125 Choroba Borna Borna disease

advertisement
Pawe³ P. Liberski1, Beata Sikorska1, Piotr Kruszyñski2,
Tomasz J. W¹sik2, Jolanta Bratosiewicz-W¹sik2
© Aktualn Neurol 2007, 7 (2), p. 125-126
Received: 18.06.2007
Accepted: 18.06.2007
Published: 30.06.2007
Choroba Borna
Borna disease
1
Zak³ad Patologii Molekularnej i Neuropatologii Katedry Onkologii Uniwersytetu Medycznego w £odzi
Zak³ad Diagnostyki Wirusologicznej Katedry Biologii Molekularnej, Biochemii i Biofarmacji Œl¹skiej Akademii Medycznej
Adres do korespondencji: prof. dr hab. n. med. Pawe³ P. Liberski, Zak³ad Patologii Molekularnej i Neuropatologii Katedry Onkologii
UM£, ul. Czechos³owacka 8/10, 92-216 £ódŸ
Praca finansowana ze œrodków w³asnych
2
Streszczenie
Choroba Borna (której nazwa pochodzi od ma³ego miasta Borna w dolnej Saksonii, gdzie wyst¹pi³a epidemia choroby w 1895 roku) wywo³ywana jest przez nietypowy wirus (Borna disease virus, BDV). BDV jest prototypowym wirusem rodziny Bornaviridae, w obrêbie rzêdu Mononegavirales, do którego nale¿¹ tak¿e wirusy
Ebola i Marburg oraz Rhabdoviridae. Warto podkreœliæ, ¿e BDV próbowano latami wyizolowaæ klasycznymi
metodami wirusologii, bezskutecznie; uda³o siê go sklonowaæ metodami biologii molekularnej dopiero
w koñcu lat osiemdziesi¹tych XX wieku. BDV wystêpuje endemicznie w Niemczech, Szwajcarii, Ameryce Pó³nocnej oraz czêœci Azji (Japonia) i w Izraelu. Wydaje siê, ¿e podobnie jak wirus wœcieklizny BDV mo¿e zaka¿aæ wszystkie ciep³okrwiste zwierzêta (konie, naczelne, owce, hipopotamy, lamy, koty i byd³o), a tak¿e ptaki
(strusie). Rezerwuarem BDV s¹ prawdopodobnie ma³e gryzonie. Kwestia, czy u cz³owieka w ogóle wystêpuje manifestuj¹ce siê klinicznie zaka¿enie, jest nadal przedmiotem kontrowersji.
S£OWA KLUCZOWE: wirusy, Borna, Rhabdoviridae, zapalenia mózgu, neuropatologia
Summary
Borna disease (the name stem from a small village in Saxony, Germany where the disease became epidemic
in 1895) is caused by atypical virus (Borna disease virus, BDV). BDV is prototypic virus of the family
Bornaviridae, within the order Mononegavirales within which viruses of Ebola and Mahrburg, an Rhabdoviridae
are also classified. Noteworthy, all attempts to isolate BDV with methods of classical virology failed and the
virus was only molecularly cloned in the late eighties of the XX century. BDV occur epidemically in Germany,
Switzerland, North America, Japan and Israel. It seems that, analogously to rabies virus, it may infect all the
vertebrates including horses, primates, ships, lamas, hippos, cats and cattle but also birds (ostrich). The virus
reservoir are probably small rodents. The problem of BDV infection in humans is still open to debate.
KEY WORDS: viruses, Borna, Rhabdoviridae, encephalitides, neuropathology
irusologia. Choroba Borna (której nazwa
pochodzi od ma³ego miasta Borna w dolnej
Saksonii, gdzie wyst¹pi³a epidemia choroby
w 1895 r.) wywo³ywana jest przez nietypowy wirus
(Borna disease virus, BDV). BDV jest prototypowym wirusem rodziny Bornaviridae, w obrêbie rzêdu Mononegavirales, do którego nale¿¹ tak¿e wirusy Ebola i Marburg oraz Rhabdoviridae. Warto podkreœliæ, ¿e BDV
próbowano latami wyizolowaæ klasycznymi metodami
wirusologii, bezskutecznie; uda³o siê go sklonowaæ me-
W
AKTUALN NEUROL 2007, 7 (2), p. 125-126
todami biologii molekularnej dopiero w koñcu lat osiemdziesi¹tych XX wieku.
WIRUSY RNA – JEDNONICIOWY RNA
O UJEMNEJ POLARNOŒCI [(-)ssRNA]
Rodzina: Bornaviridae
Rodzaj: Bornavirus
Gatunek: Borna disease virus (BDV) – wirus choroby Borna
125
SYMPOZJUM – CHOROBY WIRUSOWE
Epidemiologia. BDV wystêpuje endemicznie w Niemczech, Szwajcarii, Ameryce Pó³nocnej oraz czêœci Azji
(Japonia) i w Izraelu. Wydaje siê, ¿e podobnie jak wirus
wœcieklizny, BDV mo¿e zaka¿aæ wszystkie ciep³okrwiste
zwierzêta (konie, naczelne, owce, hipopotamy, lamy, koty i byd³o), a tak¿e ptaki (strusie). Rezerwuarem BDV s¹
prawdopodobnie ma³e gryzonie. Kwestia, czy u cz³owieka w ogóle wystêpuje manifestuj¹ce siê klinicznie zaka¿enie, jest nadal przedmiotem kontrowersji. Zaka¿enie nastêpuje prawdopodobnie na drodze kropelkowej
poprzez œlinê oraz wydzielinê z nosa i spojówek lub przez
zanieczyszczon¹ wodê i/lub po¿ywienie.
Badania neuropatologiczne. BDV u zwierz¹t wywo³uje
przewlek³e limfocytarne zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych z zajêciem przede wszystkim uk³adu limbicznego (znów podobnie jak wœcieklizna) oraz formacji
hipokampa. W j¹drach neuronów i (rzadziej) komórek
gleju spotyka siê eozynofilne cia³a wtrêtowe, tzw. cia³a
Joesta-Degena. Patogeneza choroby Borna jest prawdopodobnie poœredniczona immunologicznie via limfocyty Th (od ang. helper); istnieje te¿ mo¿liwoœæ pasywnego transferu choroby na wra¿liwe zwierzêta poprzez
uczulone limfocyty. Niewiele wiadomo o zmianach neuropatologicznych wywo³ywanych przez BDV u cz³owieka. Nakamura i wsp.(1) wykazali, ¿e w mózgu chorego
na schizofreniê seropozytywnego pacjenta zmiany neuropatologiczne by³y podobne do tych spotykanych u zwierz¹t, ale nasilenie ich by³o niewielkie. Nacieki zapalne
gromadzi³y siê g³ównie wokó³ naczyñ krwionoœnych,
widoczna by³a tak¿e chromatoliza komórek nerwowych.
Najwiêksze zmiany obserwowane by³y w hipokampie,
natomiast najwiêcej komórek zawieraj¹cych RNA wirusa znajdowa³o siê w mó¿d¿ku.
Objawy kliniczne. U koni okres inkubacji trwa do 4 tygodni; œmiertelnoœæ siêga 100%. Konie wykazuj¹ zabu-
rzenia zachowania (agresja), przyjmuj¹ nienaturalne pozycje cia³a, obserwowane s¹ ataksja i pora¿enie; choroba
trwa od 1 do 3 tygodni. Problem zaka¿eñ cz³owieka jest
przedmiotem du¿ych kontrowersji. Z uwagi na fakt, ¿e
BDV wywo³uje u koni chorobê przypominaj¹c¹ w swoich niektórych aspektach schizofreniê lub psychozê
maniakalno-depresyjn¹, u chorych z tymi jednostkami
poszukiwano przeciwcia³ anty-BDV oraz RNA wirusa.
Istotnie, odsetek pacjentów z ró¿nymi chorobami psychicznymi i seropozytywnymi dla BDV by³ w wielu badaniach znacz¹co wy¿szy ni¿ w grupach kontrolnych.
Wyniki tych badañ s¹ w du¿ym stopniu uzale¿nione
od stosowanych metod (serologia, Western blotting,
RT-PCR – z jego bardziej czu³¹ odmian¹ nested RT-PCR),
poniewa¿ miano BDV jest bardzo niskie. Warto tak¿e
podkreœliæ, i¿ u noworodków szczurzych zaka¿anych
BDV pojawia³y siê zaburzenia uczenia i nadaktywnoœæ,
której substratem neuropatologicznym by³a dezorganizacja kory mózgu i zanik komórek ziarnistych zakrêtu
zêbatego. Jest to zgodne z hipotez¹, i¿ schizofrenia jest
skutkiem zaburzeñ strukturalnych rozwijaj¹cego siê mózgu w wyniku infekcji na wczesnym etapie ontogenezy. Istniej¹ tak¿e kazuistyczne opisy chorych, na przyk³ad z depresj¹, pora¿eniami i przyjmowaniem nienaturalnych
pozycji cia³a, seropozytywnych dla BDV oraz maj¹cych
kontakt (farmy) ze zwierzêtami zaka¿onymi BDV.
PIŒMIENNICTWO:
BIBLIOGRAPHY:
1. Nakamura Y., Takahashi H., Shoya Y. i wsp.: Isolation of
Borna disease virus from human brain tissue. J. Virol. 2000;
74: 4601-4611.
126
AKTUALN NEUROL 2007, 7 (2), p. 125-126
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

bvbzbx

2 Cards oauth2_google_e1804830-50f6-410f-8885-745c7a100970

Motywacja w zzl

3 Cards ypy

Prace Magisterskie

2 Cards Pisanie PRAC

Create flashcards