Uploaded by misia1993

nasiennictwo egzamin

advertisement
Nasiennictwo – WYKŁAD 2
1. Przyczyny niskiego zużycia kwalifikowanego materiału siewnego
 Czynniki ekonomiczne
 Niska towarowość gospodarstwa
 Niepewność zbytu produkcji
 Często brak kontaktów
 Produkcja na własne potrzeby
 Niska jakość i zasobność gleb
 Brak odmian odpornych na stresy środowiskowe
2. Dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub
kwalifikowany
Gatunki roślin uprawnych objęte dopłatami
 Zboża : jęczmień , owies – nagi, szorstki, zwyczajny, pszenica – twarda, zwyczajna,
pszenżyto, żyto
 Rośliny strączkowe: bobik, groch siewny, łubin- biały, wąskolistny, żółty, soja, wyka
siewna
 Ziemniak
W terminie od 15.01.2019 do 26.06.2019 r. – można składać wnioski
3. Minimalna ilość materiału siewnego
4. Nasiennictwo – dyscyplina naukowa obejmująca całokształt wiedzy teoretycznej i praktycznej
dotyczącej wytwarzania materiału siewnego roślin uprawnych , przygotowania go do siewu,
1
5.
6.
7.
8.
9.
10.
przechowywania i obrotu oraz dział produkcji roślinnej zajmujący się wytwarzaniem i
handlem materiałem siewnym.
Materiał siewny – oznacza rośliny lub ich części przeznaczone do siewu, sadzenia,
szczepienia, okulizacji lub innego sposobu rozmnażania roślin, spełniające wymagania w
zakresie wytwarzania i jakości dla danej kategorii i stanowi materiał siewny roślin rolniczych
obejmujący nasiona roślin rolniczych odmian gatunków objętych przepisami dotyczącymi
wytwarzania i jakości, a w przypadku ziemniaka – bulwy zwane sadzeniakami ziemniaka.
Cel nasiennictwa
Cel nasiennictwa- rozmnażanie materiałów hodowlanych i doprowadzanie do praktyki
rolniczej kwalifikowanego materiału siewnego o cechach właściwych dla danej odmiany
oraz wymaganiach jakościowych określonych normami
System urzędowej kwalifikacji i oceny materiału siewnego - celem jego je sprawdzenie
wymagań obowiązujących w produkcji, przerobie i obrocie materiałem siewnym
Do podstawowych zadań COBORU należy:
prowadzenie Rejestru Odmian
Prowadzenie Księgi Wyłącznego Prawa do Odmiany
sporządzanie urzędowych opisów odmian wpisanych RO i KO
testowanie i ocena odrębności, wyrównania trwałości OWT
prowadzenie prac badawczo - doświadczalnych nad wartością gospodarczą odmian WGO i
dla ważnych gospodarczo roślin
tworzenie metodyk do badania OWT i WGO
Tworzenie systemu Porejestrowego Doświadczalnictwa Odmianowego PDO dla odmian
wpisanych do RO
publikowanie wyników oraz urzędowych informacji o odmianach
kontrola tożsamości i czystości odmianowej zlecanej przez Główny Inspektorat Inspekcji
Nasiennej
współpraca z krajowymi i zagranicznymi jednostkami zajmującymi się odmianoznawstwem i
nasiennictwem
Zadania PIORINU w zakresie nasiennictwa
ocena polowa, laboratoryjna i cech zewnętrznych materiału siewnego
kontrola tożsamości materiału siewnego
kontrola przestrzegania zasad i obowiązujących wymagań w zakresie wytwarzania , oceny ,
przechowywania i obrotu materiałem siewnym
wydawanie akredytacji w zakresie pobrania próbek i oceny materiału siewnego oraz kontrola
warunków ich przechowywania
wydawanie urzędowych etykiet i plomb...
kontrola materiału siewnego...
prowadzenie rejestru umów i przedsiębiorców prowadzących obrót materiałem siewnym
tym reprodukowanym w naszym kraju i w krajach państw trzecich czyli krajów będące
członkiem UE
PIN
Izba działa na podstawie ustawy z dnia 30 maja 1989 r. Siedziba Izby jest Poznań
zrzesza przedsiębiorstwa hodowlane i nasienne działające na terenie Polski, czyli
przedsiębiorstwa zarejestrowane w naszym kraju i działające wg. prawa polskiego
niezależnie od przynależności narodowej
2
zadaniem tej organizacji jest wprowadzenie polskiej hodowli roślin i nasiennictwa na
struktury nasiennictwa światowego oraz uporządkowanie krajowego rynku nasiennego
najważniejsza funkcja to reprezentowanie interesów polskich nasienników na forum
międzynarodowym
PIN organizuje swoich członków na giełdach , targach, wystawach w kraju i za granicą ,
wydaje instrukcje, przewodniki, infuzje o rynku krajowym i zagranicznym, przeprowadza
szkolenia instruktarzowe, zawodowe i kwalifikacyjne.
11. KRAJOWY OŚRODEK WSPARCIA ROLNICTWA KOWR POWSTAŁ 1 września 2017 roku na mocy
ustawy dnia 10 lutego 2017 r. tworzenie oraz poprawa struktury obszarowej gospodarstw
rodzinnych tworzenie warunków sprzyjających racjonalnemu wykorzystaniu potencjału
produkcyjnego Zasobu Własności rolnej Skarbu Państwa restrukturyzacja oraz prywatyzacja
mienia Skarbu państwa użytkowanymi na cele rolne obrót nieruchomościami i innymi
składnikami majątku Skarbu Państwa użytkowanymi na cele rolne administrowanie zasobami
majątkowymi Skarbu Państwa przeznaczonymi na cele rolne zabezpieczenie majątku Skarbu
Państwa inicjonowanie prac urzędniczo- rolnych popieranie organizowania na gruntach
Skarbu państwa gospodarstw rolnych wykonywanie praw z udziałów i akcji wspieranie
działań na rzecz odnawialnych źródeł energii, a w szczególności w rolnictwie monitorowanie:
produkcji biogazu rolniczego, rynku biokomponentów i biopaliw ciepłych, produkcji
biopłynów Prawodawstwo nasienne - przepisy ogólne, rejestracja odmian, wytwarzanie i
ocena materiału siewnego, obrót i kontrola materiału siewnego Ustawa z dnia 9 listopada
2012 r. Nowelizacje : ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o nasiennictwie oraz
ustawy o ochronie roślin. 1 stycznia 2017 r. weszła w życie Ustawa o zmianie ustawy o
nasiennictwie oraz ustawy o ochronie roślin: umożliwienie wpisywania do krajowego rejestru
odmian gatunków, które nie są objęte przepisami unijnych dyrektyw nasiennych, a są
tradycyjnie uprawiane w Polsce tzw. odmiany tradycyjne zniesienia opłat za rejestrację
odmian roślin regionalnych i amatorskich wprowadzenie nowej kategorii odmian roślin
sadowniczych z tzw. urzędowo uznanym opisem, odmiany takie wpisywanie będą na
sadowniczą listę B., bez konieczności prowadzenia urzędowych badań odrębności ,
wyrównania i trwałości odmian okresu wpisu w krajowym rejestrze odmian roślin
sadowniczych i przedłużania ich wpisu z 30 lat na nie dłuższy niż 30 lat
12. Aktualny stan polskiej branży ziemniaczanej
 Po okresie spadkowym następuje stabilizacja powierzchni uprawy ziemniaka
 Polaryzacja uprawy ziemniaka w kraju :sfera socjalna i profesjonalna
 Spadek spożycia ziemniaków- nowy styl odżywiania się Polaków
 Zanik eksportu polskiego ziemniaka z uwagi na częste wykrywanie w kraju bakterii
Clavibakter michiganensis
 Deficyt pojemności nowoczesnego przechowalnictwa powoduje wiosenny zbędny
import do Polski ziemniaka jadalnego wczesnego lub pochodzącego z chłodni
zaprawionego przeciw kiełkowaniu na zaopatrzenie sieci sklepowych
 Wartość dodaną w produkcji ziemniaka przechwytuje często handel detaliczny(
wskaźnik wzrostu ceny detalicznej do ceny u rolnika 1:6)
 Pozytywny wpływ dopłata obszarowych do produkcji ziemniaków skrobiowych na
stymulowanie rozwoju krochmalnictwa
 Niski stopień korzystania z kwalifikowanego materiału sadzeniakowego. Niska skala
nasiennictwa, ale bogata oferta odmian szczególnie z katalogu CCA.
3
13. Stosowane systemy produkcji ziemniaka
 Konwencjonalne bez certyfikacji
 Ekstensywny niskonakładowy
 Intensywny
 Zrównoważony
 Systemy certyfikowane
 Integrowana produkcja
 Ekologiczny system gospodarowania
 Inne dobrowolne standardy jakościowo- marketingowe – GLOBAL GAP, QS
 Od 1.01.2014 – Integrowana ochrona roślin IPM
14. Specjalistyczne technologie stosowane w uprawie ziemniaka
15. Skala głównych kierunków produkcji ziemniaka w Polsce
Jadalne wczesne, przetwórstwo spożywcze, jadalne konfekcjonowane, krochmalnictwo,
nasiennictwo, wielokierunkowy
16. Stosowane systemy produkcji ziemniaka w Polsce w 2017 r.
Znaczenie czynników w kreowaniu plonu i jego jakości w uprawie ziemniaka
4
Udział plantacji nasiennych w ogólnym areale ziemniaków wynosi obecnie około 1% ( Holandia 23%,
Francja 9%, Niemcy 6 %)
Udział sadzeniaków kwalifikowanych w zużyciu sadzeniaków ogółem jest również bardzo niski i
wynosi około 6-7%.
W sezonie 2015/2016 Polska sprzedała zaledwie 16,2 tys. Ton ziemniaków do bezpośredniej
konsumpcji wobec 22,5 tys. Sezon wcześniej i 40,7 tys. Ton dwa sezony wcześniej . Największymi ich
odbiorcami byli: RUMUNIA, WIELKA BRYTANIA I MOŁDAWIA
Powodem tak niskiego eksportu jest rozbieżność produkcji co do skali jak i uprawianych odmian,
problemy fitosanitarne, dość powszechniej występująca w Polsce bakterioza pierścieniowa oraz niska
konkurencyjność jakościowa polskich ziemniaków.
Uwarunkowania sprzyjające efektywnej produkcji nasiennej ziemniaka
I.
Uwarunkowania przyrodnicze
Malejąca powierzchnia uprawy ziemniaka sprawia, że maleje liczba źródeł wirusów w środowisku,
zwiększa się izolacja przestrzenna między poszczególnymi plantacjami ziemniaka
5
Powszechność wykrywania bakteriozy pierścieniowej ziemniaka to największy problem
branży. Choroba występuje najczęściej w formie latentnej.
Zwiększyć eksport i zmniejszyć import ziemniaków to powinno być strategicznym celem
polskich handlowców.
Program polskiego ziemniaka – jest olbrzymią szansą dla dużych i wyzwaniem dla mniejszych
polskich rolników produkujących ziemniaki.
WSPARCIE DLA GOSPODARSTW , W KTÓRYCH WYKRYTO Cms:
•
Zmiana rozporządzenia MSRIRW w sprawie stawek dotacji przemdiotowych dla
różnych podmiotów wykonujących zadanai na rzecz rolnictwa
•
Dotacja w wysokości 70 % strat z tytułu wykrytych Cms poniesionych w
nasiennictwie , a 50% w ziemnikach towarowych
•
Dotacje do koneiczności przeprowadzania dezynfekcji miejsc produkcji ziemnika w
gospodarstwach rolnych
•
Zapewnienie miejsc utylizacji dla porażonych i prawdopodobnie porażonych przez
Cms parti ziemnika w przerobie przemysłowym- gorzelnie, zakłady przetórcze i bogazownie.
DOPŁATY DO POWIERZCHNI OBSADZONYCH KWALIFIKOWANYMI SADZENIAKAMI ZIEMNIAKA
– DE MINIMIS
6
WIRUSY:
Choroby wirusowe ziemniaka stanowią główną przyczynę złej jakości wyprodukowanych
sadzeniaków i słabszego plonowania. Ziemniak jest rozmnażany wegetatywnie , sadzeniaki
przenoszą wirusy i choroby grzybowe na następne pokolenia ( jeśli chore bulwy nie zostały
wyeliminowane w czasie selekcji wegetatywnej. Problem chorób wirusowych jest związany
pośrednio z występowaniem mszyc wektorów wirusów : Y,M,S i liściozwoju, które przenoszą
je na kłujce z chorych roślin w obrębie uprawy.
Do wirusów najbardziej rozpowszechnionych w Polsce na ziemniakach należą: PVY, PVM,
PVS I W MNIEJSZYM ZAKRESIE PRLV.
Gospodarczo najważniejszy jest obecnie w Polsce PVY , który ma wiele odrębnych szczepów
w tym nekrotyczny, dający objawy na bulwach w postaci nekrotycznych pierścieni.
Najważniejsze gatunki żywicielsko związane z ziemniakiem to mszyca szakłakowoziemniaczana (PVY) i brzoskwiniowo- ziemniaczana (PLRV)
OCENA PORAŻENIA
WZROKOWA- TEST DAS ELISA – z każdej bulwy wycinane jest pojedyncze oczko, z którego po
wysadzeniu do ziemi uzyskiwana jest roślina – jest to tzw. Próba oczkowa . Po pobraniu 2-3
listków wyciskany jest z nich sok i to on oceniany jest na obecność wirusów.
Nowoczesna diagnostyka ostatnia metoda znacznie czulsza to PCR lub jego odmiany jest to
rzadziej stosowany test w diagnostyce masowej z uwagi na znacznie wyższe koszty. Przy
czym czułość tej metody jest 100-krotnie większa niż testu DAS ELISA. Jeszcze czulsza
metoda to PCR –LAMP , która jest czulsza od PCR 10-krotnie , co oznacza, że w porównaniu
do DAS ELISA- czułość jest 1000- krotnie większa , natomiast koszt tego testu jest
nieznacznie niższy niż samego PCR.
Można jeszcze oceniać występowanie wirusów przy pomocy tzw. Testów paskowych ,
których czułość jest na poziomie DAS ELISA, przy kosztach 10-20 krotnie wyższych . zaleta
testów paskowych jest bardzo szybki wynik , który dostajemy po maksymalnie 5 minutach ,
dedykowane są one do wyrywkowych ocen np. w warunkach polowych.
WIRUSY:
Źródła znajdujące się wewnątrz plantacji eliminuje się poprzez przynajmniej dwukrotną
selekcję negatywną , która polega na usuwaniu chorych roślin, nie tylko zawirusowanych , ale
także porażonych chorobami grzybowymi i bakteryjnymi.
Porażenie roślin zdrowych nosi nazwę infekcji pierwotnej , a jej objawy, które można
zaobserwować na polu w roku infekcji , są mniej wyraźne w porównaniu z roślinami chorymi
wyrosłymi z chorych bulw – infekcja wtórna.
Degeneracja- koncentracja wirusa w roślinie rośnie, obniża się jej plonowanie, spada jakość
bulw , a same rośliny ulegają silnym deformacjom, w tym karłowaceniu, niski współczynnik
rozmnażania, duża szybko psująca się masa.
7
II. UWARUNKOWANIA BIOLOGICZNE ODMIANY
ZDJĘCIE ODPORNOŚĆ ODMIAN ZIEMNIAKA
WNIOSEK -Przyczyną przesądzającą o degradacji lub dyskwalifikacji plantacji nasiennej
ziemniaka mogą być wczesne infekcje roślin wirusami do których dochodzi w latach o bardzo
wczesnej i licznej migracji wiosennej mszyc „nieziemniaczanych” . infekcje zachodzące w
późniejszych terminach sezonu wegetacyjnego mogą jedynie zwiększać porażenie.
Objawy porażenia wirusami mogą być też mylone z innymi wywołanymi przez czynniki , na
które ma wpływ człowiek lub środowisko.
Najczęściej występują tu:
•
Objawy fizjologiczne na skutek niedoboru lub nadmiaru składników pokarmowych
•
Objawy po zastosowanych środkach ochrony roślin – głównie herbicydach
•
Objawy chorób pochodzenia grzybowego i bakteryjnego
•
Uszkodzenia przez owady
•
Uszkodzenia mechaniczne
SYSTEMATYCZNY SPADEK UDZIAŁU ODMAIN POLSKICH NA KRAJOWYM RYNKU NASIENNYM
NA POZIIOMIE 38% W 2011 R.
8
CEL PRODUKCJI NASIENNEJ – maksymalny udział bulw o średnicy 3- 6 cm o pożądanych
cechach użytkowych i wysokiej zdrowotności
Duże znaczenie dla wyprodukowania dobrych sadzeniaków mają warunki środowiska oraz
czynniki agrotechniczne.
ODMIANY POLSKIEJ HODOWLI W STOSUNKU DO ODMIAN ZAGRANICZNYCH GENERALNI
ODZNACZAJĄ SIĘ :
•
wyższym potencjałem plonowania
•
porównywalną plennością
•
wyższą odpornością na choroby wirusowe
•
Nieco wyższą odpornością na Ph. Ifestans
•
Porównywalnymi wymaganiami nawozowymi i skłonnością do kumulacji azotanów
•
Porównywalną przechowalnością
III. UWARUNKOWANIA RYNKOWE ROZWOJU PRODUKCJI ZIEMNIAKA W TYM SADZENIAKÓW:
1.
Zwiększenie pobytu na kwalifikowane sadzeniaki
1.1.
Największe możliwości należy upatrywać w rozwoju przetwórstwa szczególnie
spożywczego : frytki i czipsy
1.2.
Eksport – 44 tys. Ton przedsiębiorstwa uważają, że główną barierą eksportu
ziemniaków z Polski jest obecnie Cms
1.3.
Zwiększenie częstotliwości wymiany sadzeniaków na materiał kwalifikowany konieczna poprawa jakości sadzeniaków , aby kupujący był przekonany, że jest to opłacalne
Od 2017 roku zgodnie z rozporządzeniem możliwe będzie wysyłanie bulw ziemnikaów bez
koneiczności ich badania , jeśli pochodzą z gospodarstwa uznanego przez Państwową
Inspekcję Ochrony Roslin i Nasiennictwa za miejsce produkcji wolne od Cms
9
W przypadku wysylki ziemniaków do innych Państw członkowskich na dotychczasowych
warunkach, zmniejszona będzie liczba badanych bulw zamiast 400 badane będzie 200 sztuk z
każdych 25 ton, co ograniczy koszt badań.
Ponadto nowe przepisy przewidują odstąpienie od obowiązku plombowania środka
transportu. Którym wysyłane są z Polski ziemniaki.
Zabiegiem ograniczającym porażenie produkowanych sadzeniaków ziemniaka:
•
Chemiczne zwalczanie mszyc 2-4 zabiegów PLRV
•
Niszczenie naci na plantacjach nasiennych PVY
Celem tego zabiegu jest przerwanie wegetacji roślin i uniemożliwienie transportu wirusów z
naci do bulw. W sposób pośredni wpływa ona również na jakość bulw, gdyż przyspiesza ich
dojrzałość fizjologiczną , przez co zabezpiecza bulwy przed uszkodzeniami mechanicznymi
podczas zbioru i transportu, dzięki szybszemu korkowaceniu skórki. Ponadto desykacja może
pośrednio ograniczać porażenie przez choroby grzybowe tj. zarazę zmiennika czy
rizoktoniozę.
Czas zasychania roślin po zabiegu wynosi 10-14 dni , dlatego najlepiej byłoby , aby zabieg był
wykonany w terminie od 14 do 20 dni przed wystąpieniem kulminacyjnego lotu letniego
mszyc. Zabieg wcześniejszego niszczenia naci wstrzymuje wzrost bulw , dzięki czemu można
uzyskać wyższy udział frakcji sadzeniakowej w plonie.
NAJBARDZIEJ ROZPOWSZECHNIONE SĄ DWIE METODY MECHANICZNA I CHEMICZNA:
•
METODA MECHANICZNA popularna w małych gospodarstwach . metoda ta polega na
mechanicznym niszczeniu łęcin zwanych orkanami . rozdrabnianie łęcin ziemnikaów odmian
wczesnych przeprowadza się zazwyczaj na 7 dni przed zbiorem , odmian średnio wczesnych
na 14 dni , odmian średnio późnych na 14- do 28 dni przed zbiorem. wady – brak działania
ftosanitarnego, niedokładność , pozostawienie na powierzchni pola „nadal zielone” resztki
łęcin mogą stanowić potencjalne źródło zakażenia wtórnego zarodnikami grzyba zarazy
ziemniaka.
•
Metoda chemiczna – termin oprócz fazy fenologicznej , nalot mszyc najlepiej 7-14
dni po głównym , letnim locie mszyc, koniecznie uwzględniając wczesność odmiany oraz jej
fazę rozwojową
10
ZDJĘCIE UDZIAŁ I ZNACZENIE ODMIAN
ZDJECIE NAJPOPULARNIEJSZE ODMIANY
DETERMINANTY PLONOWANAI I KSZTAŁTOWANIA JAKOŚCI PLONU ZIEMNIAKA
11
12
13
ODMIANY POLSKIEJ HODOWLI W STOSUNKU DO ODMIAN ZAGRANICZNYCH GENERALNI
ODZNACZAJĄ SIĘ :
 Większym udziałem w plonie bulw dużych
 Nieco głębszymi oczkami i niższą regularnością kształtu bulw
 Wyższą odpornością bulw na uszkodzenia mechaniczne
 Większą skłonnością do powstawania deformacji i spękań bulw
 Porównywalnym smakiem, wyższą zawartością witaminy C i wyższą zawartością
glikoalkalaoidów
 Porównywalna skłonnością do powstawania wad wewnętrznych miąższu
WYELIMINOWANIE NIEPRAWIDŁOWOŚCI NA KRAJOWYM RYNKU ZIEMNIKA
•
Zmiany trzech rozporządzeń w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów
środków spożywczych , w sprawie znakowania bulw ziemniaków innych niż sadzeniaki , w
sprawie szczegółowych wymagań w zakresie jakości handlowych ziemniaków
•
Obowiązkowa informacja dla kupującego kraju pochodzenia ziemniaków – kod ISO
lub pełna nazwa kraju
•
Wprowadzenie w błąd kupującego poprzez użycie pojęć ziemniak młody ziemniak
wczesny – ziemniakiem młodym jest tylko ten z ocierająca się skórką , a nie ten importowany
z innych stref klimatycznych
PROWADZENIE UKIERUNKOWANYCH KONTROLI ZDROWOTNOŚCI ZNAKOWANIA I JAKOŚCI W
OBROCIE ZIEMNIAKMI
•
PIORIN PROWADZI KONTROLE FITOSANITARNE , REJESTR PODMIOTÓW,
OZNAKOWANIA BULW
•
UHAR-S I INSPEKCJA HANDLOWA – SPRAWDZAJĄ JAKOŚĆ HANDLOWĄ BULW
ZIEMNIKA I ICH OZNAKOWANIE
•
PAŃSTWOWA INSPEKCJA SANITARNA – ODPOWIADA ZA BEZPIECZEŃSTWO
ŻYWNOŚCI W TYM Ziemniaków I ICH OZNAKOWANIE
14
•
KRAJOWA ADMINISTRACJA SKARBOWA0 WERYFIKUJE PRAWIDŁOWOŚĆ DZIAŁANIA
PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH ZAJMUJĄCYCH SIĘ IMPORTEM ZIEMNIAKÓW
OCENA ZIEMNIAKA OBEJMUJE :
I.
OCENĘ POLOWĄ
II.
OCENĘ LABORATORYJNĄ TZN. OCENĘ WERYFIKACYJNĄ
III.
OCENĘ CECH ZEWNĘTRZNYCH
15
I.
OCENA POLOWA STANU PLANTACJI
a)
Pierwsza – kiedy rośliny osiągają wysokość około 20 cm.
b)
Druga – w okresie od pełni kwitnienia plantacji do dwóch tygodni po kwitnieniu,
jednak nie później niż przed początkiem żółknięcia i zasychania liści
•
Jeżeli na plantacji przewidziany jest zabieg chemicznego lub mechanicznego
niszczenia naci , druga ocena powinna być wykonana przed zabiegiem
Przedplon: Plantacji nasiennych ziemniaka nie zakłada się na polu, na którym w ostatnich
trzech latach uprawiano rośliny psiankowate , w szczególności: ziemniak, pomidor, tytoń
IZOLACJA PRZESTRZENNA (m)- minimalna odległość plantacji nasiennych ziemnika od innych plantacji
ziemnika oraz tytoniu lub pomidorów powinna wynosić nie mniej niż : dla elity – 100 m, dla
kwalifikowanego 50 m
Czystość gatunkowa, choroby i szkodniki oraz zachwaszczenie (%)
a) Plantacje powinny być praktycznie wolne od roślin innych gatunków uprawnych
b) Występowanie chwastów szczególnie z rodziny psiankowatych, chorób i szkodników w
ilościach mogących pogorszyć jakość wytwarzanych sadzeniaków lub stanu ich zdrowotności,
a także utrudniających właściwe wykonanie oceny , jest podstawą do dyskwalifikacji
Nie uznaje się plantacji za spełniającą szczegółowe wymagania , jeżeli:
a) Wyrównanie roślin uniemożliwia prawidłowe wykonanie oceny,
b) Występują puste miejsca w ilości większej niż 30% powierzchni plantacji
c) Wyraźnie opóźniony jest stan wegetacji roślin w stosunku do przeciętnego stanu innych
plantacji tej samej odmiany w danym rejonie, spowodowany późnym terminem sadzenia
Termin pobrania prób do oceny weryfikacyjnej:
Z plantacji do oceny powinien być uzależniony od stanu dojrzałości fizjologicznej kłębów,
umożliwiających prawidłowe przechowywanie, kiełkowanie oraz wegetację roślin, a tym samym
ujawnienie się ewentualnych porażeń wirusami.
16
17
SPOSÓB POBIERANIA PRÓB:
1. Najpierw pobiera się tzw. Próby częściowe . Próbkę częściową stanowi 20 sztuk kłębów
wielkości sadzeniaka , pobieranych spod kolejnych roślin ziemniaka lub 10 kolejnych
roślin dwóch sąsiednich redlin
Wielkośc pobieranych prób z plantacji do 10 ha:
 Elitarnego -240 bulw0 12 prób częściowych
 Kwalifikowanego -120 bulw – 6 prób częściowych
Z próbek częściowych reprezentujących całą plantację robi się próbę średnią przez złączenie
wszystkich pobranych z plantacji próbek częściowych
Z jednej plantacji sadzenikaów bez względu na powierzchnię pobiera się jedną próbę
średnią.
I.
Ocena weryfikacyjna – jest ogniwem urzędowego systemu kwalifikacji materiału
siewnego i ma za zadanie ostateczne sprawdzenie zdrowotności sadzeniaków
pochodzących z plantacji zakwalifikowanych polowo.
Dopuszcza się możliwość pobierania prób sadzeniaków ziemniak z kopców jedynie w
uzasadnionych przypadkach , a w szczególności:
1. Kiedy ulega zniszczeniu próba pobrana uprzednio z pola
2. Kiedy zakwestionowana została prawidłowość pobrania prób z pola , a pobranie
ponownej nie było możliwe przed wykopaniem ziemniaków.
3. Potrzebne są próby do oceny odwoławczej.
Ocena weryfikacyjna sadzeniaków ziemniaków obejmuje :
a) Próbę oczkową
b) Immunologiczny test ELISA
PO 5-6 tygodniach uzysakne w warunkach szklarniowych jednopędowe jednopędowe rośliny
podlegają wizualnej ocenie stopnia porazenia objawowymi formami chorób wirusówych- nerkozym
mozaikę, liściozwój. Nie można ta metodą wykrywać form bezobajwowych wirusów, dlatego próba
te jest uzupełniana testami laboratoryjnymi – test ELISA
18
II.
III.
Ocena weryfikacyjna – jest ogniwem urzędowym systemu kwalifikacji materiału
siewnego i ma za zadanie ostateczne sprawdzenie zdrowotności sadzeniaków
pochodzących z plantacji zakwalifikowanych polowo.
Ocena cech zewnętrznych sadzeniaków ziemniaka – ma na celu sprawdzenie ich
cech jakościowych na podstawie jednolitych metod i procedur . Badania
obejmują oznaczenie:
 Zawartości zanieczyszczeń np. ziemi w procentach wagowych
 Obecności bulw innych odmian np. procent liczbowy
 Bulw niedojrzałych
a) Próba oczkowa przeprowadzana jest w okresie jesiennym, badaniu podlegają kłęby
ziemniaków znajdujące się w fazie fizjologicznej spoczynku. Stosowanie próby oczkowej
jesienią ma duże znaczenie ponieważ umożliwia odrzucenie partii sadzeniaków
nadmiernie porażonych wirusami. W celu pobudzenia sadzeniaków ziemniaka do
kiełkowania najczęściej stosuje się gazowanie kłębów bromkiem etylu, a następnie
moczenie pozyskiwanych z nich wycinków oczkowych w roztworze gibrescolu z kinetyna.
b) TEST ELISA – obejmuje rośliny otrzymane w próbie oczkowej . Test polega na osadzeniu
immunoglobulin na ściankach płytki , do których przyłącza się wirus zawarty w badanym soku
( antygen). Jeśli w testowanej próbce obecne są cząstki wirusa, próba zabarwia się na kolor
żółty. Ocena wykonywana jest przy pomocy spektrofotometru. Roślinę uznajemy za zakażoną
, jeśli otrzymany wynik jest wyższy od wartości progowej ( 0,1 -0,2 nm)
OCENA STANU PLANTACJI:
a) Odmian ustalonych wytwarzanych metodą tradycyjną i bez wysadkową dwie oceny:
1- W pierwszym roku uprawy ( wytwarzanie wysadków ) , w pierwszej połowie
września dla metody tradycyjnej, a dla bezwysadkowej przełom września i
października
2- W drugim roku uprawy – wytwarzanie nasion w okresie od pełni kwitnienia do
początku dojrzewania nasion
19
PRZEDPLON:
1. Plantacje nasienne buraka nie mogą być zakładane na polu , na którym w ciągu ostatnich
czterech lat uprawiano buraki lub występowały burakochwasty.
2. Plantacji nasiennej buraka nie zakłada się na polu na którym bezpośrednim przedplonem
były gatunki roślin z rodziny krzyżowych
WYMAGANAI DOTYCZĄCE WYTWARZANIA MATERIAŁU SIEWNEGO
BURAKÓW CUKROWYCH I PASTEWNYCH
CZYSTOŚĆ ODMIANOWA (%):
a) Plantacja nasienna buraka powinna być wolna od roślin innych odmian i typów
użytkowych buraka
b) Obecność roślin pylących w męskosterylnym składniku odmiany mieszańcowej jest
niedopuszczalna
c) Dla metody tradycyjnej wytwarzania materiału siewnego buraków odmian
mieszańcowych trzy oceny:
1- W pierwszym roku uprawy ( wytwarzanie wysadków) w pierwszej połowie
września
2- W drugim roku uprawy w okresie pełni kwitnienia
3- W drugim roku uprawy w okresie dojrzewania nasion
CHOROBY I SZKODNIKI:
Występowanie na plantacji nasiennej chorób i szkodników w stopniu mogącym pogorszyć
jakość nasion lub uniemożliwiającym dokonanie oceny polowej może być przyczyną
dyskwalifikacji
IZOLACJA PRZESTRZENNA (m):


E -1000
C-300-1000
20


Nie jest wymagana izolacja przestrzenna między plantacjami nasiennymi buraka , dla
których stosowany jest ten sam zapylacz
Na plantacji na której wytwarzane są wysadki buraków nie mniejszej niż 2 m
CZYSTOŚĆ GATUNKOWA:


Plantacje nasienne powinny być praktycznie wolne od gatunków innych niż
uprawiany: dotyczy to szczególnie gatunków mogących doprowadzić do zapylania
obcym pyłkiem
Występowanie roślin należących do innych gatunków, w szczególności
burakochwastów , których nasiona są trudne do odróżnienia podczas badania
laboratoryjnego od nasion uprawianej odmiany, powinno być na najniższym
poziomie
21
Download
Random flashcards
123

2 Cards oauth2_google_0a87d737-559d-4799-9194-d76e8d2e5390

ALICJA

4 Cards oauth2_google_3d22cb2e-d639-45de-a1f9-1584cfd7eea2

Create flashcards