
Otępienie

„Otępienie” – zespół objawów klinicznych
charakteryzujących się nabytymi,
uogólnionymi, postępującymi
uszkodzeniami funkcji intelektualnych i
osobowości, bez zaburzeń świadomości.

Otępienie jest końcowym etapem szeregu
schorzeń (nie jest jednostką chorobową)
Techniki diagnostyczne
 TK
 NMR
 Funkcjonalne
(SPECT, PET)

metody radioizotopowe
Żadna z tych metod nie pozwala na
całkowicie jednoznaczne rozpoznanie typu
schorzenia prowadzącego do otępienia.
Choroba Alzheimera w
badaniach SPECT/PET

Obustronny  przepływu krwi w okolicach
skroniowo-ciemieniowych (wtórny do
spadku metabolizmu)

Później zmiany w płatach czołowych

Przepływ w okolicy czuciowo-ruchowej,
wzrokowej i w obrębie jąder podkorowych prawidłowy
Chorobie Alzheimera często
towarzyszą zmiany
naczynio-pochodne
Badanie TK
Otępienie
naczyniopochodne

W badaniach SPECT/ PET występują
liczne ogniska zmniejszonego przepływu
krwi i metabolizmu.
Otępienie na tle naczyniowym (MID): zaniki korowo-podkorowe
Ogniska niedokrwienne w różnych okolicach kory mózgowej
Przepływ krwi w okolicach skroniowo-ciemieniowych prawidłowy
(Mountz i wsp. 2001)
Otępienie czołowo-skroniowe

Wyróżnia się trzy typy otępienia:

- choroba Picka

- degeneracja płata czołowego

- otępienie z towarzyszącym uszkodzeniem
neuronu ruchowego
Otępienie czołowo-skroniowe
– badanie SPECT/PET

Badanie SPECT - znaczna redukcja
przepływu krwi w obrębie płatów
czołowych (Venneri 1996, Starkstein 1994,
Pickut 1997).

Badanie PET - redukcja zużycia glukozy w
obrębie okolic czołowych i/lub
skroniowych, upośledzenie metabolizmu w
przyśrodkowej części płata skroniowego, w
prążkowiu i we wzgórzu.
Choroba Picka:
Atrofia płata czołowego
Badanie MR- zaniki korowe okolicy
czołowej i skroniowej
Choroba Picka: badanie MRI-zaniki korowe w okolicy bruzdy
Sylwiusza, ale bez zmian w obrębie płata czołowego
Badanie HM-PAO SPECT-znaczna redukcja przepływu krwi
w obrębie płatów czołowych (Mountz i wsp. 2001)
Pozytronowa Tomografia
Emisyjna (PET)
Izotopy cyklotronowe
18F, 11C, 15O, 123I
Izotopy te mogą być wbudowywane w substancje
organiczne np. deoxyglukoza - 18F





Badania metabolizmu glukozy.
Badania metabolizmu tlenu.
Gromadzenie aminokwasów w guzie.
Przepływu mózgowego 123I
Układ receptorowy mózgu – receptory
dopaminergiczne, cholinergiczne, serotoninergiczne.
Badanie FDG-PET (norma)
Ocena stopnia złośliwości guza

W badaniu SPECT nowotwory
niskozróżnicowane gromadzą znaczniki
onkofilne.

W badaniu PET istnieje ogólna
zależność: im wyższe gromadzenie FDG
tym stopień histologicznej złośliwości
guza jest wyższy.
Hemangiopericytoma – obniżone
gromadzenie FDG
Chłoniak (pierwotny)
mózgu
Glejak niskozróżnicowany
w badaniu FDG-PET
Oponiak – badanie PET
wysokie gromadzenie FDG –
guz niskozróżnicowany
Diagnostyka wznowy
procesu nowotworowego

W badaniu MR/TK różnicowanie
wznowy procesu nowotworowego jest
niepewne.

Badania czynnościowe pozwalają na
różnicowanie między martwicą
popromienną a wznową nowotworu
Wznowa procesu
nowotworowego
Badanie MR przed i po podaniu
kontrastu
Badanie FDG-PET
Badanie po podaniu alfa-metyltyrozyny
18FDG
123I-tyrozyna
NMR
Badanie z zastosowaniem
201
MIBI i
Tl
Podsumowanie
 Badania
obrazowe są nieodłącznym
elementem diagnostyki guzów
mózgu
 Badania
obrazowe pozwalają na
ocenę guzów mózgu zarówno w
aspekcie morfologicznym, jak i
metabolicznym
METODA PET W
DIAGNOSTYCE PADACZKI

Miejscowa ocena zużycia glukozy w mózgu
– faza „ictal” - w obrębie ogniska
padaczkorodnego występuje znaczny
wzrost zużycia glukozy,
– faza „inter-ictal” w obrębie ogniska
padaczkorodnego występuje znamienny
spadek zużycia glukozy
– czułość metody 70-95%
Badania receptorowe
układu nerwowego
 Znaczniki
–
–
–
–
dla receptorów:
dopaminowych (D1 i D2)
serotoninergicznych
cholinergicznych
benzodiazepinowych
MRI- obraz
prawidłowy
Padaczka
skroniowa
Badanie
w
fazie
Interictal
PET:FDG/FMZ
FDG - obszar
obniżonego
metabolizmu
FMZ - obszar
obniżonej
dostępności
dla
receptorów
benzodiazepinowych
Badanie krążenia płynu
mózgowo-rdzeniowego

Radiofarmaceutyk (np. 99mTc DTPA) –
podawany droga wkłucia lędźwiowego

Mieloscyntygrafia – badanie kanału
kręgowego

Cysternografia – badanie przestrzeni
płynowych w mózgu
Wskazania

Wodogłowie wewnętrzne
normotensyjne (zespół Hakima i Adamsa)
- nieprawidłowy przepływ znacznika i jego
zaleganie co najmniej 24 godziny
- opóźnienie lub brak przepływu na sklepistości
mózgu
Wskazania

Wyciek płynu m-r do jamy nosowej

Badanie drożności zastawki komorowoprzedsionkowej
- podanie znacznika do zastawki – po 30-60 min
znacznik powinien pojawić się w przestrzeni , do
której odprowadzany jest płyn m-r
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

66+6+6+

2 Cards basiek49

Pomiary elektr

2 Cards m.duchnowski

Create flashcards